പുലസ്ത്യ ഉവാച। അഹം തേ കഥയിഷ്യാമി സര്വമേതദശേഷതഃ। യച്ഛ്രുത്വാ ന പുനര്മോഹം യാസ്യതേ നൃപസത്തമ
പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ഞാൻ നിനക്ക് എല്ലാം പൂർണ്ണമായി പറയാം. ഇത് കേട്ടാൽ, നീ ഇനി ഒരിക്കലും മോഹത്തിൽ ആകില്ല.
യേന ജായേത പ്രേതത്വം യേന ചാസ്മാത്പ്രമുച്യതേ। പ്രാപ്നോതി നരകം ഘോരം ദുസ്തരം ത്രിദശൈരപി
ഏത് കാരണത്താൽ പ്രേതജന്മം ലഭിക്കുന്നു, അതിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ മോചനം നേടാം—അവൻ ദേവന്മാർക്കുപോലും കടക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള ഭയങ്കരമായ നരകത്തിൽ വീഴും.
സതാം സംഭാഷണേ ചൈവ പുണ്യതീര്ഥാനുകീര്ത്തനേ। മാനവാസ്തു പ്രമുച്യംത ആപന്നാഃ പ്രേതയോനിഷു
സത്സംഗതിയും പുണ്യതീർത്ഥങ്ങളുടെ മഹിമ പറയുന്നതും വഴി, പ്രേതയോനിയിൽ വീണ മനുഷ്യർ മോചനം നേടുന്നു.
ശ്രൂയതേ ഹി പുരാ ഭീഷ്മ ബ്രാഹ്മണഃ സംശിതവ്രതഃ। പൃഥുസ്സര്വത്ര വിഖ്യാതഃ സംതോഷേ ച സദാ സ്ഥിതഃ
ഭീഷ്മനേ, പുരാതനകാലത്ത് കഠിനവ്രതം പാലിച്ച ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; പൃഥു എന്ന പേരിൽ എല്ലായിടത്തും പ്രശസ്തനും എപ്പോഴും സന്തോഷത്തിൽ നിലകൊണ്ടവനും.
സ്വാധ്യായയുക്തോ ഗേഹേഷു നിത്യയോഗശ്ച യോഗവിത്। ജപയജ്ഞവിധാനേന യുക്തം കാലം ക്ഷിപേച്ച സഃ
അവൻ വീട്ടിൽ സ്വാധ്യായത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടും, യോഗത്തിൽ സ്ഥിരമായും, യോഗവിദ്യയിൽ നിപുണനുമായും, ജപവും യജ്ഞവും നടത്തി സമയം ചെലവഴിച്ചവനായിരുന്നു.
യുക്തഃ ക്ഷമാദയാഭ്യാം ച ക്ഷാംത്യായുക്തശ്ച തത്ത്വവിത്। അഹിംസാഹിതചിത്തശ്ച മാര്ദ്ദവേ ച തഥാസ്ഥിതഃ
ക്ഷമയും കരുണയും നിറഞ്ഞവനും, ക്ഷമയിലും സത്യജ്ഞാനത്തിലും ഉറച്ചവനും, അഹിംസയിൽ മനസ്സും മൃദുത്വത്തിലും നിലകൊണ്ടവനും.
ബ്രഹ്മചര്യസമായുക്തസ്തപോയോഗസമന്വിതഃ। യുക്തഃ സ പിതൃകാര്യേഷു യുക്തോ വൈദികകര്മസു
ബ്രഹ്മചര്യത്തിൽ ഉറച്ചും, തപസ്സിലും യോഗത്തിലും മനസ്സു നിർത്തിയും, പിതൃകർമ്മങ്ങളിലും, വേദികർമ്മങ്ങളിലും ശ്രദ്ധയോടെ ഏർപ്പെട്ടവനായിരുന്നു.
പരലോകഭയേയുക്തോ യുക്തസ്സത്യവചഃ പ്രതി। യുക്തോ മധുരവാക്യേഷു യുക്തശ്ചാതിഥിപൂജനേ
പരലോക ഭയം മനസ്സിൽ വച്ചും, സത്യം മാത്രം സംസാരിക്കാനും, മധുരമായ വാക്കുകൾ പറയാനും, അതിഥികളെ ആദരിക്കാനും അദ്ദേഹം എപ്പോഴും തയ്യാറായിരുന്നു.
ഇഷ്ടാപൂര്തസമായുക്തോ യുക്തോ ദ്വംദ്വവിവര്ജനേ। സ്വകര്മവിധിസംയുക്തോ യുക്തഃ സ്വാധ്യായകര്മസു
ദാനവും യാഗവും ചെയ്തും, ദ്വന്ദങ്ങൾ വിട്ടുമാറിയും, സ്വന്തം കര്മ്മങ്ങൾ നിർവഹിക്കാനും, സ്വാധ്യായത്തിൽ ശ്രദ്ധിക്കാനും അദ്ദേഹം മനസ്സു നിർത്തി.
ഏവം കര്മാണി കുര്വംതസ്സംസാരവിജിഗീഷയാ। ബഹൂന്യബ്ദാന്യതീതാനി ബ്രാഹ്മണസ്യ ഗൃഹേ സതഃ
ഇങ്ങനെ ലോകബന്ധനം ജയിക്കാനാഗ്രഹിച്ച് എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളും നിർവഹിച്ചു, ആ ബ്രാഹ്മണൻ ഗൃഹസ്ഥനായി അനേകം വർഷങ്ങൾ കഴിച്ചു.
തസ്യ ബുദ്ധിരിയം ജാതാ തീര്ഥാഭിഗമനം പ്രതി। പുണ്യൈസ്തീര്ഥജലൈരേതത്ക്ലിന്നം കുര്യാം കലേവരമ്
പിന്നീട് തീർത്ഥയാത്രയേക്കുറിച്ച് ഇങ്ങനെ ഒരു ചിന്ത അദ്ദേഹത്തിന് മനസ്സിൽ ഉദിച്ചു: 'പുണ്യതീർത്ഥജലത്തിൽ ഈ ശരീരം തണുപ്പിക്കണം.'
പ്രയതഃ പുഷ്കരേ സ്നാത്വാ ഭാസ്കരസ്യോദയം പ്രതി। കൃതജപ്യനമസ്കാരോപ്യദ്ധ്വാനം പ്രത്യപദ്യത
ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ പുഷ്കരത്തിൽ സൂര്യോദയസമയത്ത് സ്നാനം ചെയ്ത്, ജപവും നമസ്കാരവും പൂർത്തിയാക്കി, യാത്രയ്ക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
അഗ്രതഃ പംചപുരുഷാനപശ്യത്സോതി ഭീഷണാന്। വനേ കംടകവൃക്ഷാഢ്യേ നിര്ജനേ പക്ഷിവര്ജിതേ
മുന്നിൽ, കാട്ടിൽ കുരിശ്ശുള്ള മരങ്ങൾ നിറഞ്ഞ, ഒരാളുമില്ലാത്ത, പക്ഷികളും കാണാത്ത സ്ഥലത്ത്, ഭയാനകമായ അഞ്ചു പുരുഷന്മാരെ അദ്ദേഹം കണ്ടു.
താന്ദൃഷ്ട്വാ വികൃതാകാരാന്സുഘോരാന്പാപദര്ശനാന്। ഈഷത്സംത്രസ്തഹൃദയോ വ്യതിഷ്ഠന്നിശ്ചലാകൃതിഃ
അവരെ കണ്ടപ്പോൾ—വികൃതരൂപവും ഭയങ്കരമായ ദർശനവും ഉള്ളവരെ—അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹൃദയം അല്പം ഭയപ്പെട്ടു, എങ്കിലും അദ്ദേഹം അശാന്തനായി നില്ക്കുകയായിരുന്നു.
അവലംബ്യ തതോ ധൈര്യ്യം ഭയമുത്സൃജ്യ ദൂരതഃ। പപ്രച്ഛ മധുരാഭാഷീ കേ യൂയം വികൃതാഃ കുതഃ
പിന്നീട് ധൈര്യം പിടിച്ച് ഭയം വിട്ട് ദൂരത്ത് നിന്ന് മധുരമായി ചോദിച്ചു: 'നിങ്ങൾ ആരാണ്, ഇങ്ങനെ വികൃതരായി എവിടുനിന്നാണ് വന്നത്?'
കിം വാ ചൈവ കൃതം കര്മ യേ നപ്രാപ്താശ്ച വൈകൃതമ്। കഥമേവംവിധാഃ സര്വേ പ്രസ്ഥിതാഃ കുത്ര ചാധ്വനി
'നിങ്ങൾ ചെയ്ത കര്മ്മങ്ങൾ എന്താണ്? നല്ല നിലയിലേക്കു പോകാതിരിക്കാൻ കാരണം എന്താണ്? നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ഇങ്ങനെ എങ്ങനെ ആയി? ഈ വഴിയിൽ എവിടേക്കാണ് പോകുന്നത്?'
പ്രേതാ ഊചുഃ। ക്ഷുത്പിപാസാന്വിതാ നിത്യം മഹാദുഃഖസമാവൃതാഃ। ഹൃതപ്രജ്ഞാ വയം സര്വേ നഷ്ടസഞ്ജ്ഞാവിചേതസഃ
പ്രേതന്മാർ പറഞ്ഞു: 'ഞങ്ങൾ എപ്പോഴും വിശപ്പും ദാഹവും അനുഭവിക്കുന്നു, വലിയ ദു:ഖത്തിൽ ആകുന്നു, ബുദ്ധിയും ഓർമ്മയും എല്ലാം നഷ്ടമായിരിക്കുന്നു.'
ന ജാനീമോ ദിശം ചാപി പ്രദിശം ചാപി കാം ച ന। നാംതരിക്ഷം മഹീം ചാപി ന ജാനീമോ ദിവം തഥാ
'ഞങ്ങൾക്ക് ദിശയോ പ്രദേശമോ അറിയില്ല; ആകാശം, ഭൂമി, സ്വർഗ്ഗം ഇവയൊന്നും അറിയില്ല.'
യദേതദ്ദുഃഖമാഖ്യാതമേതദേവ സുഖം ഭവേത്। പ്രഭാതമിദമാഭാതി ഭാസ്കരോദയദര്ശനാത്
'നിങ്ങൾ ദു:ഖം എന്നു വിളിക്കുന്നതാണു ഞങ്ങൾക്ക് സുഖം; ഇപ്പോൾ സൂര്യോദയം കണ്ടപ്പോൾ രാവിലെ ആയിരിക്കുന്നു എന്ന് തോന്നുന്നു.'
അഹം പര്യുഷിതോ നാമ സൂചീമുഖസ്തഥാഽപരഃ। ശീഘ്രഗോ രോഹകശ്ചൈവ പംചമോ ലേഖകസ്തഥാ
'ഞാനാണ് പര്യുഷിതൻ; മറ്റൊരാൾ സൂചീമുഖൻ; പിന്നെ ശീഘ്രഗൻ, രോഹകൻ, അഞ്ചാമൻ ലേഖകൻ.'
ബ്രാഹ്മണ ഉവാച। പ്രേതാനാം കര്മജാതാനാം നാമ്നാ വൈ സംഭവഃ കുതഃ। കിം തത്കാരണമുദ്ദിശ്യ യതോ യൂയം സനാമകാഃ
ബ്രാഹ്മണൻ ചോദിച്ചു: 'വിവിധ കര്മ്മങ്ങളിൽ ജനിച്ച പ്രേതന്മാർക്ക് പേരുകൾ എങ്ങനെ ഉണ്ടായി? ഈ പേരുകൾക്ക് കാരണമെന്താണ്?'
പ്രേതാ ഊചുഃ। അഹം സ്വാദു സദാ ഭുംജേ ദദ്യാം പര്യുഷിതം ദ്വിജേ। ഏതത്കാരണമാസാദ്യ നാമ പര്യുഷിതോ മമ
പ്രേതന്മാർ പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ എപ്പോഴും പുതിയ ഭക്ഷണം കഴിച്ചു, പക്ഷേ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് പഴയ ഭക്ഷണം മാത്രം കൊടുത്തു; അതുകൊണ്ടാണ് എന്നെ പര്യുഷിതൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.'
സൂചിതാ ബഹവോഽനേന വിപ്രാശ്ചാന്നാദ്യകാംക്ഷിണഃ। ഏതത്കാരണമുദ്ദിശ്യ സൂചീമുഖാഭിധോ മതഃ
'ഭക്ഷണം ആഗ്രഹിച്ച അനേകം ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ഇവൻ സൂചികുത്തി; അതുകൊണ്ടാണ് സൂചീമുഖൻ എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്.'
ശീഘ്രം ഗതോഽസ്മി വിപ്രേണ യാചിതഃ ക്ഷുധിതേന ച। ഏതത്കാരണമുദ്ദിശ്യ ശീഘ്രഗോ ദ്വിജസത്തമ
'ഒരു വിശപ്പുള്ള ബ്രാഹ്മണൻ ഭിക്ഷ ചോദിച്ചപ്പോൾ ഞാൻ ഉടനെ അവിടെ നിന്ന് വിട്ടുപോയി; അതുകൊണ്ടാണ് ശീഘ്രഗൻ എന്ന പേര് വന്നത്, മഹാബ്രാഹ്മണനേ.'
ഗൃഹോപരി സദാ സ്വാദു ഭുംക്തേ ദ്വിജഭയേന ഹി। ഉദ്വിഗ്നമാനസസ്തത്ര തേനാസൌ രോഹകഃ സ്മൃതഃ
അവന് എല്ലായ്പ്പോഴും ഭയത്തോടെ വീട്ടിന്റെ മുകളിലിരുന്ന് രുചികരമായ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നു; ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ഭയന്ന് മനസ്സില് ഉത്കണ്ഠയോടെ ഇരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് അവനെ രോഹകന് എന്നു വിളിക്കുന്നത്.
മൌനേ ചാപി സ്ഥിതോ നിത്യം യാചിതോ വിലിഖന്മഹീമ്। അസ്മാകമപി പാപിഷ്ഠോ ലേഖകോ നാമ നാമതഃ
അവന് എല്ലായ്പ്പോഴും മൗനത്തില് ഇരുന്നു, യാചിച്ചാല് നിലം ചുരണ്ടുന്നു; ഞങ്ങളിലുമുണ്ട്, ഏറ്റവും പാപിയായവനെ ലേഖകന് എന്നു പേരുണ്ട്.
കൃച്ഛ്രേണ ലേഖകോ യാതി രോഹകസ്തു അവാക്ശിരാഃ। ശീഘ്രഗഃ പംഗുതാം പ്രാപ്തഃ സൂചീ സൂചീമുഖോഽഭവത്
ലേഖകന് വലിയ ബുദ്ധിമുട്ടോടെ പോകുന്നു; രോഹകന് തലകീഴായി സഞ്ചരിക്കുന്നു; സൂചി വേഗത്തില് ചലിച്ചും, ഒടുവില് കുഴപ്പമുള്ളവനായി സൂചിമുഖനായി മാറി.
പര്യുഷിതോ ലമ്ബഗ്രീവോ ലംബോദര ഉദാഹൃതഃ। ബൃഹദ്വൃഷണലംബോഷ്ഠഃ പാപാദസ്മാദജായത
പഴകിയതും, തൂങ്ങിയ കഴുത്തും, വലിയ വയറും ഉള്ളവനാണ് ലംബോദരന്; വലിയ വൃക്കയും കട്ടിയുള്ള അധരവും ഉള്ളവന് പാപഫലമായി ഇങ്ങനെ ജനിച്ചു.
ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതമാത്മവൃത്തം സഹേതുകമ്। പൃച്ഛസ്വ യദി തേ ശ്രദ്ധാ പൃഷ്ടാശ്ച കഥയാമഹേ
എന്റെ കഥയും അതിന്റെ കാരണം എല്ലാം ഞാന് നിന്നോട് പറഞ്ഞു. വിശ്വാസമുണ്ടെങ്കില് നീ ചോദിക്കൂ, ചോദിച്ചാല് ഞങ്ങള് മറുപടി പറയും.
ബ്രാഹ്മണ ഉവാച। യേ ജീവാ ഭുവി തിഷ്ഠംതി സര്വേപ്യാഹാരമൂലകാഃ। യുഷ്മാകമപി ചാഹാരം ശ്രോതുമിച്ഛാമി തത്ത്വതഃ
ബ്രാഹ്മണന് പറഞ്ഞു: ഭൂമിയില് ജീവിക്കുന്ന എല്ലാ ജീവികളും ഭക്ഷണത്തിലൂടെ നിലനില്ക്കുന്നു. നിങ്ങളുടേയും ഭക്ഷണം സത്യമായി അറിയാന് ഞാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു.