ജിഗീഷുഃ സൈന്യസംവീതോ ദേവൈര്വൈരമരോചയത്। ഉത്തിഷ്ഠതസ്തസ്യ മഹാസുരസ്യ സമുദ്രതോയം വവൃധേതി വേഗാത്
വിജയം നേടാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, സൈന്യത്തോടെ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ദേവന്മാരോടു വൈരം ഉണ്ടാക്കി. ആ മഹാസുരൻ എഴുന്നേറ്റപ്പോൾ, സമുദ്രജലം വേഗത്തിൽ ഉയർന്നു.
അനേക നാഗ ഗ്രഹ മീനജുഷ്ടമാപ്ലാവയത്പര്വതസാനുദേശാന്। അംതഃസ്ഥിതാനേകസുരാരിസംഘം വിചിത്രവര്മായുധചിത്രശോഭമ്
പല പാമ്പുകളും മുങ്ങകളും മീനുകളും നിറഞ്ഞു, പർവതശൃംഗങ്ങൾ വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങി. അകത്ത് അനേകം ദേവശത്രുക്കളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ, അത്ഭുതമായ ആയുധങ്ങളും കാവചങ്ങളും അണിഞ്ഞു.
ഭീമം ബലം ചലിതം ചാരുയോധം വിനിര്യയൌ സിംധുജലാദ്വിശാലമ്। തത്ര ദ്വിപാ ദൈത്യഭഠാഭ്യുപേതാഃ സയാനഘംടാശ്ച സമൃദ്ധിയുക്താഃ
ഭയങ്കരവും ശക്തിയുള്ളതുമായ ഒരു സേന, യുദ്ധത്തിൽ നിപുണരായവർ, സമുദ്രജലത്തിൽ നിന്ന് വിശാലമായി പുറത്ത് വന്നു. അവിടെ, ദൈത്യസൈനികർ കയറിയ ആനകളും, ഘോഷമുള്ള രഥങ്ങളും, സമൃദ്ധിയോടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
വിനിര്യയുഃ സ്വാകൃതിഭിര്ഝഷാണാം സമത്വമുച്ചൈഃ ഖലു ദര്ശയംതഃ। അശ്വാസ്തഥാ കാംചനസൂത്രനദ്ധാ രോഹീതമത്സ്യാ ഇവ തേ ജലാംതേ
അവർ പുറത്ത് വന്നു, വലിയ മീനുകളുടെ രൂപം കാണിച്ചു, തങ്ങളുടെ ശക്തി പ്രകടിപ്പിച്ചു. പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള കയറുകൾ കെട്ടിയ കുതിരകൾ, വെള്ളത്തിന്റെ അരികിൽ ചുവന്ന രോഹിത മീനുകളെപ്പോലെ തെളിഞ്ഞു.
വ്യവസ്ഥിതാസ്തൈഃ സമമേവ തൂര്ണം വിനിര്യയുര്ലക്ഷശഃ കോടിശശ്ച। തഥാ രവിസ്യംദനതുല്യവേഗാഃ സചക്രദംഡാക്ഷതവേണുയുക്താഃ
അവരോടൊപ്പം ചേർന്ന്, ലക്ഷക്കണക്കിന്, കോടിക്കണക്കിന് സേന വേഗത്തിൽ പുറത്ത് വന്നു. അവരുടെ വേഗം സൂര്യന്റെ രഥം പോലെയും, ഇന്ദ്രന്റെ ദണ്ഡും തകർക്കാത്ത വേണുവും ഉണ്ടായിരുന്നു.
രഥാശ്ച യംത്രോപരിപീഡിതാംഗാശ്ചലത്പതാകാഃ സ്വനിതം വിചക്രുഃ। തഥൈവ യോധാഃ സ്ഥഗിതാസ്തരീഭിസ്തിതീര്ഷവസ്തേ പ്രവരാസ്ത്രപാണയഃ
യന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടു അമർത്തിയ ദേഹവും, പതാകകൾ കുലുങ്ങുന്ന രഥങ്ങളും, വലിയ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കി. അതുപോലെ, യോദ്ധാക്കൾ തോണികളിൽ നിന്ന് നിലകൊണ്ടു, കടക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ഉത്തമമായ ആയുധങ്ങൾ കൈവശം വച്ചു.
രണേരണേ ലബ്ധജയാഃ പ്രഹാരിണോ വിരേജുരുച്ചൈരസുരാനുഗാ ഭൃശം। ദേവേഷു വൈ രണേ തേഷു വിദ്രുതേഷു വിശേഷതഃ
യുദ്ധത്തിൽ വിജയിച്ച അസുരന്മാരുടെ അനുയായികൾ അതിശക്തരായി, ദൈവങ്ങളെ പരാജയപ്പെടുത്തി, അതി ഭീകരമായി തിളങ്ങി.
അസുരാസ്സര്വദേവാനാമന്വധാവംസ്തതസ്തതഃ। തതോ ദേവഗണാഃ സര്വേ ദ്രവംതോ ഭയവിഹ്വലാഃ
അസുരന്മാർ എല്ലാ ദേവന്മാരെയും ഇടതും വലതും പിന്തുടർന്നു; ഭയത്തിൽ വിറങ്ങി, ദേവന്മാർ എല്ലാം ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
നീലം ഗിരിവരം ജഗ്മുര്യത്ര ദേവീ സ്വയം സ്ഥിതാ। രൌദ്രീ തപോന്വിതാ ധന്യാ ശാംഭവീ ശക്തിരുത്തമാ
അവർ നീലമലയിൽ എത്തി, അവിടെ ദേവി സ്വയം നിലകൊണ്ടിരുന്നു; ഭയാനകവും, തപസ്സിൽ ശക്തിയും, ഭാഗ്യവതിയും, ശിവന്റെ പരമശക്തിയും ആയിരുന്നു.
സംഹാരകാരിണീ ദേവീ കാലരാത്രീതി യാം വിദുഃ। സാ തു ദൃഷ്ട്വാ തദാ ദേവാന്ഭയത്രസ്താന്വിചേതസഃ
വിനാശം വരുത്തുന്ന ദേവി, കാലരാത്രി എന്നറിയപ്പെടുന്നവൾ, ഭയത്താൽ വിറങ്ങി മനസ്സില്ലാതെ നിന്ന ദേവന്മാരെ അവൾ കണ്ടു.
പപ്രച്ഛ വിസ്മയാദ്ദേവീ പ്രോത്ഫുല്ലാംബുജലോചനാ। പൃഷ്ഠതോ വോ ന പശ്യാമി ഭയം കിംചിദുപാഗതമ്
പുഷ്പിച്ച താമരക്കണ്ണുകളോടെ, അതിശയത്തോടെ ദേവി ചോദിച്ചു: 'നിങ്ങളുടെ പിന്നിൽ എവിടെയും ഭയം വരുന്നത് ഞാൻ കാണുന്നില്ല.'
കഥം തു വിദ്രുതാ ദേവാഃ സര്വേ ശക്രപുരഃസരാഃ। ദേവാ ഊചുഃ। അയമായാതി ദൈത്യേംദ്രോ രുരുര്ഭീമപരാക്രമഃ
'എങ്കിൽ ദേവന്മാർ, ഇന്ദ്രൻ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നവരും, എന്തുകൊണ്ട് ഓടുന്നു?' ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: 'ഭയാനക ശക്തിയുള്ള ദൈത്യരാജാവ് രുരു വരുന്നു.'
ചതുരംഗേണ സൈന്യേന മഹതാ പരിവാരിതഃ। തസ്മാദ്ദീനാ വയം ദേവീം ഭവതീം ശരണം ഗതാഃ
'വലിയ ചതുരംഗസൈന്യത്തോടെ അവൻ മുന്നേറുന്നു; അതുകൊണ്ട് ദേവി, ഞങ്ങൾ ദുഃഖിതരായി നിങ്ങളെ അഭയം തേടുന്നു.'
ദേവാനാമിതി വൈ ശ്രുത്വാ വാക്യമുച്ചൈര്ജഹാസ സാ। തസ്യാം ഹസംത്യാം നിശ്ചേരുര്വരാംഗ്യോ വദനാത്തതഃ
ദേവന്മാരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ദേവി ഉച്ചത്തിൽ ചിരിച്ചു; ആ ചിരിയിൽ, അവളുടെ വായിൽ നിന്ന് മനോഹരമായ സ്ത്രീകൾ പുറത്ത് വന്നു.
പാശാംകുശധരാഃ സര്വാഃ പീനോന്നതപയോധരാഃ। സര്വാശ്ശൂലധരാ ഭീമാഃ സര്വാ ദംഷ്ട്രാങ്കുശാനനാഃ
അവരൊക്കെ പാശവും അങ്കുശവും കൈവശം വഹിച്ചവരും, പുഷ്ടവും ഉയർന്ന മുലകളുമുള്ളവരും; ശൂലവും കൈവശം വഹിച്ച ഭയാനകവുമായവരും, ദന്തവും അങ്കുശവും നിറഞ്ഞ മുഖങ്ങളുമായിരുന്നു.
ആബദ്ധമകുടാഃ സര്വാഃ സംദഷ്ടദശനച്ഛദാഃ। ഫൂത്കാരരാവൈരശിവൈസ്ത്രാസയംത്യശ്ചരാചരമ്
അവരൊക്കെ മകുടം ധരിച്ചവരും, കടിഞ്ഞു കാണിക്കുന്ന പല്ലുകളുമായിരുന്നു; അശുഭമായ ഉരസലും ചുംബനവും കൊണ്ട്, ചലിക്കുന്നതും അചലമായതും ഉള്ള എല്ലാ ജീവികളെയും ഭയപ്പെടുത്തി.
കാശ്ചിച്ഛുക്ലാമ്ബരധരാഃ കാശ്ചിച്ചിത്രാമ്ബരാസ്തഥാ। സുനീലവസനാഃ കാശ്ചിദ്രക്തപാനാതിലാലസാഃ
ചിലർ വെള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ചവരും, ചിലർ നിറം നിറഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ചവരും; ചിലർ ആഴം നീല വസ്ത്രം ധരിച്ചവരും, ചിലർ രക്തം കുടിക്കാൻ അതീവ ആഗ്രഹിച്ചവരും.
നാനാരൂപൈര്മുഖൈസ്താസ്തു നാനാവേഷവപുര്ധരാഃ। താഭിരേവം വൃതാ ദേവീ ദേവാനാമഭയംകരീ
അവരിൽ പലതരം മുഖങ്ങളും, പലതരം വേഷങ്ങളും, പലതരം ശരീരങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു; അവരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ദേവി, ദേവന്മാർക്ക് അഭയം നൽകുന്നവളായി.
മാ ഭൈഷ്ട ദേവാ ഭദ്രം വോ യാവദ്വദതി ദാനവഃ। ചതുരംഗബലോപേതോ രുരുസ്താവത്സമാഗതഃ
'ഭയപ്പെടേണ്ട, ദേവന്മാരെ—നിങ്ങൾക്ക് നന്മ ഉണ്ടാകട്ടെ!' ദേവി പറഞ്ഞു; എന്നാൽ അതിനിടയിൽ, ചതുരംഗസൈന്യത്തോടെ രുരു അവിടെ എത്തി.
തം നീലപര്വതവരം ദേവാനാം മാര്ഗമാര്ഗണഃ। ദേവാനാമഗ്രതഃ സൈന്യം ദൃഷ്ട്വാ ദേവീ സമാകുലമ്
നീലമല, ദേവന്മാർക്ക് പാതയും അഭയവും ആയത്, ദേവി സമീപിച്ചു; അവളുടെ മുന്നിൽ ദേവന്മാരുടെ സൈന്യം അലമുറയിലായിരുന്നു.
തിഷ്ഠതിഷ്ഠേതി ജല്പംതോ ദൈത്യാസ്തേ സമുപാഗതാഃ। തതഃ പ്രവവൃതേ യുദ്ധം താസാം തേഷാം മഹാഭയമ്
'നിൽക്കൂ, നിൽക്കൂ' എന്ന് വിളിച്ചുകൊണ്ട് ദൈത്യർ എത്തി; പിന്നെ ആ സ്ത്രീകളും അവരും തമ്മിൽ ഭയാനകമായ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു.
നാരാചൈര്ഭിന്നദേഹാനാം ദൈത്യാനാം ഭുവി സര്പതാം। രോഷാദ്ദംഡപ്രഭഗ്നാനാം സര്പാണാമിവ സര്പതാമ്
അമ്പുകൾകൊണ്ട് ശരീരങ്ങൾ തുളച്ചു, ദൈത്യർ ഭൂമിയിൽ പാമ്പുകൾ പോലെ ചുരുട്ടി കിടന്നു; കോപത്തിൽ അടിച്ച പാമ്പുകളുടെ പിന്ഭാഗം പൊട്ടിയതുപോലെ.
ശക്തിനിര്ഭിന്നഹൃദയാ ഗദാസംചൂര്ണിതോരസഃ। കുഠാരൈര്ഭിന്നശിരസോ മുസലൈര്ഭിന്നമസ്തകാഃ
ചിലർ ശക്തിയാൽ ഹൃദയം തുളച്ചു, ഗദയാൽ നെഞ്ച് ചതച്ചു, കുതാരത്തിൽ തല വെട്ടി, മുഷലിൽ കപാലം തകർന്നവരും.
വിദ്ധോദരാസ്ത്രിശൂലാഗ്രൈശ്ഛിന്നഗ്രീവാ വരാസിഭിഃ। ക്ഷതാശ്വരഥമാതംഗപാദാതാഃ പേതുരാഹവേ
ചിലർ ത്രിശൂലത്തിന്റെ അഗ്രം കൊണ്ട് വയറു തുളച്ചു, ഉത്തമ വാളിൽ കഴുത്ത് വെട്ടി; കുതിരകളും രഥങ്ങളും ആനകളും പടയാളികളും യുദ്ധത്തിൽ വീണു.
രണഭൂമിം സമാസാദ്യ ദൈത്യാഃ സര്വേ രുരും വിനാ। തതോ ബലം ഹതം ദൃഷ്ട്വാ രുരുര്മായാം തദാദദേ
രണഭൂമിയിൽ എല്ലാ ദൈത്യന്മാരും, രുരു ഒഴികെ, എത്തി. രുരു തന്റെ സൈന്യം നശിച്ചിരിക്കുന്നത കണ്ടപ്പോൾ, അവൻ മായാജാലം ഉപയോഗിച്ചു.
തയാ സംമോഹിതാ ദേവ്യോ ദേവാശ്ചാപി രണാജിരേ। താമസ്യാ മായയാ ദേവ്യാ സര്വമന്ധംതമോഭവത്
ആ മായയാൽ, യുദ്ധഭൂമിയിലെ ദേവികളും ദേവന്മാരും മുഴുവൻ ഭ്രമിച്ചു; ദേവിയുടെ കറുത്ത മായയാൽ എല്ലാം ആഴത്തിലുള്ള ഇരുണ്ടതയിൽ മൂടപ്പെട്ടു.
തതോ ദേവീ മഹാശക്യാ തം ദൈത്യം സമതാഡയത്। തയാ തു താഡിതസ്യാജൌ ദൈത്യസ്യ പ്രഗതം തമഃ
അതിനുശേഷം, മഹാശക്തിയുള്ള ദേവി ആ ദൈത്യനെ ശക്തിയായി അടിച്ചു; യുദ്ധത്തിൽ ദേവി അടിച്ചപ്പോൾ, ദൈത്യനിൽ നിന്നുള്ള ഇരുണ്ടത മാറി.
മായായാമഥ നഷ്ടായാം താമസ്യാം ദാനവോ രുരുഃ। പാതാലമാവിശത്തൂര്ണം തത്രാപി പരമേശ്വരീ
ആ കറുത്ത മായ നശിച്ചപ്പോൾ, ദാനവനായ രുരു വേഗത്തിൽ പാതാളത്തിലേക്ക് കടന്നു; അവിടെ പോലും പരമേശ്വരി സാന്നിധ്യത്തിലായിരുന്നു.
ദേവീഭിഃ സഹിതാ ക്രുദ്ധാ പുരതോഭിമുഖീ സ്ഥിതാ। രുരോസ്തു ദാനവേംദ്രസ്യ ഭീതസ്യാഗ്രേ ഗതസ്യ ച
ദേവികളോടൊപ്പം, കോപത്തോടെ, ദേവി നേരെ രുരുവിന്റെ മുന്നിൽ നിന്നു; ദാനവങ്ങളുടെ അധിപനായ, ഭയപ്പെട്ട് മുന്നോട്ട് പോയ രുരുവിന്റെ മുന്നിൽ.
നഖാഗ്രേണ ശിരശ്ഛിത്വാ ചര്മ ചാദായ വേഗിതാ। നിഷ്പപാതാഥ പാതാലാത്പുഷ്കരം ച പുനര്ഗിരിമ്
ദേവി തന്റെ നഖത്തിന്റെ അറ്റം കൊണ്ട് രുരുവിന്റെ തല വേർപെടുത്തി, വേഗത്തിൽ അവന്റെ ചർമ്മം എടുത്തു; പിന്നെ പാതാളത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തു വന്ന്, വീണ്ടും പുഷ്കരപർവതത്തിലേക്ക് പോയി.