सर्व विश्वाला रिक्त व शून्य स्वरूपात पाहून, परमेश्वरी देवीने त्या शून्यात स्वतःच्या तेजाने भरून टाकले. तीच लक्ष्मी, पृथ्वी आणि नीलादेवी म्हणून ओळखली जाते; तीच जगाचा आधार असून, पृथ्वीचे रूप धारण करते. पाणी व इतर तत्त्वांचे स्वरूप घेऊन, ती नीलासारखी दिसते; लक्ष्मीचे रूप प्राप्त करून तीच संपत्तीचे मूर्त स्वरूप बनते. देवी स्वतःच्या स्वरूपात श्रीरूपाने जगात वावरते, आणि सर्व ज्ञानाच्या विविध रूपे लक्ष्मीचेच अंश आहेत. सर्व सौंदर्य तिचेच स्वरूप मानले जाते; स्त्रियांमध्ये आकर्षकता, उत्तम गुण, आचार व शुभता—हे सर्व, हे पर्वतपुत्री, तिचेच रूप आहे आणि सर्व स्त्रियांमध्ये श्रेष्ठ स्थानावर आहे. देवीच्या कटाक्षाने, तिच्या तीक्ष्ण दृष्टिने ब्रह्मा, शिव, इंद्र, चंद्र, सूर्य, कुबेर आणि अग्नी यांना भरभराट आणि साम्राज्य प्राप्त होते. लक्ष्मी, श्री, कमला, विद्या, माता, विष्णूची प्रिया, सती; कमलात वसणारी, कमल धारण करणारी, कमलासारखी डोळे असणारी, जगातील सौंदर्य—हे तिचेच विविध नाम आहेत. सर्व जीवांची अधीश्वरी, शाश्वत, सहनशील, सर्वव्यापी, शुभ; विष्णूची पत्नी, महान देवी, क्षीरसागराची कन्या, राम. अनंत, जगाची माता, पृथ्वी, नीलवर्णी, सर्व सुखांची दात्री; रुक्मिणी आणि सीता, सर्व वेदांचा मूर्त स्वरूप, शुभ. सती, सरस्वती, गौरी, शांती, स्वाहा, स्वधा, रती; नारायणी, उत्तम मूर्ती, विष्णूपासून अविच्छिन्न. जो कोणी सकाळी उठून तिची ही पवित्र नावे म्हणतो, त्याला मोठी समृद्धी, संपत्ती, धान्य आणि पवित्रता प्राप्त होते. सुवर्णवर्णी, हरणासारखी, सुवर्ण व रौप्याचे हार घालून सजलेली; चंद्रासारखी तेजस्वी, सुवर्णाची लक्ष्मी, जी कधीही विष्णूपासून दूर जात नाही. सुगंधी, अजिंक्य, नेहमी पोषण करणारी, कर्माची दात्री; सर्व जीवांची अधीश्वरी—ती श्रीरूपाने येथे मी आवाहन करतो. ऋग्वेदातही या महान देवीचे स्तुती करण्यात आले आहे; तिने शिव आणि देवांना सर्व संपत्ती व सुख दिले. तीच या जगाची अधीश्वरी, विष्णूची शाश्वत पत्नी; तिच्या दृष्टिपातावर सर्व जग, स्थिर आणि चल, अवलंबून आहे. देवी विष्णूच्या छातीवर अग्नीतील तेजासारखी वसते; विष्णूच खऱ्या अर्थाने सर्वांचा अधीश्वर, अविनाशी, अपरिवर्तनीय पुरुष आहे. तो नारायण, संपत्तीचा स्वामी, प्रेम व सद्गुणांचा महासागर; सर्वशक्तिमान, सौम्य, शुभ, सर्वज्ञ. नेहमीच इच्छापूर्ण, नैसर्गिक मित्र व सहचर; अमृतासारख्या करुणेचा महासागर, सर्व जीवांचा आश्रय. स्वर्गातील सुख आणि मोक्ष देणारा, भक्तांसाठी करुणेचा स्रोत; त्या तेजस्वी विष्णूला मी सर्व सेवा अर्पण करतो. प्रत्येक ठिकाणी, काळात, परिस्थितीत—all सर्व काही कमलपतीच्या अधीन आहे; त्याचे स्वरूप जाणल्यावर सेवासुखाची प्राप्ती होते. मंत्राचा अर्थ समजून, योग्य भक्ती करावी; हे सर्व जग, स्थिर आणि चल, त्याचा सेवक आहे. तेजस्वी नारायण, सर्वांचा स्वामी, जगाचा अधिपती; माता, पिता, पुत्र, नातेवाईक, निवास, आश्रय व ध्येय—हे सर्व. श्रीच्या स्वामी, शुभ गुणांनी युक्त, सर्व इच्छापूर्ण करणारा; शास्त्रात 'निर्गुण' म्हणून ओळखला जाणारा, जगाचा अधिपती. नैसर्गिक दोषयुक्त गुणांच्या साहचर्यामुळे हीनता उत्पन्न होते; वेदांतासुलभ वचनांमध्ये असत्य जगाबद्दल सांगितले जाते. येथे दिसणारे सर्व काही क्षणिक आहे; अगदी ब्रह्मांडाची नैसर्गिक रूपही नाशाला येते. या नैसर्गिक रूपांची क्षणिकता घोषित केली आहे; हे महान देवी, हे हरीच्या प्रकृतीतून उत्पत्तीविषयी आहे. लीला करण्यासाठी, देवांचा स्वामी विष्णूने चार आणि नंतर दहा समुद्र व द्वीपांसह जगाची निर्मिती केली. चार प्रकारच्या जीव आणि उंच पर्वतांसह, ही सुंदर, पूर्ण ब्रह्मांडाची अंड प्रकृतीतून उत्पन्न होते. दहा अधिक गुणांनी युक्त आणि सात आवरणांनी आच्छादित, त्यात काळ काला, काष्ठ इत्यादी रूपात फिरतो. फक्त काळामुळेच जगाची निर्मिती, पालन आणि नाश होते; ब्रह्माचा एक दिवस हे चार युगांच्या हजार चक्रांसारखा आहे. तेवढ्याच रात्री आणि वर्षे ब्रह्माचा आयुष्य असते, जो अव्यक्तातून जन्मतो; ब्रह्माचा अंत आल्यावर सर्व नष्ट होते. ब्रह्मांडातील जग काळाच्या अग्नीने जळतात; सर्व जीव, त्याचप्रमाणे, विष्णूच्या प्रकृतीत विलीन होतात. अंडाचे आवरण तयार करणारी तत्त्वे प्रकृतीत विलीन होतात; ती प्रकृती, हरिच्या आश्रयाने, सर्व जगाचा आधार आहे. तिच्याद्वारे, परमेश्वर नेहमी जगाची निर्मिती आणि नाश घडवतो; लीला करण्यासाठी, देवांचा स्वामीने जगाचा भ्रम निर्माण केला. अज्ञान, प्रकृती आणि माया—ती नेहमी तीन गुणांनी बनलेली—तीच निर्मिती, पालन आणि नाशाची शाश्वत कारण आहे. योगनिद्रा, महान माया, तीन गुणांनी युक्त प्रकृती, अव्यक्त आणि आदिम तत्त्व—हे सर्व विष्णूच्या, लीला स्वामीच्या अधीन आहेत. जगाची निर्मिती आणि नाश नेहमीच प्रकृतीतून उत्पन्न होते; असंख्य प्रकृतींचे निवास हे घन, न संपणारे अंधकार आहे. वर, सीमेजवळ, विरजा आहे—अनंत आणि शाश्वत; तिच्याद्वारे, सर्व जग स्थूल आणि सूक्ष्म अवस्थेत टिकते. तिच्यात, विस्तार आणि संकोच—याच अवस्थांमध्ये निर्मिती आणि नाश आठवले जाते; त्यामुळे सर्व जीव प्रकृतीतच समाविष्ट असतात. मग, हे सर्व शून्य होते, महान प्रकृतीत विलीन होते; आणि हेच प्रकृतीच्या महिम्याचे सर्वोच्च स्वरूप आहे.