ദക്ഷാധ്വരേ ച നയനേ ച തഥാ ഭഗസ്യ പൂഷ്ണസ്തഥാ ദശനപംക്തിമപാതയച്ച। തസ്തംഭയഃ കുലിശയുക്തമഥേംദ്രഹസ്തം തം ശംകരം ശരണദം ശരണം വ്രജാമി
ദക്ഷയാഗത്തിൽ, ഭഗനും പൂഷനും അവരുടെ കണ്ണുകളും പല്ലുകളും നശിപ്പിച്ചവനും, ഇന്ദ്രന്റെ വജ്രായുധം പിടിച്ച കൈയെ അചലമാക്കിയവനും ആയ ശങ്കരനിൽ ഞാൻ അഭയം പ്രാപിക്കുന്നു.
ഏനഃകൃതോപിവിഷയേഷ്വപിസക്തചിത്താജ്ഞാനാന്വയശ്രുതഗുണൈരപിനൈവയുക്താഃ। യം സംശ്രിതാഃ സുഖഭുജഃ പുരുഷാ ഭവംതി തം ശംകരം ശരണദം ശരണം വ്രജാമി
പാപം ചെയ്തവരും ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിൽ മനസ്സു ആകർഷിച്ചവരും, ജ്ഞാനമോ വംശമോ ഗുണങ്ങളോ ഇല്ലാതവരും, അവനെ ആശ്രയിച്ചാൽ സുഖം അനുഭവിക്കുന്നവരാവുന്ന ശങ്കരനിൽ ഞാൻ അഭയം പ്രാപിക്കുന്നു.
അത്രിപ്രസൂതിരവികോടിസമാനതേജാഃ സംത്രാസനം വിബുധദാനവസത്തമാനാമ്। യഃ കാലകൂടമപിബത്പ്രസഭം സുദീപ്തം തം ശംകരം ശരണദം ശരണം വ്രജാമി
അതിരിക്തമായ തേജസ്സോടെ, അനേകം സൂര്യന്മാരെപ്പോലെയുള്ള പ്രകാശം ഉള്ളവൻ, ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും ഭയപ്പെടുത്തുന്നവൻ, കാളകൂട്ട വിഷം ശക്തിയായി കുടിച്ചവൻ, അഭയം നൽകുന്ന ശംകരനിൽ ഞാൻ അഭയം തേടുന്നു.
ബ്രഹ്മേംദ്രരുദ്രമരുതാം ച സഷണ്മുഖാനാം ദദ്യാദ്വരം സുബഹുശോ ഭഗവാന്മഹേശഃ। നന്ദിം ച മൃത്യുവദനാത്പുനരുജ്ജഹാര തം ശംകരം ശരണദം ശരണം വ്രജാമി
ബ്രഹ്മാവിനും ഇന്ദ്രനും രുദ്രനും മരുത്ഗണങ്ങൾക്കും ആറുമുഖനായ കാർത്തികേയനുമൊക്കെയും പലവട്ടം വരങ്ങൾ നൽകിയ മഹേശ്വരൻ, മരണത്തിന്റെ വായിൽ നിന്ന് നന്ദിയെ രക്ഷിച്ചവൻ, അഭയം നൽകുന്ന ശംകരനിൽ ഞാൻ അഭയം തേടുന്നു.
ആരാധിതഃ സുതപസാ ഹിമവന്നികുംജേ ധൂമവ്രതേന മനസാപി പരൈരഗമ്യേ। സംജീവനീമകഥയദ്ഭൃഗവേ മഹാത്മാ തം ശംകരം ശരണദം ശരണം വ്രജാമി
ഹിമവാന്റെ കാടുകളിൽ ധൂമവ്രതൻ കഠിനമായ തപസ്സിലൂടെ ആരാധിച്ചവൻ, മറ്റാർക്കും എത്താനാകാത്ത മനസ്സോടെ, മഹാത്മാവായ ഭൃഗുവിന് സംജീവനി രഹസ്യം പറഞ്ഞവൻ, അഭയം നൽകുന്ന ശംകരനിൽ ഞാൻ അഭയം തേടുന്നു.
നാനാവിധൈര്ഗജബിഡാലസമാനവക്ത്രൈര്ദക്ഷാധ്വരപ്രമഥനൈര്ബലിഭിര്ഗണൈംദ്രൈഃ । യോഭ്യര്ചിതോമരഗണൈശ്ച സലോകപാലൈസ്തം ശംകരം ശരണദം ശരണം വ്രജാമി
ആന, പൂച്ച, കുരങ്ങ് മുതലായ മുഖങ്ങളുള്ള ഗണങ്ങൾ, ദക്ഷന്റെ യാഗത്തിൽ പ്രധാനികൾ, ഭൂതഗണങ്ങൾ, ലോകപാലകർ എന്നിവരാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവൻ, അഭയം നൽകുന്ന ശംകരനിൽ ഞാൻ അഭയം തേടുന്നു.
ശംഖേംദുകുംദധവലം വൃഷഭം പ്രവീരമാരുഹ്യ യഃ ക്ഷിതിധരേംദ്രസുതാനുയാതഃ। യാത്യംബരം പ്രലയമേഘവിഭൂഷിതം ച തം ശംകരം ശരണദം ശരണം വ്രജാമി
ശംഖം, ചന്ദ്രൻ, കുന്തം എന്നിവയെപ്പോലെ വെളുത്തതും, ശക്തിയുള്ള കാളയിൽ കയറി, പർവ്വതരാജാവിന്റെ പുത്രിമാരോടൊപ്പം, ഇടിമേഘങ്ങൾ അലങ്കരിച്ച ആകാശത്തിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ, അഭയം നൽകുന്ന ശംകരനിൽ ഞാൻ അഭയം തേടുന്നു.
ശാംതം മുനിം യമനിയോഗപരായണൈസ്തൈര്ഭീമൈര്മഹോഗ്രപുരുഷൈഃ പ്രതിനീയമാനമ്। ഭക്ത്യാനതം സ്തുതിപരം പ്രസഭം രരക്ഷ തം ശംകരം ശരണദം ശരണം വ്രജാമി
ശാന്തനായ മുനിയെ, യമനിയമങ്ങളിൽ അർപ്പിതനായവനെ, ഭയങ്കരന്മാരായ ക്രൂരന്മാർ വലിച്ചുകൊണ്ടുപോകുമ്പോൾ, ഭക്തിയോടെ നമസ്കരിച്ച് സ്തുതിച്ചതിനാൽ അവനെ സംരക്ഷിച്ചവൻ, അഭയം നൽകുന്ന ശംകരനിൽ ഞാൻ അഭയം തേടുന്നു.
യഃ സവ്യപാണി കമലാഗ്രനഖേന ദേവസ്തത്പംചമം പ്രസഭമേവ പുരസ്സുരാണാമ്। ബ്രാഹ്മം ശിരസ്തരുണപദ്മനിഭം ചകര്ത്ത തം ശംകരം ശരണദം ശരണം വ്രജാമി
ഇടതുകൈയിലെ കമലപുഷ്പം പോലെയുള്ള നഖം കൊണ്ട്, ദേവന്മാരുടെ മുന്നിൽ തന്നെ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ അഞ്ചാമത്തെ തല ശക്തിയായി വെട്ടിയവൻ, അഭയം നൽകുന്ന ശംകരനിൽ ഞാൻ അഭയം തേടുന്നു.
യസ്യ പ്രണമ്യ ചരണൌ വരദസ്യ ഭക്ത്യാ സ്തുത്വാ ച വാഗ്ഭിരമലാഭിരതംദ്രിതാത്മാ। ദീപ്തസ്തമാംസി നുദതേ സ്വകരൈര്വിവസ്വാംസ്തം ശംകരം ശരണദം ശരണം വ്രജാമി
വരദനായവന്റെ പാദങ്ങളിൽ ഭക്തിയോടെ നമസ്കരിച്ചു, നിർമ്മലമായ വാക്കുകളിൽ സ്തുതിച്ച, ക്ഷീണമില്ലാത്ത മനസ്സുള്ളവനോട്, തന്റെ കിരണങ്ങൾ കൊണ്ട് പ്രകാശം വിതറി, ഇരുട്ട് നീക്കുന്ന സൂര്യൻ, അങ്ങനെയുള്ള ശംകരനിൽ ഞാൻ അഭയം തേടുന്നു.
യേ ത്വാം സുരോത്തമഗുരും പുരുഷാ വിമൂഢാ ജാനംതി നാസ്യ ജഗതഃ സചരാചരസ്യ। ഐശ്വര്യമാനനിഗമാനുശയേന പശ്ചാത്തേ യാതനാമനുഭവംത്യവിശുദ്ധചിത്താഃ
നീ ദേവന്മാരുടെ ഗുരുവാണെന്നും, ഈ ലോകത്തിലെ സകല ചലച്ചലനങ്ങളുടെയും അധിപനാണെന്നും അറിയാത്ത ഭ്രാന്തന്മാർ, അഹങ്കാരത്തിലും തെറ്റായ ഉപദേശങ്ങളിലും കുടുങ്ങി, ശുദ്ധിയില്ലാത്ത മനസ്സോടെ പിന്നീട് വേദന അനുഭവിക്കും.
തസ്യൈവം സ്തുവതോഽവോചച്ഛൂലപാണിര്വൃഷധ്വജഃ। ഉവാച വചനം ഹൃഷ്ടോ രാഘവം തുഷ്ടമാനസഃ
അവൻ ഇങ്ങനെ സ്തുതിച്ചപ്പോൾ, ത്രിശൂലധാരിയും കാളയെ പതാകയാക്കിയവനും ആനന്ദത്തോടെ രാഘവനോട് സന്തോഷപൂർവ്വം പറഞ്ഞു.
രുദ്ര ഉവാച। രാമ ഹൃഷ്ടോസ്മി ഭദ്രം തേ ജാതസ്ത്വം നിര്മലേ കുലേ। ത്വം ചാപി ജഗതാം വംദ്യോ ദേവോ മാനുഷരൂപധൃത്
രുദ്രൻ പറഞ്ഞു: രാമാ, ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്; നിനക്ക് സകലമംഗളവും ഉണ്ടാകട്ടെ. നീ നിർമ്മലമായ വംശത്തിൽ ജനിച്ചവൻ. നീയും ലോകത്തിന് ആരാധനാർഹനായ ദേവൻ, മനുഷ്യരൂപം ധരിച്ചവൻ.
ത്വയാ നാഥേന വൈ ദേവാഃ സുഖിനഃ ശാശ്വതീഃ സമാ। സേവിഷ്യംതേ ചിരം കാലം ഗതേ വര്ഷേ ചതുര്ദശേ
നീ രക്ഷകനായതിനാൽ ദേവന്മാർ അനവധി കാലം സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കും; പതിനാലു വർഷം കഴിഞ്ഞാൽ അവർ ദീർഘകാലം സേവനം അനുഭവിക്കും.
അയോധ്യാമാഗതം ത്വാം യേ ദ്രക്ഷ്യംതി ഭുവി മാനവാഃ। സുഖം തേഽത്ര ഭജിഷ്യംതി സ്വര്ഗേ വാസന്തഥാക്ഷയമ്
അയോധ്യയിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തുന്ന നിന്നെ ഭൂമിയിലെ മനുഷ്യർ കാണുമ്പോൾ, അവർ ഇവിടെ സന്തോഷം അനുഭവിക്കും, സ്വർഗത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന വാസം ലഭിക്കും.
ദേവകാര്യം മഹത്കൃത്വാ ആഗച്ഛേഥാഃ പുനഃ പുരീമ്। രാഘവസ്തു തഥാ ദേവം നത്വാ ശീഘ്രം വിനിര്ഗതഃ
ദേവന്മാരുടെ മഹത്തായ കാര്യം പൂർത്തിയാക്കി നീ വീണ്ടും നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങും; രാഘവൻ ദൈവത്തോട് നമസ്കരിച്ച് ഉടൻ പുറപ്പെട്ടു.
ഇംദ്രമാര്ഗാം നദീം പ്രാപ്യ ജടാജൂടം നിയമ്യ ച। അബ്രവീല്ലക്ഷ്മണം രാമ ഇദമര്പയ മേ ധനുഃ
ഇന്ദ്രന്റെ പാതയിലുള്ള നദി എത്തി, ജടകൾ കെട്ടി, രാമൻ ലക്ഷ്മണനോട് പറഞ്ഞു: 'എന്റെ വില്ല് എനിക്ക് തരിക.'
രാമവാക്യം തു തച്ഛ്രുത്വാ സീതാം വൈ ലക്ഷ്മണോഽബ്രവീത്। കിമര്ഥം ദേവി രാമേണ ത്യക്തോഹം കാരണം വിനാ
രാമന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ലക്ഷ്മണൻ സീതയോട് പറഞ്ഞു: 'ദേവി, എന്തിനാണ് രാമൻ എന്നെ കാരണമില്ലാതെ ഉപേക്ഷിച്ചത്?'
അപരാധം ന ജാനാമി കുപിതോ യന്മഹാഭുജഃ। രാമേണാഹം പരിത്യക്തഃ പ്രാണാംസ്ത്യക്ഷ്യാമ്യസംശയമ്
'എന്ത് കുറ്റമാണ് ഞാൻ ചെയ്തതെന്ന് എനിക്ക് അറിയില്ല, എങ്കിൽ മഹാബാഹുവായ രാമൻ കോപത്തോടെ എന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചു. ഞാൻ നിർബന്ധമായും ജീവൻ ഉപേക്ഷിക്കും.'
നൈവ മേ ജീവിതേനാര്ഥോ ധിഗ്ധിങ്മാം കുലപാംസനമ്। ആര്യസ്യ യേന വൈ മന്യുര്ജനിതഃ പാപകാരിണാ
'എനിക്ക് ജീവിക്കാൻ ഉദ്ദേശമില്ല; ഞാൻ വംശത്തിന് കളങ്കമായവൻ. ആര്യന്റെ കോപം എനിക്കു കൊണ്ടുവന്നത് ഏതോ പാപം ചെയ്തതുകൊണ്ടാണ്. അതിനാൽ എനിക്ക് ലജ്ജയാണ്.'
കാംസ്തു ലോകാന്ഗമിഷ്യാമി അപധ്യാതോ മഹാത്മനാ। ഉഭൌ ഹസ്തൌ മുഖേ കൃത്വാ സാശ്രുകംഠോഽബ്രവീദിദമ്
മഹാത്മാക്കളാൽ അപമാനിക്കപ്പെട്ട് ഞാൻ എവിടെയുള്ള ലോകങ്ങളിലേക്കാണ് പോകേണ്ടത്? ഇരുവശത്തെയും കൈകൾ മുഖത്ത് ചേർത്ത്, കണ്ണുനിറഞ്ഞ് അവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
നാപരാധ്യാമി രാമസ്യ കര്മണാ മനസാ ഗിരാ। സ്പൃഷ്ടൌ തേ ചരണൌ ദേവി മമ നാന്യാ ഗതിര്ഭവേത്
ഞാൻ രാമനോടു പ്രവൃത്തിയിലും ചിന്തയിലും വാക്കിലും ഒരു തെറ്റും ചെയ്തിട്ടില്ല; ദേവി, ഞാൻ നിന്റെ കാലുകൾ സ്പർശിക്കുന്നു — എനിക്ക് വേറെ ഒരു ആശ്രയവും ഇല്ല.
തതഃ സീതാഽബ്രവീദ്രാമം ത്യക്തഃ കിമനുജസ്ത്വയാ। വൈഷമ്യം ത്യജ്യതാം ബാലേ ലക്ഷ്മണേ ലക്ഷ്മിവര്ധനേ
അപ്പോൾ സീത രാമനോടു പറഞ്ഞു: നീ എന്തുകൊണ്ട് നിന്റെ ഇളയാനുജനെ ഉപേക്ഷിച്ചു? ബാലേ, ലക്ഷ്മി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന ലക്ഷ്മണനോടുള്ള ഈ അന്യായം ഉപേക്ഷിക്കണം.
രാഘവസ്ത്വബ്രവീത്സീതാം നാഹം ത്യക്ഷ്യാമി ലക്ഷ്മണമ്। ന കദാചിദപി സ്വപ്നേ ലക്ഷ്മണസ്യ മതം പ്രിയേ
രാഘവൻ സീതയോട് മറുപടി പറഞ്ഞു: ഞാൻ ലക്ഷ്മണനെ ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കില്ല; പ്രിയേ, സ്വപ്നത്തിൽ പോലും ഞാൻ ലക്ഷ്മണന്റെ ഉപദേശം അവഗണിക്കില്ല.
ശ്രുതപൂര്വം ച സുശ്രോണി ക്ഷേത്രസ്യാസ്യ വിചേഷ്ടിതമ്। അത്ര ക്ഷേത്രേ ജനാസ്സത്യം സര്വേ ഹി സ്വാര്ഥതത്പരാഃ
സുന്ദരനിതംബിനി, ഈ ദേശത്തിലെ പെരുമാറ്റം ഞാൻ മുമ്പ് കേട്ടിട്ടുണ്ട്; ഇവിടെ എല്ലാവരും സത്യത്തിൽ സ്വാർത്ഥതയിൽ മാത്രം ആകുലരാണ്.
പരസ്പരം ന പശ്യംതി സ്വാത്മനശ്ച ഹിതം വചഃ। ന ശൃണ്വംതി പിതുഃ പുത്രാഃ പുത്രാണാം പിതരസ്തഥാ
അവരൊന്നും തമ്മിൽ കാണുന്നില്ല, സ്വാർത്ഥത്തിന് ഉത്തമമായ വാക്കുകളും കേൾക്കുന്നില്ല; പുത്രന്മാർ പിതാക്കളുടെ വാക്ക് കേൾക്കുന്നില്ല, അങ്ങനെ തന്നെ പിതാക്കൾക്കും പുത്രന്മാരുടെ വാക്ക് കേൾക്കാറില്ല.
ന ശിഷ്യാ ഹി ഗുരോര്വാക്യം ശിഷ്യസ്യാപി തഥാ ഗുരുഃ। അര്ഥാനുബംധിനീപ്രീതിര്ന കശ്ചിത്കസ്യചിത്പ്രിയഃ
ശിഷ്യന്മാർ ഗുരുവിന്റെ വാക്ക് കേൾക്കുന്നില്ല, അങ്ങനെ തന്നെ ഗുരുക്കൾക്കും ശിഷ്യന്റെ വാക്ക് ശ്രദ്ധയില്ല; സ്നേഹം എല്ലാം ലാഭത്തിനൊപ്പമാണ്, ആരും ആരോടും പ്രിയപ്പെട്ടവരല്ല.
ഇത്യേവം കഥയന്നേവ പ്രാപ്തോ രേവാം മഹാനദീമ്। ചക്രേഭിഷേകം കാകുത്സ്ഥഃ സാനുജഃ സഹ സീതയാ
ഇങ്ങനെ സംസാരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, കാകുത്ഥ്സൻ സഹോദരനോടും സീതയോടും കൂടെ മഹാനദിയായ രേവയിലേക്കെത്തി, അവിടെ അഭിഷേകം നടത്തി.
തര്പയിത്വാ ച സലിലൈഃ സ്വാന്പിതൄന്ദൈവതാന്യപി। ഉദീക്ഷ്യ ച മുഹുഃ സൂര്യം ദേവതാശ്ച സമാഹിതഃ
അവൻ ജലത്തിൽ തന്റെ പിതാക്കളെയും ദേവതകളെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തി, വീണ്ടും വീണ്ടും സൂര്യനെ നോക്കി, മനസ്സിൽ ദേവതകളെ ധ്യാനിച്ചു.
കൃതാഭിഷേകസ്തു രരാജ രാമഃ സീതാ ദ്വിതീയഃ സഹ ലക്ഷ്മണേന। കൃതാഭിഷേകഃ സഹ ശൈലപുത്ര്യാ ഗുഹേന സാര്ധം ഭഗവാനിവേശഃ
അഭിഷേകം കഴിഞ്ഞ രാമൻ, സീതയും ലക്ഷ്മണനും ഒപ്പം, പ്രകാശിച്ചു; പർവ്വതപുത്രിയോടും ഗുഹയോടും കൂടെ അഭിഷേകം കഴിഞ്ഞ് ഭഗവാൻ തന്റെ വാസസ്ഥലത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.