വജ്രപാണിനമായാംതമൈരാവണശിരോഗതമ്। സംഗ്രാമഭൂമൌ ദൃഷ്ട്വാ ത്വാം സര്വേ നശ്യംതി ദാനവാഃ
വജ്രം കൈവശം വച്ചും ഐരാവതത്തിന്റെ തലയിൽ ഇരുന്നും യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്നെ കണ്ടാൽ എല്ലാ ദാനവന്മാരും നശിക്കുന്നു.
യേ ത്വയാ വിജിതാഃ പൂര്വം ദാനവാ ബലവത്തരാഃ। സഹസ്രാംശേന തത്തുല്യോ ന ഭവാമി കഥംചന
നീ മുമ്പ് ജയിച്ച ശക്തരായ ദാനവന്മാരെപ്പോലും, നിന്റെ ശക്തിയുടെ ആയിരത്തിൽ ഒന്ന് പോലും എനിക്ക് സമം ആകാൻ കഴിയില്ല.
ഏവംവിധോഽസി ദേവേംദ്ര മമ കാ ഗണനാ ഭവേത്। മാം സമുദ്ധര്തുകാമേന ത്വയൈവാഗമനം കൃതമ്
ഇങ്ങനെ മഹത്തായവനായി നീ ഇരിക്കുമ്പോൾ, എനിക്ക് എന്ത് വിലയുണ്ട്? എന്നെ രക്ഷിക്കാനാണ് നീ ഇവിടെ വന്നതെന്നു ഞാൻ മനസ്സിലാക്കുന്നു.
കരിഷ്യാമി ന സംദേഹോ ദാസ്യേ പ്രാണാനപി ധ്രുവമ്। കിമര്ഥം ദേവരാജോക്താ ഭൂമിരേഷാ ത്വയാ ഹി മേ
ഞാൻ ചെയ്യുമെന്നതിൽ സംശയമില്ല; ജീവൻ പോലും ഞാൻ നൽകും. ദേവരാജാ, ഈ ഭൂമി സംബന്ധിച്ച് നീ എന്നോട് പറഞ്ഞത് എന്തിനാണ്?
ഇമേ ദാരാഃ സുതാ ഗാവോ യച്ചാന്യദ്വിദ്യതേ വസു। ത്രൈലോക്യരാജ്യമഖിലം വിപ്രസ്യാസ്യ പ്രദീയതാമ്
ഈ ഭാര്യമാർ, മക്കൾ, പശുക്കൾ, മറ്റെല്ലാ സമ്പത്തും, മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലെ രാജ്യം മുഴുവൻ ഈ ബ്രാഹ്മണനു നൽകട്ടെ.
അപകീര്തിര്ഭവേന്മഹ്യം പൂര്വേഷാം ച ന സംശയഃ। ഗൃഹായാതസ്യ ശക്രസ്യ ദത്തം ബാഷ്കലിനാ ന തു
ശക്രൻ എന്റെ വീട്ടിൽ വന്ന്, ബാഷ്കലി നൽകിയതല്ലാതെ മറ്റൊന്നും സ്വീകരിച്ചാൽ, എനിക്കും പൂർവ്വികർക്കും അപകീർത്തി വരും, സംശയമില്ല.
അന്യോപി യോര്ഥീ മേ പ്രാപ്തഃ സമേ പ്രിയതരഃ സദാ। ഭവാനത്ര വിശേഷേണ വിചാരം മാ കൃഥാഃ ക്വചിത്
മറ്റു യാചകനും വന്നാൽ എനിക്ക് എപ്പോഴും പ്രിയനാണ്; എന്നാൽ പ്രത്യേകിച്ച് നീ, ഇവിടെ ഒരിക്കലും സംശയിക്കേണ്ട.
ബൃഹത്ത്രപാ മേ ദേവേംദ്ര യദ്ഭൂമേസ്തു പദത്രയമ്। ബ്രാഹ്മണസ്യ വിശേഷേണ പ്രാര്ഥിതം തു ത്വയാ വിഭോ
ദേവേന്ദ്രാ, ഈ മൂന്ന് അടി ഭൂമിക്ക് ഞാൻ വലിയ ലജ്ജ അനുഭവിക്കുന്നു; ബ്രാഹ്മണനു വേണ്ടി നീ പ്രത്യേകമായി അതു ചോദിച്ചു.
ദാസ്യേ ഗ്രാമവരാനസ്യ ഭവതസ്തു ത്രിവിഷ്ടപമ്। അശ്വാന്ഗജാന്ഭൂമിധനം സ്ത്രിയശ്ചോദ്ഭിന്നചൂചുകാഃ
നല്ല ഗ്രാമങ്ങൾ ഞാൻ നൽകും; നിനക്കു സ്വർഗലോകവും, കുതിരകളും ആനകളും ഭൂമിയും ധനവും, ഉന്നതസ്തനങ്ങളുള്ള സ്ത്രീകളും നൽകാം.
യാസാം ദര്ശനമാത്രേണ വൃദ്ധോപി തരുണായതേ। താഃ സ്ത്രിയോ വസുധാം ചൈതാം വാമനസ്യ പ്രതിഗ്രഹമ്
അവരെ കണ്ടു മാത്രം മുതിർന്നവരും യുവാക്കളാകുന്നു; ഈ സ്ത്രീകളും ഈ ഭൂമിയും വാമനനു സമർപ്പിക്കേണ്ടതാണു.
പ്രതിദാസ്യാമി ദേവേന്ദ്ര പ്രസാദഃ ക്രിയതാം ഹി മേ। ഏതാവദുക്തേ വചനേ തദാ ബാഷ്കലിനാ നൃപ
ദേവേന്ദ്രാ, ഞാൻ അത് തിരികെ നൽകും. ദയവായി എനിക്ക് അനുഗ്രഹം കാണിക്കണം. ഇങ്ങനെ ബാഷ്കലി പറഞ്ഞപ്പോൾ, രാജാവേ,
പുരോധാസ്തൂശനാ പ്രാഹ ദാനവേംദ്രം തദാ വചഃ। ഭവാന്രാജാ ദാനവേംദ്ര ഐശ്വര്യേഷ്ടവിധേ സ്ഥിതഃ
അപ്പോൾ പുരോഹിതനായ ഉശനാസ് ദാനവരുടെ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: ദാനവേന്ദ്രാ, നീ രാജാവാണ്, ഐശ്വര്യത്തിനുള്ള യാഗത്തിൽ ഉറച്ചിരിക്കുന്നവനാണ്.
യുക്തായുക്തം ന ജാനാസി ദേയം കസ്യ മയാ ക്വചിത്। മംത്രിഭിഃ സുസമാലോച്യ യുക്തായുക്തം പരീക്ഷ്യ ച 1.30.
ഏത് ശരിയാണോ തെറ്റാണോ, എനിക്ക് ആര്ക്ക് എന്ത് നൽകണമെന്ന് നീ അറിയുന്നില്ല. മന്ത്രിമാരുമായി ആലോചിച്ചും, ശരിയും തെറ്റും പരിശോധിച്ചും മാത്രമേ തീരുമാനിക്കാവൂ.
പ്രാപ്തം ത്രൈലോക്യരാജ്യത്വം ജിത്വാ ദേവാന്സവാസവാന്। വാക്യസ്യാസ്യാവസാനേവ ഭവാന്പ്രാപ്സ്യതി ബംധനം
നീ ഇന്ദ്രനെയും ദേവന്മാരെയും ജയിച്ച് മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ രാജത്വം നേടിയിട്ടുണ്ട്. പക്ഷേ, ഈ വാക്കുകളുടെ അവസാനം നീ ബന്ധനത്തിൽ ആകും.
യ ഏഷ വാമനോ രാജന്വിഷ്ണുരേവ സനാതനഃ। നാസ്യ വൈ ഭവതാ ദേയം പിതാ തേ ഘാതിതഃ സ്വയം
രാജാവേ, ഈ വാമനൻ സത്യം പറഞ്ഞാൽ വിഷ്ണുവാണ്, ശാശ്വതനാണ്. നീ അവനോട് ഒന്നും നൽകരുത്; അവൻ നേരിട്ട് നിന്റെ അച്ഛനെ കൊല്ലുകയായിരുന്നു.
അയം തേ പിതൃഹാ പ്രാപ്തോ മാതൃഹാ ബംധുഘാതകഃ। വംശോച്ഛേദകരസ്തുഭ്യം ഭൂതശ്ചൈവ ഭവിഷ്യതി
ഇവൻ നിന്റെ അച്ഛനെ കൊല്ലുകയും അമ്മയെ കൊല്ലുകയും ബന്ധുക്കളെ നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തവനാണ്. നിന്റെ വംശം നശിപ്പിക്കാൻ വന്നവനാണ്, ഇനിയും അങ്ങനെ തന്നെ ചെയ്യും.
ന ചൈഷ ധര്മം ജാനാതി ശക്രാദീനാം ഹിതേ രതഃ। മായാവിനാ ദാനവാ യേ മായയാ യേന നിര്ജിതാഃ
ഇവൻ ധർമ്മം അറിയുന്നില്ല, ഇന്ദ്രനും മറ്റുള്ളവർക്കും ഉപകാരമാകുന്നതിൽ മാത്രം മനസ്സ്. അവൻ മായാവിയാണ്; മായയാൽ ദാനവന്മാരെ ജയിച്ചവൻ.
മായയാ ബ്രാഹ്മണം രൂപം വാമനം ച പ്രദര്ശിതമ്। അത്ര കിം ബഹുനോക്തേന നാസ്യ ദേയം തു കിംചന
മയയാൽ ബ്രാഹ്മണന്റെ രൂപവും വാമനന്റെ രൂപവും എടുത്തവനാണ്. ഇതിൽ കൂടുതൽ പറയേണ്ടതില്ല; അവനോട് ഒന്നും നൽകരുത്.
മക്ഷികാപാദമാത്രം തു ഭൂമിരസ്യ പ്രതിഗ്രഹഃ। വിനാശമേഷ്യസി ക്ഷിപ്രം സത്യംസത്യം മയാ ശ്രുതമ്
മീൻപുഴുവിന്റെ കാൽപാടിനോളം ഭൂമി പോലും അവന് കൊടുത്താൽ നീ ഉടൻ നശിക്കും—ഇത് സത്യമാണെന്ന് ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
ഗുരുണാപ്യേവമുക്തസ്തു ഭൂയോ വാക്യമഥാബ്രവീത്। ധര്മാര്ഥിനാ മയാ സര്വം പ്രതിജ്ഞാതം ഗുരോ ത്വിദമ്
ഗുരു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ടും, അവൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു: ഗുരുവേ, ധർമ്മത്തിനായി ഞാൻ ഇതെല്ലാം വാഗ്ദാനം ചെയ്തിരിക്കുന്നു.
പ്രതിജ്ഞാപാലനം കാര്യം സതാം ധര്മഃ സനാതനഃ। യദ്യേഷ ഭഗവാന്വിഷ്ണുര്നാസ്തി ധന്യതരോ മയാ
വാഗ്ദാനം പാലിക്കുക സദാചാരികളുടെ ശാശ്വതധർമ്മമാണ്. ഇതു ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവാണെങ്കിൽ, എന്നേക്കാൾ ഭാഗ്യവാൻ ആരുമില്ല.
ഗൃഹ്യ പ്രതിഗ്രഹം മത്തോ യദി ദേവാന്ബുഭൂഷതി। ഭൂയോപി ധന്യതാം നീതോ ദേവേനാനേന വൈ ഗുരോ
അവൻ ദേവന്മാരെ ആഗ്രഹിച്ച് എന്നിൽ നിന്ന് എന്തെങ്കിലും സ്വീകരിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചാൽ, ഈ ദേവന്റെ കാരണത്താൽ ഞാൻ കൂടുതൽ ഭാഗ്യവാനാകും, ഗുരുവേ.
യം യോഗിനോ ധ്യാനയുക്താ ധ്യായമാനാ ഹി ദര്ശനമ്। ന ലഭംതേ തഥാ വിപ്രാസ്സോയം ദൃഷ്ടോ മയാദ്യ വൈ
ധ്യാനത്തിൽ ലയിച്ചിരിക്കുന്ന യോഗികളും, ബ്രാഹ്മണന്മാരും കാണാൻ കഴിയാത്തവനെയാണ് ഞാൻ ഇന്ന് നേരിൽ കണ്ടത്.
ദാനാനി യേ പ്രയച്ഛംതി സകുശോദകപാണിനാ। പ്രീയതാം ഭഗവാന്വിഷ്ണുഃ പരമാത്മാ സനാതനഃ
കുശതൃണവും വെള്ളവും കൈയിൽ പിടിച്ച് ദാനം ചെയ്യുന്നവരെ ഭഗവാൻ വിഷ്ണു, പരമാത്മാവ്, ശാശ്വതൻ, സന്തോഷപ്പെടട്ടെ.
ഏവമുക്തേ തു വചനേ അപവര്ഗസ്യ ഭാഗിനഃ। യദത്ര കാര്യകരണേ വികല്പോ മേ ബഭൂവ ഹ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, മോക്ഷം ലഭിക്കേണ്ടവരിൽ എനിക്ക് എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് സംശയം തോന്നി.
ഉപദിഷ്ടോസ്മി ഭവതാ ബാലത്വേ ചാവധാരിതമ്। ശത്രാവപി ഗൃഹായാതേ മാസ്ത്വദേയം തു കിംചന
നീ എന്നെ പഠിപ്പിച്ചു, ബാല്യത്തിൽ തന്നെ ഇത് ഉറപ്പാക്കി: ശത്രുവും വീട്ടിൽ വന്നാൽ ഒന്നും നിരസിക്കരുത് എന്ന്.
ഏതദേവ വിചിംത്യാഹം പ്രാണാനപി സ്വകാന്ഗുരോ। വാമനസ്യ പ്രദാസ്യാമി ശക്രസ്യാപി ത്രിവിഷ്ടപമ്
ഇതെല്ലാം ആലോചിച്ച് ഞാൻ പറയുന്നു, ഗുരുവേ, എന്റെ ജീവൻ പോലും ഞാൻ നൽകും; വാമനനോട് ഇന്ദ്രന്റെ സ്വർഗ്ഗവും ഞാൻ നൽകും.
അപീഡാകാരി യദ്ദാനം തദ്ദാനമിഹ ദീയതേ। പീഡാകാരി ച യദ്ദാനം തദ്ദാനം സമലം സ്മൃതമ്
പീഡനമില്ലാതെ നൽകുന്ന ദാനമാണ് സത്യത്തിൽ നല്ലത്; പീഡനം ഉണ്ടാക്കുന്ന ദാനം ദോഷകരമായതായാണ് കരുതുന്നത്.
ഏതച്ഛ്രുത്വാ ഗുരുസ്തത്ര ത്രപയാധോമുഖഃ സ്ഥിതഃ। ബാഷ്കലിരുവാച। അര്ഥിതാ ഭവതോ ദേവ ദേയാ സര്വാ ധരാ മയാ
ഇത് കേട്ടു ഗുരു അവിടെ ലജ്ജയോടെ തല താഴ്ത്തി നിന്നു. ബാഷ്കലി പറഞ്ഞു: "സ്വാമി, നിങ്ങൾ ചോദിച്ചതിനാൽ, ഭൂമി മുഴുവനും ഞാൻ നൽകുന്നു."
ത്രപാകരം ഭവേന്മഹ്യം യദസ്യ ഭൂപദത്രയമ്। ഇംദ്ര ഉവാച। സത്യമേതദ്ദാനവേന്ദ്ര യദുക്തം ഭവതാ ഹി മേ
എനിക്ക് ലജ്ജാകരമായിരിക്കും, ഈ മൂന്നടി ഭൂമി മാത്രം നൽകുന്നതു. ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: "ദാനവേന്ദ്രാ, നിങ്ങൾ എന്നോട് പറഞ്ഞത് സത്യമാണ്."