യദ്വക്ഷഃസ്ഥലമാശ്രിത്യ വിഷ്ണോഃ സൌഭാഗ്യമാസ്ഥിതമ്। രസരൂപം ന തദ്യാവദാപ്നോതി വസുധാതലേ
വിഷ്ണുവിന്റെ നെഞ്ചിൽ ആശ്രയിച്ചിരുന്ന ആ ഭാഗ്യം, ഭൂമിയിൽ എത്തുന്നതുവരെ ദ്രവരൂപം സ്വീകരിച്ചില്ല.
ഉത്ക്ഷിപ്തമംതരിക്ഷാത്തു ബ്രഹ്മപുത്രേണ ധീമതാ। ദക്ഷേണ പീതമാത്രം തദ്രൂപലാവണ്യകാരകമ്
അന്തരീക്ഷത്തിൽ നിന്ന് ബ്രഹ്മയുടെ പുത്രനായ ദക്ഷൻ അതിനെ എടുത്തു കുടിച്ചു. അതിനാൽ അവൻ സൌന്ദര്യവും ആകർഷണവും നേടി.
ബലംതേജോമഹജ്ജാതം ദക്ഷസ്യ പരമേഷ്ഠിനഃ। ശേഷം യദപതദ്ഭൂമാവഷ്ടധാ തദ്വ്യജായത
ദക്ഷനാമകനായ പരമേശ്വരനിൽ നിന്നു ജനിച്ച മഹത്തായ ശക്തിയും പ്രകാശവും ഭൂമിയിൽ വീണപ്പോൾ, അതു ശേഷനായി രൂപപ്പെട്ടു. അതിൽ നിന്ന് എട്ടു വകഭേദങ്ങൾ ഉദിച്ചു.
തതസ്ത്വോഷധയോ ജാതാഃ സപ്ത സൌഭാഗ്യദായികാഃ। ഇക്ഷവസ്തരുരാജശ്ച നിഷ്പവാവശ്ശാലിധാന്യകമ്
അതിനുശേഷം, ഏഴു ഭാഗ്യദായകമായ ഔഷധികൾ ഉദിച്ചു; ഇനിയും, ഇഷ്ടം പ്പെടുന്ന ഇക്ഷു, വൃക്ഷങ്ങളിൽ രാജാവ്, നിഷ്പവം, ശാലി അരി, ധാന്യങ്ങൾ എന്നിവയും ജനിച്ചു.
വികാരവച്ച ഗോക്ഷീരം കുസുംഭം കുസുമം തഥാ। ലവണം ചാഷ്ടമം തദ്വത്സൌഭാഗ്യാഷ്ടകമുച്യതേ
അതു പോലെ, മാറ്റങ്ങളായി പശുവിന്റെ പാൽ, കുസുംബം, പൂക്കൾ, എട്ടാമത്തേത് ഉപ്പു എന്നിവയും ഉദിച്ചു. ഇവയെല്ലാം എട്ട് ഭാഗ്യവസ്തുക്കൾ എന്നു പറയുന്നു.
പീതം യദ്ബ്രഹ്മപുത്രേണ യോഗജ്ഞാനവിദാ പുരാ। ദുഹിതാ സാഭവത്തസ്മാദ്യാ സതീത്യഭിധീയതേ
യോഗവും ജ്ഞാനവും അറിയുന്ന ബ്രഹ്മപുത്രൻ മുമ്പ് കുടിച്ചതു, അവന്റെ മകളായി മാറി. അതുകൊണ്ടാണ് അവളെ സതീ എന്നു വിളിക്കുന്നത്.
ലോകാനതീത്യ ലാലിത്യാല്ലലിതാ തേന ചോച്യതേ। ത്രൈലോക്യസുംദരീം ദേവീമുപയേമേ പിനാകധൃത്
ലോകങ്ങളെല്ലാം അതിക്രമിച്ച ലാളിത്യത്താൽ അവളെ ലളിതാ എന്നു വിളിക്കുന്നു. മൂന്നുലകിലും ഏറ്റവും സുന്ദരിയായ ആ ദേവിയെ പിനാകധാരി വിവാഹം ചെയ്തു.
ത്രിവിശ്വസൌഭാഗ്യമയീം ഭുക്തിമുക്തിഫലപ്രദാമ്। താമാരാധ്യ പുമാന്ഭക്ത്യാ നാരീ വാ കിം ന വിംദതി
മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും ഭാഗ്യത്തിന്റെ സാക്ഷാത്കാരമായ അവൾ ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നു. ഭക്തിയോടെ അവളെ ആരാധിച്ചാൽ, പുരുഷനോ സ്ത്രീയോ എന്ത് ആഗ്രഹിച്ചാലും ലഭിക്കാതെ പോകില്ല.
ഭീഷ്മ ഉവാച। കഥമാരാധനം തസ്യാ ലലിതായാ മുനേ വദ। യദ്വിധാനം ച ജഗതഃ ശാംതയേ തദ്വദസ്വ മേ
ഭീഷ്മൻ ചോദിച്ചു: മഹർഷേ, ആ ലളിതയെ എങ്ങനെ ആരാധിക്കണം? ലോകത്തിന് ശാന്തി ലഭിക്കാൻ ഏത് വിധം ചെയ്യണം എന്ന് ദയവായി പറഞ്ഞുതരൂ.
പുലസ്ത്യ ഉവാച। വസംതമാസമാസാദ്യ തൃതീയായാം ജനപ്രിയഃ। ശുക്ലപക്ഷസ്യ പൂര്വാഹ്ണേ തിലൈഃ സ്നാനം സമാചരേത്
പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: വസന്തകാലം വന്നാൽ, ജനങ്ങൾ ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ മൂന്നാം ദിവസം, രാവിലെ എള്ള് ഉപയോഗിച്ച് സ്നാനം ചെയ്യണം.
തസ്മിന്നഹനി സാ ദേവീ കില വിശ്വാത്മനാ സതീ। പാണിഗ്രഹണികൈര്മംത്രൈരുദൂഢാ വരവര്ണിനീ
അന്നേ ദിവസം, ഉത്തമവർണ്ണയുള്ള സതീദേവി, വിശ്വാത്മാവുമായി വിവാഹമന്ത്രങ്ങൾ ചൊല്ലി കല്യാണം കഴിച്ചു.
തയാ സഹൈവ വിശ്വേശം തൃതീയായാമഥാര്ചയേത്। ഫലൈര്നാനാവിധൈര്ദീപൈര്ധൂപൈര്നൈവേദ്യസംയുതൈഃ
അവളോടൊപ്പം തന്നെ, മൂന്നാം ദിവസം, വിശ്വേശ്വരനെ വിവിധ ഫലങ്ങൾ, ദീപങ്ങൾ, ധൂപം, നൈവേദ്യം എന്നിവയോടെ ആരാധിക്കണം.
പ്രതിമാം പംചഗവ്യേന തഥാ ഗംധോദകേന ച। സ്നാപയിത്വാര്ചയേദ്ഗൌരീമിംദുശേഖരസംയുതാമ്
ഗൗരിയെ, ചന്ദ്രക്കല ധരിച്ചവളെ, പശുവിന്റെ അഞ്ചു ഉൽപ്പന്നങ്ങളും സുഗന്ധജലവും ഉപയോഗിച്ച് പ്രതിമയെ സ്നാനം കഴിപ്പിച്ച് ആരാധിക്കണം.
നമോസ്തു പാടലായൈ തു പാദൌ ദേവ്യാഃ ശിവസ്യ ച। ശിവായേതി ച സംകീര്ത്യ ജയായൈ ഗുല്ഫയോര്ദ്വയോഃ
പാടലായ്ക്കും, ദേവിയുടെയും ശിവന്റെയും പാദങ്ങൾക്കും നമസ്കാരം ചെയ്യണം. 'ശിവായ' എന്ന് ഉച്ചരിച്ച്, 'ജയായ' എന്ന് ഇരുകാലിലെ കണങ്കലുകൾക്കും പ്രണാമം അർപ്പിക്കണം.
ത്ര്യംബകായേതി രുദ്രസ്യ ഭവാന്യൈ ജംഘയോര്യുഗമ്। ശിരോ രുദ്രേശ്വരായേതി വിജയായൈ ച ജാനുനീ
'ത്രയമ്പകായ' എന്ന് രുദ്രനു, 'ഭവാന്യൈ' എന്ന് ഇരുജംഘകൾക്കും, 'രുദ്രേശ്വരായ' എന്ന് തലക്കും, 'വിജയായ' എന്ന് മുട്ടുകൾക്കും ഉച്ചരിക്കണം.
സംകീര്ത്യ ഹരികേശായ തഥോരുവരദേ നമഃ। ഈശായേതി കടിം രത്യൈ ശംകരായേതി ശംകരമ്
'ഹരികേശായ' എന്ന് തൈകൾക്കും, 'വരദേ നമഃ' എന്നും, 'ഈശായ' എന്ന് കമരത്തിനും, 'രതിയെ' എന്നും, 'ശങ്കരായ' എന്ന് ശങ്കരനു ഉച്ചരിക്കണം.
കുക്ഷിദ്വയം ച കോടവ്യൈ ശൂലിനം ശൂലപാണയേ। മംഗലായൈ നമസ്തുഭ്യമുദരം ചാഭിഭൂജയേത്
കുടലിന്റെ ഇരുവശത്തിനും കോട്ടവിക്കു, ശൂലധാരിക്ക്, 'മംഗളായ നമഃ' എന്നും ഉദരത്തിന് പ്രണാമം അർപ്പിക്കണം.
സര്വാത്മനേ നമോ രുദ്രമീശാന്യൈ ച കുചദ്വയമ്। ശിവം വേദാത്മനേ തദ്വദ്രുദ്രാണ്യൈ കംഠമര്ചയേത്
'സർവാത്മനേ നമഃ' എന്നും, രുദ്രനും ഈശാനിക്കും കുചങ്ങൾക്കുമാണ് പ്രണാമം. 'ശിവം വേദാത്മനേ' എന്നും, അതുപോലെ രുദ്രാണിക്കും കണ്ഠത്തിന് ആരാധന നടത്തണം.
ത്രിപുരഘ്നായ വിശ്വേശമനംതായൈ കരദ്വയമ്। ത്രിലോചനായേതി ഹരം ബാഹൂ കാലാനലപ്രിയേ
'ത്രിപുരഘ്നായ' എന്നും, വിശ്വേശ്വരനും അനന്തയ്ക്കും കൈകൾക്കുമാണ് പ്രണാമം. 'ത്രിലോചനായ' എന്നും ഹരനും, കാലാഗ്നിപ്രിയയ്ക്കും ഭുജങ്ങൾക്കുമാണ് ഉച്ചരണം.
സൌഭാഗ്യഭവനായേതി ഭൂഷണാനി സദാര്ചയേത്। സ്വാഹാസ്വധായൈ ച മുഖമീശ്വരായേതി ശൂലിനമ്
'സൗഭാഗ്യഭവനായ' എന്നും, അലങ്കാരങ്ങൾ എല്ലാം എപ്പോഴും ആരാധിക്കണം. 'സ്വാഹാ, സ്വധായൈ' എന്നും വായ്ക്ക്, 'ഈശ്വരായ' എന്നും ശൂലധാരിക്ക് പ്രണാമം അർപ്പിക്കണം.
അശോകവനവാസിന്യൈ പൂജ്യാവോഷ്ഠൌ ച ഭൂതിദൌ। സ്ഥാണവേ ച ഹരം തദ്വദാസ്യം ചംദ്രമുഖപ്രിയേ
അശോകവനത്തില് വസിക്കുന്ന ദേവിയ്ക്ക്, ഐശ്വര്യം നല്കുന്ന അവളുടെ അധരങ്ങള്ക്ക് പൂജ അര്പ്പിക്കണം. അതുപോലെ തന്നെ, സ്ഥാണുവിനും ഹരനും, ചന്ദ്രമുഖിയായ ദേവിയുടെ പ്രിയമായ മുഖത്തേക്കു് ആരാധന നടത്തണം.
നമോര്ധനാരീശഹരമസിതാംഗീതി നാസികാമ്। നമ ഉഗ്രായ ലോകേശം ലലിതേതി പുനര്ഭ്രുവൌ
സ്ത്രീകളുടെ അധിപനെയും ഹരനെയും കറുത്ത ശരീരമുള്ളവനെയും നാസികയ്ക്ക് നമസ്കരിക്കണം. ലോകത്തിലെ ഭയങ്കരനായ ഉഗ്രനെയും ലളിതയെയും കണ്പാവുകള്ക്കു് വീണ്ടും നമസ്കരിക്കണം.
ശര്വായ പുരഹര്ത്താരം വാസുദേവ്യൈ തഥാലകമ്। നമഃ ശ്രീകംഠനാഥായ ശിവകേശാംസ്തഥാര്ചയേത്
പുരങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്ന ശര്വനെയും വാസുദേവിയെയും മുടിയ്ക്ക് നമസ്കരിക്കണം. ശ്രീകണ്ഠനാഥനെയും ശിവന്റെ കേശങ്ങള്ക്കും ആരാധന നടത്തണം.
ഭീമോഗ്രഭീമരൂപിണ്യൈ ശിരഃ സര്വാത്മനേ നമഃ। ഹരമഭ്യര്ച്യ വിധിവത്സൌഭാഗ്യാഷ്ടകമഗ്രതഃ
ഭയാനകമായ രൂപവും ഭയങ്കരമായ സ്വഭാവവും ഉള്ള ദേവിയ്ക്ക് തലയില് നമസ്കരിക്കണം. സര്വ്വവ്യാപിയായ ദൈവത്തെയും നമസ്കരിക്കണം. ഹരനെ വിധിപ്രകാരം ആരാധിച്ച ശേഷം, സൗഭാഗ്യത്തിനുള്ള എട്ട് ശ്ലോകങ്ങള് മുന്നില് ഉച്ചരിക്കണം.
സ്ഥാപയേത്സ്നിഗ്ധനിഷ്പാവാന്കുസുംഭക്ഷീരജീരകമ്। തരുരാജേക്ഷുലവണം കുസ്തുംബുരുമഥാഷ്ടമമ്
നന്മയുള്ള നിഷ്പാവം, കുസുംബം, പാലും ജീരകവും, തരു, രാജക്ഷവം, ഉപ്പു, കസ്തൂരി, എട്ടാമത്തേത് മധം—ഇവയെല്ലാം സമര്പ്പിക്കണം.
ദദ്യാത്സൌഭാഗ്യകൃദ്യസ്മാത്സൌഭാഗ്യാഷ്ടകമിത്യുത। ഏവംനിവേദ്യ തത്സര്വമഗ്രതഃ ശിവയോഃ പുനഃ
സൗഭാഗ്യം നല്കുന്ന ഈ എട്ട് വസ്തുക്കള് 'സൗഭാഗ്യാഷ്ടകം' എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്; ഇവ ശിവനും ഭാര്യയും മുന്നില് സമര്പ്പിക്കണം.
ചൈത്രേ ശൃംഗാടകാന്പ്രാശ്യ സ്വപേദ്ഭൂമാവരിംദമ। പുനഃ പ്രഭാതേ ച തഥാ കൃതസ്നാനജപഃ ശുചിഃ
ചൈത്രമാസത്തില് ശ്രിംഗാടകമെന്ന ഭക്ഷണം കഴിച്ച ശേഷം ഭൂമിയില് ഉറങ്ങണം, കമലജനനായവനേ. രാവിലെ സ്നാനം ചെയ്ത് ജപം ചെയ്ത് ശുദ്ധനായിരിക്കണം.
സംപൂജ്യ ദ്വിജദാംപത്യം മാല്യവസ്ത്രം വിഭൂഷണൈഃ। സൌഭാഗ്യാഷ്ടകസംയുക്ത സൌവര്ണം പ്രതിമാദ്വയമ്
ബ്രാഹ്മണ ദമ്പതികളെ പൂക്കളും വസ്ത്രവും അലങ്കാരങ്ങളും നല്കി ആരാധിക്കണം. സൗഭാഗ്യാഷ്ടകവും ചേര്ത്ത് രണ്ട് പൊന് പ്രതിമകളും സമര്പ്പിക്കണം.
പ്രീയതാം മേത്ര ലലിതാ ബ്രാഹ്മണായ നിവേദയേത്। ഏവം സംവത്സരം യാവത്തൃതീയായാം സദാ നൃപ
ലളിതാദേവി എന്നെ പ്രസന്നയാകട്ടെ എന്നു പ്രാര്ത്ഥിച്ച് ബ്രാഹ്മണന് സമര്പ്പണം നടത്തണം. ഇങ്ങനെ ഓരോ വര്ഷവും മൂന്നാം ദിവസം ഈ ചടങ്ങ് നടത്തണം, രാജാവേ.
പ്രാശനേ ദാനമംത്രേ ച വിശേഷോയം നിബോധ മേ। ഗോശൃംഗാംബു മധൌ പ്രോക്തം വൈശാഖേ ഗോമയം പുനഃ
ഭക്ഷണത്തിലും ദാനത്തിലും ഒരു പ്രത്യേക നിയമമുണ്ട്—ശ്രദ്ധിക്കൂ: ചൈത്രത്തില് പശുവിന്റെ കൊമ്പില് നിന്നുള്ള വെള്ളം, വൈശാഖത്തില് പശുവിന്റെ ചാണകം ഉപയോഗിക്കണം.