സൌവര്ണൌ കൂര്മമകരൌ രാജതൌ മത്സ്യഡുണ്ഡുഭൌ। താമ്രൌ കുംഭീരമംഡൂകാ വായസഃ ശിംശുമാരകഃ
പൊന്നിൽ നിർമ്മിച്ച ഒരു ആമയും മുത്തലയും, വെള്ളിയിൽ മീനും മൃദംഗവും, താമ്രത്തിൽ കലശം, തവള, കാക്ക, നീരാളി എന്നിവയും ഒരുക്കണം.
ഏവമാസാദ്യ തത്സര്വമാദാവേവ വിശാംപതേ। ശുക്ലമാല്യാമ്ബരധരഃ ശുക്ലംഗംധാനുലേപനഃ
ഇങ്ങനെ എല്ലാം ആദ്യം ഒരുക്കിയ ശേഷം, മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ യജമാനൻ വെളുത്തപൂവും വസ്ത്രവും ധരിച്ചു, വെളുത്ത ചന്ദനം പുരട്ടിയവനായി,
സര്വൌഷധ്യുദകൈഃ സര്വൈഃ സ്നാപിതോ വേദപാരഗൈഃ। യജമാനഃ സപത്നീകഃ പുത്രപൌത്രസമന്വിതഃ
വേദങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ എല്ലാ ഔഷധജലങ്ങളിലും യജമാനനെ स्नാനം ചെയ്യിപ്പിക്കണം; ഭാര്യയോടും മക്കളോടും മുമ്മക്കളോടും കൂടെ യജമാനൻ,
പശ്ചിമദ്വാരമാസാദ്യ പ്രവിശേദ്യാഗമംഡപമ്। തതോ മംഗലശബ്ദേന ഭേരീണാം നിഃസ്വനേന ച
പശ്ചിമവാതിലിലേക്ക് എത്തി യാഗമണ്ഡപത്തിൽ പ്രവേശിക്കണം; അതിനുശേഷം മംഗളശബ്ദവും മൃദംഗങ്ങളുടെ മുഴക്കവും ഉണ്ടാകണം.
രജസാ മംഡലം കുര്യാത്പംചവര്ണേന തത്ത്വവിത്। ഷോഡശാരം തതശ്ചക്രം പദ്മഗര്ഭം ചതുര്മുഖമ്
തത്ത്വജ്ഞാനിയാവാൻ അഞ്ചു വർണ്ണങ്ങളിലുള്ള പൊടി ഉപയോഗിച്ച് മണ്ഡലം വരയ്ക്കണം; പിന്നെ പതിനാറു അറ്റങ്ങളുള്ള ചക്രവും, നാലുമുഖമുള്ള പുഷ്പകേന്ദ്രവുമാണ് വരയ്ക്കേണ്ടത്.
ചതുരശ്രം തു പരിതോ വൃത്തം മധ്യേ സുശോഭനമ്। വേദ്യാശ്ചോപരിതഃ കൃത്വാ ഗ്രഹാന്ലോകപതീംസ്തതഃ
ചുറ്റും ചതുരാകൃതിയും നടുവിൽ മനോഹരമായ വൃത്തവും വരയ്ക്കണം; വേദിയുടെ മുകളിൽ ഗ്രഹങ്ങളെയും ലോകപാലകരെയും സ്ഥാപിക്കണം.
സംന്യസേന്മംത്രതഃ സര്വാന്പ്രതിദിക്ഷു വിചക്ഷണഃ। കലശം സ്ഥാപയേന്മധ്യേ വാരുണം മംത്രമാശ്രിതമ്
പണ്ഡിതൻ മന്ത്രങ്ങളോടെ എല്ലാം ഓരോ ദിക്കിലും സ്ഥാപിക്കണം; നടുവിൽ വരുണമന്ത്രം ജപിച്ച കലശം വെക്കണം.
ബ്രഹ്മാണം ച ശിവം വിഷ്ണും തത്രൈവ സ്ഥാപയേദ്ബുധഃ। വിനായകം ച വിന്യസ്യ കമലാമംബികാം തഥാ
അവിടെയായി ബ്രഹ്മാവിനെയും ശിവനെയും വിഷ്ണുവിനെയും, വിനായകനെയും കമലയും അംബികയെയും പണ്ഡിതൻ സ്ഥാപിക്കണം.
ശാംത്യര്ഥം സര്വലോകാനാം ഭൂതഗ്രാമം ന്യസേത്തതഃ। പുഷ്പഭക്ഷ്യഫലൈര്യുക്തമേവം കൃത്വാധിവാസനമ്
എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും ശാന്തിക്ക് വേണ്ടി, ഭൂതഗണങ്ങളെ പുഷ്പം, ഭക്ഷണം, പഴം എന്നിവയോടെ സ്ഥാപിച്ച് അർപ്പണം പൂർത്തിയാക്കണം.
കുംഭാംശ്ച രത്നഗര്ഭാംസ്താന്വാസോഭിഃ പരിവേഷ്ടയേത്। പുഷ്പഗംധൈരലംകൃത്യ ദ്വാരപാലാന്സമംതതഃ
രത്നങ്ങൾ നിറച്ച കലശങ്ങൾ വസ്ത്രങ്ങൾകൊണ്ട് പൊതിയണം; വാതില്കാവൽക്കാരെ ചുറ്റും പുഷ്പങ്ങളും സുഗന്ധങ്ങളും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കണം.
യജദ്ധ്വമിതി താന്ബ്രൂയാദാചാര്യമഭിപൂജയേത്। ബഹ്വൃചൌ പൂര്വതഃ സ്ഥാപ്യൌ ദക്ഷിണേന യജുര്വിദൌ
അവരെ വിളിച്ച്, "യജ്ഞം നടത്തൂ" എന്ന് പറയണം, ഗുരുവിനെ ആദരിക്കണം. ഋഗ്വേദം പാരായണം ചെയ്യുന്നവരെ കിഴക്കോട്ട് ഇരുത്തണം, യജുര്വേദം പാരായണം ചെയ്യുന്നവരെ തെക്കോട്ട് ഇരുത്തണം.
സാമഗൌ പശ്ചിമേ സ്ഥാപ്യാവുത്തരേണ അഥര്വണൌ। ഉദങ്മുഖോ ദക്ഷിണതോ യജമാന ഉപാവിശേത്
സാമവേദം പാരായണം ചെയ്യുന്നവരെ പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഇരുത്തണം, അതർവ്വവേദം പാരായണം ചെയ്യുന്നവരെ വടക്കോട്ട് ഇരുത്തണം. യജമാനൻ വേദിക്കിന്റെ തെക്കുവശത്ത് വടക്കോട്ട് മുഖം നോക്കി ഇരിക്കണം.
യജധ്വമിതി താന്ബ്രൂയാദ്യാജകാന്പുനരേവ താന്। ഉത്കൃഷ്ടമംത്രജാപ്യേന തിഷ്ഠധ്വമിതി ജാപകാന്
യജ്ഞം നടത്തൂ എന്ന് വീണ്ടും യജ്ഞം നടത്തുന്നവരോട് പറയണം; ഉത്തമമായ മന്ത്രം ജപിക്കുന്നവരോട്, "നിങ്ങൾ നില്ക്കൂ" എന്ന് പറയണം.
ഏവമാദിശ്യ താന്സര്വാന്സംധുക്ഷ്യാഗ്നിം സമംത്രവിത്। ജുഹുയാദാഹുതീര്മംത്രൈരാജ്യം ച സമിധസ്തഥാ
ഇങ്ങനെ എല്ലാവരെയും നിർദ്ദേശിച്ചശേഷം, മന്ത്രങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ അഗ്നി തെളിയിക്കണം; മന്ത്രങ്ങളോടൊപ്പം അഹുതികൾ അർപ്പിക്കണം, നെയ്യും ഇന്ധനവും ചേർത്ത്.
ഋത്വിഗ്ഭിശ്ചൈവ ഹോതവ്യം വാരുണൈരേവ സര്വതഃ। ഗ്രഹേഭ്യോ വിധിവദ്ധുത്വാ തഥേംദ്രായേശ്വരായ ച
പൂജാരികളും വാരുണപ്രതിഷ്ഠിതരും എല്ലാ ദിശകളിലുമാണ് ഹോമം നടത്തേണ്ടത്. ഗ്രഹങ്ങൾക്ക് വിധിപ്രകാരം ഹോമം ചെയ്തശേഷം, ഇന്ദ്രനും ഈശ്വരനുമാണ് അർപ്പണം ചെയ്യേണ്ടത്.
മരുദ്ഭ്യോ ലോകപാലേഭ്യോ വിധിവദ്വിശ്വകര്മണേ। ശാന്തിസൂക്തം ച രൌദ്രം ച പാവമാനം ച മംഗലമ്
മരുതുകൾക്കും ലോകപാലന്മാർക്കും വിധിപ്രകാരം വിശ്വകർമാവിനും അർപ്പണം നടത്തണം. ശാന്തി സൂക്തം, രൗദ്ര സൂക്തം, പാവമാന സൂക്തം, മംഗള സൂക്തം എന്നിവയും ജപിക്കണം.
ജപേച്ച പൌരുഷം സൂക്തം പൂര്വതോ ബഹ്വൃചഃ പൃഥക്। ശാക്രം രൌദ്രം ച സൌമ്യം ച കൌശ്മാംഡം ജാതവേദസമ്
കിഴക്കോട്ട് ഇരിക്കുന്ന ഋഗ്വേദി വേർതിരിച്ച് പുരുഷ സൂക്തം ജപിക്കണം; ശാക്രം, രൗദ്രം, സോമ്യം, കൗശ്മാണ്ഡം, ജാതവേദസം എന്നിവയും.
സൌരം സൂക്തം ജപേയുസ്തേ ദക്ഷിണേന യജുര്വിദഃ। വൈരാജം പൌരുഷം സൂക്തം സൌപര്ണം രുദ്രസംഹിതമ്
തെക്കോട്ട് ഇരിക്കുന്ന യജുര്വേദികൾ സൗര സൂക്തം ജപിക്കണം; വൈരാജം, പുരുഷ സൂക്തം, സൗപർണ്ണം, രുദ്രസംഹിത എന്നിവയും.
ശൈശവം പംചനിധനം ഗായത്രം ജ്യേഷ്ഠസാമ ച। വാമദേവ്യം ബൃഹത്സാമ രൌരവം ച രഥംതരമ്
ശൈശവം, പഞ്ചനിധനം, ഗായത്രം, ജ്യേഷ്ഠസാമം, വാമദേവ്യം, ബൃഹത്സാമം, റൗരവം, രഥന്തരം എന്നിവയും ജപിക്കണം.
ഗവാം വ്രതം വികീര്ണം ച രക്ഷോഘ്നം ച യമം തഥാ। ഗായേയുഃ സാമഗാ രാജന്പശ്ചിമദ്വാരമാശ്രിതാഃ
പശുക്കളുടെ വ്രതം, വികീർണം, രക്ഷോഘ്നം, യമം എന്നീ സൂക്തങ്ങൾ പടിഞ്ഞാറ് വാതായനത്തിൽ സാമഗങ്ങൾ പാടണം, രാജാവേ.
ആഥര്വണാശ്ചോത്തരതഃ ശാംതികം പൌഷ്ടികം തഥാ। ജപേയുര്മനസാ ദേവമാശ്രിതാ വരുണം പ്രഭുമ്
വടക്കോട്ട് ഇരിക്കുന്ന അതർവ്വവേദികൾ മനസ്സിൽ ശാന്തി സൂക്തവും പുഷ്ടി സൂക്തവും ജപിക്കണം; അവർ ദേവനായ വരുണനെ ആശ്രയിക്കണം.
പൂര്വേ ദ്യുരഭിതോ രാത്രാവേവം കൃത്വാധിവാസനമ്। ഗജാശ്വരഥവല്മീക സംഗമാദ്വ്രജഗോകുലാത്
പ്രഭാതത്തിലും രാത്രിയിലും ഇങ്ങനെ അധിവാസം നടത്തി, ആന, കുതിര, രഥം, വള്മീകം എന്നിവയുടെ കൂടിച്ചേരുന്ന സ്ഥലത്തുനിന്നും, പശുക്കളുടെ കുടിയിലുനിന്നും—
മൃദമാദായ കുംഭേഷു പ്രക്ഷിപേദോഷധീസ്തഥാ। രോചനാം ച സസിദ്ധാര്ഥാം ഗംധാന്ഗുഗ്ഗുലുമേവ ച
മണ്ണ് എടുത്ത് കുമ്പങ്ങളിൽ ഇടണം, ഔഷധികളും ചേർക്കണം; രോചനയും സിദ്ധാർത്ഥവും സുഗന്ധങ്ങളും ഗുഗ്ഗുലും ചേർക്കണം.
സ്നാപനം തസ്യ കര്ത്തവ്യം പംചഗവ്യസമന്വിതം। പൂര്വം കര്തുര്മഹാമംത്രൈരേവം കൃത്വാ വിധാനതഃ
അവനു പഞ്ചഗവ്യവും ചേർത്ത് സ്നാപനം നടത്തണം; ആദ്യം മഹാമന്ത്രങ്ങളോടുകൂടി നിർദ്ദിഷ്ടവിധിയിൽ ആചാരി ചെയ്യണം.
അതിവാഹ്യ ക്ഷപാമേവം വിധിയുക്തേന കര്മണാ। തതഃ പ്രഭാതേ വിമലേ സംജാതേ തു ശതം ഗവാം
ഇങ്ങനെ ആ രാത്രി വിധിപ്രകാരം ആചരിച്ച് കഴിച്ചശേഷം, പ്രഭാതത്തിൽ വിശുദ്ധി വന്നപ്പോൾ നൂറ് പശുക്കളെ—
ബ്രാഹ്മണേഭ്യഃ പ്രദാതവ്യമഷ്ടഷഷ്ട്യഥവാ പുനഃ। പംചാശദ്വാഥ ഷട്ത്രിംശത്പംചവിംശതി വാ പുനഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് നൽകണം, അല്ലെങ്കിൽ അറുപത്തിയെട്ട്, അല്ലെങ്കിൽ അമ്പത്, അല്ലെങ്കിൽ മുപ്പത്താറ്, അല്ലെങ്കിൽ ഇരുപത്തഞ്ച് പശുക്കളെ നൽകാം.
തതശ്ചാവസരപ്രാപ്തേ ശുദ്ധേ ലഗ്നേ സുശോഭനേ। വേദശബ്ദൈഃ സഗംധര്വൈര്വാദ്യൈശ്ച വിവിധൈഃ പുനഃ
ശുദ്ധിയും ഉത്തമമായ സമയവും വന്നപ്പോൾ, വേദപാരായണവും ഗന്ധർവഗാനവും വിവിധ വാദ്യങ്ങളുമൊത്ത്—
കനകാലംകൃതാം കൃത്വാ ജലേ ഗാമവതാരയേത്। സാമഗായ ച സാ ദേയാ ബ്രാഹ്മണായ വിശാംപതേ
പശുവിനെ പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ച് വെള്ളത്തിൽ കൊണ്ടുപോകണം; അവൾ സാമഗനും ബ്രാഹ്മണനും നൽകണം, ജനങ്ങളുടെ പ്രഭുവേ.
പാത്രീമാദായ സൌവര്ണീ പംചരത്നസമന്വിതാമ്। തതോ നിക്ഷിപ്യ മകരാന്മത്സ്യാദീംശ്ചൈവ സര്വശഃ
പഞ്ചരത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച പൊൻപാത്രം എടുത്ത്, അതിൽ മകരം, മീൻ തുടങ്ങിയ എല്ലാ ജലജീവികളും വെക്കണം.
ധൃതാം ചതുര്ഭിര്വിപ്രൈശ്ച വേദവേദാംഗപാരഗൈഃ। മഹാനദീജലോപേതാം ദധ്യക്ഷതവിഭൂഷിതാമ്
വേദവും വേദാംഗങ്ങളും പൂർണ്ണമായി പഠിച്ച നാല് ബ്രാഹ്മണന്മാർ ആ പാത്രം പിടിക്കണം. വലിയ നദിയിൽ നിന്നെടുത്ത വെള്ളം നിറച്ച്, തൈര്, അക്ഷതം എന്നിവകൊണ്ട് അണിയിച്ചിരിക്കണം.