कुशिक या राजर्षीची, आणि महान आत्म्याचे गाधीचे, सोम या राजर्षीची, तसेच दिलीपाची कथा सांगितली जाते. तसेच अनेक भाग्यवान आणि शक्तिशाली क्षत्रियांची, ज्यांच्यासाठी भारताची सर्वोत्तम भूमी सर्व प्राण्यांना प्रिय आहे. आता मी, द्विजांनो, ऐकलेली भारतभूमीची वर्णना सांगतो. महेंद्र, मलय, सह्य, शुक्तिमान, ऋक्ष या पर्वतराजांबरोबर विंध्य आणि परियात्र — हे सात मुख्य पर्वत आहेत. त्यांच्या आसपास, ब्राह्मणांनो, हजारो इतर पर्वत आहेत. काही पर्वत अज्ञात, पण सारपूर्ण आणि विशाल आहेत, विविध शिखरांनी सजलेले; काही परिचित पर्वत लहान असून लहान जीवांना आधार देतात. त्या भूमीत, द्विजांनो, आर्य आणि म्लेच्छांच्या मिश्रित प्रथा असणारे लोक राहतात, जे गंगा, सिंधू आणि सरस्वती या पवित्र नद्यांचे निर्मळ जल पितात. तसेच गोदावरी, नर्मदा, बहुडा ही महान नदी, शतद्रू, चंद्रभागा आणि महान यमुना नदी आहेत. दृषद्वती, वितस्ता, पापरहित आणि स्वच्छ वाळू असणारी नदी, वेत्रवती, कृष्णा आणि वेणी या वाहणाऱ्या नद्या आहेत. इराबती, वितस्ता, पयोष्णी आणि देविका; वेदस्मृती, वेदशिरा, त्रिदिवा, सिंधुला आणि क्रिमी. करिसिनी, चित्रवाहा, त्रिसेना ही वाहणारी नदी, गोमती, धूतपापा आणि महान चंदना नदी. कौशिकी, स्वर्गात आनंददायक, अनाहूत रोहितारणी, गुप्त नदी, शतकुंभी आणि सरयू, हे द्विजश्रेष्ठांनो. चर्मण्वती, वेत्रवती, हस्तिसोमा, दिशासुद्धा, शरावती, पयोष्णी, भीमा आणि भीमरथी. कावेरी, चुलुका, तापी, शतमला, नीवारा, प्रतिष्ठित आणि सुप्रयोगा नदी. शुद्ध कृष्णला, सिंधू, वाजिनी, पुरमालिनी, मनोहारी पूर्वा, वीर नदी, भीमा आणि मालावती. पलाशिनी, पापहारी, महेंद्र, पटलावती, करिषिणी, असिक्नी, कुशचीरी आणि महान नदी. मरुतांचा अग्रेसर, मेना, हेमा, घृतवती, अनावती, अनुर्ष्णा, सेवेसाठी कापी, हे श्रेष्ठजनांनो. सदैव शूर, अजिंक्य, कुशचीरा, महान नदी, रथचित्रा, ज्योतिर्था, विश्वामित्रा आणि कपिंजला. चंद्रवाहा, फलद्य, कुचीरा, अम्बुवाहिनी, वैनदी, पिंगला, वेणा आणि तुंगवेगा, महान नदी. विदिशा, कृष्णवेणा, ताम्रा, कपिला, धेनु, सकामा, वेदस्वा, हविस्रावा आणि महापथा. शिप्रा, पिच्छला, भारद्वाजी, वाहणारी नदी, कौरनिकि, वाहणारी शोणा, बाहुडा आणि चंद्रमा. दुर्गामंतःशिला, ब्रह्ममेध्य, दृषद्वती, परोक्षा, रोही आणि जांबूनदी. सुनासा, तमसा, दासी, सामान्य, वरना, नीला, धृतिकरी आणि परणाशा, महान नदी. मानवी, वृषभा, भासा, ब्रह्ममेध्य, दृषद्वती — या आणि अनेक महान नद्या, द्विजश्रेष्ठांनो. सदैव आरोग्यदायक कृष्णा, मंदगतीने वाहणारी मंदगा, मंदवाहिनी, ब्राह्मणी, महागौरी आणि दुर्गा, हे श्रेष्ठजनांनो. चित्रोत्पला, चित्ररथा, अतुला, रोहिणी, मंदाकिनी, वैतरणी आणि कोका, महान नदी. शुक्तिमती, अनंगा, वृषसाह्वया, लोहित्या, करतोया आणि वृषकात्वया. कुमारी, मृषितुल्या, मारिषा, सरस्वती, अत्यंत पवित्र मंदाकिनी आणि सर्व गंगा, हे श्रेष्ठजनांनो. या सर्व नद्या विश्वाच्या मात्री आहेत, सर्व महान फलदायी आहेत; तसेच, नद्या शेकडो-हजारो संख्येने प्रसिद्ध आहेत. ब्राह्मणांनो, या नद्यांची वर्णना परंपरेनुसार सांगितली; आता मी त्यांच्या पलीकडील प्रदेशांची माहिती सांगतो, ऐका. येथे कुरू, पंचाल, शाल्व, मैत्रेय, जंगल, शूरसेन, पुलिंद आणि बौधामाल आहेत. मत्स्य, कुशट्ट, सौरंध्य, कुत्सप, काशी, कोसल, चेदी, मत्स्य, करुष, भोज, सिंधू आणि पुलिंदक. उत्तम, दशार्ण, मेकल आणि उत्कल, पंचाल, कोसल आणि अनेक पृथयुगंधर. बोध, मद्र, कलिंग, कश्य, परकश्य, जठर, कुकुर, सुदशर्ण आणि उत्तम सुसत्तम. कुंती, अवंती, अपरकुंती, गोमंत, मल्लक, पुंद्र, विदर्भ आणि नृपवाहिक. अश्मक आणि उत्तर अश्मक, गोपराष्ट्र, कनियस, अधिराज्य कुशट्ट, मल्लराष्ट्र आणि केरळ. मलव, उपवस्य, चक्रवक्रालय, शक, विदेह, मगध, सद्म, मलज आणि विजय. अंग, वंग, कलिंग, यकृल्लोमन, मल्ल, सुदेष्ण, प्रह्लाद, महिष आणि शशक. बहलिक, वातधान, अभिर, कलतयक, अपरांत, परांत, पंकाल आणि चमर्चंडिक. अटवी शेखर, मेरूवरील रहिवासी, उपावृत आणि अनुपावृत, सुराष्ट्र आणि केकय. कुट अपरांत, महेय, कक्ष, समुद्र निष्कुत आणि अनेक अंध, तसेच पर्वतातील रहिवासी. अशा प्रकारे, भारतभूमीतील पर्वत, नद्या आणि विविध जाती-प्रदेशांची वर्णना अत्यंत आदरभावाने सांगितली जाते, ज्यामुळे या भूमीचे ऐश्वर्य आणि पवित्रता प्रकट होते.