हे ऐका, द्विजश्रेष्ठांनो! या पवित्र ग्रंथात विविध नद्यांची आणि लोकांची महती सांगितली आहे, ज्या आपल्या संपूर्ण जगाचे पालनपोषण करतात आणि त्याला पावित्र्य देतात. सर्वदा अजिंक्य असणारी वीराज, महान नदी कुशचिरा, रथचित्रा, ज्योतिर्था, विश्वामित्रा आणि कपिंजला या नद्यांचे स्मरण येथे आले आहे. चंद्रावहा, फळद्य, तसेच जलवाहिनी कुचिरा, वैनदी, पिंगला, वेणा, आणि महान तुंगवेगा या नद्याही येथे वर्णिल्या आहेत. विदिशा, कृष्णवेणा, ताम्रा आणि कपिला; धेनु, सकामा, वेदस्वा, हविःस्रावा आणि महापथा या विविध नद्यांचेही वर्णन आहे. शिप्रा आणि पिच्छला, प्रवाही भारद्वाजी, कौर्णिकी, प्रवाही शोणा, बाहुदा आणि चंद्रमा या नद्यांचे स्मरण आले आहे. दुर्गामंतःशिला, ब्रह्ममेध्या, दृढद्वती, परोक्षा, रोही आणि जांबूनदी या नद्याही येथे आहेत. सुनासा, तमसा, दासी, सामान्य, वरनामसी, नीला, धृतिकरी आणि महान नदी पर्णाशा यांचेही उल्लेख आहेत. मानवी, वृषभा, भासा, ब्रह्ममेध्या, दृढद्वती; तसेच, हे द्विजश्रेष्ठांनो, अशा असंख्य महान नद्या येथे आहेत. सदा पवित्र कृष्णा, मंदगा, मंदवाहिनी, ब्राह्मणी, महागौरी आणि दुर्गा या श्रेष्ठ नद्याही येथे सांगितल्या आहेत. चित्रोत्पला, चित्ररथा, अतुला, रोहिणी, मंदाकिनी, वैतरणी आणि महान कोका या नद्यांचेही महत्त्व आहे. शुक्तिमती, मनंगा आणि वृषसाह्वया; लोहित्य, करतोया आणि वृषकात्वया या नद्याही येथे आहेत. ऋषिसमान कुमारी, मारिषा, सरस्वती, मंदाकिनी ही परमपवित्र मंदाकिनी आणि गंगेच्या सर्व शाखा, हे श्रेष्ठजनांनो, या सर्व नद्या जगाच्या मातृरूप आहेत, सर्व फलदायी आहेत. शेकडो-हजारो नद्या तेजस्वी आणि कल्याणकारी आहेत. हे ब्राह्मणांनो, या नद्यांचे स्मरण असलेल्या नावांनी मी सांगितले. आता, या भूमीवरील विविध लोकसमूहांविषयी ऐका. येथे कुरु, पांचाल, शाल्व, मात्रेय, जांगल, शूरसेन, पुलिंद आणि बौधामाल आहेत. मत्स्य, कुशट्ट, सौगंध्य, कुत्सप, काशी, कोसल, चेदी, मत्स्य, करूष, भोज, सिंधु आणि पुलिंदक हेही येथे आहेत. उत्तम, दशार्ण, मेकल, उत्कल, पांचाल, कोसल आणि अनेक पीठ असलेले युगंधर येथे आहेत. बोध, मद्र, कलिंग, काशय, परकाशय, जठर, कुकुर आणि श्रेष्ठ सुदशार्ण हेही आहेत. कुंती, अवंती, पश्चिम कुंती, गोमंत, मल्लक, पुंड्र, विदर्भ आणि नृपवाहिक हेही येथे आहेत. अश्मक, उत्तर दिशेतील लोक, लहान गोपराष्ट्र, अधिपती कुशट्ट, मल्लराष्ट्र आणि केरळ हेही येथे आहेत. मालव, उपवस्य, चक्रवक्रनिवासी शाक, विदेह, मगध, सद्म, मलज आणि विजय हेही येथे आहेत. अंग, वंग, कलिंग, यकृत्केश, मल्ल, सुदेष्ण, प्रल्हाद, महिष आणि शशक हेही येथे आहेत. बाह्लिक, वातधान, आभीर, कालतोचक, अपरांत, परांत, पंकाल आणि चमर्चंडिक हेही येथे आहेत. वनात मुकुटधारी, मेरूजन्मा श्रेष्ठ, उपवृत, अनुपवृत, सुराष्ट्र आणि केकय हेही येथे आहेत. कुट्टापरांत, महेय, कक्ष, समुद्रकिनारी वसणारे, निष्कुट, अनेक अंध, ब्राह्मण आणि पर्वतातील लोक येथे आहेत. पर्वताबाहेरील, ओंगमलद, मगध, मालवार्घट, श्रेष्ठगुणी, प्रावृषेय, भार्गव आणि श्रेष्ठ द्विज येथे आहेत. पुंड्र, भार्ग, किरात, सुदेष्ण, तेजस्वी, शाक, निषाद, निषध, अनर्त आणि नैरित हेही येथे आहेत. पूर्णल, पूतिमत्स्य, कुंतल, कुशक, तरिग्रह, शूरसेन, ईजिक आणि कल्पकारण येथे आहेत. तिलभाग, अमसार, मधुमत्त, ककुंदक, काश्मीर, सिंधुसौवीर, गांधार आणि दर्शक हे येथे आहेत. अभीसार, कुद्रुत, सौरिल, बाह्लिक, दर्वी, मालव, दर्व, वातजामर आणि थोरग हेही येथे आहेत. बलराष्ट्र, ब्राह्मण, सुदामन, मुमल्लिक, बंधाकरिक, कुलिंद आणि गांधीक येथे आहेत. वनायवोद, पार्श्वरोमण, कुशबिंदव, कच्छ, गोपालकच्छ, जांगल आणि कुरुवर्णक येथे आहेत. किरात, बर्बर, सिद्ध, वैदेह, ताम्रलिप्तिक, औड्र, म्लेच्छ, सैरिंद्र आणि पर्वतश्रेष्ठ येथे आहेत. दक्षिणेकडील इतर लोक म्हणजे - द्रविड, केरळ, पूर्वेकडील, मूषिक आणि बालमूषिक. कर्नाटक, माहिषक, विकंध, मूषिक, झल्लिक, कुंतल, सौहृद आणि अलकानना येथे आहेत. कुक्कुटक, बोळ, कोकण, मणिवाळक, समंग, कनक, कुंकुरांग आणि रामारिष येथे आहेत. ध्वजधारी, उत्सवचिन्हित, त्रिविध समूह, मलयसेन योद्धे, व्यूढक, कोरक, प्रोष्ट आणि समगवेगधर येथे आहेत. याचप्रमाणे, विंध्यवासी, पुलिंद, बल्वल, मालव, मल्लर आणि अपरवर्तक येथे आहेत. कुलिंद, कलद, चंदक, कुरत, मुसल, तनवल, सतीर्थ आणि पूतिसृंजय येथे आहेत. अनिदय, शिवत, तपन, सुतप, ऋषिक, विदर्भ, स्तंगन आणि परतंगक येथे आहेत. उत्तरेकडील आणि इतर परकीय, हे श्रेष्ठ मुनीहो, यवन, कम्बोज आणि उग्र परकीय जमाती देखील येथे आहेत. हे सर्व नद्यांचे आणि लोकांचे वर्णन, या भूमीचे वैभव आणि विविधता दर्शवते, ज्यातून या जगाचा पोषण आणि संरक्षण होत असते.