भागीरथीच्या तीरावर कमळासारख्या शरीराचे रूप घेतलेले मी आहे; जलंधरमध्ये मी जलमूर्तिचा आनंद देणारा आहे; कौंकणात मद्रदेशाच्या डोळ्यांसारखा आहे; कंपील्यात मी सोन्याचा प्रिय आहे. वेंकटमध्ये मी अन्नदाते आहे; क्रतुस्थळात शंभू आहे; लंकेत मी पुलस्त्य आहे; काश्मीरमध्ये हंसावर आरूढ असलेला आहे. अरबुदात मी वसिष्ठ आहे; उत्पलावातात नारद आहे; मेलकात मी वेदांचा दाता आहे; प्रपातात मी जलचरांचा स्वामी आहे. यज्ञस्थळी मी सामवेद आहे; मधुरात गोडीचा प्रिय आहे; अंकोटात यज्ञाचा आस्वादक आहे; ब्रह्मवादात देवांचा प्रिय आहे. गोमंतात मी नारायण आहे; मायापुरात द्विजांचा प्रिय आहे; ऋषिवेदात अभेद्य आहे; देवायात देवांचा संहारक आहे. विजयात मी विराट रूप आहे; स्वरूपात राज्याचा वृद्धिंगत करणारा आहे; मालवात मी विशाल उदराचा आहे; शाकंभरीत रसांचा प्रेमी आहे. पिंडारकात मी गोपाल आहे; शंखोद्धारात अंगांचा वृद्धिंगत करणारा आहे; कदंबकात प्राण्यांचा निरीक्षक आहे; समस्थळात देवांचा निरीक्षक आहे. भद्रपीठात मी गंगा वाहून नेणारा आहे; अरबुदात मी जलावर शयन करणारा आहे; त्र्यंबकात मी त्रिपुराचा स्वामी आहे; श्रीपर्वतात मी त्रिनेत्र आहे. पद्मपुरात मी महादेव आहे; कापालीत मी तपस्वी आहे; श्रुंगिबेरात मी शौरि आहे; नैमिषात मी चक्रधारी आहे. दंडपुरात विकृत नेत्रांचा आहे; धूतपापकात गौतम आहे; माल्यवतीत मी हंसांचा स्वामी आहे; वलिकात द्विजांचा स्वामी आहे. इंद्रपुरात देवांचा स्वामी आहे; द्युतपात पुरंदर आहे; लांबात हंसावर आरूढ आहे; चंडात गरुडाचा प्रिय आहे. महोदयात महान यज्ञ आहे; सुयज्ञात उत्तम यज्ञ आहे; यज्ञकेतनात यज्ञाचा ध्वज आहे; सिद्धिस्मरात कमळवर्ण आहे; विभात कमळ जागवणारा आहे. देवदार वनात लिंग आहे; महापत्तात विनायक आहे; त्र्यंबकात मातांची जागा आहे; अलकात वंशाचा स्वामी आहे. त्रिकूटात गोनर्दा आहे; पाताळात वासुकी आहे; केदारात पद्माध्यक्ष आहे; कूष्मांडात सुरताचा प्रिय आहे. कुंडवापीत शुभांग आहे; सारण्यात तक्षक आहे; अक्षोटात पापनाशक आहे; अंबिकेत सुदर्शन आहे. वरदात महावीर आहे; कान्तारात किल्ल्यांचा संहारक आहे; पर्णाटात अनंत आहे; प्रकाशात दिवाकर आहे. विराजात पद्मनाभ आहे; वृकस्थळात स्वरुद्र आहे; वटकात मार्कंड आहे; वाहिनीमध्ये मृगकेतन आहे. पद्मावतीत पद्मगृह आहे; आकाशात पद्मकेतन आहे. मी तुला एकशे आठ पवित्र स्थळांची माहिती सांगितली आहे. त्रिपुरसंहारक, जिथे जिथे माझा वास आहे, दिवसाच्या तीन संधींमध्ये—कोणताही भक्त या स्थळांपैकी एक जरी पाहतो—तो शुद्ध स्थळी पोहोचून अनंत काळ आनंदात राहतो; मन, वाणी, आणि शरीराने केलेले सर्व दोष नष्ट होतात; यात शंका नाही. पण जो सर्व स्थळांना भेट देतो व मला पाहतो, तो मुक्तीचा अधिकारी होतो; जिथे मी आहे, तिथेच तो वास करतो; फुलांचे, धूपाचे अर्पण, ब्राह्मणांचे समाधान, आणि दृढ ध्यानाने, परमेश्वर सहज प्राप्त होतो; त्याचे पुण्य सर्वोच्च असून शेवटी त्याला मुक्तीचा फल मिळतो. ब्रह्मलोकात पोहोचून तो तिथे काही काळ राहतो; पुढच्या सृष्टीत वैराजा या महान तपस्वी देवांमध्ये त्याचा जन्म होतो. ब्रह्महत्येसारखे पाप, जाणीवपूर्वक किंवा अनवधानाने केले असले तरी, त्या क्षणी नष्ट होते. या जगात गरीब किंवा राज्य गमावलेला व्यक्ती या स्थळांना जाऊन मनोभावे मला पाहतो—पूजा, अर्पण, स्नान, पितृसंतोष, आणि पिंडदान केल्यावर तो लवकरच दु:खमुक्त होतो. तो एकछत्री राजा होतो—हे सत्य आहे, यात शंका नाही; या जगात राज्य, भाग्य, संपत्ती, धान्य, आणि उत्तम पत्नी—सर्व शुभ गोष्टी त्याला मिळतात जो पुष्कर यात्रेला जातो; जो या यात्रेची प्रक्रिया करतो किंवा करवतो, किंवा ऐकतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो; जरी त्याला एखादा निषिद्ध कर्म केले असल्याचे माहीत असेल— अनेक वर्षे ब्रह्मकर्माचे पालन न केले तरी, एकदा ही यात्रा केल्याने वेदशुद्धी प्राप्त होते. शंकरा, याबद्दल अधिक बोलण्याची गरज नाही; इथे अशक्य गोष्टी साध्य होतात आणि पापही नष्ट होते. ही यात्रा सर्व यज्ञ आणि सर्व तीर्थांच्या फळासमान फल देते; याने सर्व वेदांचे पूर्णत्व साध्य होते. जे पुष्करात संध्या पूजा करून सावित्रीची पूजा स्वत:च्या पत्नीच्या हाताने पुष्कर पात्रातील जलाने करतात—लोखंड, तांबे, किंवा मातीच्या पात्रानेही, शंकरा, ते पवित्र जल घेऊन दिवसाच्या शेवटी संध्या पूजा एकाग्रतेने, योग्य श्वास नियंत्रित करून करावी; हरा, ऐक, अशा प्रकारे केल्याने काय पुण्य मिळते. याने संध्या पूजा बारा वर्षे केली आहे असे मानले जाते; स्नान व दानात अश्वमेध यज्ञाच्या दहा पट पुण्य मिळते. उपवासातही पुण्य अनंत आहे, हे मी स्वत: सांगितले आहे, हे पापरहित; आणि जो सावित्रीसमोर एका जोडप्याला अन्न देतो— त्याने मला तिथे अन्न दिले—यात शंका नाही; आणि जो दुसऱ्या जोडप्याला अन्न देतो, त्याने केशवाला अन्न दिले. लक्ष्मीसमवेत, वरदाते त्याला इच्छित वर देतो; आणि तिसऱ्या जोडप्याला अन्न दिल्यास, उमासमवेत, शंकरा, तुझ्या पूजा होते—यात शंका नाही.