നാമഭ്രാംതൈര്ഭവദ്ഭിശ്ച സമാനീതഃ കഥം മുനിഃ । ഭീമകസ്യാത്മജോ ഗ്രാമേ കൌംഡിന്യേ മുദ്ഗലാഭിധഃ
നിങ്ങള് പേര് തെറ്റിച്ച് ഭീമന്റെ മകനായ, കൗണ്ടിന്യ ഗ്രാമത്തില് ജനിച്ച മുദ്ഗലമുനിയെ എങ്ങനെയാണ് ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്നത്?
ക്ഷീണായുഃ ക്ഷത്രിയഃ സോഽസ്തി ആനേയോ മുച്യതാമസൌ । ശ്രുത്വൈതത്തേ ഗതാസ്തസ്മാദായാതാഃ പുനരേവ തേ
അവന് ആയുസ്സ് കുറഞ്ഞ ഒരു ക്ഷത്രിയനാണ്; അവനെ കൊണ്ടുവരേണ്ടതായിരുന്നു, പക്ഷേ ഇപ്പോള് അവനെ വിട്ടയക്കൂ. നിങ്ങളില് നിന്ന് ഇത് കേട്ടശേഷം, അവര് പോയി വീണ്ടും തിരിച്ചുവന്നു.
ധര്മരാജം പുനഃ പ്രാഹുഃ സര്വേ തേ യമകിംകരാഃ । തത്രാസ്മാഭിര്ഗതൈര്ദേഹീ ക്ഷീണായുര്നോപലക്ഷിതഃ
അവിടെ പോയപ്പോള് ഞങ്ങള് ആയുസ്സ് തീര്ന്ന ശരീരധാരിയെ കണ്ടില്ലെന്ന് യമന്റെ ദാസന്മാര് എല്ലാവരും വീണ്ടും ധര്മ്മരാജാവിനോട് പറഞ്ഞു.
യമ ഉവാച- കിം കാരണമദൃശ്യാസ്തേ പ്രായേണ ഭവതാം നരാഃ । സുകൃതാ ദ്വാദശീയൈസ്തു ഖ്യാതാ വൈതരണീ നദീ
യമന് പറഞ്ഞു: നിങ്ങള്ക്കു് ഇത്തരം മനുഷ്യരെ കൂടുതലായി കാണാനാവാത്തത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? ദ്വാദശി വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചവരുടെ പേരില് വൈതരണി നദി പ്രശസ്തമാണ്.
ഉജ്ജയിന്യാം പ്രയാഗേ വാ യമുനായാം ച യേ മൃതാഃ । തിലഹസ്തിഹിരണ്യാദി ദത്തം യൈസ്തു ഗവാഹ്നികമ്
ഉജ്ജയിനിയിലും പ്രയാഗയിലും യമുനയിലും മരിക്കുന്നവരും, എള്ള്, പൊന്നു മുതലായ ദാനങ്ങള് ചെയ്തവരും, പ്രതിദിനം പശുദാനം ചെയ്തവരും—
ദൂതാ ഊചുഃ - തദ്വ്രതം കീദൃശം ബ്രഹ്മന്ബ്രൂഹി സര്വമശേഷതഃ । കിം തത്ര ദേവ കര്ത്തവ്യം പുരുഷൈസ്തവതോഷദമ്
ദൂതന്മാര് പറഞ്ഞു: ബ്രഹ്മനേ, ആ വ്രതം എങ്ങനെയാണെന്ന് മുഴുവനായി ഞങ്ങളോട് പറയൂ. അവിടെ മനുഷ്യര് എന്ത് ചെയ്യണം, ദേവാ, നിങ്ങളെ സന്തോഷിപ്പിക്കാന്?
യേന കൃതാ നരശ്രേഷ്ഠ ദ്വാദശീ കൃഷ്ണപക്ഷജാ । ഉപവാസേ ച തേനൈവ കഥം പാപാത്പ്രമുച്യതേ
മനുഷ്യരില് ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ ദ്വാദശി ദിവസം ഉപവാസം അനുഷ്ഠിച്ചാല് ഏത് വ്രതം കൊണ്ടാണ് പാപത്തില് നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കുന്നത്?
തദ്വ്രതം കേന വിധിനാ കര്ത്തവ്യം ച യഥാ വദ । സുപ്രസന്നേന വക്തവ്യം ദയാം കൃത്വാ ദയാനിധേ
ആ വ്രതം ഏത് വിധിയില് അനുഷ്ഠിക്കണം എന്ന് ദയയോടെ വ്യക്തമായി പറയണം, കരുണാസാഗരനായവനേ.
ശ്രീമുദ്ഗല ഉവാച- ദൂതാനാം വചനം ശ്രുത്വാ ഉവാച മധുരം തദാ । സര്വം വദാമി ഭോ ദൂതാ യഥാദൃഷ്ടം യഥാശ്രുതമ്
ശ്രീമുദ്ഗലന് പറഞ്ഞു: ദൂതന്മാരുടെ വാക്കുകള് കേട്ടശേഷം, അദ്ദേഹം മധുരമായി പറഞ്ഞു: ദൂതന്മാരേ, ഞാന് കണ്ടതും കേട്ടതുമൊക്കെയും നിങ്ങളോട് പറയുന്നു.
യമ ഉവാച- മാര്ഗശീര്ഷാദി മാസേ തു യാ ഇമാഃ കൃഷ്ണപക്ഷജാഃ । താസു പൂര്വാസു വിധിവദ്ദൂതാ വൈതരണീവ്രതമ്
യമന് പറഞ്ഞു: മാര്ഗശീര്ഷം തുടങ്ങിയ മാസങ്ങളില് കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ ആദ്യദിവസങ്ങളില് വൈതരണി വ്രതം ശരിയായ രീതിയില് അനുഷ്ഠിക്കണം, ദൂതന്മാരേ.
പ്രതിമാസം ച കര്ത്തവ്യം യാവദ്വര്ഷം ഭവേദ്ധ്രുവമ് । യാം തു കൃത്വാ തു ഭോ ദൂതാ മുച്യതേ നാത്ര സംശയഃ
ഒരു വര്ഷം മുഴുവന് എല്ലാ മാസവും സ്ഥിരമായി ഈ വ്രതം ചെയ്യണം. ഇത് ചെയ്താല് ഒരുവന് സംശയമില്ലാതെ മോചിതനാകും, ദൂതന്മാരേ.
ഉപവാസസ്യ നിയമഃ കര്ത്തവ്യോ വിഷ്ണു തുഷ്ടിദഃ । അദ്യ മേ ദേവദേവേശ ഉപവാസോ ഭവിഷ്യതി
ഉപവാസം കൃത്യമായി പാലിക്കണം; അതാണ് വിഷ്ണുവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നത്. 'ഇന്ന് ദേവദേവനേ, എന്റെ ഉപവാസം നടക്കും' എന്ന് മനസ്സില് ഉറപ്പാക്കണം.
ദ്വാദശ്യാം പൂജ്യ ഗോവിംദം ഭക്തിഭാവസമന്വിതമ് । സ്വപ്നേംദ്രിയസ്യ വൈകല്യാദ്ഭോജനം യച്ച മൈഥുനമ്
ദ്വാദശി ദിവസം ഭക്തിഭാവത്തോടെ ഗോവിന്ദനെ ആരാധിക്കണം. സ്വപ്നത്തിലോ ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ അശാന്തിയാലോ ഭക്ഷണം കഴിക്കുകയോ ലൈംഗികചടങ്ങുകള് നടത്തുകയോ ചെയ്താല്—
തത്സര്വം ക്ഷമ മേ ദേവ കൃപാം കൃത്വാ മമോപരി । ഏവം വൈ നിയമം കൃത്വാ മധ്യാഹ്നേ തീര്ഥമാവ്രജേത്
ദേവാ, അവയെല്ലാം എന്നോട് ക്ഷമിക്കണമേ, എന്നോടു് കരുണ കാണിക്കണമേ. ഇങ്ങനെ നിയമം പാലിച്ചശേഷം, ഉച്ചയ്ക്ക് തീര്ത്ഥത്തില് പോകണം.
മൃദ്ഗോമയ തിലാന്നീത്വാ ഗംതവ്യം വിധിപൂര്വകമ് । സ്നാനം തത്ര പ്രകര്തവ്യം വ്രതസംപൂര്ണഹേതവേ
കിളി, പശുവിന്റെ ചാണകം, എള്ള് എന്നിവ എടുത്ത്, വിധിപ്രകാരം തീര്ത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം. അവിടെ വ്രതം പൂര്ത്തിയാക്കാന് സ്നാനം ചെയ്യണം.
അശ്വക്രാംതേതി മംത്രേണ സ്നാനം കുര്യാദ്വിശേഷതഃ । അശ്വക്രാംതേ രഥക്രാംതേ വിഷ്ണുക്രാംതേ വസുംധരേ
'അശ്വക്രാന്ത' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് പ്രത്യേകമായി സ്നാനം ചെയ്യണം: 'കുതിരകള് കാല്വെച്ചതും, രഥങ്ങള് കാല്വെച്ചതും, വിഷ്ണു കടന്നതുമായ ഭൂമിയേ, വസുന്ധരേ—'
മൃത്തികേ ഹര മേ പാപം യന്മയാ പൂര്വസംചിതമ് । തയാ ഹതേന പാപേന സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ
ഭൂമിയേ, ഞാൻ മുമ്പ് സമ്പാദിച്ച എല്ലാ പാപങ്ങളും നീ എടുക്കണമേ. നിന്നിലൂടെ ആ പാപം നശിപ്പിക്കുമ്പോൾ, എല്ലായ്പ്പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ് മോചനം ലഭിക്കുന്നത്.
കാശ്യാം ചൈവ തു സംഭൂതാസ്തിലാ വൈ വിഷ്ണുരൂപിണഃ । തിലസ്നാനേന ഗോവിംദഃ സര്വം പാപം വ്യപോഹതി
കാശിയിൽ ഉദിച്ചുള്ള എള്ള് ദൈവമായ വിഷ്ണുവിന്റെ രൂപമാണ്. ആ എള്ളുകൊണ്ട് സ്നാനം ചെയ്താൽ, ഗോവിന്ദൻ എല്ലാ പാപങ്ങളും അകറ്റുന്നു.
വിഷ്ണുദേഹോദ്ഭവാ ദേവി മഹാപാപാപഹാരിണീ । സര്വം പാപം ഹര ത്വം വൈ സര്വേഷാം ഹി നമോഽസ്തു തേ
വിഷ്ണുവിന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച മഹാദേവിയേ, വലിയ പാപങ്ങൾ അകറ്റുന്നവളേ, നീ എങ്കിൽ എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കം ചെയ്യണം. എല്ലാവർക്കും വേണ്ടി ഞാൻ നിന്നെ നമസ്കരിക്കുന്നു.
തുലസീപത്രകം ധൃത്വാ നാമോച്ചാരണപൂര്വകമ് । സ്നാനം സുകൃതിഭിഃ പ്രോക്തം കര്തവ്യം വിധിപൂര്വകമ്
തുളസിയില കൈയിൽ പിടിച്ച്, ദൈവത്തിന്റെ നാമങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച്, നല്ലവരായവർ പഠിപ്പിച്ച വിധിപ്രകാരം സ്നാനം ചെയ്യണം.
ഏവം സ്നാത്വാ സമുത്തീര്യ പരിധായ സുവാസസീ । തര്പയിത്വാ പിതൄന്ദേവാംസ്തതോ വിഷ്ണോസ്തു പൂജനമ്
ഇങ്ങനെ സ്നാനം കഴിച്ച്, പുറത്തു വന്ന് വൃത്തമായ വസ്ത്രം ധരിച്ച്, പിതാക്കളെയും ദേവന്മാരെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തിയശേഷം, വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിക്കണം.
സംസ്ഥാപ്യ ചാവ്രണം കുംഭം പംചപല്ലവസംയുതമ് । പംചരത്നസമോപേതം ദിവ്യസ്രഗ്ഗംധവാസിതമ്
കുഴപ്പമില്ലാത്ത ഒരു കലശം, അഞ്ചു തരം ഇലകളും അഞ്ചു രത്നങ്ങളും അണിഞ്ഞ്, ദിവ്യമായ പുഷ്പമാലകളും സുഗന്ധങ്ങളും ചേർത്ത് സ്ഥാപിക്കണം.
ജലപൂര്ണം സദ്രവ്യംച താമ്രപാത്രസമന്വിതമ് । തത്രസ്ഥം ശ്രീധരം ദേവം ദേവദേവം തപോനിധിമ്
ആ കലശം വെള്ളവും ആവശ്യമായ വസ്തുക്കളും നിറച്ചു, താമ്രപാത്രം ചേർത്ത്, അതിൽ ശ്രീധരനെന്ന ദൈവത്തെ, ദേവന്മാരുടെ ദൈവത്തെയും തപസ്സിന്റെ നിധിയെയും സ്ഥാപിക്കണം.
പൂര്ണേന വിധിനാ രാജന്കുര്യാത്പൂജാം ഗരീയസീമ് । മൃദ്ഗോമയാദിരചിതം മംഡലം കാരയേച്ഛുഭമ്
സമ്പൂർണ്ണവിധിപ്രകാരം, മഹാരാജാവേ, ഏറ്റവും ഉത്തമമായ പൂജ നടത്തണം. മണ്ണും പശുവിന്റെ ചാണകവും മുതലായവ ഉപയോഗിച്ച് ഒരു മണ്ഡലം നിർമ്മിക്കണം.
തംഡുലൈഃ ശുക്ലധൌതൈശ്ച അശ്മപിഷ്ടൈശ്ച കാരയേത് । ധര്മരാജഃ പ്രകര്ത്തവ്യോ ഹസ്താദ്യവ യവാന്വിതഃ
വെളുത്ത് കഴുകിയ അരിയും കല്ലിൽ അരച്ചതും ഉപയോഗിച്ച് ആ മണ്ഡലം നിർമ്മിക്കണം. ധർമ്മരാജാവിന്റെ രൂപം കൈയിലും മറ്റിടങ്ങളിലും യവം വെച്ച് ഉണ്ടാക്കണം.
നദീം വൈതരണീം താമ്രാം സ്ഥാപയിത്വാ തദഗ്രതഃ । പൂജയേച്ച പൃഥക്സമ്യക്സമാവാഹനപൂര്വകമ്
താമ്രവർണമായ വൈതരണി നദിയെ അതിന്റെ മുന്നിൽ സ്ഥാപിച്ച്, അവരെ വേർതിരിച്ച് ശരിയായി, ആഹ്വാനിച്ചശേഷം പൂജിക്കണം.
ആവാഹയാമി ദേവേശം യമം വൈ വിശ്വരൂപിണമ് । ഇഹാഭ്യേഹി മഹാഭാഗ സാന്നിധ്യം കുരു കേശവ
ദേവന്മാരുടെ അധിപനായ യമനെ, സർവ്വരൂപിയെന്ന നിലയിൽ ഞാൻ ആഹ്വാനിക്കുന്നു. മഹാഭാഗവതായ കേശവാ, ഇവിടെ വന്ന് സാന്നിധ്യം നൽകണമേ.
ഇദം പാദ്യം ശ്രിയഃ കാംത സോപവിഷ്ടം ഹരേ പ്രഭോ । വിശ്വോദ്യാനരതോ നിത്യം കൃപാം കുരു മമോപരി
ശ്രീയുടെ പ്രിയനേ, ഹരിയേ, ഈ പാദ്യജലം നിന്നെക്കായി സമർപ്പിക്കുന്നു. ലോകത്തിന്റെ തോട്ടത്തിൽ എന്നും रमിക്കുന്നവനേ, എന്റെ മേൽ ദയ കാണിക്കണമേ.
ഭൂതിദായ നമഃ പാദാവശോകായ ച ജാനുനീ । ഉരൂ നമഃ ശിവായേതി വിശ്വമൂര്തേ നമഃ കടിമ്
സമ്പത്ത് നൽകുന്നവനേ, നിന്റെ പാദങ്ങളിൽ നമസ്കാരം. ദുഃഖം അകറ്റുന്നവനേ, നിന്റെ മുട്ടുകളിൽ നമസ്കാരം. ശിവനേ, നിന്റെ തൊണ്ടയിൽ നമസ്കാരം. സർവ്വരൂപനേ, നിന്റെ കമറിൽ നമസ്കാരം.
കംദര്പായ നമോ മേഢ്രമാദിത്യായ ഫലം തഥാ । ദാമോദരായ ജഠരം വാസുദേവായ വൈ സ്തനൌ
കാമദേവനേ, നിന്റെ ഗുഹ്യഭാഗത്ത് നമസ്കാരം. ആദിത്യനേ, നിന്റെ ഫലത്തിൽ നമസ്കാരം. ദാമോദരനേ, നിന്റെ വയറ്റിൽ നമസ്കാരം. വാസുദേവനേ, നിന്റെ മുലകളിൽ നമസ്കാരം.