त्या राक्षसाला, कामाच्या बाणांनी त्रस्त झालेला, पूर्वी पाहिलेली विष्णूची महान मायाचित्र आठवली. केवळ तिच्या स्मरणानेच, शक्तिशाली कामदेवाच्या प्रभावामुळे, विरहाच्या वेदनेने ग्रस्त होऊन, तो पुन्हा पुन्हा रडू लागला. काळाच्या ओढीने, त्या दुष्ट आत्म्याने दुःखातून उत्पन्न झालेल्या वेदनांना अंगीकारले आणि महेश्वराची पूजा करण्यासाठी तो पुढे आला. देवीने उत्तम पारिजात फुलांनी केलेली पूजा त्याने नष्ट केली आणि लोभापोटी, दुःखातून उत्पन्न झालेल्या अश्रूंनी महेश्वराची पूजा केली. त्या दुष्टाच्या डोळ्यांतून सतत अश्रूंच्या थेंब लिंगाच्या माथ्यावर पडू लागले. देवी ब्राह्मणाच्या रूपात त्याच्याशी बोलली, "हे ज्ञानी, तू कोण आहेस, ज्याचे मन नेहमी दुःखाने भरलेले आहे आणि जो देवाची पूजा करतो?" "दुःखातून उत्पन्न झालेले अश्रू तुझ्या डोळ्यांतून देवाच्या शिरावर पडतात; सांग, माझ्या उपस्थितीत, या अशुद्धतेचा अर्थ काय आहे?" विहुंडा म्हणाला, "पूर्वी मी एक स्त्री पाहिली, जी सर्व शुभ लक्षणांनी युक्त होती, ती कामाचे महान केंद्र होती. तिच्या मोहाने मी जळत होतो, इच्छा पूर्णपणे व्यापली होती. ती म्हणाली, 'माझ्या संगतीत, मला सर्वोच्च अंश दे.' 'कामाच्या आनंदातून उत्पन्न झालेल्या फुलांनी महेश्वराची पूजा कर; त्या फुलांची माळ माझ्या गळ्यात घाल.' 'सात कोटी अशा फुलांनी महेश्वराची पूजा कर; त्या हेतूने मी फळ देणाऱ्या प्रभूची पूजा करतो.' 'कामाच्या आनंदातून उत्पन्न झालेली, जी देव आणि दानवांसाठीही दुर्लभ आहेत—' श्रीदेवी म्हणाली, 'तुझी भक्ती कुठे, तुझा ध्यान कुठे, तुझं ज्ञान कुठे, हे दुष्ट?' 'तुला प्रभूसोबत काहीही संबंध नाही; आता सांग, इच्छेच्या वरदानाचा स्वरूप काय आहे?' 'तू ती उत्कृष्ट फुलं आणि तिच्या हास्याने उत्पन्न झालेली फुलं कुठे मिळवलीस?' विहुंडा म्हणाला, 'मला भक्ती किंवा ध्यान माहिती नाही; मी तिला कधीच पाहिलेलं नाही.' 'मी नेहमी फक्त ती फुलं घेतो जी गंगाजलाला स्पर्श केलेली असतात; त्यांच्याने मी शंकराची पूजा करतो आणि त्याची स्तुती करतो.' 'हे ब्राह्मण, महान आत्मा शुक्रानेही पूर्वी मला सांगितले, माझ्या उपस्थितीत, आणि त्याच्या शब्दांमुळे मी रोज देवाधिदेवाची पूजा करतो.' 'हे सर्व मी तुला सांगितलं, जसं तू विचारलं. श्रीदेवी म्हणाली: कामोदारा वृक्षातून दुःखातून उत्पन्न झालेली फुलं—' 'तू लिंगाची पूजा करतोस, हे दुष्ट, प्रत्येक सकाळी, आणि नेहमी तुझ्या भावना आणि तुझ्याकडे असलेल्या फुलांनी.' 'जशी तू देवाधिदेवाची पूजा केली आहेस, तसाच तुला त्याचा परिणाम मिळेल. तू दिव्य पूजा दुर्लक्षित करून, दुःखाच्या फुलांनी त्याचा सन्मान केला.' 'आज तुझ्यात ही भयंकर चूक निर्माण झाली आहे; म्हणून मी तुला शिक्षा देणार—तुझ्या कर्मातून उत्पन्न झालेला फल भोग.' देवीचे शब्द ऐकून, काळकृष्ट्र तिला म्हणाला, 'हे दुष्ट, दुष्कृत्य करणारी, माझ्या कर्माचा भ्रष्ट करणारी—' 'मी तुझा येथे या तलवारीने वध करीन—यात काहीच शंका नाही.' असं म्हणत त्याने ती धारदार तलवार उचलली आणि त्या ब्राह्मणाचा वध करण्यासाठी पुढे धावला. मारण्याची इच्छा ठेवून, तो दुष्ट दानव पुढे झेपावला; परंतु देवी, परमेेश्वरी, ब्राह्मणाच्या रूपात, क्रोधाने भरली— 'मी तुझा येथे या तलवारीने वध करीन—यात काहीच शंका नाही.' त्याला स्वतःच्या जागी येताना पाहून, तिने एक गर्जना केली; त्या गर्जनेच्या आवाजाने, तो दुष्ट दानव कोसळला. तो आपल्या इच्छित रूपात निश्चल पडला, जणू एखाद्या पर्वतावर वज्राचा आघात झाल्यासारखा; सर्व लोकांना त्रास देणारा तो दानव कोसळला. त्या दानवाच्या पतनाने, सर्व जगांचा नाश करणाऱ्या, सर्व जीव शांत झाले, दुःख आणि वेदनांपासून मुक्त झाले. म्हणून, प्रिय, ती स्त्री गंगा तीरावर शोक करत आहे— गंगा तीरावर, ती सुंदर स्त्री, तिचं मन दुःखाने भरलेलं आहे. हे सर्व मी तुला सांगितलं, जसं तू विचारलं. विष्णू म्हणतात: असं सांगून, कुंजल, पक्ष्यांचा अधिपती, ज्ञानी आणि पंडित, त्या राजाला काहीच अधिक सांगितलं नाही. या प्रकारे एकशे एकवीसवा अध्याय, कामोदा कथा, च्यवनाच्या वर्णनात, गुरूतीर्थाच्या महात्म्यात, वेनाच्या कथेत, पद्म पुराणाच्या भूमिखंडात संपला. विष्णू म्हणतात: असं सांगून, धर्माच्या बाजूने असलेला कुंजल, आपल्या पुत्रांना बोलणं थांबवलं; तो ज्ञानी, त्यांना काहीच अधिक सांगितलं नाही. वटवृक्षाखाली, श्रेष्ठ ब्राह्मण महाशुकाशी बोलला: 'तू कोण आहेस, धर्म सांगणारा, पक्ष्याच्या रूपात राहणारा?' 'तू देव आहेस, की गंधर्व, की विद्धाधर? कोणाच्या शापाने तू हे पापयुक्त पोपटाचे जन्म घेतलास?' 'तुझ्याकडे अशी अद्भुत ज्ञानशक्ती कशी आहे, हे शुक, जी इंद्रियांच्या पलीकडे आहे? कोणत्या महान पुण्य किंवा तपस्येने हे फळ मिळवले आहे?' 'या छुप्या रूपाचा हेतू काय आहे, हे ज्ञानी? तू कोण आहेस—सिद्ध आहेस की देवता? या गोष्टीचं कारण सांग.' कुंजल म्हणाला: 'हे सिद्ध, मी तुला ओळखतो; तुझं वंश, तुझं कुल, तुझं ज्ञान आणि तुझ्या तपस्येची शक्ती, ज्यामुळे तू पृथ्वीवर भटकतो.' 'हे पुण्यवान ब्राह्मण, मी तुला सर्व सांगतो; स्वागत आहे तुझं. या शुभ आसनावर बस आणि थंड सावलीत विश्रांती घे.' 'ब्रह्मा, ज्याचा उत्पत्ती अप्रकट आहे, जन्मला; त्याच्यापासून प्रजापती उत्पन्न झाला. गुणांनी युक्त ब्राह्मण म्हणजे भृगु, ब्रह्मासमान, हे द्विज.' 'त्याचा वंशज भर्गव नावाचा होता, सर्व धर्म आणि सत्य जाणणारा. त्या वंशात, तू ब्राह्मण म्हणून, च्यवन म्हणून पृथ्वीवर प्रसिद्ध आहेस.' 'मी देव नाही, गंधर्व नाही, विद्धाधरही नाही. मी कोण आहे हे सांगतो, हे ब्राह्मण; ऐक.' 'कश्यप वंशात जन्मलेला, एक श्रेष्ठ ब्राह्मण, वेद आणि त्याच्या शाखांचा जाणकार, सर्व कर्म उजळवणारा.