സാമാന്യാം ദക്ഷിണാം ലബ്ധ്വാ ഏക ഏവ നിഗൂഹതി। നാസ്തികീഭാവനിരതഃ സ വൈ പ്രേതോഭിജായതേ
സാമാന്യമായ ദാനം ലഭിച്ചിട്ടും ഒളിച്ച് വെച്ചുവെക്കുന്നവൻ, ദൈവം ഇല്ലെന്നു വിശ്വസിക്കുന്നവൻ, അവൻ നിർബന്ധമായും പ്രേതനാകും.
ഏവം ബ്രുവാണേ വിപ്രേന്ദ്ര ആകാശേ ദുംദുഭിസ്വനഃ। പുഷ്പവൃഷ്ടിഃ പപാതോര്വ്യാം ദേവൈര്മുക്താ സഹസ്രശഃ
ഇങ്ങനെ ബ്രാഹ്മണപ്രഭു സംസാരിച്ചപ്പോൾ ആകാശത്ത് മൃദംഗധ്വനി മുഴങ്ങി, ദേവന്മാർ ആയിരക്കണക്കിന് പുഷ്പങ്ങൾ ഭൂമിയിൽ വിതറി.
പ്രേതാനാം തു വിമാനാനി ആഗതാനി സമംതതഃ। അസ്യ വിപ്രസ്യ സംഭാഷാത്പുണ്യസംകീര്തനേന ച
ഈ ബ്രാഹ്മണന്റെ ഉപദേശത്താൽ, പുണ്യകീർത്തനത്താൽ, പ്രേതന്മാരുടെ വിമാനങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും എത്തി.
തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന സതാം സംഭാഷണം കുരു। യദി തേ ശ്രേയസാ കാര്യം ഗംഗാസുത അതംദ്രിതഃ
അതിനാൽ, ഗംഗാപുത്രാ, നീ ഉത്തമഫലം ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, എല്ലാ ശ്രമവും ചെയ്ത് സന്മാർഗ്ഗികളുമായി സംസാരിക്കണം.
തിലകം സര്വധര്മസ്യ പഞ്ചപ്രേതകഥാമിമാമ്। പഠേല്ലക്ഷം യോഽസ്യ കുലേ ന പ്രേതോ ജായതേ നരഃ
എല്ലാ ധർമ്മത്തിൻറെയും സാരം ആയ ഈ അഞ്ചു പ്രേതകഥയെ, ആരെങ്കിലും ഒരു ലക്ഷം പ്രാവശ്യം കുടുംബത്തിൽ വായിച്ചാൽ, അവൻ പ്രേതനാവില്ല.
ശൃണോതി വാപ്യഭീക്ഷ്ണം വാ ശ്രദ്ധയാ പരയാന്വിതഃ। ഭക്ത്യാ സമന്വിതോ വാപി ന പ്രേതോ ജായതേ നരഃ
അല്ലെങ്കിൽ, ആരെങ്കിലും അതിനെ ആവർത്തിച്ച് ശ്രദ്ധയോടെയും ഭക്തിയോടെയും കേട്ടാൽ, അവനും പ്രേതനാവില്ല.
ഭീഷ്മ ഉവാച। അംതരിക്ഷേ കിമര്ഥം തു പുഷ്കരം പരികീര്ത്യതേ। മുനിഭിര്ധര്മശീലൈശ്ച ലഭ്യതേ തത്കഥം ത്വിഹ
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു: ആകാശത്തിൽ പുഷ്കരം എങ്ങനെ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു? ധർമ്മനിഷ്ഠരായ മുനികൾക്ക് അത് ഇവിടെ എങ്ങനെ ലഭിക്കും?
യേന തല്ലഭ്യതേ ലബ്ധം ലബ്ധം ചൈവ ഫലപ്രദമ്। തന്മേ സര്വം സമാചക്ഷ്വ കൌതുകാദേവ പൃച്ഛതഃ
അത് എങ്ങനെ ലഭിക്കും? ലഭിച്ചാൽ അതിൽനിന്ന് എങ്ങനെ ഫലം ലഭിക്കും? ഞാൻ കൗതുകത്താൽ ചോദിക്കുന്നു, ദയവായി എല്ലാം പറയൂ.
പുലസ്ത്യ ഉവാച। ഋഷികോടിസ്സമായാതാ ദക്ഷിണാപഥവാസിനീ। സ്നാനാര്ഥം പുഷ്കരേ രാജന്പുഷ്കരം ച വിയദ്ഗതമ്
പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: ദക്ഷിണാപഥത്തിൽ നിന്നുള്ള അനേകം മുനികൾ, സ്നാനത്തിനായി രാജാവേ, പുഷ്കരത്തിൽ എത്തി. പുഷ്കരം ആകാശത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
മത്വാതേ മുനയഃ സര്വേ പ്രാണായാമപരായണാഃ। ധ്യായമാനാഃ പരം ബ്രഹ്മ സ്ഥിതാ ദ്വാദശവത്സരാന്
അങ്ങനെ കരുതി, എല്ലാ മുനികളും പ്രാണായാമത്തിൽ ലയിച്ചുകൊണ്ട്, പരബ്രഹ്മത്തെ ധ്യാനിച്ച് പന്ത്രണ്ട് വർഷം അവിടെ തുടരുകയായിരുന്നു.
ബ്രഹ്മാ മഹര്ഷയസ്തത്ര ദേവാസ്സേന്ദ്രാസ്സമാഗതാഃ। ഋഷയോംതര്ഹിതാഃ പ്രോചുര്നിയമാംസ്തേ സുദുഷ്കരാന്
അവിടെ ബ്രഹ്മാവും മഹർഷിമാരും ദേവന്മാരും ഇന്ദ്രനും കൂടി വന്നു. മറഞ്ഞിരുന്ന ഋഷിമാർ വളരെ പ്രയാസമുള്ള വ്രതങ്ങൾക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു.
ആകാരണം പുഷ്കരസ്യ മംത്രേണ ക്രിയതാം ദ്വിജാഃ। ആപോഹിഷ്ഠേതി തിസൃഭിര്ഋഗ്ഭിഃ സാംനിധ്യമേഷ്യതി
ദ്വിജന്മാരേ, മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് പുഷ്കരത്തിന്റെ രൂപം സ്ഥാപിക്കണം. 'ആപോഹിഷ്ഠ' എന്ന മൂന്ന് ഋഗ് വേദമന്ത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ചാൽ അതിന്റെ സാന്നിധ്യം ലഭിക്കും.
അഘമര്ഷണജപ്യേന ഭവേദ്വൈ ഫലദായകമ്। വിപ്രൈര്വാക്യാവസാനേ തു സര്വൈസ്തൈസ്തു തഥാ കൃതമ്
അഘമർഷണമന്ത്രം ജപിച്ചാൽ അതിന് ഫലം ലഭിക്കും. ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ വാക്കുകൾക്ക് ശേഷം എല്ലാവരും അതുപോലെ ചെയ്തു.
കൃതേന പുണ്യതാം പ്രാപ്താ യേ നിദേശാച്ച തേ ദ്വിജാഃ। ഗര്ഹിതാ ധര്മശാസ്ത്രേഷു തേ വിപ്രാ ദക്ഷിണോത്തരാഃ
നിർദ്ദേശം അനുസരിച്ച് പുണ്യം നേടിയ ബ്രാഹ്മണന്മാർ, എന്നാൽ ദക്ഷിണഭാഗത്തെ ബ്രാഹ്മണന്മാർ ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങളിൽ അപമാനിക്കപ്പെടുന്നു.
യേ ചാന്യേ പാര്വതീയാശ്ച ശ്രാദ്ധേനാര്ഹംതി കേതനമ്। ഏതസ്മാത്കാരണാദ്രാജന്വിയത്യേവം സമാസ്ഥിതമ്
പാർവതീ പ്രദേശത്തുള്ള മറ്റു ചിലർ ശ്രാദ്ധം നടത്തി യാഗവേദിയെ ആദരിക്കുന്നു. ഇതുകൊണ്ടാണ് രാജാവേ, ഈ വേർപാട് ഇങ്ങനെ നിലനിൽക്കുന്നത്.
കാര്തിക്യാം പുഷ്കരം സ്നാനാത്പൂതതാമഭിയച്ഛതി। ബ്രഹ്മണാ സഹിതം രാജന്സര്വേഷാം പുണ്യദായകമ്
കാർത്തികമാസത്തിൽ പുഷ്കരത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കും. ബ്രഹ്മാവിനോടൊപ്പം എല്ലാവർക്കും വലിയ പുണ്യം ലഭിക്കും, രാജാവേ.
തത്രാഗതാസ്തു യേ വര്ണാഃ സര്വേ തേ പുണ്യഭാജനാഃ। ദ്വിജൈസ്തുല്യാ ന സംദേഹോ വിനാ മംത്രേണ തേ നൃപ
അവിടെ എത്തുന്ന എല്ലാ വർഗ്ഗക്കാരും പുണ്യത്തിന് അർഹരാകും. മന്ത്രം ഒഴികെ അവർ ബ്രാഹ്മണന്മാരെപ്പോലെ തന്നെയാണ്, സംശയമില്ല, രാജാവേ.
ആഗ്നേയം തു യദാ ഋക്ഷം കാര്തിക്യാം ഭവതി ക്വചിത്। മഹതീ സാ തിഥിര്ജ്ഞേയാ സ്നാനേ ദാനേ തഥോത്തമാ
കാർത്തികയിൽ അഗ്നേയ നക്ഷത്രം വന്നാൽ ആ ദിവസം വളരെ വിശേഷമാണ്. ആ ദിവസം സ്നാനത്തിനും ദാനത്തിനും അത്യുത്തമം.
യദാ യാമ്യം തു ഭവതി ഋക്ഷം തസ്യാം തിഥൌ ക്വചിത്। തിഥിഃ സാപി മഹാപുണ്യാ യതിഭിഃ പരികീര്തിതാ
ആ ദിവസം യമ്യ നക്ഷത്രം വന്നാൽ അതും മഹാപുണ്യമുള്ളതാണെന്ന് യതിമാർ പ്രസംസിക്കുന്നു.
പ്രാജാപത്യം യദാ ഋക്ഷം തിഥൌ തസ്യാം നരാധിപ। സാ മഹാകാര്തികീ പ്രോക്താ ദേവാനാമപി ദുര്ലഭാ
പ്രജാപത്യ നക്ഷത്രം ആ ദിവസം വന്നാൽ, മനുഷ്യരാജാവേ, അതാണ് മഹാകാർത്തികി എന്ന് പറയുന്നത്. അതു ദേവന്മാർക്കുപോലും ദുർലഭമാണ്.
യദാ ചാര്കേ ഗുരൌ സോമേ വാരേഷ്വേതേഷു വൈ ത്രിഷു। ത്രീണ്യേതാനി ച ഋക്ഷാണി സ്വയം പ്രോക്താനി ബ്രഹ്മണാ
സൂര്യൻ, ഗുരു, ചന്ദ്രൻ ഇവരിൽ ആരെങ്കിലും ആ മൂന്ന് ദിവസങ്ങളിൽ ഉണ്ടെങ്കിൽ, ആ മൂന്ന് നക്ഷത്രങ്ങൾ ബ്രഹ്മാവാണ് പ്രഖ്യാപിച്ചത്.
അത്രാശ്വമേധികം പുണ്യം സ്നാതസ്യ ഭവതി ധ്രുവമ്। ദാനമക്ഷയതാം യാതി പിതൄണാം തര്പണം തഥാ
ഇവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവർക്കു അശ്വമേധയാഗത്തിന്റെ പുണ്യം ഉറപ്പാണ്. ദാനം അക്ഷയമാകും, പിതൃകർമ്മവും അതുപോലെ.
വിശാഖാസു യദാ ഭാനുഃ കൃത്തികാസു ച ചംദ്രമാഃ। സ യോഗഃ പുഷ്കരോ നാമ പുഷ്കരേഷ്വതിദുര്ലഭഃ
വിശാഖയിൽ സൂര്യനും കൃതികയിൽ ചന്ദ്രനും വന്നാൽ ആ യോഗം പുഷ്കരയോഗം എന്നു വിളിക്കുന്നു. പുഷ്കരത്തിൽ അതി ദുർലഭമാണ്.
അംതരിക്ഷാവതീര്ണേ തു തീര്ഥേ പൈതാമഹേ ശുഭേ। സ്നാനം യേഽത്ര കരിഷ്യംതി തേഷാം ലോകാ മഹോദയാഃ
ആകാശത്തിൽ നിന്ന് പിതൃതീർഥം ഇറങ്ങുമ്പോൾ ഇവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവർക്ക് മഹത്വമുള്ള ലോകങ്ങൾ ലഭിക്കും.
ന സ്പൃഹാംതേന്യപുണ്യസ്യ കൃതസ്യാപ്യകൃതസ്യ ച। കരിഷ്യംതി മഹാരാജ സത്യമേതദുദാഹൃതമ്
അവർക്ക് മറ്റേതെങ്കിലും പുണ്യത്തിൽ ആഗ്രഹമുണ്ടാകില്ല, ചെയ്തതായാലും ചെയ്യാത്തതായാലും. മഹാരാജാവേ, ഇതു സത്യമാണ്.
തീര്ഥാനാം പ്രവരം തീര്ഥം പൃഥിവ്യാമിഹ പഠ്യതേ। നാസ്മാത്പരം പുണ്യതീര്ഥം ലോകേഷു നൃപ പഠ്യതേ
ഭൂമിയിലെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടത് ഇതാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ഇതിനെക്കാൾ വലിയ പുണ്യതീർത്ഥം ലോകങ്ങളിൽ ഇല്ല, രാജാവേ.
കാര്തിക്യാം തു വിശേഷേണ പുണ്യാ പാപഹരാ ശുഭാ। ഉദുംബരവനാത്തസ്മാദാഗതാ ച സരസ്വതീ
പ്രത്യേകിച്ച് കാർത്തികയിൽ ഇത് പുണ്യമുള്ളതും പാപം നീക്കുന്നതും ശുഭകരവുമാണ്. ഉദുംബരവനത്തിൽ നിന്ന് സരസ്വതീ ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു.
തയാ തത്പൂരിതം തീര്ഥം പുഷ്കരം മുനിസേവിതമ്। ദക്ഷിണേ ശിഖരം ഭാതി പര്വതസ്യാവിദൂരതഃ
സരസ്വതിയുടെ വരവോടെ, മുനിമാർ സേവിച്ച പുഷ്കരതീർഥം പൂർണ്ണമായി. പർവ്വതത്തിന് സമീപം ദക്ഷിണശിഖരം പ്രകാശിക്കുന്നു.
നീലാംജനചയപ്രഖ്യം വര്ണതോ നീലശാദ്വലമ്। തയാ തച്ഛിഖരം തസ്യ ഖസ്ഥിതം പുഷ്കരം യഥാ
അതിന്റേതു നിറം കറുത്ത അഞ്ജനത്തെയും നീലപച്ച പുല്മേടുകളെയും ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. അതിനാൽ ആ ശിഖരം ആകാശത്തിൽ ഒരു താമരപൂവുപോലെ തിളങ്ങി.
പ്രാവൃട്കാലേ വിയത്പൂര്ണം ഘനവൃംദമിവോച്ഛ്രിതമ്। കദംബപുഷ്പഗംധാഢ്യം കുടജാര്ജുനഭൂഷിതമ്
മഴക്കാലത്ത് ആ ശിഖരം ആകാശത്തിൽ ഉയർന്ന മേഘക്കൂട്ടംപോലെയായിരുന്നു; കടമ്പപൂവിന്റെ സുഗന്ധവും, കുഡജവും അർജുനവൃക്ഷങ്ങളും അലങ്കാരമായി നിലകൊണ്ടിരുന്നു.