ഇച്ഛാശക്തിഃ പ്രഭവതി പ്രഭോസ്തേ ദേവ സര്വദാ। നിരുത്തരസ്തദാ വിഷ്ണുര്മത്വാ തം സത്യവാദിനമ്
'ദൈവമേ, ആഗ്രഹശക്തി എപ്പോഴും നിന്റെ കൈയിലാണു.' അപ്പോൾ വിഷ്ണു അവൻ സത്യവാദിയാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, ഒന്നും പറയാതെ നിന്നു.
ബ്രൂഹി ദാനവമുഖ്യ ത്വം കം തേ കാമം കരോമ്യഹമ്। മമ ഹസ്തഗതം തോയം ത്വയാ ദത്തം തു ദാനവ
'ദാനവനാഥാ, നീ പറയു, ഞാൻ നിനക്ക് എന്ത് വരം നൽകണം? എന്റെ കൈയിലെ വെള്ളം നീ തന്നതാണ്.'
തേന ത്വം വരയോഗ്യോസി വരാണാം ഭാജനം ശുഭം। ദാസ്യേഹം ഭവതഃ കാമമര്ഥീയേന വൃണുഷ്വ ഹ
'അതിനാൽ നീ വരം ചോദിക്കാൻ യോഗ്യനാണ്, അനുഗ്രഹങ്ങൾ സ്വീകരിക്കാൻ ഉചിതനാണ്. ഞാൻ ഇവിടെ നിന്നു നിനക്ക് ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്തും നൽകാം—നീ ചോദിക്കൂ.'
വിജ്ഞപ്തോ ഹി തദാ തേന ദേവദേവോ ജനാര്ദനഃ। ഭക്തിം വൃണോമി ദേവേശ ത്വദ്ധസ്താന്മരണം ഹി മേ
അപ്പോൾ അവൻ ജനാർദ്ദനനായ ദേവദേവനോട് അപേക്ഷിച്ചു: 'ദേവേശാ, ഞാൻ ഭക്തിയെ തന്നെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു; എന്റെ മരണം നിന്റെ കൈകളിൽ മാത്രം വരിക.'
വ്രജാമി ശ്വേതദ്വീപം തേ ദുര്ലഭം തു തപസ്വിനാമ്। ആഹൈവമുക്തേ വിഷ്ണുസ്തം തിഷ്ഠസ്വൈവ യുഗാംതരമ്
'ഞാൻ തപസ്സുകാർക്കു പ്രാപ്യമല്ലാത്ത ശ്വേതദ്വീപിലേക്ക് പോകുന്നു.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: 'നീ അവിടെ യുഗാന്തം വരെ ഇരിക്കൂ.'
വാരാഹരൂപീ യദാഹം പ്രവേക്ഷ്യാമി ധരാതലമ്। തദാ ഹനിഷ്യേഹം ത്വാം തു മദഗ്രേ ച യദൈഷ്യസി
'ഞാൻ വാരാഹരൂപത്തിൽ ഭൂമിയിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ, നീ എന്റെ മുമ്പിൽ വരുമ്പോൾ, അപ്പോൾ ഞാൻ നിന്നെ കൊല്ലും.'
ഉക്തോഥ ദാനവസ്തേന അപാസര്പ്പത്തദഗ്രതഃ। വാമനേന സമാക്രാംതാഃ സര്വേ ലോകാസ്തദാ നൃപ
അങ്ങനെ ദാനവനോട് പറഞ്ഞതോടെ, അവൻ ആ സ്ഥലത്ത് നിന്ന് പിന്മാറി; അപ്പോൾ വാമനൻ എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും തന്റെ കാൽവയ്പ്പിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി.
അസുരൈസ്തൈസ്തദാ ത്യക്തം ദേവാനാം സത്യഭാഷണമ്। ദേവോ ഹൃത്വാ തു ത്രൈലോക്യം ജഗാമാദര്ശനം വിഭുഃ
അസുരന്മാർ അവിടെ നിന്ന് വിട്ടുപോയപ്പോൾ, ദേവന്മാരുടെ സത്യവാക്യം തെളിഞ്ഞു; ഭഗവാൻ മൂന്നു ലോകവും സ്വന്തമാക്കി, അദൃശ്യനായി.
പാതാലനിലയശ്ചാപി സുഖമാസ്തേ സ ബാഷ്കലി। ശക്രോപി പാലയാമാസ വിപശ്ചിദ്ഭുവനത്രയമ്
ബാഷ്കലി പാതാളത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ വാസം ചെയ്തു; ശക്രനും ജ്ഞാനിയാകയാൽ, മൂന്നു ലോകവും സംരക്ഷിച്ചു.
അയം ത്രൈവിക്രമോ നാമ പ്രാദുര്ഭാവോ ജഗദ്ഗുരോഃ। ഗംഗാസംഭവസംയുക്തസ്സര്വകല്മഷനാശനഃ
ലോകഗുരുവിന്റെ ഈ അവതാരമാണ് ത്രിവിക്രമം എന്നറിയപ്പെടുന്നത്; ഗംഗയുടെ ഉദ്ഭവം ഇതോടൊപ്പം ചേർന്നിരിക്കുന്നു, എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.
വിഷ്ണോഃ പദാനാമേഷാ തേ ഉത്പത്തിഃ കഥിതാ നൃപ। യാം ശ്രുത്വാ തു നരോ ലോകേ സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ
രാജാവേ, വിഷ്ണുവിന്റെ മൂന്നു കാൽവയ്പ്പുകളുടെ ഉദ്ഭവം ഇങ്ങനെ നിന്നോട് പറഞ്ഞു. ഇതു കേൾക്കുന്നവൻ ലോകത്തിൽ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമൊഴിഞ്ഞു പോകുന്നു.
ദുഃസ്വപ്നം ദുര്വിചിംത്യം ച ദുഃഷ്കരം ദുഃഷ്കൃതാനി ച। ക്ഷിപ്രം ഹി നാശമായാംതി ദൃഷ്ടേ വിഷ്ണുപദത്രയേ
ദുഷ്ടസ്വപ്നങ്ങൾ, ഭയങ്കരമായ ചിന്തകൾ, ചെയ്യാൻ പ്രയാസമുള്ള കാര്യങ്ങൾ, പാപങ്ങൾ—ഇവയെല്ലാം വിഷ്ണുവിന്റെ മൂന്നു കാൽവയ്പ്പുകൾ കണ്ട് ഉടൻ നശിക്കുന്നു.
യുഗാനുക്രമശോ ദൃഷ്ട്വാ പാപിനോ ജംതവസ്തഥാ। സൂക്ഷ്മതാ ദര്ശിതാ ഭീഷ്മ വിഷ്ണുനാ പദദര്ശനേ1.30.
ഭീഷ്മാ, പാപികളായ ജീവികൾ യുഗങ്ങളുടെ ക്രമം കണ്ടപ്പോൾ, വിഷ്ണു തന്റെ കാൽവയ്പ്പ് കാണിച്ചുകൊണ്ട് സൂക്ഷ്മത അവർക്കു പ്രകടമാക്കി.
യസ്ത്വാരോഹതി തസ്മിംസ്തു മൌനവാന്മാനവോ ഭുവി। കൃത്വാ ത്രിപുഷ്കരീ യാത്രാമശ്വമേധഫലം വ്രജേത്
ഭൂമിയിൽ മൗനമായി അവിടെ കയറി, ത്രിപുഷ്കരയാത്ര നടത്തി, ആൾക്കാർക്ക് അശ്വമേധയാഗഫലം ലഭിക്കും.
മുച്യതേ സര്വപാപൈശ്ച മൃതോ വിഷ്ണുപുരം വ്രജേത്
സകല പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായവൻ മരിച്ചാൽ വിഷ്ണുവിന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
ഭീഷ്മ ഉവാച। ഭഗവന്മഹദാശ്ചര്യം ബാഷ്കലേര്ബംധനം ഹി യത്। കൃതം ത്രിവിക്രമം രൂപം യദാ സംയമിതോ ബലി
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു: ഭഗവൻ, ബാഷ്കലനെ ബന്ധിച്ച അത്ഭുതം, ബലി സംയമിതനായപ്പോൾ ത്രിവിക്രമൻ രൂപം എടുത്തത്—all അത്ഭുതമാണ്.
ഏതന്മയാ ശ്രുതം പൂര്വം കഥ്യമാനം ദ്വിജോത്തമൈഃ। പാതാലേ വസതേദ്യാപി വൈരോചനസുതോ ബലി
ഇത് ഞാൻ മുമ്പ് ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ നിന്ന് കേട്ടിട്ടുണ്ട്; വൈരോചനന്റെ മകൻ ബലി ഇപ്പോഴും പാതാളത്തിൽ വസിക്കുന്നു.
നാഗതീര്ഥം യഥാഭൂതം പിശാചാനാം തു സംഭവമ്। ശിവദൂതീ കഥം ചാത്ര കേനേയം മംഗലീകൃതാ
നാഗതീർഥം എങ്ങനെ ഉണ്ടായത്, പിശാചുകളുടെ ഉത്ഭവം എന്താണ്, ശിവദൂതി ഇവിടെ എങ്ങനെ ഉദിച്ചുവെന്നും, ആരാണ് അവളെ മംഗളമാക്കിയതെന്നും അറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
അംതരിക്ഷേ പുഷ്കരം തു കേന നീതം മഹാമുനേ। ഏതദാചക്ഷ്വ മേ സര്വം യഥാ ബാഷ്കലിബംധനമ്
പുഷ്കരം ആകാശത്തിലേക്ക് ആരാണ് കൊണ്ടുപോയത്, മഹാമുനി? ബാഷ്കലന്റെ ബന്ധനം എങ്ങനെ സംഭവിച്ചുവെന്നും, ഇതെല്ലാം ദയവായി എനിക്ക് പറയൂ.
ഭൂമിപ്രക്രമണം പൂര്വം കൃതം ദേവേന വിഷ്ണുനാ। ദ്വിതീയേ കാരണം കിം ച യേന ദേവശ്ചകാര ഹ
പൂർവത്തിൽ ദേവൻ വിഷ്ണു ഭൂമിയിൽ നടന്നു; രണ്ടാം തവണ ദേവൻ അങ്ങനെ ചെയ്തതിന്റെ കാരണമെന്താണ്?
തത്ത്വതസ്ത്വം ഹി തത്സര്വം യഥാഭൂതം തഥാ വദ। പാപക്ഷയകരം ഹ്യേതച്ഛ്രോതവ്യം ഭൂതിമിച്ഛതാ
നീ ഈ കാര്യങ്ങൾ സത്യം പോലെ അറിയുന്നു; അതു യഥാർത്ഥത്തിൽ പറഞ്ഞുതരൂ. ഭാവി ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കു കേൾക്കേണ്ടത്, ഇത് പാപം നശിപ്പിക്കുന്നു.
പുലസ്ത്യ ഉവാച। പ്രശ്നഭാരസ്ത്വയാ രാജന്കൌതുകാദേവ കീര്തിതഃ। കഥയാമി ഹി തത്സര്വം യഥാഭൂതം നൃപോത്തമ
പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, നീ കൗതുകം കൊണ്ടാണ് ഈ ചോദ്യം ചോദിച്ചത്; ഞാൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ സംഭവിച്ചതെല്ലാം നിന്നോട് പറയാം, മഹാരാജാവേ.
വിഷ്ണോഃ പദാനുഷംഗേണ ബംധനം ബാഷ്കലേരിഹ। ശ്രുതം തദ്ഭവതാ സര്വം മയാ തേ പരികീര്തിതം
ഇവിടെ ബാഷ്കലന്റെ ബന്ധനം വിഷ്ണുവിന്റെ പാദം കൊണ്ടാണ് സംഭവിച്ചത്; നീ ഇതെല്ലാം കേട്ടിട്ടുണ്ട്, ഞാൻ അതു നിന്നോട് വിശദമായി പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
ഭൂയോപി വിഷ്ണുനാ ഭീഷ്മ പ്രാപ്തേ വൈവസ്വതേംതരേ। ത്രൈലോക്യം ബലിനാക്രാംതം വിഷ്ണുനാ പ്രഭവിഷ്ണുനാ
ഭീഷ്മാ, വൈവസ്വതയുഗം വന്നപ്പോൾ, ബലി മൂന്നു ലോകങ്ങളും കീഴടക്കി; അതിനുശേഷം ശക്തനായ വിഷ്ണു അവനെ കീഴടക്കി.
ഗത്വാ ത്വേകാകിനാ യജ്ഞേ തഥാ സംയമിതോ ബലി। ഭൂയോപി ദേവദേവേന ഭൂമേഃ പ്രക്രമണം കൃതമ്
വഴിപിരിഞ്ഞ് യജ്ഞത്തിൽ പോയ ബലി അങ്ങനെ സംയമിതനായി; വീണ്ടും ദേവദേവൻ ഭൂമിയിൽ നടന്നു.
പ്രാദുര്ഭാവോ വാമനസ്യ തഥാഭൂതോ നരാധിപ। പുനസ്ത്രിവിക്രമോ ഭൂത്വാ വാമനോ ഭൂദവാമനഃ
വാമനന്റെ അവതാരം അങ്ങനെ ആയിരുന്നു, രാജാവേ; വീണ്ടും ത്രിവിക്രമൻ ആയി, വാമനൻ കുരുവാമനനായി.
ഉത്പത്തിരേഷാ തേ സര്വാ കഥിതാ കുരുനംദന। നാഗാനാം തു യഥാ തീര്ഥം തച്ഛൃണുഷ്വ മഹാവ്രത
ഈ ഉത്ഭവം മുഴുവൻ ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു, കുരുനന്ദന; ഇനി നാഗങ്ങളുടെ തീർഥത്തെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ, മഹാവ്രതധാരി.
അനംതോ വാസുകിശ്ചൈവ തക്ഷകശ്ച മഹാബലഃ। കര്കോടകശ്ച നാഗേംദ്രഃ പദ്മശ്ചാന്യഃ സരീസൃപഃ
അനന്തൻ, വാസുകി, ശക്തനായ തക്ഷകൻ, നാഗരാജാവ് കർകോട്ടകൻ, മറ്റൊരു പാമ്പ് പദ്മൻ,
മഹാപദ്മസ്തഥാ ശംഖഃ കുലികശ്ചാപരാജിതഃ। ഏതേ കശ്യപദായാദാ ഏതൈരാപൂരിതം ജഗത്
മഹാപദ്മൻ, ശംഖൻ, കുലികൻ, അപരാജിതൻ—ഇവരൊക്കെ കശ്യപന്റെ സന്തതികൾ; ഇവരാൽ ലോകം നിറഞ്ഞു.
ഏതേഷാം തു പ്രസൂത്യാ തു ഇദമാപൂരിതം ജഗത്। കുടിലാഭീമകര്മാണസ്തീക്ഷ്ണാസ്യാശ്ച വിഷോല്ബണാഃ
ഇവരുടെ സന്തതിയാൽ ലോകം നിറഞ്ഞു; ഇവർ വളഞ്ഞ, ഭയാനകമായ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്ന, മൂർച്ചയുള്ള വായും വിഷം നിറഞ്ഞവരും ആണ്.