ആചാര്യേ ദ്വിഗുണം ദത്ത്വാ പ്രണിപത്യ ക്ഷമാപയേത്। അനേന വിധിനാ യസ്തു കുര്യാദ്വൃക്ഷോത്സവം ബുധഃ
ആചാര്യന് ഇരട്ടമായി നൽകി, വന്ദിച്ച് ക്ഷമ ചോദിക്കണം. ഇങ്ങനെ വൃക്ഷോത്സവം നടത്തുന്ന ജ്ഞാനി—
സര്വാന്കാമാനവാപ്നോതി പദം ചാനന്തമശ്നുതേ। യശ്ചൈവമപി രാജേന്ദ്ര വൃക്ഷം സംസ്ഥാപയേദ്ബുധഃ
അവൻ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നേടും, അനന്തമായ സ്ഥിതിയും പ്രാപിക്കും. രാജാധിരാജാ, ഇങ്ങനെ ജ്ഞാനത്തോടെ വൃക്ഷം നട്ട് സ്ഥാപിക്കുന്നവനും—
സോപി സ്വര്ഗേ വസേദ്രാജന്യാവദിംദ്രായുതത്രയമ്। ഭൂതാന്ഭവ്യാംശ്ച മനുജാംസ്താരയേദ്രോമസംമിതാന്
അവനും മുപ്പത്തിമൂവായിരം ഇന്ദ്രന്മാരുടെ കാലം സ്വർഗത്തിൽ വസിക്കും. തനിക്കുള്ള രോമങ്ങളുടെ എണ്ണം പോലെ ഭൂതകാലവും ഭാവിയുമായ മനുഷ്യരെ രക്ഷിക്കും.
പരമാം സിദ്ധിമാപ്നോതി പുനരാവൃത്തിദുര്ലഭാമ്। യ ഇദം ശൃണുയാന്നിത്യം ശ്രാവയേദ്വാപി മാനവഃ
അവൻ പ്രാപ്യമായതിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതമായ സിദ്ധി നേടും, വീണ്ടും ജനനം പ്രയാസമുള്ളതും. ഈ വചനങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും കേൾക്കുന്നവനും മറ്റുള്ളവർക്കു കേൾപ്പിക്കുന്നവനും.
സോപി സംപൂജ്യതേ ദേവൈര്ബ്രഹ്മലോകേ മഹീയതേ। അപുത്രസ്യ ച പുത്രിത്വം പാദപാ ഏവ കുര്വതേ
അവനും ദേവന്മാരാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു, ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ മഹത്വം പ്രാപിക്കുന്നു. മക്കളില്ലാത്തവർക്കു മരങ്ങൾ തന്നെ മക്കളായി മാറുന്നു.
തീര്ഥേഷു പിംഡദാനാദീന്രോപകാണാം ദദംതി തേ। യത്നേനാപി ച രാജേംദ്ര അശ്വത്ഥാരോപണം കുരു
തിര്ഥങ്ങളിൽ പിണ്ഡം നൽകുന്നതും മറ്റു ദാനങ്ങളും മരങ്ങൾ നൽകുന്നു. അതുകൊണ്ട്, രാജാവേ, പരിശ്രമിച്ചെങ്കിലും ഒരു അശ്വത്തമരം നട്ടുപിടിപ്പിക്കണം.
സ തേ പുത്രസഹസ്രസ്യ കൃത്യമേകഃ കരിഷ്യതി। ധനീ ചാശ്വത്ഥവൃക്ഷേണ അശോകഃ ശോകനാശനഃ
ഒരു അശ്വത്തമരം നട്ടാൽ ആയിരം മക്കളുടെ ഫലമൊക്കെയും ലഭിക്കും. അശ്വത്തമരം സമ്പത്ത് നൽകുന്നു, അശോകമരം ദുഃഖം അകറ്റുന്നു.
പ്ലക്ഷോ യജ്ഞപ്രദഃ പ്രോക്തഃ ക്ഷീരീ ചായുഃപ്രദഃ സ്മൃതഃ। ജംബുകീ കന്യകാദാത്രീ ഭാര്യാദാ ദാഡിമീ തഥാ
പ്ലക്ഷമരം യജ്ഞഫലം നൽകുന്നു, ക്ഷീരിമരം ദീർഘായുസ് നൽകുന്നു. ജാമ്പുമരം പെൺമക്കളെ നൽകുന്നു, ദാടിമമരം ഭാര്യയെ നൽകുന്നു.
അശ്വത്ഥോ രോഗനാശായ പലാശോ ബ്രഹ്മദസ്തഥാ। പ്രേതത്വം ജായതേ പുംസോ രോപയേദ്യോ വിഭീതകമ്
അശ്വത്തമരം രോഗങ്ങൾ അകറ്റാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു, പലാശമരം ബ്രഹ്മത്വം നൽകുന്നു. എന്നാൽ, വിഭീതകമരം നട്ടാൽ പ്രേതാവസ്ഥയിലാകും.
അംകോലേ കുലവൃദ്ധിസ്തു ഖാദിരേണാപ്യരോഗിതാ। നിംബപ്രരോഹകാണാം തു നിത്യം തുഷ്യേദ്ദിവാകരഃ
അങ്കോളമരം കുടുംബം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു, ഖദിരമരം ആരോഗ്യവും നൽകുന്നു. നിമ്മരത്തിന്റെ തൈകൾ നട്ടവർക്ക് സൂര്യൻ എപ്പോഴും സന്തോഷം നൽകുന്നു.
ശ്രീവൃക്ഷേ ശംകരോ ദേവഃ പാടലായാം തു പാര്വതീ। ശിംശപായാമപ്സരസഃ കുംദേ ഗംധര്വസത്തമാഃ
ശ്രീവൃക്ഷത്തിൽ ശങ്കരൻ വസിക്കുന്നു, പാടലമരത്തിൽ പാർവതി. ശിംശപമരത്തിൽ അപ്സരസുകൾ, കുണ്ടമരത്തിൽ ഗന്ധർവന്മാർ വസിക്കുന്നു.
തിംതിഡീകേ ദാസവര്ഗാ വംജുലേ ദസ്യവസ്തഥാ। പുണ്യപ്രദഃ ശ്രീപ്രദശ്ച ചംദനഃ പനസസ്തഥാ
തിംതിഡികമരത്തിൽ ദാസവർഗ്ഗവും, വഞ്ജുലമരത്തിൽ കള്ളന്മാരും വസിക്കുന്നു. ചന്ദനവും പലവും പുണ്യവും ഐശ്വര്യവും നൽകുന്നു.
സൌഭാഗ്യദശ്ചംപകശ്ച കരീരഃ പാരദാരികഃ। അപത്യനാശകസ്താലോ ബകുലഃ കുലവര്ദ്ധനഃ
ചമ്പകമരം ഭാഗ്യവും, കരീരമരം പരസ്യഭാര്യ സംരക്ഷണവും നൽകുന്നു. താളമരം മക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നു, ബകുലമരം കുടുംബം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
ബഹുഭാര്യാ നാരികേലാ ദ്രാക്ഷാ സര്വാംഗസുംദരീ। രതിപ്രദാ തഥാ കോലീ കേതകീ ശത്രുനാശിനീ
തെങ്ങ് അനേകം ഭാര്യകളെ നൽകുന്നു, മുന്തിരിവള്ളി ശരീരമൊക്കെയും സുന്ദരമാക്കുന്നു. കോലമരം ആനന്ദം നൽകുന്നു, കേതകിമരം ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നു.
ഏവമാദി നഗാശ്ചാന്യേ യേ നോക്താസ്തേപി ദായകാഃ। പ്രതിഷ്ഠാം തേ ഗമിഷ്യംതി യൈസ്തു വൃക്ഷാഃ പ്രരോപിതാഃ
ഇവിടെ പറയാത്ത മറ്റു മരങ്ങളും പലവിധ അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകുന്നു. മരങ്ങൾ നട്ടവർക്ക് സ്ഥിരമായ പ്രശസ്തി ലഭിക്കും.
ഏകോനത്രിംശോഽധ്യായഃ । പുലസ്ത്യഉവാച। തഥൈവാന്യത്പ്രവക്ഷ്യാമി സര്വകാമഫലപ്രദമ്। സൌഭാഗ്യശയനംനാമ യത്പുരാണവിദോ വിദുഃ
പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: ഇതുപോലെ തന്നെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്ന മറ്റൊന്ന് ഞാൻ പറയാം. അതാണ് 'സൗഭാഗ്യശയനം' എന്ന് പുരാണജ്ഞന്മാർ വിളിക്കുന്നത്.
പുരാ ദഗ്ധേഷു ലോകേഷു ഭൂര്ഭുവഃ സ്വര്മഹാദിഷു। സൌഭാഗ്യം സര്വഭൂതാനാമേകസ്ഥമഭവത്തദാ
പണ്ടെ, ഭൂമി, അന്തരീക്ഷം, സ്വർഗം, മഹലോകം എന്നിവയും എല്ലാം ദഹിച്ചപ്പോൾ, എല്ലാ ജീവികളുടെ ഭാഗ്യവും ഒരിടത്ത് ചേരുകയായിരുന്നു.
വൈകുംഠം സര്വമാസാദ്യ വിഷ്ണോര്വക്ഷസ്ഥലേ സ്ഥിതമ്। തതഃ കാലേന കിയതാ പുനഃ സര്ഗവിധൌ നൃപഃ
ആ ഭാഗ്യം എല്ലാം വൈകുണ്ഠത്തിൽ എത്തി, വിഷ്ണുവിന്റെ നെഞ്ചിൽ തങ്ങുകയായിരുന്നു. പിന്നീട് കുറച്ചു കാലം കഴിഞ്ഞ്, സൃഷ്ടിക്കാലത്ത്,
അഹംകാരവൃതേലോകേ പ്രധാനപുരുഷാന്വിതേ। സ്പര്ദ്ധായാം ച പ്രവൃദ്ധായാം കമലാസനകൃഷ്ണയോഃ
അഹങ്കാരത്തിന്റെ ശക്തി ലോകത്ത് നിറഞ്ഞു, പ്രധാനനും പുരുഷനും കൂടെ. കമലാസനനും കൃഷ്ണനും തമ്മിൽ മത്സരം ഉയർന്നു.
പിംഗാകാരാ സമുദ്ഭൂതാ വഹ്നിജ്വാലാതിഭീഷണാ। തയാഭിതപ്തസ്യ ഹരേര്വക്ഷസസ്തദ്വിനിഃസൃതമ്
പിങ്ങള നിറമുള്ള, തീപോലെ ഭയങ്കരമായ ഒരു രൂപം ഉദിച്ചു. അവളുടെ ചൂടിൽ ഹരിയുടെ നെഞ്ച് ദഹിച്ചപ്പോൾ, അതിൽ നിന്ന് ആ ഭാഗ്യം പുറത്ത് വന്നു.
യദ്വക്ഷഃസ്ഥലമാശ്രിത്യ വിഷ്ണോഃ സൌഭാഗ്യമാസ്ഥിതമ്। രസരൂപം ന തദ്യാവദാപ്നോതി വസുധാതലേ
വിഷ്ണുവിന്റെ നെഞ്ചിൽ ആശ്രയിച്ചിരുന്ന ആ ഭാഗ്യം, ഭൂമിയിൽ എത്തുന്നതുവരെ ദ്രവരൂപം സ്വീകരിച്ചില്ല.
ഉത്ക്ഷിപ്തമംതരിക്ഷാത്തു ബ്രഹ്മപുത്രേണ ധീമതാ। ദക്ഷേണ പീതമാത്രം തദ്രൂപലാവണ്യകാരകമ്
അന്തരീക്ഷത്തിൽ നിന്ന് ബ്രഹ്മയുടെ പുത്രനായ ദക്ഷൻ അതിനെ എടുത്തു കുടിച്ചു. അതിനാൽ അവൻ സൌന്ദര്യവും ആകർഷണവും നേടി.
ബലംതേജോമഹജ്ജാതം ദക്ഷസ്യ പരമേഷ്ഠിനഃ। ശേഷം യദപതദ്ഭൂമാവഷ്ടധാ തദ്വ്യജായത
ദക്ഷനാമകനായ പരമേശ്വരനിൽ നിന്നു ജനിച്ച മഹത്തായ ശക്തിയും പ്രകാശവും ഭൂമിയിൽ വീണപ്പോൾ, അതു ശേഷനായി രൂപപ്പെട്ടു. അതിൽ നിന്ന് എട്ടു വകഭേദങ്ങൾ ഉദിച്ചു.
തതസ്ത്വോഷധയോ ജാതാഃ സപ്ത സൌഭാഗ്യദായികാഃ। ഇക്ഷവസ്തരുരാജശ്ച നിഷ്പവാവശ്ശാലിധാന്യകമ്
അതിനുശേഷം, ഏഴു ഭാഗ്യദായകമായ ഔഷധികൾ ഉദിച്ചു; ഇനിയും, ഇഷ്ടം പ്പെടുന്ന ഇക്ഷു, വൃക്ഷങ്ങളിൽ രാജാവ്, നിഷ്പവം, ശാലി അരി, ധാന്യങ്ങൾ എന്നിവയും ജനിച്ചു.
വികാരവച്ച ഗോക്ഷീരം കുസുംഭം കുസുമം തഥാ। ലവണം ചാഷ്ടമം തദ്വത്സൌഭാഗ്യാഷ്ടകമുച്യതേ
അതു പോലെ, മാറ്റങ്ങളായി പശുവിന്റെ പാൽ, കുസുംബം, പൂക്കൾ, എട്ടാമത്തേത് ഉപ്പു എന്നിവയും ഉദിച്ചു. ഇവയെല്ലാം എട്ട് ഭാഗ്യവസ്തുക്കൾ എന്നു പറയുന്നു.
പീതം യദ്ബ്രഹ്മപുത്രേണ യോഗജ്ഞാനവിദാ പുരാ। ദുഹിതാ സാഭവത്തസ്മാദ്യാ സതീത്യഭിധീയതേ
യോഗവും ജ്ഞാനവും അറിയുന്ന ബ്രഹ്മപുത്രൻ മുമ്പ് കുടിച്ചതു, അവന്റെ മകളായി മാറി. അതുകൊണ്ടാണ് അവളെ സതീ എന്നു വിളിക്കുന്നത്.
ലോകാനതീത്യ ലാലിത്യാല്ലലിതാ തേന ചോച്യതേ। ത്രൈലോക്യസുംദരീം ദേവീമുപയേമേ പിനാകധൃത്
ലോകങ്ങളെല്ലാം അതിക്രമിച്ച ലാളിത്യത്താൽ അവളെ ലളിതാ എന്നു വിളിക്കുന്നു. മൂന്നുലകിലും ഏറ്റവും സുന്ദരിയായ ആ ദേവിയെ പിനാകധാരി വിവാഹം ചെയ്തു.
ത്രിവിശ്വസൌഭാഗ്യമയീം ഭുക്തിമുക്തിഫലപ്രദാമ്। താമാരാധ്യ പുമാന്ഭക്ത്യാ നാരീ വാ കിം ന വിംദതി
മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും ഭാഗ്യത്തിന്റെ സാക്ഷാത്കാരമായ അവൾ ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നു. ഭക്തിയോടെ അവളെ ആരാധിച്ചാൽ, പുരുഷനോ സ്ത്രീയോ എന്ത് ആഗ്രഹിച്ചാലും ലഭിക്കാതെ പോകില്ല.
ഭീഷ്മ ഉവാച। കഥമാരാധനം തസ്യാ ലലിതായാ മുനേ വദ। യദ്വിധാനം ച ജഗതഃ ശാംതയേ തദ്വദസ്വ മേ
ഭീഷ്മൻ ചോദിച്ചു: മഹർഷേ, ആ ലളിതയെ എങ്ങനെ ആരാധിക്കണം? ലോകത്തിന് ശാന്തി ലഭിക്കാൻ ഏത് വിധം ചെയ്യണം എന്ന് ദയവായി പറഞ്ഞുതരൂ.
പുലസ്ത്യ ഉവാച। വസംതമാസമാസാദ്യ തൃതീയായാം ജനപ്രിയഃ। ശുക്ലപക്ഷസ്യ പൂര്വാഹ്ണേ തിലൈഃ സ്നാനം സമാചരേത്
പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: വസന്തകാലം വന്നാൽ, ജനങ്ങൾ ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ മൂന്നാം ദിവസം, രാവിലെ എള്ള് ഉപയോഗിച്ച് സ്നാനം ചെയ്യണം.