वसिष्ठांच्या समोर उभा असलेल्या नारदाने, दुःखी राजाच्या प्रश्नाचे उत्तर दिले. ऋषींच्या उपस्थितीत त्याने रामाला म्हणाले, "हे राम, मुलांचा नाश कसा घडला हे ऐक. पूर्वी, कृतयुगात ब्राह्मणच सर्वत्र श्रेष्ठ होते. त्या काळात ब्राह्मणांशिवाय कोणताही दुसरा व्यक्ती तप करत नव्हता; सर्व लोक दीर्घायुषी आणि अमर होते." "पुढे, त्रेतायुग आल्यावर ब्राह्मण आणि क्षत्रिय या श्रेष्ठ वर्गांचा प्रभाव वाढला; द्वापरयुगात अधर्म ब्राह्मण, क्षत्रिय, तसेच वैश्य आणि शूद्रांमध्ये प्रवेशला. अशा प्रकारे, सतत असत्य वाढू लागले; अधर्माचे तीन भाग निर्माण झाले आणि धर्माचा केवळ एक भाग शिल्लक राहिला." "तेव्हा ब्राह्मणांच्या नेतृत्वाखालील वर्ग भयभीत झाले; पुन्हा धर्माचा दुसरा भाग स्थापन झाला. द्वापरयुगात वैश्य वर्गात तप वाढले; तीन युगांमध्ये धर्मातील फरक कायम राहिला. नंतर, जेव्हा अंतिम आणि वर्तमान युग म्हणजे कलियुग आले, तेव्हा अधर्म आणि असत्य वाढले, हे श्रेष्ठ पुरुष." "कलियुगात शूद्र वर्गात तप उगम पावेल; तुझ्या राज्यात, हे राजन, कठोर तप केले जाईल. एक दुष्ट बुद्धीच्या शूद्राने तप करून त्या मुलाचा वध केला; राजाच्या राज्यात जिथे अधर्म किंवा अनुचित कृत्य घडते—" "जर एखादा दुष्ट व्यक्ती शहरात असे कृत्य करतो, हे राजांमध्ये श्रेष्ठ, तर तो जलद नरकात जातो आणि तेथून विश्वप्रलयापर्यंत बाहेर येत नाही. त्या पापाचा, हे राजन, तू चौथ्या भागाचा भागीदार होतोस; हे श्रेष्ठ पुरुष, आपल्या राज्यात परत जा." "जिथे कुठे तू अन्याय पाहशील, तिथे तू कर्तव्यपरायणतेने काम कर; त्यामुळे तुझा धर्म वाढेल आणि तुझी शक्ती देखील. तसेच होईल, हे श्रेष्ठ पुरुष, आणि हा बालक जिवंत राहील." नारदाने असे सांगितल्यावर, रामाला आश्चर्य वाटले. त्याला अद्वितीय आनंद झाला आणि तो लक्ष्मणाला म्हणाला, "जा, सौम्य लक्ष्मण, श्रेष्ठ ब्राह्मणांना सांत्वन दे." "आणि त्या मुलाचा देह सुवासिक तेलांनी आणि उत्तम सुगंधांनी भरलेल्या पात्रात ठेवा." "जसे मुलाचे शरीर कोमेजत नाही, तसेच व्यवस्था करा; त्या निष्कलंक कर्माच्या बालकाचा देह सुरक्षित राहावा." "कोणतीही आपत्ती किंवा त्रुटी होऊ नये; तसेच कर." अशा प्रकारे सौमित्र म्हणजे लक्ष्मणाला निर्देश दिले. रामाने मनात पुष्पक विमानाला बोलावले; त्याच्या संकेतावर, इच्छापूर्ती करणारे, सोन्याने सजलेले पुष्पक विमान तत्काळ आले. क्षणभरात ते रामाजवळ आले; हात जोडून विमान म्हणाले, "मी येथे आहे, हे मनुष्या amongst राजां." "तुझ्या समोर, हे बलवान, तुझा सेवक तयार आहे." पुष्पकाचे हे दीर्घ भाषण ऐकून, रामाने महान ऋषींना नमस्कार केला आणि विमानावर चढला; त्याने आपला धनुष्य, बाणांचा भाता आणि तेजस्वी तलवार घेतली. सौमित्र आणि भरत यांना नगरात सोडून, राम पश्चिमेकडे वेगाने निघाला, अत्यंत एकाग्रतेने शोध घेत. तो उत्तर, मग पश्चिम दिशेला गेला, हिमालयावर थांबला; पूर्व दिशेला देखील गेला आणि तेथेही पाहिले. त्याने सर्व प्रदेश पाहिले, जे आचाराने शुद्ध आणि आरशासारखे निर्मळ होते; मग रघुनंदन दक्षिण दिशेकडे पुढे गेला. पर्वताच्या उत्तर बाजूला त्याने एक मोठे सरोवर पाहिले; त्या सरोवरात एक ऋषी कठोर तप करत होते. रामाने एक भयानक तपस्वी पाहिला, जो उलटा लटकून, चेहरा खाली करून तप करत होता; त्याच्या जवळ जाऊन, काकुत्स्थ रामाने त्या तपस्वीला तप करताना पाहिले. राम म्हणाला, "धन्य आहेस तू, अमरांसारखा तेजस्वी. कोणत्या गर्भात हे दृढ तप वाढते? मी राम, दशरथाचा पुत्र, कुतूहलाने विचारतो: तुझे ध्येय काय—स्वर्गलोक की दुसरे काही?" "तू कोणत्या हेतूने तप करतोस? मी ऐकू इच्छितो, हे तपस्वी. तू ब्राह्मण आहेस का—धन्य हो—की जिंकणे कठीण असा क्षत्रिय?" "की तिसऱ्या जातीचा वैश्य किंवा शूद्र? सत्य सांग. तप नेहमीच सत्याचा स्वरूप असतो, स्वर्गलोक प्राप्तीसाठी." "तप हे सात्विक आणि राजस असते, आणि ते तप सत्याचा स्वरूप आहे; ब्रह्माने ते जगाच्या कल्याणासाठी निर्माण केले." "क्षत्रियांचे तीव्र तेज राजस म्हणतात; ते असुरी मानले जाते, इतरांचा नाश करण्यासाठी." "जो आपले अंग लपवतो, काही ठिकाणी रक्ताने माखलेले, किंवा जो पंचाग्नि साधतो, अथवा यश किंवा मृत्यू प्राप्त करतो—" "तुझा हा स्वभाव खरोखरच असुरी आहे, आणि मी तुला द्विज मानत नाही. सत्य बोलणे यश देते; असत्याने जीवन मिळत नाही." रामाच्या या शुद्ध कृतींच्या शब्द ऐकून, तो तपस्वी, ज्याचे डोके झुकले होते, असे म्हणाला, "स्वागत आहे, श्रेष्ठ राजन; खूप काळानंतर तू दिसला, हे राघव. मी तुला पुत्रासारखा आहे, आणि तू, निष्पाप, मला वडीलासारखा आहेस." "खरे तर, तसे नाही; कारण राजा सर्वांचा पिता आहे. तू आदरणीय आहेस, हे राजन; आम्ही तुझ्या राज्यात तप करतो." "आम्ही येथे राहतो; हे स्थान पूर्वी स्वयंभूने निर्माण केले. आम्ही धन्य नाही, हे राम; तूच धन्य आहेस, हे राजन." "कारण तुझ्या राज्यात तपस्वी अशा प्रकारे यशाची इच्छा करतात. माझ्या तपामुळे, तू यश प्राप्त कर, हे राघव.