പപ്രച്ഛ വിസ്മയാദ്ദേവീ പ്രോത്ഫുല്ലാംബുജലോചനാ। പൃഷ്ഠതോ വോ ന പശ്യാമി ഭയം കിംചിദുപാഗതമ്
പുഷ്പിച്ച താമരക്കണ്ണുകളോടെ, അതിശയത്തോടെ ദേവി ചോദിച്ചു: 'നിങ്ങളുടെ പിന്നിൽ എവിടെയും ഭയം വരുന്നത് ഞാൻ കാണുന്നില്ല.'
കഥം തു വിദ്രുതാ ദേവാഃ സര്വേ ശക്രപുരഃസരാഃ। ദേവാ ഊചുഃ। അയമായാതി ദൈത്യേംദ്രോ രുരുര്ഭീമപരാക്രമഃ
'എങ്കിൽ ദേവന്മാർ, ഇന്ദ്രൻ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നവരും, എന്തുകൊണ്ട് ഓടുന്നു?' ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: 'ഭയാനക ശക്തിയുള്ള ദൈത്യരാജാവ് രുരു വരുന്നു.'
ചതുരംഗേണ സൈന്യേന മഹതാ പരിവാരിതഃ। തസ്മാദ്ദീനാ വയം ദേവീം ഭവതീം ശരണം ഗതാഃ
'വലിയ ചതുരംഗസൈന്യത്തോടെ അവൻ മുന്നേറുന്നു; അതുകൊണ്ട് ദേവി, ഞങ്ങൾ ദുഃഖിതരായി നിങ്ങളെ അഭയം തേടുന്നു.'
ദേവാനാമിതി വൈ ശ്രുത്വാ വാക്യമുച്ചൈര്ജഹാസ സാ। തസ്യാം ഹസംത്യാം നിശ്ചേരുര്വരാംഗ്യോ വദനാത്തതഃ
ദേവന്മാരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ദേവി ഉച്ചത്തിൽ ചിരിച്ചു; ആ ചിരിയിൽ, അവളുടെ വായിൽ നിന്ന് മനോഹരമായ സ്ത്രീകൾ പുറത്ത് വന്നു.
പാശാംകുശധരാഃ സര്വാഃ പീനോന്നതപയോധരാഃ। സര്വാശ്ശൂലധരാ ഭീമാഃ സര്വാ ദംഷ്ട്രാങ്കുശാനനാഃ
അവരൊക്കെ പാശവും അങ്കുശവും കൈവശം വഹിച്ചവരും, പുഷ്ടവും ഉയർന്ന മുലകളുമുള്ളവരും; ശൂലവും കൈവശം വഹിച്ച ഭയാനകവുമായവരും, ദന്തവും അങ്കുശവും നിറഞ്ഞ മുഖങ്ങളുമായിരുന്നു.
ആബദ്ധമകുടാഃ സര്വാഃ സംദഷ്ടദശനച്ഛദാഃ। ഫൂത്കാരരാവൈരശിവൈസ്ത്രാസയംത്യശ്ചരാചരമ്
അവരൊക്കെ മകുടം ധരിച്ചവരും, കടിഞ്ഞു കാണിക്കുന്ന പല്ലുകളുമായിരുന്നു; അശുഭമായ ഉരസലും ചുംബനവും കൊണ്ട്, ചലിക്കുന്നതും അചലമായതും ഉള്ള എല്ലാ ജീവികളെയും ഭയപ്പെടുത്തി.
കാശ്ചിച്ഛുക്ലാമ്ബരധരാഃ കാശ്ചിച്ചിത്രാമ്ബരാസ്തഥാ। സുനീലവസനാഃ കാശ്ചിദ്രക്തപാനാതിലാലസാഃ
ചിലർ വെള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ചവരും, ചിലർ നിറം നിറഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ചവരും; ചിലർ ആഴം നീല വസ്ത്രം ധരിച്ചവരും, ചിലർ രക്തം കുടിക്കാൻ അതീവ ആഗ്രഹിച്ചവരും.
നാനാരൂപൈര്മുഖൈസ്താസ്തു നാനാവേഷവപുര്ധരാഃ। താഭിരേവം വൃതാ ദേവീ ദേവാനാമഭയംകരീ
അവരിൽ പലതരം മുഖങ്ങളും, പലതരം വേഷങ്ങളും, പലതരം ശരീരങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു; അവരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ദേവി, ദേവന്മാർക്ക് അഭയം നൽകുന്നവളായി.
മാ ഭൈഷ്ട ദേവാ ഭദ്രം വോ യാവദ്വദതി ദാനവഃ। ചതുരംഗബലോപേതോ രുരുസ്താവത്സമാഗതഃ
'ഭയപ്പെടേണ്ട, ദേവന്മാരെ—നിങ്ങൾക്ക് നന്മ ഉണ്ടാകട്ടെ!' ദേവി പറഞ്ഞു; എന്നാൽ അതിനിടയിൽ, ചതുരംഗസൈന്യത്തോടെ രുരു അവിടെ എത്തി.
തം നീലപര്വതവരം ദേവാനാം മാര്ഗമാര്ഗണഃ। ദേവാനാമഗ്രതഃ സൈന്യം ദൃഷ്ട്വാ ദേവീ സമാകുലമ്
നീലമല, ദേവന്മാർക്ക് പാതയും അഭയവും ആയത്, ദേവി സമീപിച്ചു; അവളുടെ മുന്നിൽ ദേവന്മാരുടെ സൈന്യം അലമുറയിലായിരുന്നു.
തിഷ്ഠതിഷ്ഠേതി ജല്പംതോ ദൈത്യാസ്തേ സമുപാഗതാഃ। തതഃ പ്രവവൃതേ യുദ്ധം താസാം തേഷാം മഹാഭയമ്
'നിൽക്കൂ, നിൽക്കൂ' എന്ന് വിളിച്ചുകൊണ്ട് ദൈത്യർ എത്തി; പിന്നെ ആ സ്ത്രീകളും അവരും തമ്മിൽ ഭയാനകമായ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു.
നാരാചൈര്ഭിന്നദേഹാനാം ദൈത്യാനാം ഭുവി സര്പതാം। രോഷാദ്ദംഡപ്രഭഗ്നാനാം സര്പാണാമിവ സര്പതാമ്
അമ്പുകൾകൊണ്ട് ശരീരങ്ങൾ തുളച്ചു, ദൈത്യർ ഭൂമിയിൽ പാമ്പുകൾ പോലെ ചുരുട്ടി കിടന്നു; കോപത്തിൽ അടിച്ച പാമ്പുകളുടെ പിന്ഭാഗം പൊട്ടിയതുപോലെ.
ശക്തിനിര്ഭിന്നഹൃദയാ ഗദാസംചൂര്ണിതോരസഃ। കുഠാരൈര്ഭിന്നശിരസോ മുസലൈര്ഭിന്നമസ്തകാഃ
ചിലർ ശക്തിയാൽ ഹൃദയം തുളച്ചു, ഗദയാൽ നെഞ്ച് ചതച്ചു, കുതാരത്തിൽ തല വെട്ടി, മുഷലിൽ കപാലം തകർന്നവരും.
വിദ്ധോദരാസ്ത്രിശൂലാഗ്രൈശ്ഛിന്നഗ്രീവാ വരാസിഭിഃ। ക്ഷതാശ്വരഥമാതംഗപാദാതാഃ പേതുരാഹവേ
ചിലർ ത്രിശൂലത്തിന്റെ അഗ്രം കൊണ്ട് വയറു തുളച്ചു, ഉത്തമ വാളിൽ കഴുത്ത് വെട്ടി; കുതിരകളും രഥങ്ങളും ആനകളും പടയാളികളും യുദ്ധത്തിൽ വീണു.
രണഭൂമിം സമാസാദ്യ ദൈത്യാഃ സര്വേ രുരും വിനാ। തതോ ബലം ഹതം ദൃഷ്ട്വാ രുരുര്മായാം തദാദദേ
രണഭൂമിയിൽ എല്ലാ ദൈത്യന്മാരും, രുരു ഒഴികെ, എത്തി. രുരു തന്റെ സൈന്യം നശിച്ചിരിക്കുന്നത കണ്ടപ്പോൾ, അവൻ മായാജാലം ഉപയോഗിച്ചു.
തയാ സംമോഹിതാ ദേവ്യോ ദേവാശ്ചാപി രണാജിരേ। താമസ്യാ മായയാ ദേവ്യാ സര്വമന്ധംതമോഭവത്
ആ മായയാൽ, യുദ്ധഭൂമിയിലെ ദേവികളും ദേവന്മാരും മുഴുവൻ ഭ്രമിച്ചു; ദേവിയുടെ കറുത്ത മായയാൽ എല്ലാം ആഴത്തിലുള്ള ഇരുണ്ടതയിൽ മൂടപ്പെട്ടു.
തതോ ദേവീ മഹാശക്യാ തം ദൈത്യം സമതാഡയത്। തയാ തു താഡിതസ്യാജൌ ദൈത്യസ്യ പ്രഗതം തമഃ
അതിനുശേഷം, മഹാശക്തിയുള്ള ദേവി ആ ദൈത്യനെ ശക്തിയായി അടിച്ചു; യുദ്ധത്തിൽ ദേവി അടിച്ചപ്പോൾ, ദൈത്യനിൽ നിന്നുള്ള ഇരുണ്ടത മാറി.
മായായാമഥ നഷ്ടായാം താമസ്യാം ദാനവോ രുരുഃ। പാതാലമാവിശത്തൂര്ണം തത്രാപി പരമേശ്വരീ
ആ കറുത്ത മായ നശിച്ചപ്പോൾ, ദാനവനായ രുരു വേഗത്തിൽ പാതാളത്തിലേക്ക് കടന്നു; അവിടെ പോലും പരമേശ്വരി സാന്നിധ്യത്തിലായിരുന്നു.
ദേവീഭിഃ സഹിതാ ക്രുദ്ധാ പുരതോഭിമുഖീ സ്ഥിതാ। രുരോസ്തു ദാനവേംദ്രസ്യ ഭീതസ്യാഗ്രേ ഗതസ്യ ച
ദേവികളോടൊപ്പം, കോപത്തോടെ, ദേവി നേരെ രുരുവിന്റെ മുന്നിൽ നിന്നു; ദാനവങ്ങളുടെ അധിപനായ, ഭയപ്പെട്ട് മുന്നോട്ട് പോയ രുരുവിന്റെ മുന്നിൽ.
നഖാഗ്രേണ ശിരശ്ഛിത്വാ ചര്മ ചാദായ വേഗിതാ। നിഷ്പപാതാഥ പാതാലാത്പുഷ്കരം ച പുനര്ഗിരിമ്
ദേവി തന്റെ നഖത്തിന്റെ അറ്റം കൊണ്ട് രുരുവിന്റെ തല വേർപെടുത്തി, വേഗത്തിൽ അവന്റെ ചർമ്മം എടുത്തു; പിന്നെ പാതാളത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തു വന്ന്, വീണ്ടും പുഷ്കരപർവതത്തിലേക്ക് പോയി.
കന്യാ സൈന്യേന മഹതാ ബഹുരൂപേണ ഭാസ്വതാ। ദേവൈസ്തുവിസ്മിതൈര്ദൃഷ്ടാ ചര്മമുംഡധരാ രുരോഃ
കന്യക, വലിയതും പ്രകാശമുള്ളതുമായ, അനേകം രൂപങ്ങളുള്ള സൈന്യവുമായി, ദേവന്മാർ അത്ഭുതത്തോടെ കണ്ടു; അവൾ രുരുവിന്റെ ചർമ്മവും തലയും കൈവശം വഹിച്ചിരുന്നു.
സ്വകീയേ തപസഃ സ്ഥാനേ നിവിഷ്ടാ പരമേശ്വരീ। തതോ ദേവ്യോ മഹാഭാഗാഃ പരിവാര്യ വ്യവസ്ഥിതാഃ
പരമേശ്വരി, സ്വന്തം തപസ്സിന്റെ സ്ഥാനത്ത് ഇരുന്നു; അതിനുശേഷം, മഹാഭാഗ്യവതികളായ ദേവികൾ അവളെ ചുറ്റി നിലകൊണ്ടു.
യാചയാമാസുരവ്യഗ്രാസ്താം തു ദേവീം ബുഭുക്ഷിതാഃ। ബുഭുക്ഷിതാ വയം ദേവി ദേഹി നോ ഭോജനം വരമ്
ഭക്ഷണത്തിനായി ആകാംക്ഷയോടെ, ദേവികൾ ദേവിയെ അപേക്ഷിച്ചു: "ദേവി, ഞങ്ങൾ വിശക്കുന്നു, ദയവായി ഞങ്ങൾക്ക് ഭക്ഷണം നൽകൂ."
ഏവമുക്ത്വാ തതോ ദേവീ ദധ്യൌ താസാം തു ഭോജനമ്। നാധ്യഗച്ഛത്തദാ താസാം ഭോജനം ചിന്തിതമ്മഹത്
അങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ദേവി അവർക്കായി ഭക്ഷണം ധ്യാനിച്ചു; എങ്കിലും, ദേവി വലിയ ചിന്തയോടെ, അവർക്കു അനുയോജ്യമായ ഭക്ഷണം കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
തദാ ദധ്യൌ മഹാദേവം രുദ്രം പശുപതിം വിഭുമ്। സോപി ധ്യാനാത്സമുത്തസ്ഥൌ പരമാത്മാ ത്രിലോചനഃ1.31.
അപ്പോൾ, ദേവി മഹാദേവനെയും, രുദ്രനെയും, പശുപതിയെയും, മഹാശക്തനെയും ധ്യാനിച്ചു; ധ്യാനത്തിൽ നിന്ന്, ത്രിമൂർത്തിയുള്ള പരമാത്മാവ് ഉയർന്നു.
ഉവാച രുദ്രസ്താം ദേവീം കിം തേ കാര്യം വിവക്ഷിതമ്। ബ്രൂഹി ദേവി മഹാമായേ യത്തേ മനസി വര്തതേ
രുദ്രൻ ആ ദേവിയോട് പറഞ്ഞു: "നിനക്ക് ചെയ്യാനാഗ്രഹിക്കുന്ന കാര്യമെന്താണ്? ദേവി, മഹാമായേ, മനസ്സിൽ എന്ത് ഉണ്ട് എന്നത് പറയൂ."
ശിവദൂത്യുവാച। ഛാഗമധ്യേ തു വൈ ദേവ ഛാഗരൂപേണ വര്തസേ। ഏതാസ്ത്വാം ഭക്ഷയിഷ്യന്തി ഭക്ഷ്യമീപ്സിതമാദരാത്
ശിവദൂതി പറഞ്ഞു: "ദേവാ, നീ ആടുകളുടെ ഇടയിൽ, ആടിന്റെ രൂപത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; ഈ ദേവികൾ ഭക്തിയോടെ, ആകാംക്ഷയോടെ, നിന്നെ ഭക്ഷണമായി കഴിക്കും."
ഭക്ഷാര്ഥമാസാം ദേവേശ കിംചിദ്ദാതുമിഹാര്ഹസി। ശൂലീകുര്വംതി മാമേതാ ഭക്ഷാര്ഥിന്യോ മഹാബലാഃ
"ദേവാധിപാ, ഇവർക്ക് ഭക്ഷണത്തിനായി നീ എന്തെങ്കിലും നൽകണം; ഈ ശക്തിയുള്ളവരായ ദേവികൾ, ഭക്ഷണത്തിനായി, ത്രിശൂലങ്ങൾ കൊണ്ട് എന്നെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്നു."
അന്യഥാ മാമപി ബലാദ്ഭക്ഷയേയുര്ബുഭുക്ഷിതാഃ। ഏവം മാം തു സമാലക്ഷ്യ ഭക്ഷ്യം കല്പയ സത്വരമ്
"അല്ലെങ്കിൽ, ഈ വിശക്കുന്നവർ എന്നെയും ബലമായി ഭക്ഷിക്കുമെന്നു ഭയമാണ്; അതിനാൽ, എന്നെ കാണുമ്പോൾ, ഉടൻ അനുയോജ്യമായ ഭക്ഷണം ഒരുക്കണം."
രുദ്ര ഉവാച। ശിവദൂതി ബ്രവീമ്യേകം പ്രവൃത്തം യദ്യുഗാംതരേ। ഗംഗാദ്വാരേ ദക്ഷയജ്ഞോ ഗണൈര്വിധ്വംസിതോ മമ
രുദ്രൻ പറഞ്ഞു: "ശിവദൂതി, ഞാൻ ഒരു പഴയ കാലത്തെ സംഭവമൊന്ന് പറയുന്നു; ഗംഗാദ്വാരത്തിൽ, എന്റെ ഗണങ്ങൾ ദക്ഷന്റെ യാഗം നശിപ്പിച്ചു."