महादेव म्हणाले— त्या प्रसंगी, त्या दैत्याने अचानक राजवाड्याच्या एका खांबावर आपटा दिला आणि प्रह्लादाला उद्देशून म्हणाला, "जर तुझा विष्णू सर्वव्यापी असेल, तर या खांबात दाखव त्याला; नाहीतर, तू खोटं बोलतोस, म्हणून मी तुला ठार मारीन." हे बोलून, दैत्यांचा स्वामी हिरण्यकशिपू प्रचंड संतापात आपल्या तलवारीला आवेशाने उपसतो आणि ती प्रह्लादाच्या छातीवर फेकून त्याचा वध करण्यास धाव घेतो. त्या क्षणी, त्या खांबातून एक भीषण, प्रचंड आवाज निनादतो—जणू प्रलयाच्या वज्रगर्जनेने आकाश फाटले आहे असा तो गर्जना! त्या प्रचंड गर्जनेने सर्व दैत्यांचे कान फुटतात आणि ते सर्व झाडासारखे उन्मळून पडतात. भीतीने ग्रासून, दैत्य सैन्य पांगते—त्यांना वाटते जणू तीनही लोकांचा विनाश झाला. तेव्हा त्या खांबातून तेजोनिधी, महान हरि प्रकट होतो. त्याच्या गर्जनेने, जी संहारक आणि जगाचा अंत करणारी वाटते, आकाशातील तारे पृथ्वीवर कोसळतात. तेथे हरि नरसिंहाच्या अद्भुत रूपात प्रकट होतो—कोट्यवधी सूर्य आणि अग्नीच्या तेजाने न्हालेला. त्याचा चेहरा पाच सिंहांसारखा, शरीर मानवासारखे; तोंड उग्र, बाहेर आलेल्या भयंकर दातांनी भरलेले, जीभ आकाशाकडे उंचावलेली आणि सतत हालणारी. त्याचे केस अग्नीच्या ज्वाळांसारखे धगधगत, डोळे तापलेल्या सोन्यासारखे तेजस्वी; हजारो दीर्घ बाहू, प्रत्येकात विविध आयुधे. तो मेरू पर्वताभोवती शाखायुक्त वृक्षांनी वेढल्यासारखा शोभून दिसतो; दिव्य हार, वस्त्रे, आणि आभूषणे परिधान केलेली. तो सिंह-मानव रूपात उभा—सर्व दैत्योंच्या संहारासाठी. त्या भयंकर, प्रचंड नरसिंहाला पाहून, दैत्यांचा राजा, त्याचे पापण्या जळून, सर्वांग थरथरत खाली कोसळतो; आणि प्रह्लाद, हरिला नरसिंहासारखा पाहून, "जय!" अशा गर्जनेसह, देवाधिदेव जनार्दनास साष्टांग प्रणाम करतो. त्या महापुरुष नरसिंहाच्या शरीराबद्दल प्रह्लादास दिसते—त्याच्या रोंव्या टोकांवर जग, समुद्र, द्वीप, देव, गंधर्व, मानव आणि हजारो ब्रह्मांड अंश दिसतात. त्याच्या डोळ्यांत चंद्र, सूर्य आणि इतर लोक; कानांत अश्विनी कुमार, दिशादिशा आणि उपदिशा; कपाळावर ब्रह्मा आणि रुद्र, नाकपुड्यांत आकाश आणि वायू; तोंडात इंद्र आणि अग्नी, जिभेवर सरस्वती. त्याच्या दातांत सिंह, वाघ, शरभ आणि महान सर्प; घशात मेरू पर्वत, खांद्यावर मोठमोठे डोंगर. त्या महात्म्याच्या बाहूंमध्ये देव, पशू, मानव; नाभीत आकाश, पायांखाली पृथ्वी. त्याच्या अंगावरच्या केसांमध्ये सर्व औषधी, नखांच्या रांगेवर वृक्ष; श्वासात वेद, अंगोपांगांसह. अंगावर आदित्य, वसु, रुद्र, सर्व देव, मरुतगण; सर्व अंगांवर गंधर्व आणि अप्सरा. अशा प्रकारे त्या परमात्म्याच्या असंख्य रूपांचे दर्शन प्रह्लादास होते; छातीवर श्रीवत्स, कौस्तुभ मणी, वनमाल. शंख, चक्र, गदा, खड्ग, शार्ङ्गधनुष्य आणि इतर आयुधे धारण केलेले. सर्व उपनिषदांचा साररूप जो, त्या हरिला पाहून दैत्यपुत्र प्रह्लाद—आनंदाश्रूंनी न्हालेल्या देहाने—पुन्हा पुन्हा वंदन करतो. पण दैत्यांचा राजा, हरिला पाहून, मृत्यूच्या छायेत संतापाने उभा राहतो. तलवार उंचावून तो नरसिंहावर झडप घालतो; तेव्हा सर्व दैत्य सैन्यही भानावर येऊन पुढे सरसावते. त्यांनी आपली शस्त्रे उचलून हरिवर झडप घातली—जणू अग्नीत गवताचे तुकडे फेकावेत तशी. पण त्या सर्व शस्त्रांचे अग्निसारखे नरसिंहाच्या देहावर राख होते. हे पाहून, नरसिंह आपल्या ज्वाळांनी दैत्योंना भस्म करतो—त्याच्या केसांमधून निघणाऱ्या प्रज्वलित ज्वाळांनी सगळे सैन्य जाळून टाकतो. सर्व सैन्य पूर्णपणे भस्म होते, त्यांची शक्ती नाहीशी होते; प्रह्लाद व त्याचे अनुयायी अपाय न होता उरतात आणि दैत्यांच्या सैन्याचा संहार झालेला दिसतो. तरीही, दैत्यराज क्रोधाने तलवार उचलून पुन्हा धाव घेतो; पण नरसिंह एका हातानेच त्या तलवारधारी दैत्यराजाला पकडतो. देवतांचा स्वामी त्याला जसा वारा झाडाची फांदी तोडून फेकतो तसा खाली फेकतो; नरसिंह त्या प्रचंड शरीराच्या दैत्यास उचलून आपल्या मांडीवर बसवतो आणि त्याच्या चेहऱ्यावर हरिला पाहतो—त्याने विष्णूविरुद्ध केलेले पाप, वैष्णवाचा अपराध त्याच्या नजरेस पडतो. नरसिंहाच्या स्पर्शाने तो क्षणात भस्म होतो; मग नरसिंह त्या विशाल देहाला आपल्या वज्रसमान नखांनी फाडतो. दैत्यराज, ज्याचे अंतःकरण शुद्ध, हरिचा चेहरा पाहत प्राण सोडतो. नरसिंह आपल्या तीक्ष्ण नखांनी त्याचे शरीर शंभर तुकड्यांत फाडतो, त्याच्या दीर्घ अंतड्या ओढून गळ्यात माळ म्हणून घालतो. त्यानंतर, ब्रह्मा व रुद्र यांच्या नेतृत्वाखाली सर्व देव आणि ऋषी, भीतीने, त्या सर्वमुखी, प्रज्वलित रूपाला शांत करण्यासाठी स्तुती करायला पुढे येतात. ते विश्वधारिणी, दिव्य माता, सुवर्णवर्णी, मृगी, सर्व संकटांचा नाश करणारी—अशा देवीचे ध्यान करतात. नारायणीचे, विष्णूच्या अर्धांगिनीचे, सदैव निष्कलंक रूपाचे ध्यान करून, देवीसुक्त आणि भक्तीने त्या शाश्वत देवीस वंदन करतात. असे ध्यान करण्यात ते असतानाच, ती देवी तिथेच प्रकट होते—चार भुजा, विशाल नेत्र, सर्व अलंकारांनी सजलेली.