या दिव्य प्रसंगात, ब्रह्मा आणि विष्णू यांच्या संवादात, एक अद्भुत आणि कल्याणकारी जगाची कल्पना व्यक्त केली जाते. त्या जगात प्रिय व्यक्तींपासून कधीच वियोग होत नाही, आणि अप्रियांचा संगही होत नाही; डोळ्यांचे रोग, डोकेदुखी, पित्ताचा त्रास किंवा गुदद्वाराचे विकारही नसतात. तिथे जादूटोण्याचा भय, अपस्मार किंवा कॉलराचा त्रास नाही; इच्छेप्रमाणे संपत्ती प्राप्त होते, आणि मन अत्यंत निर्मळ, शांत राहते. त्या ठिकाणी सर्व प्रकारे आरोग्य, दीर्घायुष्य, संतती आणि संपत्ती मिळते; अकाली मृत्यू येत नाही, आणि गायी कमी दूध देत नाहीत. झाडे ऋतूप्रमाणेच फळ देतात, आणि कोणत्याही आपत्तीचे किंचितही भय नसते. हे ऐकून, विष्णू ब्रह्माची स्तुती करण्यासाठी सज्ज होतो. विष्णू म्हणतो, “अनंत, शुद्धचित्त, स्वतःच्या स्वरूपाचा, हजार हातांचा, सर्वकृती, हजार किरणांचा स्रोत, विशाल शरीराचा, शुद्ध कर्माचा सर्जनहार, तुला नमस्कार. शंभू, जगातील सर्व दुःख दूर करणारा, ज्याचा तेज सर्व सूर्य आणि अग्नीपेक्षा श्रेष्ठ आहे, चक्रधारी, ज्ञानरूप, बुद्धीचा आधार, तुला नमस्कार. अनादी, अविनाशी, सर्वोच्च प्रभु, भविष्य, वर्तमान आणि भूताचा स्वामी, महाप्रभु, सर्वांचा स्वामी, पृथ्वीचा स्वामी, प्राण्यांचा स्वामी—मी सतत तुझ्या चरणी नतमस्तक आहे. यज्ञाचा स्वामी, नारायण, विजयी शंकर, पृथ्वीचा आणि विश्वाचा स्वामी, सर्वदृष्टी, ज्याचे रूप चंद्र, सूर्य, अच्युत आणि वीरांचा उद्गम आहे, प्रकट आणि अप्रकट रूपांचा, अविनाशी—तुला नमस्कार. नारायण, तुझ्या शुद्ध ज्वाळा सर्वदिशा व्यापतात, तुझे तोंड सर्वत्र आहे, तू अमर, अविनाशी, देवांचा दुःख दूर करणारा—मी तुझ्या आश्रयाला आलो आहे, रक्षण कर. हे प्रभु, मी तुझे अनेक मुख आणि यज्ञाचा प्राचीन प्रवाह पाहतो; तू ब्रह्मा, जगाचा स्रोत आहेस. हे महापितामह, तुला नमस्कार. अनेक जन्मांच्या संसारचक्रात तू कधी कधी प्रकट होतोस, देवांचा देव, स्वामींचा स्वामी. म्हणून, ज्यांचे मन सर्व ज्ञानाने शुद्ध झाले आहे, ते तुला पूजतात; मग मी का नतमस्तक होऊ नये? जो तुला या प्रकारे जाणतो, प्रकृतीसमोर उभा असलेल्या, तो सर्वज्ञांमध्ये श्रेष्ठ आहे; गुणयुक्तांमध्ये तुला जाणायचे आहे, पण तुझे विशाल रूप येथे सूक्ष्म आहे. जरी तुझ्या बोलण्याचा, हातांचा, पायांचा किंवा इंद्रियांचा अभाव आहे, तरी तू उत्तम कार्य कसा करतोस? संसारात बांधलेला असूनही आणि इंद्रियांचा अभाव असतानाही, देवांचा देव, तुला कसे ओळखावे? साकार आणि निराकार दोघेही तुझे सर्वोच्च रूप प्राप्त करू शकत नाहीत; हे चतुर्मुखा, भक्तीने शुद्ध झालेल्या मनाने, संसाराचे बंधन तोडून, तुला पूजले जाते. तुझे सर्वोच्च रूप देवांसह अन्य अद्भुत रूप धारण करणार्यांना ज्ञात नाही; म्हणून, कमलावर आसन घेतलेला प्राचीन प्रभु सर्वोच्च मानला जातो. विश्वाचा सर्जनहार, शुद्धचित्त असूनही, तुझे खरे स्वरूप किंवा अद्वितीय मूळ जाणत नाही; पण मी, तपश्चर्येने, तुला सर्वोच्च, प्राचीन आणि आद्य रूपात जाणतो. कमलावर आसन घेतलेला सर्जनहार म्हणून प्रसिद्ध आहे; ही कीर्ती सतत प्राचीन ग्रंथांत सांगितली जाते. तुझ्या ध्यानाने, प्रभु, तुला ज्ञात करता येते; पण तपश्चर्येचा अभाव असलेल्या व्यक्तीला नाही. सर्वश्रेष्ठ पुरुषही, माझ्यासारखे, तुझ्या जागृतीसाठी स्वतःचे ज्ञान विभाजित करतात; पण वेदाचा अभाव असलेल्यांना, जरी प्रसिद्ध असले तरी, तुझ्या जागृतीचे ज्ञान मिळत नाही. वेदजन्य विवेकाने किंवा अन्य प्रकाशाने, जो त्या प्राप्तीचा लोभी आहे, तो मानव, देवांचा स्वामी, गंधर्व किंवा शिव होत नाही. धन्य प्रभु केवळ विष्णूच्या सूक्ष्म रूपात नाही; तू स्थूलही आहेस, कार्यसिद्धीसाठी. जरी स्थूल आहेस, तरी सहज सूक्ष्मही आहेस; बाह्य कृती करणारे नरकात पडतात. मुक्त असो किंवा येथे असो, इंद्र, चंद्र, अग्नी, सूर्य, वायू आणि पृथ्वीच्या स्वरूपात, तू त्यांच्या प्रकृतीनुसार रूप धारण करतोस; पण तुझे स्वरूप सदैव व्यापक आणि अपरिवर्तनीय आहे. हे अनंत प्रभु, माझ्या ध्यानयुक्त, शुद्ध हृदयाच्या, तुझ्या विचारात मग्न भक्ताच्या स्तुती स्वीकार. हे प्रभु, हृदयात सदैव वास करणारा, मी तुला नमस्कार करतो; मी नेहमीच तुला नतमस्तक आहे, प्राचीन प्रभु. तुझी कीर्ती मला प्रकट झाली, सर्व मार्ग तुझ्यामुळे जागृत झाले. जसे आम्ही संसाराच्या चक्रात अडकले आहोत, पुन्हा भय निर्माण होऊ नये. ब्रह्मा म्हणतो: हे केशव, तू सर्वज्ञ आहेस, ज्ञानाचा खजिना आहेस. देवांमध्ये तू नेहमीच प्रथम आणि श्रेष्ठ पूजनीय असशील. नारायणानंतर, रुद्राने भक्तिपूर्वक ब्रह्मा, कमलजन्मा, यांना वंदन करून स्तुती केली. “कमलनयन, तुला नमस्कार; कमलातून जन्मलेला, तुला नमस्कार. देव आणि असुरांचा गुरु, कर्ता, परमात्मा, तुला नमस्कार. सर्व देवांचा स्वामी, मोहाचा नाश करणारा, विष्णूच्या नाभीवर वास करणारा, कमलासनावर जन्मलेला, तुला नमस्कार. तुझे शरीर प्रवाळासारखे लाल, तुझे कोमल हात चमकदार; मी तुझ्या आश्रयाला आलो आहे, मला संसाराच्या समुद्रातून तार. पूर्वी, हे महापितामह, तुझे कळ्याप्रमाणे, पावसाच्या ढगासारखे निळे रूप पाहिले, आणि पुन्हा तुझे लाल मुख, पाकळ्या आणि तंतूनी शोभायमान. कमल, ज्याला असंख्य पाकळ्या, शुद्ध आणि कलंकहीन—त्यावर तू विराजमान होतास, आणि त्यावरून तू या सृष्टीला प्रारंभ दिला. तुझ्याशिवाय, जगाने पूजलेला, दुसरा कोणताही आश्रय नाही; तुला नमस्कार. सावित्रीच्या स्वामीच्या शापाने, माझा लिंग पृथ्वीवर पडला आहे. आता मला शांती दे, मला आणि माझ्या पत्नीला रक्षण कर. ब्रह्मा माझे पाय, कमलासन माझे पोट, विरिंची माझा कंब, सर्जनहार माझे गुप्तांग, कमलासारखा माझी नाभी, चतुर्मुख माझे पोट, विश्वाचा सर्जनहार माझा छाती, कमलजन्मा माझे हृदय, सावित्रीचा पती माझा गळा, हृषीकेश माझे तोंड, कमलरंग माझे डोळे, परमात्मा माझा डोके—अशा प्रकारे गुरुचे नाम घेऊन शंकर शुभता देणारा झाला. अशा प्रकारे, “तुला नमस्कार, धन्य ब्रह्मन्,” म्हणत शंकर शांत झाला. मग प्रसन्न झालेला ब्रह्मा, हराला म्हणाला, “आज मी तुला कोणता वर देऊ? जे हवे आहे ते माग.” रुद्र म्हणाला, “हे प्रभु, जर तू माझ्यावर प्रसन्न आहेस आणि वर देऊ इच्छितोस— मग मला सांग, तू कोणत्या स्थळी वास करतोस, आणि कोणत्या ठिकाणी द्विज तुला नेहमी पाहतात. आणि तुझे निवासस्थान पृथ्वीवर कोणत्या नावाने प्रसिद्ध आहे? हे सर्वांचा स्वामी, मला हे सांग, आणि तिथल्या तुझ्या भक्तीबद्दलही सांग.” अशा प्रकारे, भक्ती, स्तुती आणि संवादाने, ब्रह्मा, विष्णू आणि रुद्र यांचा दिव्य संवाद संपन्न झाला.