പ്രഹൃഷ്ടാ യാതുമാരബ്ധാ ദേവാദേശാന്മഹാനദീ। തതഃ സഖീഭിഃ സാര്ദ്ധം സാ പ്രാചീനാഗംതുമുദ്യതാ
ദേവന്മാർ ആ മഹാനദിയിലേക്ക് പോകാൻ ആനന്ദത്തോടെ തയ്യാറായി. അതിനുശേഷം അവളുടെ സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം അവളും കിഴക്കോട്ട് പോകാൻ ഉത്സുക്കളായി.
സരസ്വതീ സമസ്താനാം താസാം ശ്രേഷ്ഠതമാ സ്മൃതാ। പ്രാചീസരസ്വതീതോയം യേ പിബംതി മൃഗാ ഭുവി
അവരിൽ എല്ലാവരിലും സരസ്വതിയാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമയെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഭൂമിയിലെ കാട്ടുമൃഗങ്ങൾ കിഴക്കൻ സരസ്വതിയുടെ വെള്ളം കുടിച്ചാൽ—
തേപി സ്വര്ഗം ഗമിഷ്യംതി യജ്ഞൈര്ദ്വിജവരാ യഥാ। ചിംതാമണിരിവാത്രൈഷാ പ്രാചീ ജ്ഞേയാ സരസ്വതീ
—അവരും യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തി ദ്വിജന്മാർ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പോകുന്നതുപോലെ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എത്തും. ഈ കിഴക്കൻ സരസ്വതി ഇവിടെ ചിന്താമണിപോലെയാണ് അറിയേണ്ടത്.
തഥാ കാമഫലസ്യേയം ഹേതുഭൂതാ മഹാനദീ। ദക്ഷിണാം ദിശമാലോക്യ പുനഃ പശ്ചാന്മുഖീ ഗതാ
ഇങ്ങനെ, ഈ മഹാനദി ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റാൻ കാരണമാകുന്നു. അവൾ തെക്കോട്ട് നോക്കി, പിന്നെ പടിഞ്ഞാറോട്ട് തിരിഞ്ഞു.
ഉക്താ തയാ തഥാ ഗംഗാ ദിശം പ്രാചീം വ്രജസ്വ ഹ। വിസ്മര്തവ്യാ ന ചാഹം തേ വ്രജ ദേവി യഥാഗതമ്
അവൾ ഗംഗയോട് പറഞ്ഞു: 'നീ കിഴക്കോട്ട് പോവുക. എന്നെ മറക്കരുത്, ദേവി, നീ വന്നപോലെ തിരിച്ച് വരിക.'
ഭീഷ്മ ഉവാച। മാര്കംഡേയേന വൈ രാമഃ കഥമത്ര പ്രബോധിതഃ। കഥം സമാഗമോ ഭൂതഃ കസ്മിന്കാലേ കദാ മുനേ
ഭീഷ്മൻ ചോദിച്ചു: മാർകണ്ടേയൻ രാമനെ ഇവിടെ എങ്ങനെ ഉപദേശിച്ചു? അവർ തമ്മിൽ എങ്ങനെ കണ്ടുമുട്ടി, എപ്പോൾ, ഏത് സമയത്ത്, മഹർഷേ?
മാര്കംഡേയഃ കസ്യ സുതഃ കഥം ജാതോ മഹാതപാഃ। നാമ്നോഽസ്യ നിഗമം ബ്രൂഹി യഥാഭൂതം മഹാമുനേ
മാർകണ്ടേയൻ ആരുടെ മകനാണ്? ആ മഹാതപസ്വി എങ്ങനെ ജനിച്ചു? അവന്റെ വംശവും പേരും യഥാർത്ഥത്തിൽ പറഞ്ഞുതരിക, മഹാമുനി.
പുലസ്ത്യ ഉവാച। അഥ തേ സംപ്രവക്ഷ്യാമി മാര്കംഡേയോദ്ഭവം പുനഃ। പുരാകല്പേ മുനിഃ പൂര്വം മൃകംഡുര്നാമ വിശ്രുതഃ
പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: ഇനി ഞാൻ നിന്നോട് വീണ്ടും മാർകണ്ടേയന്റെ ജനനകഥ പറയാം. പഴയ കാലത്ത്, മൃകണ്ടു എന്ന പ്രശസ്തനായ ഒരു മുനി ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഭൃഗോഃ പുത്രോ മഹാഭാഗഃ സഭാര്യസ്തപ്തവാംസ്തപഃ। തസ്യ പുത്രസ്തദാ ജാതോ വസതസ്തു വനാംതരേ
അവൻ ഭൃഗുവിന്റെ ഭാഗ്യശാലിയായ മകനായിരുന്നു. ഭാര്യയോടൊപ്പം കഠിനതപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു. വനത്തിൽ താമസിക്കുമ്പോൾ അവനൊരു മകൻ ജനിച്ചു.
സപംചവാര്ഷികോ ഭൂതോ ബാല ഏവ ഗുണാധികഃ। ജ്ഞാനിനാ സ തദാ ദൃഷ്ടോ ഭ്രമന്ബാലസ്തദാംഗണേ
ആ കുട്ടിക്ക് അഞ്ചുവയസ്സായപ്പോൾ തന്നെ, ബാലനായിട്ടും ഗുണങ്ങളിൽ അതിക്രമം കാണിച്ചു. അപ്പോൾ ഒരു ജ്ഞാനി അവനെ അങ്കണത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നതിൽ കണ്ടു.
സ്ഥിത്വാ സ സുചിരം കാലം ഭാവ്യര്ഥം പ്രത്യബുധ്യത। തസ്യ പിത്രാ സ വൈ പൃഷ്ടഃ കിയദായുഃ സുതസ്യ മേ
അവിടെ ദീർഘകാലം നിന്ന ശേഷം, ആ ജ്ഞാനി തന്റെ ലക്ഷ്യം മനസ്സിലാക്കി. പിന്നെ അച്ഛൻ മകന്റെ ആയുസ്സിനെക്കുറിച്ച് അവനോട് ചോദിച്ചു.
സംഖ്യായാചക്ഷ്വ വര്ഷാണി തസ്യാല്പാന്യധികാനി വാ। മൃകംഡുനൈവമുക്തസ്തു സ ജ്ഞാനീ വാക്യമബ്രവീത്
'അവന്റെ ആയുസ്സ് എത്ര വർഷമാണെന്ന്, കുറവോ കൂടുതലോ എന്നെ അറിയിക്കൂ,' എന്ന് മൃകണ്ടു ചോദിച്ചു. അപ്പോൾ ആ ജ്ഞാനി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
ഷണ്മാസമായുഃ പുത്രസ്യ ധാത്രാ സൃഷ്ടം മുനീശ്വര। നൈവ ശോകസ്ത്വയാ കാര്യഃ സത്യമേതദുദാഹൃതമ്
'നിന്റെ മകന്റെ ആയുസ്സ് സ്രഷ്ടാവു ആറുമാസം മാത്രമായി നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ട്, മുനിശ്രേഷ്ഠാ. നീ ദുഃഖിക്കേണ്ട, ഞാൻ സത്യം പറയുന്നു.'
സ തച്ഛ്രുത്വാ വചോ ഭീഷ്മ ജ്ഞാനിനാ യദുദാഹൃതമ്। അഥോപനയനം ചക്രേ ബാലകസ്യ പിതാ തദാ
ഭീഷ്മാ, ജ്ഞാനി പറഞ്ഞ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, അച്ഛൻ ആ ബാലന്റെ ഉപനയനസംസ്കാരം നടത്തി.
ആഹ ചൈനം പിതാപുത്രമൃഷീംസ്ത്വമഭിവാദയ। ഏവമുക്തഃ സ വൈ പിത്രാ പ്രഹൃഷ്ടശ്ചാഭിവാദനേ
അച്ഛൻ മകനോട് പറഞ്ഞു: 'മുനിമാരെ വന്ദനം ചെയ്യു.' അച്ഛൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അവൻ സന്തോഷത്തോടെ വന്ദനം ചെയ്തു.
ന വര്ണാ വര്ണതാം വേത്തി സര്വവര്ണാഭിവാദനഃ। പംചമാസാസ്ത്വതിക്രാംതാ ദിവസാഃ പംചവിംശതിഃ
അവൻ വർണ്ണഭേദങ്ങൾ അറിയില്ലായിരുന്നു, എല്ലാവർക്കും വന്ദനം ചെയ്തു. അപ്പോൾ അഞ്ചുമാസവും ഇരുപത്തിയഞ്ചു ദിവസവും കഴിഞ്ഞിരുന്നു.
മാര്ഗേണാഥ സമായാതാ ഋഷയസ്തത്ര സപ്ത വൈ। ബാലേന തേന തേ ദൃഷ്ടാഃ സര്വേ ചാപ്യഭിവാദിതാഃ
അപ്പോൾ ആ വഴി ഏഴു മുനിമാർ അവിടെ എത്തി. ആ ബാലൻ അവരെ കണ്ടു, എല്ലാവരെയും വന്ദിച്ചു.
ആയുഷ്മാന്ഭവ തൈരുക്തഃ സ ബാലോ ദംഡമേഖലീ। ഉക്ത്വൈവം തേ പുനര്ബാലമപശ്യന്ക്ഷീണജീവിതമ്
അവർ ആ ദണ്ഡവും മേഖലയുമുള്ള ബാലനോട് പറഞ്ഞു: 'നീ ദീർഘായുസ്സോടെ ഇരിക്കട്ടെ.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, അവന്റെ ആയുസ്സ് തീരാൻ പോകുന്നതു അവർ കണ്ടു.
ദിനാനി പംച തസ്യായുര്ജ്ഞാത്വാ ഭീതാശ്ച തേ നൃപ। തം ഗൃഹീത്വാ ബാലകം ച ഗതാസ്തേ ബ്രഹ്മണോംതികമ്
അവന്റെ ആയുസ്സ് അഞ്ചു ദിവസം മാത്രമാണെന്ന് അറിഞ്ഞു ഭയപ്പെട്ട്, അവർ ആ ബാലനെ കൂട്ടിക്കൊണ്ട് ബ്രഹ്മാവിന്റെ അടുക്കലേക്ക് പോയി.
പ്രതിമുച്യ ച തം രാജന്പ്രണിപേതുഃ പിതാമഹമ്। അയമാവേദിതസ്തൈസ്തു തേന ബ്രഹ്മാഭിവാദിതഃ
അവനെ വിട്ടുവിട്ട ശേഷം, രാജാവേ, അവർ ബ്രഹ്മാവിന് വന്ദനം ചെയ്തു; എല്ലാം വിശദമായി അറിയിച്ചു, ബ്രഹ്മാവിനെ യഥാവിധി ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു.
ചിരായുര്ബ്രഹ്മണാ ബാലഃ പ്രോക്തഃ സ ഋഷിസന്നിധൌ। തതസ്തേ മുനയഃ പ്രീതാഃ ശ്രുത്വാ വാക്യം പിതാമഹാത്
മഹർഷിമാരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ബ്രഹ്മാവ് ആ ബാലന് ദീർഘായുസ്സ് ഉണ്ടാകുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു; പിതാമഹന്റെ വാക്ക് കേട്ട് മഹർഷിമാർ സന്തോഷിച്ചു.
പിതാമഹ ഋഷീന്ദൃഷ്ട്വാ പ്രോവാച വിസ്മയാന്വിതഃ। കാര്യേണ യേന ചായാതഃ കോയം ബാലോ നിവേദ്യതാമ്
മഹർഷിമാരെ കണ്ട ബ്രഹ്മാവ് അത്ഭുതത്തോടെ ചോദിച്ചു: 'നിങ്ങൾക്ക് എന്തിനാണ് ഇവിടെ വരേണ്ടി വന്നത്? ഈ ബാലൻ ആരാണ്? ദയവായി വിശദീകരിക്കൂ.'
തതസ്ത ഋഷയോ രാജന്സര്വം തസ്മൈ ന്യവേദയന്। പുത്രോ മൃകംഡോഃ ക്ഷീണായുഃ സായുഷം കുരു ബാലകമ്
അപ്പോൾ മഹർഷിമാർ രാജാവേ, എല്ലാം ബ്രഹ്മാവിനോട് പറഞ്ഞു: 'ഇവൻ മൃകണ്ടുവിന്റെ മകനാണ്, കുറച്ചായുസ്സുള്ളവൻ; ഈ ബാലന് ദീർഘായുസ്സ് നൽകണമേ.'
അല്പായുഷസ്ത്വസ്യ മുനിര്ബധ്വേമാം ചാപി മേഖലാമ്। യജ്ഞോപവീതം ദംഡം ച ദത്വാ ചൈനമബോധയത്
കുറച്ചായുസ്സുള്ളവനാണെങ്കിലും, മഹർഷി അവനു ഉപനയനം നടത്തി, യജ്ഞോപവീതവും ദണ്ഡവും നൽകി, അവനെ ഉപദേശിച്ചു.
യം കംചിത്പശ്യസേ ബാല ഭ്രമംതം ഭൂതലേ ജനമ്। തസ്യാഭിവാദഃ കര്തവ്യ ഏവമാഹ പിതാ വചഃ
'നീ ഭൂമിയിൽ ആരെയെങ്കിലും കാണുമ്പോൾ അവരെ ആദരപൂർവ്വം വന്ദനം ചെയ്യണം,' എന്നായിരുന്നു അച്ഛന്റെ ഉപദേശം.
അഭിവാദനശീലോയം ക്ഷിതൌ ദൃഷ്ടഃ പരിഭ്രമന്। തീര്ഥയാത്രാപ്രസംഗേന ദൈവയോഗാത്പിതാമഹ
ഈ ബാലൻ ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ മുതിർന്നവരെ വന്ദനം ചെയ്യുന്നതിൽ പതിവ് പിടിച്ചു, തീർത്ഥയാത്രയുടെയും ദൈവാനുഗ്രഹത്തിന്റെയും ഫലമായാണ് അങ്ങനെ.
ചിരായുര്ഭവ പുത്രേതി പ്രോക്തോസൌ തത്ര ബാലകഃ। കഥം വചോ ഭവേത്സത്യമസ്മാകം ഭവതാ സഹ
അവിടെ, 'ദീർഘായുസ്സ് ഉണ്ടാകട്ടെ, മകനേ' എന്ന് ബാലനോട് പറഞ്ഞു. ഞങ്ങളുടെ വാക്കും നിങ്ങളുടെ വാക്കും ഒരുപോലെ സത്യമായിരിക്കാൻ എങ്ങനെ സാധിക്കും?
ഏവമുക്തസ്തദാ തൈസ്തു ബ്രഹ്മാ ലോകപിതാമഹഃ। ഋതവാക്യാദിയം ഭൂമിഃ സംസ്ഥിതാ സര്വതോഭയാ
അങ്ങനെ അവർ ചോദിച്ചപ്പോൾ, ലോകങ്ങളുടെ പിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: 'ഈ ഭൂമി എല്ലായിടത്തും സത്യവാക്യത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നു.'
ബ്രഹ്മോവാച। മത്സമശ്ചായുഷാ ബാലോ മാര്കംഡേയോ ഭവിഷ്യതി। കല്പസ്യാദൌ തഥാചാംതേ മതോ മേ മുനിസത്തമഃ
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: 'മാർകണ്ടേയൻ എന്ന ബാലന് എനിക്ക് സമമായ ദീർഘായുസ്സ് ഉണ്ടാകും; കല്പത്തിന്റെ ആരംഭത്തിലും അവസാനത്തിലും അവൻ ഉണ്ടാകും, മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ.'
ഏവം തേ മുനയോ ബാലം ബ്രഹ്മലോകേ പിതാമഹാത്। സംസാധ്യ പ്രേഷയാമാസുര്ഭൂയോപ്യേനം ധരാതലമ്
അങ്ങനെ, മഹർഷിമാർ ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ ബ്രഹ്മാവിനോടൊപ്പം കാര്യങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി, ബാലനെ വീണ്ടും ഭൂമിയിലേക്കു അയച്ചു.