संध्याकाळच्या पूजेची विधी तलावाजवळ पूर्ण झाल्यावर महेश आणि इतरांनी सर्व पूजा संपवली. त्यानंतर शंभू, उत्तर दिशेला तोंड करून, न्यास केला आणि जप सुरू केला. त्या वेळी तेजस्वी विष्णूने महेशाला विचारले, “ज्याला सर्वजण नमस्कार करतात, ज्याची सर्वजण पूजा करतात, ज्याला सर्व यज्ञात आवाहन केले जाते—तुम्ही काय जप करणार? सर्वजण हात जोडून केवळ तुमचीच पूजा करतात. देवांचा अधिपती, तुम्ही सर्व पुण्य कर्मांची फळे देणारे, तुम्ही कोणाला हात जोडून नमस्कार करणार? तुमच्यापेक्षा अधिक फळ देणारा कोण आहे, ज्याची तुम्ही पूजा करावी? मला सांगा.” शंकर म्हणाले, “गोविंद, मी येथे काहीच ध्यान करत नाही, कोणाला नमस्कार करत नाही. हे हरी, मी कोणाची पूजा करत नाही, येथे काहीच जप करत नाही; पण मी हे सर्व आस्तिक नसलेल्या लोकांसाठी उदाहरण म्हणून करतो. अन्यथा, दुष्ट लोक तुम्हाला पाहण्यास इच्छुक होणार नाहीत. म्हणूनच, मी हे सर्व जगाच्या हितासाठी केले आहे.” मग हरीने ‘ॐ’ म्हणत शंभूला नमस्कार केला आणि बाजूला उभा राहिला. त्यानंतर सर्व देव आणि ऋषी गौतम यांच्या घरात आले. तिथे सर्वांनी पिनाकी, देवांचा अधिपती, याची पूजा केली. देव, हनुमतसोबत, गात बसला, हे रघुकुलश्रेष्ठ. त्या वेळी सर्वजण पंचाक्षरी महामंत्राचा जप करत होते. हराने हनुमतचा हात धरला आणि देवीजवळ गेला. दैवी दांपत्य एकाच आसनावर बसले; हनुमान, तुम्बुरू आणि नारद गात बसले. परमेश्वराने विविध लीलाचाळा केल्या. मग प्रभुने पार्वतीला बोलावले आणि तिला म्हणाला, “हे शुभे, मी तुझ्या समोर तुझे केस विंचरून वेण्या बांधीन.” पण देवी म्हणाली, “पत्नीला पतीने सेवा करणे योग्य नाही. केस विंचरण्याच्या कामात दुसरे निरर्थक कार्य उद्भवते; हे देव, केस विंचरण्याच्या बाबतीत खरे सार नकोच आहे. वेणी बांधल्यानंतर खांद्याच्या टोकांवरची धूळ पुसावी लागते, शरीरावर आणि केसांमध्ये चिकटलेली फुले वगैरे काढावी लागतात. हे होत असताना, महान आत्मे आले तर तुझ्या दिव्य सेवकांना काय उत्तर द्यावे? ते आले नाहीत तर, हे प्रभु, भयामुळे त्यांचा नाश होईल.” असे म्हणत असताना शंकराने तिला हाताने जवळ ओढले. तिला आपल्या मांडीवर बसवून, त्याने तिची वेणी सैल केली, हाताने विभागली आणि नखांनी गुळगुळीत केली. विष्णूने दिलेली पारिजाताची माळ, जी तिच्या केसात होती, वेणी बांधून तिच्या हातात ठेवली. जाईची माळ घेतली, ती तिच्या केसात बांधली, आणि ब्रह्माने दिलेली इच्छापूर्ती फुलांची माळही महादेवाने बांधली. तो पार्वतीचे सुगंधी वस्त्र नीट लावू लागला आणि खांद्याच्या मागे चिकटलेले पुसून टाकले. देवीचे खालील वस्त्र सैल होऊन खाली घसरताना पाहून, देव म्हणाला, “हे काय?” आणि तिची कंबरपट्टा बांधली. “हे तुझे नाकातील अलंकार नाही, मी पाहतो,” असे म्हणताच सतीने स्वतः मोती घेतला आणि पाहिला. हळद लावल्यामुळे मोती चमकत होता. “हा मोती, प्रिय, माझ्यासाठी आणि तुझ्यासाठी ठेवूया,” असे महादेव म्हणाला. पार्वती म्हणाली, “हे शंभू, तुझे निवासस्थान सर्व वस्तूंमध्ये संपन्न आहे. मी सर्व वस्तू आणि अलंकार आधीच ओळखले आहेत. वस्त्र आणि अलंकारांमुळेच संपत्ती ओळखली जाते. तुझे शिर ब्रह्माच्या शिरमाळेने शोभते. नरकाची माळ तुझ्या छातीचा अलंकार आहे. शेष आणि वासुकी, दोघेही विषासह, तुझे कंकण आहेत. दिशाआणि आकाश तुझे जटा आणि केस आहेत; राख तुझ्या शरीराचा उट आहे. मोठा बैल तुझा वाहन आहे, तुझा वंश अज्ञात आहे. तुझे माता-पिता ज्ञात नाहीत, तुझा स्वरूपही नाही, हे त्रिनेत्र.” गिरिजा असे बोलत असताना, विष्णूला राग आला आणि तो म्हणाला, “हे देवी, तू देवांचा देव, जगाचा स्वामी, याला दोष का देत आहेस? निश्चितच, हे प्रिय, मी माझे जीवन सोडीन, कारण तू संयम राखत नाहीस. जिथे प्रभूचे निंदा होते, तेथे, हे सौम्य, माझा व्रत आहे की मी मरणार नाही.” असे म्हणत, हरीने स्वतःचे शिर नखांनी कापण्याचा प्रयत्न केला. पण महेशाने त्याचा हात धरला आणि म्हणाला, “असे उतावळे करू नकोस. पार्वतीचे सर्व शब्द, जे मला प्रिय आहेत, ते तुला अप्रिय आहेत. हृषीकेश, तुला जे करायचे आहे, ते मला अप्रिय आहे.” ‘ॐ’ म्हणत, भगवंत हरी शांत झाला. मग हनुमानाने देवाला विनंती केली, “मी कोणताही फलाची अपेक्षा न ठेवता, माझा पूजा-व्रत पूर्ण करण्याची इच्छा आहे. केवळ पूजा करण्यासाठी मी जाऊ इच्छितो; तू मला परवानगी द्यावी.” शंकर म्हणाला, “कोणाची पूजा? कुठे पूजा? कोणते फूल, कोणते पान—सांग. गुरु कोण? तुझा मंत्र कोणता? पूजा कशी आहे?” देवांचा अधिपती असे विचारताच, हनुमान फार थरथरला. त्याचे संपूर्ण शरीर थरथरत, हनुमान स्तुती करायला लागला. हनुमान म्हणाला, “अनंत स्वरूप असलेल्या महान देव शंकराला नमस्कार; योगी, योगाचा आधार, योगींचे गुरु यांना नमस्कार. योग्यांना सहज उपलब्ध असणाऱ्या, बुद्धिमानांचा स्वामी, वेदांचा अधिपती, देवांचा प्रभु, ध्यानाने प्राप्त होणाऱ्या, सर्व सृष्टीकर्त्यांचा गुरु यांना नमस्कार. योग्य आणि अयोग्यांना उपलब्ध आणि अनुपलब्ध असणाऱ्या, पृथ्वी व पंचमहाभूतांचा स्वामी, वेदवाक्यांचा खजिना, ‘नमः’ पासून सुरू होणाऱ्या प्रभुंना नमस्कार.