पूर्वजन्मी, तू लोण्याचं ताक, तूप, दूध आणि मग दही विकायचास. विष्णूच्या मायेने भ्रमित होऊन, तुला कठीण दिवसांची चिंता सतत भेडसावत असे. तू, श्रेष्ठ ब्राह्मण असूनही, अन्नधान्य अत्यंत महाग केलंस आणि कधीही दान दिलं नाहीस; तुझ्या मनात दया नव्हती. देवांची पूजा कधी केली नाहीस, सणासुदीच्याही वेळी ब्राह्मणांना काहीही दिलं नाहीस. पूर्वजांची श्राद्धकर्मे येण्याचा काळ आला तरी, श्रद्धेने ती केली नाहीस. तुझी सद्गुणी पत्नी वारंवार तुला त्या दिवसाची आठवण करून द्यायची. सासऱ्याच्या आणि सासूच्या श्राद्धाचा दिवस आला, की पत्नीच्या शब्दांनी घाबरून, तू घर सोडून पळून जायचास. धर्माचा मार्ग कधी पाहिला नाहीस, ऐकला देखील नाहीस. लोभच तुझा आई, वडील, भाऊ, नातेवाईक आणि आप्त बनला होता. धर्म सोडून, तू केवळ लोभालाच धरून राहिलास. म्हणूनच, तू अत्यंत दरिद्री आणि दुःखी अवस्थेत जन्म घेतलास. दिवसेंदिवस तुझ्या अंतःकरणातील तीव्र इच्छा वाढत गेली, विशेषतः घरात संपत्ती वाढली की ती अजून भडकायची. त्या इच्छेच्या ज्वाळांनी तू जळत होतास; रात्री गाढ झोपेत असतानाही मनात अस्वस्थता असायची. दिवस उजाडला, की 'कधी माझ्याकडे हजार, लाख, कोटी किंवा दहा कोटी होतील?' असे भ्रमात गुंतून राहायचास. 'कधी माझ्या घरी खरव किंवा निखरव येईल?' अशा प्रकारे हजारो, लाखो, कोटी, अर्बुदांच्या संख्येचे विचार करत राहायचास. खरव, निखरव मिळाले तरी, तुझी इच्छा कधीच संपली नाही; ती वाढतच गेली, शरीरही सोडून गेली. कधीच दान दिलं नाहीस, होम केला नाहीस, किंवा संपत्तीचा आनंद घेतला नाहीस. जे काही जमिनीत लपवलं होतंस, ते तुझ्या मुलांना कधी समजलं नाही. संपत्ती मिळवण्यासाठी तू नेहमी वेगवेगळे मार्ग शोधायचास, आणि लोकांना विचारत फिरायचास. खाणी, पारद, धातूंचं शास्त्र याबद्दल चौकशी करायचास; इच्छेच्या मोहाने तू गोंधळून फिरायचास. पारखपाषाण, चिंतामणी यांचा विचार करत, गुहेत जाऊन काही मिळेल का, यासाठी उत्सुकतेने सतत प्रश्न विचारत राहायचास. इच्छेच्या ज्वाळांनी जळून, तुला कधीच सुख मिळालं नाही; त्या ज्वाळांनी संतप्त होऊन, तू भान हरपून बसलास. अशा प्रकारे, श्रेष्ठ ब्राह्मणा, तू मोहाने भ्रमित झालास आणि काळाच्या अधीन झालास, आणि तुझी पत्नी व मुले तुझ्याकडून त्या संपत्तीचा शोध घेत राहिली. पण तू त्यांना काहीच सांगितलं नाहीस, आणि अखेर जीवन सोडून यमाकडे गेलास. मी तुला तुझी संपूर्ण पूर्वजन्माची कथा सांगितली. त्यामुळे, ब्राह्मणा, आज तू दरिद्री आणि दुःखी आहेस. या जगात, ज्यांची मुले भक्तीशील असतात, त्यांना नेहमी सुख मिळतं. ज्यांच्या घरी सद्गुणी, ज्ञानी, सत्यप्रिय, आणि धर्मनिष्ठ मुले असतात, त्यांच्यावर विष्णू प्रसन्न असतो. ज्याच्यावर विष्णूची कृपा असते, त्याला या मृत्युलोकात धन, धान्य, पत्नी, मुले, नातवंडे आणि अपार संपत्ती मिळते. विष्णूच्या कृपेव्यतिरिक्त, कुणाला पत्नी, मुले, उत्तम जन्म किंवा कुल मिळत नाही. हेच विष्णूचं परमानंदस्वरूप आहे. सोमशर्मा म्हणाला: "मुनीवर, तू मला पूर्वजन्मी केलेल्या पापाची कहाणी सांगितलीस. त्या जन्मी मी शूद्र होतो, आणि मी ते पाप टाळलं. पण आता मी ब्राह्मणत्व कसं मिळवलं? हे संपूर्ण कारण मला सांग." त्यावर वसिष्ठ म्हणाले: "द्विजश्रेष्ठा, मी तुला पूर्वी केलेल्या कर्मांची कथा सांगतो; ऐक. एक ब्राह्मण होता, पापरहित, उत्तम आचरणाचा, अत्यंत विद्वान, विष्णुभक्त, धर्मनिष्ठ आणि नेहमी विष्णूच्या सेवेत मग्न. तीर्थयात्रेच्या निमित्ताने, तो महानुभाव अनेक दिवस एकटा पवित्र स्थळांमध्ये भटकत राहिला आणि शेवटी तुझ्या घरी आला. त्याने एका जागेची विनंती केली; तुझ्या पत्नीने, तुझ्या आणि मुलांसह, त्याला ती जागा दिली. तो पुन्हा पुन्हा म्हणाला, 'ब्राह्मणा, मला तुझ्या या उत्तम घरी सुखाने राहू दे. हा वैष्णव ब्राह्मण पुण्यशाली आहे.' 'इथेच राहा, हे धर्मात्मा; हे घर तुझंच आहे. आज मी धन्य झालो, पुण्य मिळवलं, पवित्र स्थळी आलो.' 'आज तुझ्या पायांचे दर्शन घेऊन, मी तीर्थयात्रेचं फळ मिळवलं. गायींचं श्रेष्ठ आणि पवित्र स्थान तुझ्या निवासासाठी अर्पण केलं.' त्यानंतर, त्याच्या अंगाची मालीश केलीस, त्याचे पाय दाबलेस आणि पाण्याने पाय स्वच्छ धुतलेस. त्या पायधुत पाण्याने त्याने स्नान केलं. लगेचच त्याला तूप, दही, दूध, अन्न, ताक दिलंस—अशा प्रकारे तू आणि तुझ्या पत्नी-मुलांनी त्या महानुभाव ब्राह्मणाचे स्वागत केले. त्या वैष्णव ब्राह्मणाला पूर्ण समाधान मिळालं. नंतर, शुभ आणि पुण्यदायक असा आशाढ महिन्यातील एकादशीचा दिवस आला, जो सर्व पापांचा नाश करणारा होता. त्या दिवशी, जेव्हा भगवान हृषीकेश योगनिद्रेत जातात, तो पवित्र दिवस आला. त्या दिवशी, ज्ञानी गृहस्थांनी सर्व गृहकर्मे सोडून, विष्णूच्या ध्यानात मग्न झाले. त्यांनी मंगल गीत-संगीतासह मोठा उत्सव साजरा केला; सर्व ब्राह्मणांनी वेदपठण आणि मंगल गीते गायली. अशा प्रकारे, त्या महान उत्सवात, श्रेष्ठ ब्राह्मण तिथेच राहिला आणि उपवासाचं व्रत पाळलं.