शिवाच्या विविध रूपांना, त्यांच्या अस्तित्वाच्या घोषणांमध्ये स्थिर असलेल्या, आणि सर्व सृष्टींच्या अधिपती असलेल्या आठरूपी प्रभूंना नमस्कार करण्यात येतो. चंद्र, सूर्य आणि अग्नी ही ज्यांची तीन नेत्रे आहेत, अशा त्र्यंबकाला, तसेच शुभ्रिंगा, राजधत्तूरा, द्रोण या फुलांमध्ये आनंद मानणाऱ्या शिवास वंदन केले जाते. बृहती, पुग, पुन्नाग, चंपक आणि इतर फुलांना प्रिय मानणाऱ्या त्या प्रभूंना पुन्हा पुन्हा नमस्कार केला जातो. एकदा शिवाने हरिला सांगितले, “भीती बाळगू नकोस, सर्व काही मला सांग.” तेव्हा हनुमान म्हणाले, “शिवलिंगाची पूजा ती व्यक्ती करावी, ज्याचे शरीर भस्माने लिप्त असावे. दिवसा मिळणारे पाणी आणि फुले, तसेच इतर उपयुक्त वस्तूंनी पूजा केली पाहिजे. हे देव, मी तुला शिवपूजेची मंगल पद्धत सांगतो.” “संध्याकाळी, ज्याचा डोके नाही (अर्थात अहंभावशून्य), त्याने स्नान केले पाहिजे; धुतलेले आणि वाळवलेले वस्त्र परिधान करावे, शुद्धीकरण करून पूर्वेकडे तोंड करून बसावे. नंतर, भस्म घेऊन, प्राणव मंत्राचा उच्चार करीत अग्निस्नान करावे, आणि ते आठ वेळा करावे.” “पंचाक्षरी मंत्राने किंवा इतर कोणत्याही नावाने, सात वेळा संस्कारित केलेले भस्म, कुशाच्या गाठी हातात धरून, घ्यावे. ‘ईशानः सर्वविद्यानां’ असे म्हणत भस्म डोक्यावर लावावे; ‘तत्पुरुषाय विद्महे’ म्हणत तोंडावर शिंपडावे. ‘अघोरेभ्योऽथ घोरेभ्यो’ म्हणत छातीवर लावावे; ‘वामदेवाय नमः’ म्हणत गुप्तांगावर लावावे. ‘सद्योजातं प्रपद्यामि’ म्हणत पायांवर लावावे; आणि ‘ॐ’ उच्चारून, संपूर्ण शरीरावर भस्म शिंपडावे.” “ही स्नान व संबंधित विधीची श्रेष्ठ पद्धत तीन उच्च वर्णांसाठी सांगितली आहे; आता, गुरुने शिकविल्याप्रमाणे, शूद्र व इतरांसाठी योग्य अशी पद्धत मी सांगतो. ‘शिव’ हे नाव उच्चारून, ज्ञानी व्यक्तीने भस्म पवित्र करावे; नंतर, सात वेळा घेतलेले भस्म ‘शिवाय’ म्हणत डोक्यावर लावावे. ‘शंकराय’ म्हणत तोंडावर, ‘सर्वज्ञाय’ म्हणत हृदयावर, ‘स्थानवे नमः’ म्हणत गुप्तांगावर आणि ‘स्वयंभू’साठी देखील तसेच लावावे. मंत्राचा उच्चार करत शुद्ध केलेले भस्म पायांवर लावावे; नंतर ‘नमः शिवाय’ म्हणत संपूर्ण शरीरावर शिंपडावे.” “भस्म उपलब्ध नसेल, तर दुर्वा वापरावी; तीही नसेल, तर चांदी वापरावी. संध्या व देवीची जपपूजा करून, मग मंदिरात जावे. देवाच्या वेदीवर, तयार केलेल्या चौकात किंवा स्वच्छ, तयार केलेल्या मातीच्या पृष्ठभागावर, कमळ व इतर अलंकारिक रचना काढाव्यात.” “चार वर्णांच्या रंगीत गंधाने किंवा फक्त पांढऱ्या रंगाने, विविध कमळ, स्वस्तिक वगैरे आकृती काढाव्यात. निळ्या कमळांच्या, गद्या, शंख, त्रिशूल, डमरू, पाच शिखर असलेल्या मंदिराच्या, शिवलिंगाच्या रचना काढाव्यात. कल्पवृक्ष, घोस, लहान ढिगारे, षट्कोण, त्रिकोण, नवकोण अशा आकृती काढाव्यात. बाराकोनी झुला, पादुका, पंखे, यक्षाच्या शेपटीचे चामरे, छत्रे, विष्णु, ब्रह्मा वगैरे मूर्तींच्या रचनाही कराव्यात.” “ज्ञानी व्यक्तीने या सर्व रचना वेदीवर किंवा मंदिरात गंधाने काढाव्यात; जिथे देवपूजा होते, तिथे अशी मांडणी करावी. स्वतःच्या हाताने तयार केलेले प्रधान, विकत घेतलेले दुय्यम, मागून मिळवलेले तृतीय, आणि जबरदस्तीने घेतलेले सर्वात खालच्या दर्जाचे असते. जे योग्य व्यक्तीस अर्पण केले जाते, त्याला फळ मिळते; परंतु अयोग्य व्यक्तीकडून जबरदस्तीने घेतल्यास त्याचा काहीही परिणाम होत नाही. लाल तांदूळ, जास्वंद, स्थिर वस्तू, काळा उडीद आणि लाल वस्तू वापराव्यात.” “तांदूळ, ज्वारी, किंवा त्यांची कणसे, योग्यतेनुसार उत्तम, मध्यम किंवा कनिष्ठ प्रकारे वापरावीत. कमळ व इतर वस्तूंनी योग्य प्रकारे प्रतिष्ठापना करावी; पूर्व किंवा उत्तर दिशेकडे, किंवा फक्त पूर्वेकडे तोंड करून बसावे.” “आता मी आसन सांगतो: कुशा, कातडी, कापड, लाकूड किंवा ताडपत्र यापासून आसन करावे. लोकर, सोनं, चांदी, तांबे किंवा सूर्यप्रकाशात वाळवलेल्या शेणापासूनही आसन तयार करता येते. प्राणी कातडीस चार प्रकारे ओळखावे: वाघ, हरिण, कृष्णमृग, रस्त्यावर मृत झालेले, आणि बांडुक कातडी. या सर्व उपलब्ध वस्तूंनी आसन तयार करून, पद्मासन किंवा स्वस्तिकासनात बसावे.” “दर्भ किंवा भस्मावर बसून, श्वास व वाणी नियंत्रित करून, अंतःकरणात देवतेचे ध्यान करावे. केसांच्या टोकावर, बारा अंगुल अंतरावर, शिवाचे सूक्ष्म रूप वास करते, जे सर्व प्राण्यांमध्ये गुप्तपणे, विश्वरूपात संचार करते.” “सर्व अलंकारांनी, रत्नांनी, आणि सद्गुणांनी युक्त अशा शिवाचे ध्यान करून, त्याला मनात धरावे व आपले शरीर त्याच्या तेजाने भरावे. त्या तेजाने, शरीरातील पाप नष्ट होते, जसे पारदाने स्पर्शल्यावर सोनं लाल किंवा पांढरं होतं.” “शुद्ध, बारापंखडी, आठ, पाच किंवा तीन पंखड्यांचे आसन तयार करावे, आणि त्यावर लिंग ठेवावे. लिंगात गुहेत वास करणाऱ्या महेश्वराचे ध्यान करावे; आणि शुद्ध पात्रात सुगंधी पाणी ठेवावे.” “सुगंधी फुले, ‘ॐ’ने संस्कारित करून, प्राणायाम करावा; परंतु शूद्रांसाठी ‘ॐ’ सांगितलेले नाही. प्राणायाम करताना ‘शिव’ मंत्र व ‘ॐ’चा उच्चार करावा; पूजेसाठी सुगंध, फुले, तांदूळ वगैरे वस्तू वापराव्यात.” “या सर्व वस्तू जवळ ठेवाव्यात, आणि मग मनाशी संकल्प करावा: ‘शिवाच्या प्रसन्नतेसाठी मी शिवपूजा करणार आहे.’ हा संकल्प करून, आवाहनापासून स्नानपर्यंतचे सर्व विधी नीट पार पाडावेत, आणि मग स्नान विधीची तयारी करावी.