कामदेवाने आपल्या मोहक उपायांनी इंद्रियसमूह वेढून, मनात विचार करत, तो प्रजापतींच्या आश्रमाच्या दिशेने निघाला. पृथ्वीच्या गाभ्यात, सरळ वाढलेल्या वृक्षांच्या मंचावर, जिथे शांत, स्थिर आणि सजीवांनी भरलेले वातावरण होते, तिथे तो गेला. त्या ठिकाणी विविध फुलांच्या आणि वेलांच्या माळांनी सजलेली जागा होती, डोंगर उतारावर पशुपतींचा वास होता, बैलांच्या गर्जना न होऊनही शांतता होती, आणि निळ्या गवताच्या उतारांनी ती भूमी सुंदर दिसत होती. तेथे कामदेवाने त्रिनेत्री शिवाचा सुंदर आसन पाहिले—ते एक जणू दुसरेच चैतन्य, शूर, वीरांच्या लोकांचा स्वामी, ईशानासारखा तेजस्वी. त्यांची जटा पिकलेल्या केशरासारखी पिवळी, हातात दंड, निश्चल आणि भयंकर, अशुभ अलंकारांनी सुशोभित. ते कमळाच्या पाकळ्यांखाली डोळे मिटून, सरळ बसून, नाकाच्या टोकाकडे लक्ष केंद्रित करून ध्यानस्थ होते. त्यांच्या अंगावर सिंहाच्या कातडीचे सुंदर वस्त्र होते, कानात नागफणीच्या फण्यांनी अलंकरण केलेले, आणि सुवर्णश्वास बाहेर पडत होता. त्यांच्या जटा गालांपर्यंत लोंबकळत, वासुकीने नाभीपर्यंत गुंडाळलेल्या, हळुवारपणे हलत होत्या. त्यांच्या हातांच्या करंगळ्या जोडून नाकाच्या टोकापर्यंत नागमाळा बांधली होती. अशा प्रकारे हळूहळू जवळ येत, कामदेवाने शंकराचे दर्शन घेतले. मग झाडांमध्ये गुंजन करणाऱ्या मधमाश्यांच्या आवाजावर लक्ष केंद्रित करून, मदनाने त्या ध्वनीतून भव्याच्या (शिवाच्या) कानातून त्यांच्या मनात प्रवेश केला. शंकरांनी तो मधुर ध्वनी ऐकून, दक्षकन्येची, आपल्या प्रियतेची आठवण काढली आणि कामेच्छा जागृत झाली. त्यानंतर, शिवाचे निर्मळ ध्यान मंद होत गेले आणि त्यांचे मन मोहाच्या लक्ष्याकडे वळले. त्याच वेळी, अडथळ्यांनी त्यांची इच्छाशक्ती झाकली गेली आणि देवाधिदेव मदनाच्या भ्रमात अडकले. किंचित क्रोधाने भरलेले धूर्जटी धैर्यावर आधार घेत, मदनाला दूर केले आणि योगाच्या प्रयत्नात स्थिर राहिले. पण त्या मोहाच्या प्रभावाने मदन तेजस्वी झाला—त्याचे रूप इच्छेपासून निर्माण झालेले, समजण्यास कठीण, दोषयुक्त आणि प्रबळ इच्छेने भरलेले. तो हृदयातून बाहेर पडला, तृष्णेच्या आसक्तीचे मूर्तिमंत रूप घेऊन, बाहेरच्या भूमीवर उभा राहिला. त्याच्यासोबत त्याचा मित्र साह्य आणि मधु होते. ते तिघेही, मंद वाऱ्यात झुलणाऱ्या आंब्याच्या मंजिरींकडे पाहत होते. मग मकरध्वज मदनाने हराच्या छातीवर मोहक आणि गोंधळात टाकणारा "मोहना" नावाचा पुष्पबाण सोडला. तो प्रसिद्ध आणि भयानक "विमोहना" नावाचा पुष्पबाण त्यांच्या निर्मळ हृदयावर जोरात आदळला. त्यावेळी, त्यांच्या इंद्रियसमूहात हृदय भेदले गेले आणि प्रजापती शंकर, आपल्या स्थैर्यात असूनही, मदनाच्या प्रभावाकडे झुकले. मग, त्या प्रचंड भावनांच्या लाटेला ओळखून, त्यांनी आपल्या अंतःकरणातील अडथळ्यांतून अनेक शब्द उच्चारले. त्यावेळी त्यांच्या क्रोधाच्या ज्वाळेतून भीषण, भयावह गर्जना उमटली; त्यांच्या मुखावर तिसरे नेत्र प्रकट झाले, ज्यातून ज्वाळा निघाल्या. रौद्रस्वरूपातील रूद्र, जगाचा संहार करणाऱ्या स्वरुपात, ते तिसरे नेत्र मदनाजवळ उघडले. त्या नेत्रातून निघालेल्या ज्वाळेच्या ठिणगीने, स्वर्गातील वासीयांच्या हंबरड्यात, अहंकाराचा दमन करणारा कामदेव क्षणात राख झाला. मदनाचा असा नाश केल्यावर, हऱाच्या नेत्रातून निघालेली आग पसरू लागली, जग जाळण्याचा हेतू घेऊन, त्या गर्जनेच्या दाहकतेची जाणीव करून देत. मग, जगाच्या हितासाठी, शिवाने ती आग विभाजित केली—आंब्याच्या झाडात, वसंत ऋतूत, चंद्रात, फुलांमध्ये आणि इतर विविध रूपांत. शिवाने ती कामाग्नी मधमाश्यांमध्ये, कोकिळांच्या मुखात आणि अनेक प्रकारांनी विभागली; त्यामुळे हराही बाह्य आणि अंतःकरणातून प्रेमबाणांनी भेदला गेला. ती आग विविध रूपांत स्थिर झाली, अनेकांना भक्षण करू लागली, जगांना अस्वस्थ करून, मर्यादेपलीकडे वाढू लागली. शिवाच्या मनात एकत्र येण्याची तळमळ आणि त्यातून निर्माण झालेल्या प्रेमामुळे, ते दिवस-रात्र जळू लागले, भयंकर वेदना सहन करू लागले. कामदेवाचा हऱाच्या ज्वाळेत भस्म झाल्याचे पाहून, रतीने आपल्या सखी मधुसह जोरात रडू लागली. मग, खूप शोक करून, मधुने तिला सावरण्याचा प्रयत्न केला आणि ती चंद्रधारी देवतेच्या आश्रयाला गेली. फुललेल्या आंब्याच्या वेलीला घेऊन, मधमाश्यांच्या मागे, पानांनी आणि वृक्षांनी वेढलेली, ती कोकिळेसोबत सखी झाली. रतीने आपल्या मोकळ्या केसांना गुंडाळून, शुद्ध आणि सुगंधित कामराख आपल्या अंगाला लावली. मग ती गुडघ्यावर बसून, चंद्रमौळीला संबोधून म्हणाली: "शिवा, मनाचा मूर्तिमंत, विश्वाचा व्यापणारा, अद्भुत मार्ग असणाऱ्या तुला नमस्कार. सदैव देवांनी पूजिला जाणारा, भक्तांवर परम करुणा असणारा शिवा, सृष्टीचा आदिस्रोत, कामाचा संहार करणारा तुला नमस्कार. माया आणि मदनाचा आश्रय असणाऱ्या, सहज पवित्रतेने अलंकृत, अमाप गुणांचा धाम, सिद्ध आणि प्राचीन तुला नमस्कार. आश्रयदाता तुला नमस्कार, धर्माला नमस्कार, उग्र गणांनी वेढलेल्या तुला नमस्कार, अनेक जगांचा कल्याणकर्ता, भक्तांच्या इच्छांचा पूर्णकर्ता तुला नमस्कार. कर्माचा आदिप्रवर्तक, अनंत रूप असणारा, अजेय क्रोधाचा स्वामी, चंद्रचिन्हित तुला नेहमी नमस्कार. असीम लीलेने प्रसिद्ध, वृषभावर आरूढ, त्रिपुरांचा संहार करणारा, महान औषध, विविध रूप असणारा तुला नमस्कार. कालाला, कलेला, आणि त्यापलीकडे असणाऱ्या तुला नमस्कार; चराचरांमध्ये पूज्य, सर्व सृष्टीच्या चिंतन करणाऱ्या, श्रेष्ठ गुरू तुला नमस्कार." अशा प्रकारे रतीने शिवाची भक्तिपूर्वक प्रार्थना केली.