സ പുത്രപൌത്രപശുമാന്സമൃദ്ധിമുപഗച്ഛതു। യശ്ചൈവം ശൃണുയാദ്ഭക്ത്യാ സ്തവം ദേവി സമുദ്ഭവം
അവൻക്ക് മക്കളും മുമ്ബന്മാരും കന്നുകാലികളും സമൃദ്ധിയും ലഭിക്കും. ദേവിയേ, ഈ സ്തോത്രം ഭക്തിയോടെ കേൾക്കുന്നവർക്കും—
സര്വപാപവിനിര്മുക്തഃ പരം നിര്വാണമൃച്ഛതു। ഭ്രഷ്ടരാജ്യോ യദാ രാജാ നവമ്യാം നിയതഃ ശുചിഃ
അവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി പരമമായ മോക്ഷം നേടും. രാജാവിന് രാജ്യം നഷ്ടമായാൽ, നവമി ദിനത്തിൽ ശുദ്ധിയോടെ വ്രതം പാലിച്ചാൽ—
അഷ്ടമ്യാം ച ചതുര്ദശ്യാം സോപവാസോ നരോത്തമ। സംവത്സരേണ ലഭതാം രാജ്യം നിഷ്കംടകം പുനഃ
അഷ്ടമി, ചതുർദശി ദിവസങ്ങളിലും ഉപവാസം ചെയ്താൽ, മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഒരു വർഷത്തിനുള്ളിൽ അവൻ വീണ്ടും ഭയമില്ലാത്ത രാജ്യം തിരികെ നേടും.
ഏഷാ ജ്ഞാനാന്വിതാ ശക്തിഃ ശിവദൂതീതി ചോച്യതേ। യ ഏവം ശൃണുയാന്നിത്യം ഭക്ത്യാ പരമയാ നൃപ
ഇവൾ ജ്ഞാനത്തോടെ സമ്പന്നമായ ശക്തിയാണ്, ശിവദൂതിയായി അറിയപ്പെടുന്നു. രാജാവേ, ഈ സ്തോത്രം ആരെങ്കിലും പരമഭക്തിയോടെ ദിവസേന കേൾക്കുകയാണെങ്കിൽ—
സര്വപാപവിനിര്മുക്തഃ പരം നിര്വാണമാപ്നുയാത്। യശ്ചൈനം പഠതേ ഭക്ത്യാ സ്നാത്വാ വൈ പുഷ്കരേ ജലേ1.31.
അവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി പരമമായ മോക്ഷം നേടും. പൂഷ്കരത്തിലെ വെള്ളത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ഭക്തിയോടെ ഈ സ്തോത്രം വായിക്കുന്നവനും—
സര്വമേതത്ഫലം പ്രാപ്യ ബ്രഹ്മലോകേ മഹീയതേ। യത്രൈതല്ലിഖിതം ഗേഹേ സദാ തിഷ്ഠതി പാര്ഥിവ
ഈ എല്ലാ ഫലങ്ങളും നേടി, ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ മഹത്വം പ്രാപിക്കും. രാജകുമാരനേ, ഇത് വീട്ടിൽ എഴുതിവെച്ചിടത്തും—
ന തത്രാഗ്നിഭയം ഘോരം സര്വചോരാദിസംഭവം। യശ്ചേദം പൂജയേദ്ഭക്ത്യാ പുസ്തകേപി സ്ഥിതം ബുധാഃ
അവിടെ ഭയങ്കരമായ അഗ്നിഭയം ഇല്ല, കള്ളന്മാരുടേയും മറ്റും ഭീഷണിയും ഉണ്ടാകില്ല. ബുദ്ധിമാന്മാരേ, പുസ്തകത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിട്ടും ഭക്തിയോടെ ആരെങ്കിലും ഇതിനെ ആരാധിച്ചാൽ—
തേന ചേഷ്ടം ഭവേത്സര്വം ത്രൈലോക്യം സചരാചരം। ജായംതേ ബഹവഃ പുത്രാ ധനം ധാന്യം വരസ്ത്രിയഃ
അവരുടെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും വിജയകരമായി നടക്കും; അനേകം മക്കളും ധനവും ധാന്യവും ഉത്തമഭാര്യകളും ലഭിക്കും.
രത്നാന്യശ്വാ ഗജാ ഭൃത്യാസ്തേഷാമാശു ഭവംതി ച। യത്രേദം ലിഖ്യതേ ഗേഹേ തത്രാപ്യേവം ധ്രുവം ഭവേത്
രത്നങ്ങൾ, കുതിരകൾ, ആനകൾ, ദാസന്മാർ ഇവർക്കു വേഗത്തിൽ ലഭിക്കും. ഇത് വീട്ടിൽ എഴുതിയിടത്തും ഇതുപോലെ തന്നെ ഉറപ്പായും സംഭവിക്കും.
ഭീഷ്മ ഉവാച। കേന കര്മവിപാകേന പ്രേതത്വം ജായതേ പുനഃ। കേന വാത്ര പ്രമുച്യേത തന്മേ ബ്രൂഹി മഹാമതേ
ഭീഷ്മൻ ചോദിച്ചു: ഏത് കര്മ്മഫലത്താൽ ഒരാൾ വീണ്ടും പ്രേതമായി ജനിക്കുന്നു? അതിൽ നിന്ന് മോചിതനാകാൻ എന്താണ് മാർഗം? മഹാമതിയുള്ളവനേ, ദയവായി എനിക്ക് പറയൂ.
പുലസ്ത്യ ഉവാച। അഹം തേ കഥയിഷ്യാമി സര്വമേതദശേഷതഃ। യച്ഛ്രുത്വാ ന പുനര്മോഹം യാസ്യതേ നൃപസത്തമ
പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ഞാൻ നിനക്ക് എല്ലാം പൂർണ്ണമായി പറയാം. ഇത് കേട്ടാൽ, നീ ഇനി ഒരിക്കലും മോഹത്തിൽ ആകില്ല.
യേന ജായേത പ്രേതത്വം യേന ചാസ്മാത്പ്രമുച്യതേ। പ്രാപ്നോതി നരകം ഘോരം ദുസ്തരം ത്രിദശൈരപി
ഏത് കാരണത്താൽ പ്രേതജന്മം ലഭിക്കുന്നു, അതിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ മോചനം നേടാം—അവൻ ദേവന്മാർക്കുപോലും കടക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള ഭയങ്കരമായ നരകത്തിൽ വീഴും.
സതാം സംഭാഷണേ ചൈവ പുണ്യതീര്ഥാനുകീര്ത്തനേ। മാനവാസ്തു പ്രമുച്യംത ആപന്നാഃ പ്രേതയോനിഷു
സത്സംഗതിയും പുണ്യതീർത്ഥങ്ങളുടെ മഹിമ പറയുന്നതും വഴി, പ്രേതയോനിയിൽ വീണ മനുഷ്യർ മോചനം നേടുന്നു.
ശ്രൂയതേ ഹി പുരാ ഭീഷ്മ ബ്രാഹ്മണഃ സംശിതവ്രതഃ। പൃഥുസ്സര്വത്ര വിഖ്യാതഃ സംതോഷേ ച സദാ സ്ഥിതഃ
ഭീഷ്മനേ, പുരാതനകാലത്ത് കഠിനവ്രതം പാലിച്ച ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; പൃഥു എന്ന പേരിൽ എല്ലായിടത്തും പ്രശസ്തനും എപ്പോഴും സന്തോഷത്തിൽ നിലകൊണ്ടവനും.
സ്വാധ്യായയുക്തോ ഗേഹേഷു നിത്യയോഗശ്ച യോഗവിത്। ജപയജ്ഞവിധാനേന യുക്തം കാലം ക്ഷിപേച്ച സഃ
അവൻ വീട്ടിൽ സ്വാധ്യായത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടും, യോഗത്തിൽ സ്ഥിരമായും, യോഗവിദ്യയിൽ നിപുണനുമായും, ജപവും യജ്ഞവും നടത്തി സമയം ചെലവഴിച്ചവനായിരുന്നു.
യുക്തഃ ക്ഷമാദയാഭ്യാം ച ക്ഷാംത്യായുക്തശ്ച തത്ത്വവിത്। അഹിംസാഹിതചിത്തശ്ച മാര്ദ്ദവേ ച തഥാസ്ഥിതഃ
ക്ഷമയും കരുണയും നിറഞ്ഞവനും, ക്ഷമയിലും സത്യജ്ഞാനത്തിലും ഉറച്ചവനും, അഹിംസയിൽ മനസ്സും മൃദുത്വത്തിലും നിലകൊണ്ടവനും.
ബ്രഹ്മചര്യസമായുക്തസ്തപോയോഗസമന്വിതഃ। യുക്തഃ സ പിതൃകാര്യേഷു യുക്തോ വൈദികകര്മസു
ബ്രഹ്മചര്യത്തിൽ ഉറച്ചും, തപസ്സിലും യോഗത്തിലും മനസ്സു നിർത്തിയും, പിതൃകർമ്മങ്ങളിലും, വേദികർമ്മങ്ങളിലും ശ്രദ്ധയോടെ ഏർപ്പെട്ടവനായിരുന്നു.
പരലോകഭയേയുക്തോ യുക്തസ്സത്യവചഃ പ്രതി। യുക്തോ മധുരവാക്യേഷു യുക്തശ്ചാതിഥിപൂജനേ
പരലോക ഭയം മനസ്സിൽ വച്ചും, സത്യം മാത്രം സംസാരിക്കാനും, മധുരമായ വാക്കുകൾ പറയാനും, അതിഥികളെ ആദരിക്കാനും അദ്ദേഹം എപ്പോഴും തയ്യാറായിരുന്നു.
ഇഷ്ടാപൂര്തസമായുക്തോ യുക്തോ ദ്വംദ്വവിവര്ജനേ। സ്വകര്മവിധിസംയുക്തോ യുക്തഃ സ്വാധ്യായകര്മസു
ദാനവും യാഗവും ചെയ്തും, ദ്വന്ദങ്ങൾ വിട്ടുമാറിയും, സ്വന്തം കര്മ്മങ്ങൾ നിർവഹിക്കാനും, സ്വാധ്യായത്തിൽ ശ്രദ്ധിക്കാനും അദ്ദേഹം മനസ്സു നിർത്തി.
ഏവം കര്മാണി കുര്വംതസ്സംസാരവിജിഗീഷയാ। ബഹൂന്യബ്ദാന്യതീതാനി ബ്രാഹ്മണസ്യ ഗൃഹേ സതഃ
ഇങ്ങനെ ലോകബന്ധനം ജയിക്കാനാഗ്രഹിച്ച് എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളും നിർവഹിച്ചു, ആ ബ്രാഹ്മണൻ ഗൃഹസ്ഥനായി അനേകം വർഷങ്ങൾ കഴിച്ചു.
തസ്യ ബുദ്ധിരിയം ജാതാ തീര്ഥാഭിഗമനം പ്രതി। പുണ്യൈസ്തീര്ഥജലൈരേതത്ക്ലിന്നം കുര്യാം കലേവരമ്
പിന്നീട് തീർത്ഥയാത്രയേക്കുറിച്ച് ഇങ്ങനെ ഒരു ചിന്ത അദ്ദേഹത്തിന് മനസ്സിൽ ഉദിച്ചു: 'പുണ്യതീർത്ഥജലത്തിൽ ഈ ശരീരം തണുപ്പിക്കണം.'
പ്രയതഃ പുഷ്കരേ സ്നാത്വാ ഭാസ്കരസ്യോദയം പ്രതി। കൃതജപ്യനമസ്കാരോപ്യദ്ധ്വാനം പ്രത്യപദ്യത
ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ പുഷ്കരത്തിൽ സൂര്യോദയസമയത്ത് സ്നാനം ചെയ്ത്, ജപവും നമസ്കാരവും പൂർത്തിയാക്കി, യാത്രയ്ക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
അഗ്രതഃ പംചപുരുഷാനപശ്യത്സോതി ഭീഷണാന്। വനേ കംടകവൃക്ഷാഢ്യേ നിര്ജനേ പക്ഷിവര്ജിതേ
മുന്നിൽ, കാട്ടിൽ കുരിശ്ശുള്ള മരങ്ങൾ നിറഞ്ഞ, ഒരാളുമില്ലാത്ത, പക്ഷികളും കാണാത്ത സ്ഥലത്ത്, ഭയാനകമായ അഞ്ചു പുരുഷന്മാരെ അദ്ദേഹം കണ്ടു.
താന്ദൃഷ്ട്വാ വികൃതാകാരാന്സുഘോരാന്പാപദര്ശനാന്। ഈഷത്സംത്രസ്തഹൃദയോ വ്യതിഷ്ഠന്നിശ്ചലാകൃതിഃ
അവരെ കണ്ടപ്പോൾ—വികൃതരൂപവും ഭയങ്കരമായ ദർശനവും ഉള്ളവരെ—അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹൃദയം അല്പം ഭയപ്പെട്ടു, എങ്കിലും അദ്ദേഹം അശാന്തനായി നില്ക്കുകയായിരുന്നു.
അവലംബ്യ തതോ ധൈര്യ്യം ഭയമുത്സൃജ്യ ദൂരതഃ। പപ്രച്ഛ മധുരാഭാഷീ കേ യൂയം വികൃതാഃ കുതഃ
പിന്നീട് ധൈര്യം പിടിച്ച് ഭയം വിട്ട് ദൂരത്ത് നിന്ന് മധുരമായി ചോദിച്ചു: 'നിങ്ങൾ ആരാണ്, ഇങ്ങനെ വികൃതരായി എവിടുനിന്നാണ് വന്നത്?'
കിം വാ ചൈവ കൃതം കര്മ യേ നപ്രാപ്താശ്ച വൈകൃതമ്। കഥമേവംവിധാഃ സര്വേ പ്രസ്ഥിതാഃ കുത്ര ചാധ്വനി
'നിങ്ങൾ ചെയ്ത കര്മ്മങ്ങൾ എന്താണ്? നല്ല നിലയിലേക്കു പോകാതിരിക്കാൻ കാരണം എന്താണ്? നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ഇങ്ങനെ എങ്ങനെ ആയി? ഈ വഴിയിൽ എവിടേക്കാണ് പോകുന്നത്?'
പ്രേതാ ഊചുഃ। ക്ഷുത്പിപാസാന്വിതാ നിത്യം മഹാദുഃഖസമാവൃതാഃ। ഹൃതപ്രജ്ഞാ വയം സര്വേ നഷ്ടസഞ്ജ്ഞാവിചേതസഃ
പ്രേതന്മാർ പറഞ്ഞു: 'ഞങ്ങൾ എപ്പോഴും വിശപ്പും ദാഹവും അനുഭവിക്കുന്നു, വലിയ ദു:ഖത്തിൽ ആകുന്നു, ബുദ്ധിയും ഓർമ്മയും എല്ലാം നഷ്ടമായിരിക്കുന്നു.'
ന ജാനീമോ ദിശം ചാപി പ്രദിശം ചാപി കാം ച ന। നാംതരിക്ഷം മഹീം ചാപി ന ജാനീമോ ദിവം തഥാ
'ഞങ്ങൾക്ക് ദിശയോ പ്രദേശമോ അറിയില്ല; ആകാശം, ഭൂമി, സ്വർഗ്ഗം ഇവയൊന്നും അറിയില്ല.'
യദേതദ്ദുഃഖമാഖ്യാതമേതദേവ സുഖം ഭവേത്। പ്രഭാതമിദമാഭാതി ഭാസ്കരോദയദര്ശനാത്
'നിങ്ങൾ ദു:ഖം എന്നു വിളിക്കുന്നതാണു ഞങ്ങൾക്ക് സുഖം; ഇപ്പോൾ സൂര്യോദയം കണ്ടപ്പോൾ രാവിലെ ആയിരിക്കുന്നു എന്ന് തോന്നുന്നു.'
അഹം പര്യുഷിതോ നാമ സൂചീമുഖസ്തഥാഽപരഃ। ശീഘ്രഗോ രോഹകശ്ചൈവ പംചമോ ലേഖകസ്തഥാ
'ഞാനാണ് പര്യുഷിതൻ; മറ്റൊരാൾ സൂചീമുഖൻ; പിന്നെ ശീഘ്രഗൻ, രോഹകൻ, അഞ്ചാമൻ ലേഖകൻ.'