राजा, हे जाणून घे, गंगेच्या पवित्र जलात पुन्हा पुन्हा स्नान करणारा मनुष्य केवळ स्नानाने पापमुक्त होतो. देवांमध्ये विष्णू श्रेष्ठ आहे; यज्ञांमध्ये अश्वमेध श्रेष्ठ आहे; सर्व वृक्षांमध्ये अश्वत्थ श्रेष्ठ आहे; आणि नद्या सर्वांमध्ये भागीरथी सदैव श्रेष्ठ आहे. उमापती आणि नारद यांच्यातील संवादातून 'गंगेचे माहात्म्य' या एक्याऐंशीव्या अध्यायाचा समारोप झाला, जो पद्म महापुराणाच्या उत्तरखंडात, पंचपन्नास हजार श्लोकांमध्ये वर्णन केला आहे. म्हणूनच, महादेव म्हणाले—चैत्र महिन्यात दमनकाचा उत्सव साजरा करावा; विशेषतः शुद्ध पक्षातील द्वादशीला विधिपूर्वक पूजा करावी. वैष्णव भक्तांनी श्रद्धेने हा पवित्र उत्सव साजरा केला तर लोकांचे आनंद वाढतो; देवांच्या आनंदातून दमनकाचा फूल उत्पन्न झाले. भक्त वैष्णवांनी, सर्व पूजा फळ मिळावे अशी इच्छा ठेवून, चैत्र शुद्ध द्वादशीला दमनक अर्पण करावे, हे नागानंदिनी. परम भक्तीने, मन एकाग्र करून, हा महान उत्सव आयोजित करावा; आणि प्रथम, हे पापरहिते, स्वतः बागेत जावे. गुरुच्या आज्ञेने, रतीसह पूजा करावी: 'हे कामा, विश्वाला मोहित करणाऱ्या, तुझी नमस्कार.' विष्णूसाठी मी शोध घेईन; तू कृपा कर. गाणे आणि वाद्यांच्या आवाजात, त्याला घरी आणावे. एकादशीला, हे देवश्रेष्ठ, वैष्णव भक्तांनी भक्तीने, रात्री, पूर्वपूजा करून, पूजा करावी. प्रथम, त्याच्या समोर सर्वतोभद्र मंडळ तयार करावे; देवांचा प्रभू आणि रतीला तेथे स्थापित करावे. शहाण्यांनी, पांढऱ्या वस्त्राने दमनक झाड झाकावे; तेथे श्रेष्ठ द्विज वैष्णवांनी पूजा करावी. 'क्लीं, कामदेवाला नमस्कार; ह्रीं, रतीला नमस्कार.' कंदरपाला पूर्व दिशेपासून ठेवून, शहाण्यांनी त्याची पूजा करावी. सुगंध, फुले, धूप, दीप आणि आरती रात्री भक्तीने, विधिपूर्वक करावी, हे देवपत्नी. पूर्व दिशेला 'मदनाला नमस्कार', आग्नेयला 'मन्मथाला नमस्कार', दक्षिणेला 'कंदरपाला नमस्कार', नैऋत्यला 'अनंगाला नमस्कार', पश्चिमेला 'भस्मशरीराला नमस्कार', वायव्यला 'स्मराला नमस्कार', उत्तरला 'ईश्वराला नमस्कार', आणि ईशान्यला 'पुष्पबाणाला नमस्कार'—अशा चारही दिशांना पूजा करावी. केशवाची येथे पूजा केली तर सर्व देवांची उत्तम पूजा होते. दमनक झाडाची पूजा अक्षत, सुगंध, धूप, दीप, नैवेद्य, आणि पानाने करावी; मग म्हणावे—'आम्ही त्या परम पुरुष, कामदेवाचे ध्यान करतो; अनंग आमच्यात प्रेरणा दे.' अशा प्रकारे काम-गायत्री मंत्राने दमनकावर एकशेआठ वेळा जप करावा आणि नमस्कार करावा—'पुष्पबाणाला नमस्कार, जो जगाला आनंद देतो; मन्मथाला, जो जगाचा डोळा आहे, आणि रतीला आनंद देणाऱ्याला नमस्कार.' 'हे देवाधिदेव, विश्वेश, रतीचे प्रभू, विश्वाचा अलंकार, तुझी नमस्कार.' 'हे विश्वाचा प्रभू, सर्व बीज, तुझी नमस्कार,' अशा विविध मंत्रांनी, विशेषतः आगमात सांगितलेल्या मंत्रांनी पूजा करावी. जनार्दनाला, लक्ष्मीसमेत, प्रयत्नपूर्वक पूजा करावी; मग, prescribed कर्मे अर्पण करून, शहाण्यांनी जागरण करावे. 'हे देवाधिदेव, विश्वाचा प्रभू, इच्छित वस्तू देणारा, माझ्या हृदयात इच्छा भर, हे विष्णू, कामेश्वरीचा प्रिय.' अशा अनेक मंत्रांनी, श्रीनिवास, भक्तांच्या शांतीची इच्छा करणारा, याची काळजीपूर्वक पूजा करावी. मग, दमनकाचा एक गुच्छ घेऊन, मूळ मंत्राने, श्री, श्री विष्णू आणि इतर देवांना दमनक अर्पण करावे; मग, सुगंध वगैरेने, मोठा उत्सव साजरा करावा—पूजा, गाणे, वाद्य, आणि नृत्य. देवांसमोर पाण्याचा कलश ठेवून, त्या दिवशी देवाच्या चरणी जलक्रीडा करावी. मग, आपल्या गुरूची वस्त्र, अलंकार, संपत्ती, श्रद्धेने पूजा करावी. नंतर, वैष्णव नातेवाईकांसह भोजन करावे. महादेव म्हणाले: जेव्हा कुणी दमनकाच्या गुच्छाने विष्णूची पूजा करतो, विश्वाचा प्रभू पूजला जातो, तेव्हा मीही नेहमी पूजला जातो. अगदी ब्राह्मणहत्यारा, सुवर्णचोर, मद्यपान करणारा किंवा मांसभक्षकसुद्धा, हे देवी, दमनक उत्सव पाहून पापमुक्त होतो. हे देवी, श्रेष्ठ वैष्णव जे दमनक पूजतात, त्यांच्या पूजा गुच्छाने सर्व तीर्थक्षेत्रे साध्य होतात. यामुळे वेदाध्ययन पूर्ण होते, शास्त्राध्ययनही; हरिपूजने अग्निहोत्रही पूर्ण होते. कोणतेही कुटुंब—ब्राह्मण, क्षत्रिय, शूद्र, वैश्य किंवा अन्य—जर दमनक उत्सव साजरा करते, ते कुटुंब खरोखर महान आणि धन्य आहे, आणि अधिक समृद्ध असेल तर ते अधिक धन्य. ज्या कुटुंबात दमनक उत्सव साजरा होतो, ते कुटुंब धन्य आहे, आणि विष्णूची पूजा करणारा खरोखर धन्य आहे. हे देवी, वसंत ऋतूत दमनक उत्सव आला की, दमनकाने पूजा करणाऱ्याला हजार गायी दान केल्याचे पुण्य मिळते. वसंत ऋतूत, जो गरुडध्वज प्रभूला जाईच्या फुलांनी परम भक्तीने पूजा करतो, तो मोक्षास पात्र होतो. मरुका आणि दमनक फुले हरिला त्वरित संतुष्ट करतात; म्हणून श्रेष्ठ वैष्णवांनी ही पूजा करावी. विष्णूची अशी पूजा केल्याने हजार गायी दान, कन्यादान, आणि पृथ्वीदानाचे पुण्य मिळते. वसंत आगमनाच्या वेळी, जो कुणी दमनकाचा एक फांदी घेऊन देवांचा प्रभूची पूजा करतो, हे पर्वतराजकन्या, त्याचे पुण्य मी मोजू शकत नाही; असा मनुष्य चार हातांचा होऊन, या जगात आणि पुढच्या जगात धर्म, अर्थ, कामाचा आनंद घेतो, आणि वैष्णव लोकात पोहोचतो. 'दमनकाचा महान उत्सव' या चौर्याऐंशीव्या अध्यायाचा समारोप झाला, पद्म महापुराणाच्या उत्तरखंडात, पंचपन्नास हजार श्लोकांमध्ये. सूत म्हणाले: आता कार्तिक महिन्याचे माहात्म्य सांगतो. एकदा, एक ऋषी कृष्णाचे दर्शन घेण्यासाठी द्वारकेत आले, इच्छापूर्ती झाडावरून उत्पन्न झालेली दिव्य फुले घेऊन. कृष्णाने नारदाचा सन्मानपूर्वक स्वागत केले, पाय-हात धुण्यासाठी पाणी आणि आसन दिले, म्हणाले, 'हे अर्घ्य, हे पायासाठी पाणी.' नारदाने ती फुले कृष्णाला अर्पण केली, आणि कृष्णाने ती फुले आपल्या सोळा हजार पत्नींमध्ये वाटली. सत्यभामाला विसरून, प्रभूने ती फुले इतर सर्वांना दिली; मग सत्यभामा रागावून कोपगृहात गेली. हे लक्षात घेऊन, कृष्णाने शांत मनाने तेथे जाऊन सत्यभामाचा सन्मान केला, आणि मनात गरुडाचे स्मरण केले.