ജ്യേഷ്ഠേ മംദാരകുസുമം ബില്വപത്രം ശുചൌ സ്മൃതമ്। ശ്രാവണേ ദധിസംപ്രാശ്യം നഭസ്യേ തു കുശോദകമ്
ജ്യേഷ്ഠമാസത്തില് മന്ദാരപ്പൂവും ബില്വപത്രവും ശുദ്ധമാണെന്ന് കരുതുന്നു. ശ്രാവണത്തില് തൈര് കഴിക്കണം; ഭാദ്രപദത്തില് കുശഗ്രാസം ചേര്ന്ന വെള്ളം ഉപയോഗിക്കണം.
ക്ഷീരം ചാശ്വയുജേ മാസി കാര്ത്തികേ പൃഷദാജ്യകമ്। മാര്ഗശീര്ഷേ തു ഗോമൂത്രം പൌഷേ സംപ്രാശയേദ്ഘൃതമ്
ആശ്വയുജത്തില് പാലും, കാര്ത്തികയില് തൈരില് നിന്നുള്ള നെയ്യും, മാര്ഗശീര്ഷത്തില് പശുവിന്റെ മൂത്രവും, പോഷത്തില് നെയ്യും കഴിക്കണം.
മാഘേ കൃഷ്ണതിലാംസ്തദ്വത്പംചഗവ്യം ച ഫാല്ഗുനേ। ലലിതാ വിജയാ ഭദ്രാ ഭവാനീ കുമുദാ ശിവാ
മാഘത്തില് കറുത്ത എള്ളും, ഫാല്ഗുനത്തില് പശുവിന്റെ അഞ്ചു ഉല്പ്പന്നങ്ങളും സമര്പ്പിക്കണം. ലളിത, വിജയ, ഭദ്ര, ഭവാനി, കുമുദ, ശിവാ—
വാസുദേവീ തഥാ ഗൌരീ മംഗലാ കമലാ സതീ। ഉമാ ച ദാനകാലേ തു പ്രീയതാമിതി കീര്ത്തയേത്
വാസുദേവി, ഗൗരി, മംഗള, കമല, സതി, ഉമ—ദാനസമയത്ത് ഇവരുടെ പേരുകള് ഉച്ചരിച്ച് 'അവള് പ്രസന്നയാകട്ടെ' എന്നു പ്രാര്ത്ഥിക്കണം.
തസ്മിംസ്തു ദ്വാദശേ മാസി ദ്വാദശ്യാം കൃഷ്ണമര്ചയേത്। തഥാ ലക്ഷ്മീം ച തത്രൈവ ഭര്ത്രാ സാര്ധമഥാര്ചയേത്
പന്ത്രണ്ടാം മാസത്തിലെ പന്ത്രണ്ടാം തീയതിയില് കൃഷ്ണനെ ആരാധിക്കണം. അതുപോലെ തന്നെ, അവിടെയേല് ലക്ഷ്മിയെയും ഭര്ത്താവിനൊപ്പം ആരാധിക്കണം.
പൌര്ണമാസ്യാമതസ്തദ്വത്സപത്നീകഃ പിതാമഹഃ। ഉപാസനീയോ വിദുഷാ പരത്രാ ഭീതിമിച്ഛതാ
പൗര്ണ്ണമിയിലും, ഭയമില്ലാതെ മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ജ്ഞാനികള് പിതാമഹനെയും ഭാര്യയോടൊപ്പം ആരാധിക്കണം.
സൌഭാഗ്യാഷ്ടകം തദ്വച്ച ദാതവ്യം ഭൂതിമിച്ഛതാ। മല്ലികാശോകകമലം കദംബോത്പലചംപകമ്
സൗഭാഗ്യത്തിനായി ആഗ്രഹിക്കുന്നവര് സൗഭാഗ്യഷ്ടകം സമര്പ്പിക്കണം: മല്ലിക, അശോകം, താമര, കടമ്പ, ഉത്പല, ചമ്പകം—
കുബ്ജകം കരവീരം ച ബാണമമ്ലാനപംകജമ്। സിംദുവാരം ച സര്വേഷു മാസേഷു കുസുമം സ്മൃതമ്
കുബ്ജകം, കരവീരം, ബാണം, ഉണങ്ങിയില്ലാത്ത താമര, സിന്ദുവാരവും—ഈ പൂക്കള് എല്ലാ മാസങ്ങളിലും സമര്പ്പിക്കാന് യോഗ്യമാണ്.
ജപാകുസുംഭകുസുമം മാലതീ ശതപത്രികാ। യഥാലാഭം പ്രശസ്താനി കരവീരം ച സര്വദാ
ചെമ്പരത്തി, കുസുംബം, മല്ലിക, താമരപ്പൂവ് എന്നിവ ലഭ്യമായിടത്തോളം എപ്പോഴും ഉത്തമമാണ്; അതുപോലെ തന്നെ കണിക്കൊന്നയും.
ഏവം സംവത്സരം യാവദുപോഷ്യ വിധിവന്നരഃ। സ്ത്രീ ച നക്തം കുമാരീ ച ശിവമഭ്യര്ച്യ ഭക്തിതഃ
ഇങ്ങനെ ഒരു വർഷം മുഴുവൻ, പുരുഷനും സ്ത്രീയും കന്യയും, നിശയിലായി ഭക്തിയോടെ ശിവനെ ആരാധിച്ച്, നിർദ്ദേശിച്ച വിധത്തിൽ ഉപവാസം പാലിക്കണം.
വ്രതാംതേ ശയനം ദദ്യാത്സര്വോപസ്കരസംയുതമ്। ഉമാമഹേശ്വരൌ ഹൈമൌ വൃഷഭം ച ഗവാ സഹ
വ്രതം പൂർത്തിയായപ്പോൾ, എല്ലാ ഉപകരണങ്ങളോടും കൂടിയ ഒരു കിടക്കയും, പൊന്നിൽ നിർമ്മിച്ച ഉമയും മഹേശ്വരനും, ഒരു കാളയും പശുക്കളും നൽകണം.
സ്ഥാപയിത്വാ ച ശയനം ബ്രാഹ്മണായ നിവേദയേത്। ദ്വാദശ്യാം വത്സരം ത്വേകം മഹാലക്ഷ്മ്യാ ച കേശവമ്
കിടക്ക സ്ഥാപിച്ച ശേഷം, ബ്രാഹ്മണനോട് സമർപ്പിക്കണം; അതിനൊപ്പം മഹാലക്ഷ്മിയെയും കേശവനെയും ഒരു വർഷത്തേക്ക് സമർപ്പിക്കണം.
ബ്രഹ്മാണം സഹ സാവിത്ര്യാ പൂജയിത്വാ നരസ്ത്വിഹ। സര്വാന്കാമാനവാപ്നോതി മനസാ സമഭീപ്സിതാന്
ഇവിടെ ബ്രഹ്മാവിനെയും സാവിത്രിയെയും കൂടി ആരാധിച്ചാൽ, മനുഷ്യൻ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്ന എല്ലാ ഇഷ്ടങ്ങളും നേടും.
അന്യാന്യപി യഥാശക്തി മിഥുനാന്യംബരാദിഭിഃ। ധാന്യാലങ്കാരഗോദാനൈരന്യൈശ്ച ധനസഞ്ചയൈഃ
ശക്തിക്ക് അനുസരിച്ച്, വസ്ത്രാദികളോടൊപ്പം മറ്റു ദമ്പതികളെയും, ധാന്യം, അലങ്കാരങ്ങൾ, പശുക്കൾ, മറ്റ് സമ്പത്തുകൾ എന്നിവയും ദാനം ചെയ്യണം.
വിത്തശാഠയേന രഹിതഃ പൂജയേദ്ഗതവിസ്മയഃ। ഏവം കരോതി യഃ സമ്യക്സൌഭാഗ്യശയനവ്രതമ്1.29.
ലോഭം ഇല്ലാതെ, അത്ഭുതം കാണിക്കാതെ, ഭക്തിയോടെ പൂജ ചെയ്യണം; ഇങ്ങനെ സൗഭാഗ്യശയനവ്രതം ശരിയായി നിർവഹിക്കുന്നവൻ—
സര്വാന്കാമാനവാപ്നോതി പദം വാ നിത്യമശ്നുതേ। ഫലസ്യൈകസ്യ ച ത്യാഗമേതത്കുര്വന്സമാചരേത്
അവൻ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നേടും, അല്ലെങ്കിൽ ശാശ്വതമായ സ്ഥിതിയിൽ എത്തും; ഇതു ചെയ്യുമ്പോൾ, ഒരു ഫലത്തിന്റെ ത്യാഗവും നടത്തണം.
യശഃ കീര്തിമവാപ്നോതി പ്രതിമാസം നരാധിപ। സൌഭാഗ്യാരോഗ്യരൂപൈശ്ച വസ്ത്രാലംകാരഭൂഷണൈഃ
പ്രതി മാസം അവൻ പ്രശസ്തിയും കീർത്തിയും നേടും, രാജാവേ; സൗഭാഗ്യവും ആരോഗ്യവും സൗന്ദര്യവും വസ്ത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും ലഭിക്കും.
ന വിയുക്തോ ഭവേദ്രാജന്സൌഭാഗ്യശയനപ്രദഃ। യസ്തു ദ്വാദശവര്ഷാണി സൌഭാഗ്യശയനവ്രതമ്
സൗഭാഗ്യശയനം ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ ഒരിക്കലും ദാരിദ്ര്യത്തിൽ ആകുന്നില്ല, രാജാവേ; ആരെങ്കിലും പന്ത്രണ്ടു വർഷം ഈ വ്രതം ആചരിച്ചാൽ—
കരോതി സപ്ത ചാഷ്ടൌ വാ ബ്രഹ്മലോകേ മഹീയതേ। പൂജ്യമാനോ വസേത്സമ്യക്യാവത്കല്പായുതം നരഃ
ഏഴോ എട്ടോ വർഷം ചെയ്താലും, ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ മഹത്വം നേടും; അവൻ അവിടെ ആയിരക്കണക്കിന് കല്പങ്ങൾ പൂജ്യനായി വാസം ചെയ്യും.
വിഷ്ണോര്ലോകമഥാസാദ്യ ശിവലോകഗതസ്തഥാ। നാരീ വാ കുരുതേ യാ തു കുമാരീ വാ നരേശ്വര
വിഷ്ണുലോകവും ശിവലോകവും നേടിയ ശേഷം, സ്ത്രീയോ കന്യയോ ഈ വ്രതം ആചരിച്ചാലും, രാജാവേ—
സാപി തത്ഫലമാപ്നോതി ദേവ്യനുഗ്രഹലാലിതാ। ശൃണുയാദപി യശ്ചൈവ പ്രദദ്യാദഥവാ മതിമ്
അവളും ദേവിയുടെ അനുഗ്രഹത്തിൽ ആ ഫലം നേടും; ഇതു കേൾക്കുന്നവനും മനസ്സോടെ ചിന്തിക്കുന്നവനും—
സോപി വിദ്യാധരോ ഭൂത്വാ സ്വര്ഗലോകേ ചിരം വസേത്। ഇദമിഹ മദനേന പൂര്വസൃഷ്ടം ശതധനുഷാ ച കൃതം നരേണ തദ്വത്
അവനും വിദ്യാധരനായി സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ദീർഘകാലം വാസം ചെയ്യും; ഇത് മുമ്പ് മദനനും ശതധനുവും, മറ്റുള്ളവരും ചെയ്തതാണ്.
കൃതമഥ പവനേന നംദിനാ ച കിമു ജനനാഥമഹാദ്ഭുതം ന വാ സ്യാത്
പവനനും നന്ദിനിയും ഇതു ചെയ്തതാണെങ്കിൽ, മനുഷ്യനാഥാ, ഇതിൽ അത്ഭുതം ഒന്നുമില്ലല്ലോ?
ഭീഷ്മ ഉവാച। യജ്ഞപവര്തമാസാദ്യ വിഷ്ണുനാ പ്രഭവിഷ്ണുനാ। പദാനി ചേഹ ദത്താനി കിമര്ഥം പദപദ്ധതിഃ
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു: യാഗശാലയിൽ എത്തി, മഹാശക്തനായ വിഷ്ണു ഇവിടെ തന്റെ പാദങ്ങൾ വെച്ചു; ഈ പടികൾ ഏതിനുവേണ്ടിയാണ് ഒരുക്കിയതെന്നു പറയൂ.
കൃതാ വൈ ദേവദേവേന തന്മേ വദ മഹാമതേ। കതമോ ദാനവസ്തേന വിഷ്ണുനാ ദമിതോത്ര വൈ
ദേവദേവൻ ഇതു ചെയ്തതാണല്ലോ; മഹാമതിയുള്ളവനേ, ഏത് ദാനവനെയാണ് വിഷ്ണു ഇവിടെ ജയിച്ചത് എന്ന് പറയൂ.
കൃത്വാ വൈ പദവിന്യാസം തന്മേ ശംസ മഹാമുനേ। സ്വര്ലോകേ വസതിര്വിഷ്ണോര്വൈകുംഠേഽസ്യ മഹാത്മനഃ
പടിവിന്യാസം ചെയ്ത ശേഷം, മഹാമുനിയേ, വിഷ്ണുവിന്റെ സ്വർഗ്ഗവാസവും, വൈകുണ്ഠത്തിലെ മഹാത്മാവിന്റെ വാസവും വിശദമായി പറയൂ.
സ കഥം മാനുഷേ ലോകേ പദന്യാസം ചകാര ഹ। ദേവലോകേഷു വൈ ദേവ ദേവാഃ സേംദ്രപുരോഗമാഃ
അവൻ എങ്ങനെ മനുഷ്യലോകത്ത് കാൽവെച്ചു? ദേവലോകങ്ങളിൽ, ഇന്ദ്രൻ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന ദേവന്മാരൊക്കെയും—
തപസാ മഹതാ ബ്രഹ്മന്ഭക്താ യേ സതതം പ്രഭുമ്। ശ്രീവരാഹസ്യ വസതിര്മഹര്ല്ലോകേ പ്രകീര്തിതാ
ബ്രാഹ്മണനേ, മഹത്തായ തപസ്സിലൂടെ എല്ലായ്പ്പോഴും ഭഗവാനെ ഭക്തിയോടെ സേവിക്കുന്നവർക്ക്, ശ്രീവരാഹന്റെ വാസസ്ഥലം മഹർലോകത്താണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
നൃസിംഹസ്യ തഥാ പ്രോക്താ ജനലോകേ മഹാത്മനഃ। ത്രിവിക്രമസ്യ വസതിസ്തപോലോകേ പ്രകീര്തിതാ
അതുപോലെ, മഹാത്മാവായ നരസിംഹന്റെ വാസം ജനലോകത്താണെന്നും, ത്രിവിക്രമന്റെ വാസം തപോലോകത്തിൽ പ്രശസ്തമാണെന്നും പറയുന്നു.
ലോകാനേതാന്പരിത്യജ്യ കഥം ഭൂമൌ പദദ്വയമ്। ക്ഷേത്രേ പൈതാമഹേ ചാസ്മിന്പുഷ്കരേ യജ്ഞപര്വതേ
ഈ ലോകങ്ങൾ എല്ലാം വിട്ട്, അവൻ എങ്ങനെ ഭൂമിയിൽ, ഈ പിതൃഭൂമിയായ പുഷ്കരത്തിൽ, യജ്ഞപർവതത്തിൽ, രണ്ടു കാലുകൾ വെച്ചു?