വിമുഖാ നാര്ഥിനോ യാംതി ഭവതോ ഗൃഹമാഗതാഃ। അര്ഥിനാം കല്പവൃക്ഷോസി ദാതാ ചാന്യോ ന വിദ്യതേ
ആഗ്രഹം പറഞ്ഞ് നിന്റെ വീട്ടിൽ എത്തുന്നവർ നിരാശരായി മടങ്ങാറില്ല. ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കു നീ മനസ്സിലാവുന്ന കൽപവൃക്ഷം പോലെയാണ്; നിന്നേക്കാൾ വലിയ ദാനി ഇല്ല.
പ്രഭായാം സൂര്യതുല്യോസി ഗാംഭീര്യേ സാഗരോപമഃ। സഹിഷ്ണുത്വേ ധരാ ചൈവ ശ്രിയാ നാരായണോപമഃ
പ്രഭയിൽ നീ സൂര്യനോടു തുല്യം, ഗൗരവത്തിൽ സമുദ്രം പോലെ, ക്ഷമയിൽ ഭൂമി തന്നെയാണ്, ഐശ്വര്യത്തിൽ നാരായണനോടു സമം.
ബ്രാഹ്മണഃ കശ്യപകുലേ ജാതോയം വാമനഃ ശുഭേ। പ്രാര്ഥിതോഹമനേനൈവം ഭൂമേര്ദേഹി പദത്രയം
കശ്യപകുലത്തിൽ ജനിച്ച ഈ ബ്രാഹ്മണനായ വാമനൻ എന്നോട് ഇങ്ങനെ അപേക്ഷിച്ചു: 'ഭൂമിയിൽ മൂന്ന് അടി സ്ഥലം തരിക.'
മമാഗ്നിശരണാര്ഥായ യത്ര കുര്യാം മഖം ത്വഹം। തദസ്യ കാരണം കൃത്വാ അര്ഥിതൈഷാ മമ പ്രഭോ
എന്റെ യാഗത്തിനായി, അഗ്നിശരണത്തിന് വേണ്ടിയാണു ഞാൻ ഈ അപേക്ഷ ഉന്നയിക്കുന്നത്, പ്രഭോ. ഇതാണ് എന്റെ ആവശ്യത്തിനുള്ള കാരണം.
ലോകത്രയം മേഽപഹൃതം ത്വയാ വിക്രമ്യ ബാഷ്കലേ। നിര്വൃത്തികോ നിര്ധനോസ്മി യദ്ദിത്സേ ന തദസ്തി മേ
ബാഷ്കലാ, നീ നിന്റെ വലിപ്പംകൊണ്ട് ലോകത്രയം കൈവശമാക്കിയിരിക്കുന്നു. ഞാൻ ഇപ്പോൾ സമ്പത്തില്ലാതെ, ദാരിദ്ര്യത്തിൽ ആണു; നീ നൽകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്തെങ്കിലും എനിക്ക് ഇല്ല.
ഭവംതം യാചയിഷ്യാമി പരാര്ഥേനാപി ചാത്മനാ। അര്ഥിത്ത്വേന മമാപ്യസ്യ യദ്യോഗ്യം തത്സമാചര
മറ്റൊരാളുടെ കാര്യത്തിനായാലും, എന്റെ കാര്യത്തിനായാലും ഞാൻ നിന്നോട് അപേക്ഷിക്കും. ഞാൻ ഇപ്പോൾ അപേക്ഷകൻ തന്നെയാണ്; അതിനാൽ, ഈ കാര്യത്തിൽ യോജിച്ചതു ചെയ്യുക.
ജാതോസി കാശ്യപേ ച ത്വം വംശേ വംശവിവര്ദ്ധനഃ। ദിത്യാസ്ത്വം ഗര്ഭസംഭൂതഃ പിതാ ത്രൈലോകപൂജിതഃ
നീ കശ്യപകുലത്തിൽ ജനിച്ചവനും, വംശത്തെ വളർത്തുന്നവനും ആണു. ദിതിയുടെ ഗർഭത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവൻ, മൂന്നുലകവും വണങ്ങുന്ന പിതാവിന്റെ മകനാണ് നീ.
ഏവംഭൂതമഹം ജ്ഞാത്വാ തേന ത്വാം യാചയാമ്യഹമ്। അസ്യാഗ്നിശരണാര്ഥായ ദീയതാം ഭൂ പദത്രയമ്
നീ ഇങ്ങനെ ഉള്ളവൻ എന്നു ഞാൻ അറിഞ്ഞുകൊണ്ട്, ഈ അഗ്നിശരണത്തിനായി മൂന്നു അടി ഭൂമി തരിക എന്നു ഞാൻ അപേക്ഷിക്കുന്നു.
അതീവ ഹ്രസ്വഗാത്രസ്യ വാമനസ്യാസ്യ ദാനവ। ഭൂമിഭാഗേ ച പാരക്യേ ദാതും ന ത്വഹമുത്സഹേ
ദാനവാ, ഈ വാമനൻ വളരെ ചെറുതായ ശരീരമുള്ളവനാണ്. മറ്റൊരാളുടെ ഭൂമി ഞാൻ നൽകാൻ കഴിയില്ല.
ഏതദേവ മയാ ദത്തം യദ്ഭവാനര്ഥിതോസി മേ। ഗുരവോ യദി മന്യംതേ മംത്രിണോ വാ പദത്രയമ്
നീ എന്നോട് അപേക്ഷിച്ചതാണ് ഞാൻ നൽകുന്നത്. എന്റെ മുതിർന്നവരും മന്ത്രികളും മൂന്നു അടി ഭൂമി നൽകുന്നതിന് സമ്മതിച്ചാൽ, അതു നൽകാം.
അര്ഥിത്വേന മദീയേന സ്വകുലേ ബാംധവേപി ച। ഗൃഹായാതേ മയി തഥാ യദ്യോഗ്യം തത്സമാചര
ഞാൻ അപേക്ഷകനായാലും, എന്റെ കുടുംബത്തിനായാലും, ബന്ധുക്കള്ക്കായാലും, അല്ലെങ്കിൽ എന്റെ വീട്ടിൽ ആരെങ്കിലും വന്നാലും, യോജിച്ചതു ചെയ്യണം.
യദി തേ രുചിതം വീര ദാനവേംദ്ര മഹാദ്യുതേ। തദസ്മൈ ദീയതാം ശീഘ്രം വാമനായ മഹാത്മനേ
ദാനവേന്ദ്രാ, മഹാതേജസ്സുള്ളവനേ, നിനക്ക് ഇഷ്ടമാണെങ്കിൽ ഈ മഹാത്മാവായ വാമനന് മൂന്നു അടി ഭൂമി ഉടൻ തന്നെ നൽകുക.
ബാഷ്കലിരുവാച। ദേവേംദ്ര സ്വാഗതം തേഽസ്തു സ്വസ്തി പ്രാപ്നുഹി മാ ചിരമ്। ത്വം സമീക്ഷസ്വധാത്മാനം സര്വേഷാം ച പരായണമ്
ബാഷ്കലി പറഞ്ഞു: ദേവേന്ദ്രാ, നിനക്ക് സ്വാഗതം! നീ ഉടൻ സുഖം നേടട്ടെ. നീ സ്വയം ആലോചിക്കണം, എല്ലാരുടെയും അവസാന ആശ്രയമായ ആത്മാവിനെ.
ത്വയി ഭാരം സമാവേശ്യ സുഖമാസ്തേ പിതാമഹഃ। ധ്യാനധാരണയായുക്തശ്ചിംതയാനഃ പരം പദമ്
നിന്റെ മേൽ ഭാരമിട്ടു, പിതാമഹൻ മനസ്സിൽ പരമാവസ്ഥയെ ധ്യാനിച്ച്, സമാധാനത്തോടെ വിശ്രമിക്കുന്നു.
സംഗ്രാമൈര്ബഹുഭിഃ ഖിന്നോ ജഗച്ചിംതാമപാസ്യ തു। ക്ഷീരാബ്ധിദ്വീപമാശ്രിത്യ സുഖം സ്വപിതി കേശവഃ
അനവധി യുദ്ധങ്ങളിൽ ക്ഷീണിച്ച കേശവൻ ലോകചിന്തകൾ വിട്ട് ക്ഷീരസമുദ്രത്തിലെ ദ്വീപിൽ സുഖമായി ഉറങ്ങുന്നു.
അന്യേ ച ദാനവാഃ സര്വേ ബലിനഃ സായുധാസ്ത്വയാ। അസഹായേനൈവ ശക്ര സര്വേപി വിനിപാതിതാഃ
മറ്റു ശക്തരായ എല്ലാ ദാനവന്മാരെയും ആയുധധാരികളായിട്ടും, നീയൊറ്റയ്ക്ക് സഹായം കൂടാതെ തോൽപ്പിച്ചു, ശക്രാ.
ആദിത്യാ ദ്വാദശൈവേഹ രുദ്രാസ്ത്വേകാദശാപി വാ। അശ്വിനൌ വസവശ്ചൈവ ധര്മശ്ചൈവ സനാതനഃ
ഇവിടെ പന്ത്രണ്ട് ആദിത്യന്മാർ, പതിനൊന്ന് രുദ്രന്മാർ, രണ്ട് അശ്വിനികൾ, വസുക്കൾ, സനാതനനായ ധർമ്മൻ ഇവരും ഉണ്ട്.
ത്വദ്ബാഹുബലമാശ്രിത്യ ത്രിദിവേ മഖഭാഗിനഃ। ത്വയാ ക്രതുശതൈരിഷ്ടം സമാപ്തവരദക്ഷിണൈഃ
നിന്റെ ഭുജബലത്തിൽ ആശ്രയിച്ച്, അവർ സ്വർഗത്തിൽ യാഗഫലങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു; നീ അനേകം യാഗങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി, വരങ്ങളും ദാനങ്ങളും നൽകി.
ത്വയാ ച ഘാതിതോ വൃത്രോ നമുചിഃ പാകശാസന। ത്വദാജ്ഞാകാരിണാ പൂര്വം വിഷ്ണുനാ പ്രഭവിഷ്ണുനാ
നിന്റെ കൈകൊണ്ടു വൃത്രനും നമുചിയും കൊല്ലപ്പെട്ടു, പൂർവ്വം മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം അവർ നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
ഹിരണ്യകശിപോര്ഭ്രാതാ ഹിരണ്യാക്ഷോപി ഘാതിതഃ। ഹിരണ്യകശിപുര്യോത്ര ജങ്ഘേ ചാരോപ്യ ഘാതിതഃ
ഹിരണ്യകശിപുവിന്റെ സഹോദരനായ ഹിരണ്യാക്ഷനും കൊല്ലപ്പെട്ടു; ഇവിടെ, ഹിരണ്യകശിപുവിനെ കാലിൽ കയറ്റി കൊല്ലപ്പെട്ടു.
വജ്രപാണിനമായാംതമൈരാവണശിരോഗതമ്। സംഗ്രാമഭൂമൌ ദൃഷ്ട്വാ ത്വാം സര്വേ നശ്യംതി ദാനവാഃ
വജ്രം കൈവശം വച്ചും ഐരാവതത്തിന്റെ തലയിൽ ഇരുന്നും യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്നെ കണ്ടാൽ എല്ലാ ദാനവന്മാരും നശിക്കുന്നു.
യേ ത്വയാ വിജിതാഃ പൂര്വം ദാനവാ ബലവത്തരാഃ। സഹസ്രാംശേന തത്തുല്യോ ന ഭവാമി കഥംചന
നീ മുമ്പ് ജയിച്ച ശക്തരായ ദാനവന്മാരെപ്പോലും, നിന്റെ ശക്തിയുടെ ആയിരത്തിൽ ഒന്ന് പോലും എനിക്ക് സമം ആകാൻ കഴിയില്ല.
ഏവംവിധോഽസി ദേവേംദ്ര മമ കാ ഗണനാ ഭവേത്। മാം സമുദ്ധര്തുകാമേന ത്വയൈവാഗമനം കൃതമ്
ഇങ്ങനെ മഹത്തായവനായി നീ ഇരിക്കുമ്പോൾ, എനിക്ക് എന്ത് വിലയുണ്ട്? എന്നെ രക്ഷിക്കാനാണ് നീ ഇവിടെ വന്നതെന്നു ഞാൻ മനസ്സിലാക്കുന്നു.
കരിഷ്യാമി ന സംദേഹോ ദാസ്യേ പ്രാണാനപി ധ്രുവമ്। കിമര്ഥം ദേവരാജോക്താ ഭൂമിരേഷാ ത്വയാ ഹി മേ
ഞാൻ ചെയ്യുമെന്നതിൽ സംശയമില്ല; ജീവൻ പോലും ഞാൻ നൽകും. ദേവരാജാ, ഈ ഭൂമി സംബന്ധിച്ച് നീ എന്നോട് പറഞ്ഞത് എന്തിനാണ്?
ഇമേ ദാരാഃ സുതാ ഗാവോ യച്ചാന്യദ്വിദ്യതേ വസു। ത്രൈലോക്യരാജ്യമഖിലം വിപ്രസ്യാസ്യ പ്രദീയതാമ്
ഈ ഭാര്യമാർ, മക്കൾ, പശുക്കൾ, മറ്റെല്ലാ സമ്പത്തും, മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലെ രാജ്യം മുഴുവൻ ഈ ബ്രാഹ്മണനു നൽകട്ടെ.
അപകീര്തിര്ഭവേന്മഹ്യം പൂര്വേഷാം ച ന സംശയഃ। ഗൃഹായാതസ്യ ശക്രസ്യ ദത്തം ബാഷ്കലിനാ ന തു
ശക്രൻ എന്റെ വീട്ടിൽ വന്ന്, ബാഷ്കലി നൽകിയതല്ലാതെ മറ്റൊന്നും സ്വീകരിച്ചാൽ, എനിക്കും പൂർവ്വികർക്കും അപകീർത്തി വരും, സംശയമില്ല.
അന്യോപി യോര്ഥീ മേ പ്രാപ്തഃ സമേ പ്രിയതരഃ സദാ। ഭവാനത്ര വിശേഷേണ വിചാരം മാ കൃഥാഃ ക്വചിത്
മറ്റു യാചകനും വന്നാൽ എനിക്ക് എപ്പോഴും പ്രിയനാണ്; എന്നാൽ പ്രത്യേകിച്ച് നീ, ഇവിടെ ഒരിക്കലും സംശയിക്കേണ്ട.
ബൃഹത്ത്രപാ മേ ദേവേംദ്ര യദ്ഭൂമേസ്തു പദത്രയമ്। ബ്രാഹ്മണസ്യ വിശേഷേണ പ്രാര്ഥിതം തു ത്വയാ വിഭോ
ദേവേന്ദ്രാ, ഈ മൂന്ന് അടി ഭൂമിക്ക് ഞാൻ വലിയ ലജ്ജ അനുഭവിക്കുന്നു; ബ്രാഹ്മണനു വേണ്ടി നീ പ്രത്യേകമായി അതു ചോദിച്ചു.
ദാസ്യേ ഗ്രാമവരാനസ്യ ഭവതസ്തു ത്രിവിഷ്ടപമ്। അശ്വാന്ഗജാന്ഭൂമിധനം സ്ത്രിയശ്ചോദ്ഭിന്നചൂചുകാഃ
നല്ല ഗ്രാമങ്ങൾ ഞാൻ നൽകും; നിനക്കു സ്വർഗലോകവും, കുതിരകളും ആനകളും ഭൂമിയും ധനവും, ഉന്നതസ്തനങ്ങളുള്ള സ്ത്രീകളും നൽകാം.
യാസാം ദര്ശനമാത്രേണ വൃദ്ധോപി തരുണായതേ। താഃ സ്ത്രിയോ വസുധാം ചൈതാം വാമനസ്യ പ്രതിഗ്രഹമ്
അവരെ കണ്ടു മാത്രം മുതിർന്നവരും യുവാക്കളാകുന്നു; ഈ സ്ത്രീകളും ഈ ഭൂമിയും വാമനനു സമർപ്പിക്കേണ്ടതാണു.