ശ്രാവണാദിഷു മാസേഷു ക്രമാദേതാനി സര്വദാ। യസ്മിന്മാസേ വ്രതാദിഃ സ്യാത്തത്പുഷ്പൈരര്ചയേദ്ധരിമ്
ശ്രാവണമാസം മുതൽ ആരംഭിക്കുന്ന മാസങ്ങളിൽ ഇവ പുഷ്പങ്ങൾ ക്രമത്തിൽ സമർപ്പിക്കണം. ഏത് മാസത്തിൽ വ്രതം ആചരിക്കുകയോ, ആ മാസത്തിലെ പുഷ്പങ്ങൾ കൊണ്ടു ഹരിയെ പൂജിക്കണം.
ഏവം സംവത്സരം യാവദുപോഷ്യ വിധിവന്നരഃ। വ്രതാംതേ ശയനം ദദ്യാച്ഛയനോപസ്കരാന്വിതമ്
ഇങ്ങനെ ഒരു വർഷം മുഴുവൻ വ്രതം ശരിയായി പാലിക്കണം. വ്രതം കഴിഞ്ഞാൽ, കിടക്കയും അതിന്റെ ഉപകരണങ്ങളും സമർപ്പിക്കണം.
രോഹിണീചംദ്രമിഥുനം കാരയിത്വാ തു കാംചനമ്। ചംദ്രഃ ഷഡംഗുലഃ കാര്യോ രോഹിണീ ചതുരംഗുലാ
രോഹിണിയും ചന്ദ്രനും സ്വർണ്ണത്തിൽ നിർമ്മിച്ച്, ചന്ദ്രൻ ആറു വിരൽ വലിപ്പത്തിലും രോഹിണി നാല് വിരൽ വലിപ്പത്തിലും ഉണ്ടാക്കണം.
മുക്താഫലാഷ്ടകയുതാം സിതനേത്രസമന്വിതാമ്। ക്ഷീരകുംഭോപരി പുനഃ കാംസ്യപാത്രാക്ഷതാന്വിതാമ്
എട്ട് മുത്തുകളും വെളുത്ത കണ്ണുകളും അതിൽ അലങ്കരിക്കണം. പാലിന്റെ കലശത്തിന്മേൽ വെക്കണം; പിന്നെ കഞ്ചവാടിയിൽ അക്ഷതയും ചേർക്കണം.
ദദ്യാന്മംത്രേണ പൂര്വാഹ്ണേ ശാലീക്ഷുഫലസംയുതാമ്। ശ്വേതാമഥ സുവര്ണാസ്യാം രൌപ്യഖുരസമന്വിതാമ്
പ്രഭാതത്തിൽ മന്ത്രം ചൊല്ലി, അരി കഷ്ണവും ഇച്ചിരി കപ്പലണ്ടി പഴവും ചേർത്ത്, വെള്ള നിറമുള്ള ഒരു പാത്രത്തിൽ, പൊന്നുകൊണ്ട് ചെയ്ത വായും വെള്ളിയിൽ നിർമ്മിച്ച കുരയും ഉള്ളതിൽ സമർപ്പിക്കണം.
സവസ്ത്രഭാജനാം ധേനും തഥാ ശംഖം ച ഭാജനമ്। ഭൂഷണൈര്ദ്വിജദാമ്പത്യമലംകൃത്യ ഗുണാന്വിതം
വസ്ത്രവും പാത്രവും സഹിതം ഒരു പശുവിനെയും, പാത്രമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ശംഖും, ഗുണങ്ങൾ ഉള്ള ബ്രാഹ്മണ ദമ്പതികളെ ആഭരണങ്ങൾ അണിയിച്ച് അലങ്കരിച്ചും സമർപ്പിക്കണം.
ചംദ്രോയം വിപ്രരൂപേണ സഭാര്യ ഇതി കല്പയേത്। യഥാ തേ രോഹിണീ കൃഷ്ണ ശയനം ന ത്യജേദപി
ഈ ബ്രാഹ്മണനും ഭാര്യയും ചന്ദ്രനെന്ന രൂപത്തിൽ കരുതണം; എങ്ങനെയെങ്കിൽ, രോഹിണി കൃഷ്ണന്റെ ശയനം ഒരിക്കലും വിട്ടുപോകാത്തതുപോലെ.
സോമരൂപസ്യ വൈതദ്വന്ന മേ ഭേദോ വിഭൂതിഭിഃ। യഥാ ത്വമേവ സര്വേഷാം പരമാനംദമുക്തിദഃ
ചന്ദ്രന്റെ രൂപത്തിലും ഇതിലും ഭേദം ഇല്ല, അതിന്റെ മഹിമയിൽ; നീയാണല്ലോ എല്ലാവർക്കും പരമാനന്ദവും മോക്ഷവും നൽകുന്നവൻ.
ഭുക്തിര്മുക്തിസ്തഥാ ഭക്തിസ്ത്വയി ചംദ്ര ദൃഢാസ്തു മേ। ഇതി സംസാരഭീതസ്യ മുക്തികാമസ്യ ചാനഘ
എനിക്ക് ഭോഗവും മോക്ഷവും, നിന്നിലേക്കുള്ള ഭക്തിയും ഉറപ്പായിരിക്കട്ടെ, ഹേ ചന്ദ്രനേ; ഇങ്ങനെ, സാംസാരിക ഭയമുള്ളവനും മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവനും വേണ്ടി, പാപരഹിതനായവനേ.
രൂപാരോഗ്യായുഷാമേതദ്വിധായകമനുത്തമമ്। ഇദമേവ പിതൄണാം ച സര്വദാ വല്ലഭം നൃപ
ഇത് സൗന്ദര്യവും ആരോഗ്യവും ദീർഘായുസ്സും നൽകുന്ന അതുല്യമായ മാർഗമാണ്; രാജാവേ, ഇത് പിതൃകൾക്കു എന്നും പ്രിയപ്പെട്ടതുമാണ്.
ത്രൈലോക്യാധിപതിര്ഭൂത്വാ സപ്തകല്പശതത്രയമ്। ചംദ്രലോകമവാപ്നോതി പുനരാവൃത്തിദുര്ലഭമ്
മൂന്നു ലോകങ്ങൾക്കും അധിപതിയായി, മൂന്നു നൂറ് ഏഴു കല്പങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാൽ, ഒരാൾ ചന്ദ്രലോകം പ്രാപിക്കും; അവിടെനിന്ന് തിരികെ വരുന്നത് വളരെ ദുർലഭമാണ്.
നാരീ വാ രോഹിണീചംദ്രശയനം യാ സമാചരേത്। സാപി തത്ഫലമാപ്നോതി പുനരാവൃത്തിദുര്ലഭമ്
ഏതു സ്ത്രീ രോഹിണി-ചന്ദ്ര ശയനവിധി ആചരിച്ചാലും, അവൾക്കും അതേ ഫലം ലഭിക്കും; അവിടെനിന്ന് തിരികെ വരുന്നത് ദുർലഭമാണ്.
ഇതി പഠതി ശൃണോതി വാ യ ഇത്ഥം മധുമഥനാര്ചനമിംദുകീര്തനേന। മതിമപി ച ദദാതി സോപി ശൌരേര്ഭവനഗതഃ പരിപൂജ്യതേമരൌഘൈഃ
മധുമഥനന്റെ പൂജയും ചന്ദ്രന്റെ സ്തുതിയും ഇങ്ങനെ വായിക്കുകയോ കേൾക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവനും, മനസ്സും സമർപ്പിച്ചാൽ, ശൗരിയുടെ ഭവനത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് ദേവഗണങ്ങൾക്കിടയിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.
ഭീഷ്മ ഉവാച। തടാകാരാമകൂപേഷു വാപീഷു നലിനീഷു ച। വിധിം വദസ്വ മേ ബ്രഹ്മന്ദേവതായതനേഷു ച
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു: കുളം, തോട്ടം, കിണർ, വെള്ളച്ചാട്ടം, താമരക്കുളം എന്നിവയിലും, ദേവതാമന്ദിരങ്ങളിലും, ആചാരങ്ങൾ എങ്ങനെയാണെന്ന് എനിക്ക് പറയൂ, ബ്രാഹ്മണനേ.
കേ തത്ര ഋത്വിജോ വിപ്രാ വേദീ വാ കീദൃശീ ഭവേത്। ദക്ഷിണാബലയഃ കാലഃ സ്ഥാനമാചാര്യ ഏവ ച
അവിടെ ആരാണ് യജ്ഞം നടത്തുന്നത്, എങ്ങനെയുള്ള ബ്രാഹ്മണന്മാരാണ് വേണ്ടത്, യാഗവേദി എങ്ങനെയിരിക്കണം, ദാനം, ശക്തി, സമയം, സ്ഥലം, ഗുരു ഇവയൊക്കെ എന്തൊക്കെയാണ്?
ദ്രവ്യാണി കാനി ശസ്താനി സര്വമാചക്ഷ്വ സുവ്രത। പുലസ്ത്യ ഉവാച। ശൃണു രാജന്മഹാബാഹോ തടാകാദിഷു യോ വിധിഃ
ഏത് വസ്തുക്കളാണ് അനുയോജ്യം? എല്ലാം വിശദമായി പറയൂ, ധർമ്മനിഷ്ഠനായവനേ. പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: മഹാബാഹുവായ രാജാവേ, കുളം മുതലായവയിലുളള ആചാരങ്ങൾ കേൾക്കൂ.
പുരാണേഷ്വിതിഹാസോയം പഠ്യതേ രാജസത്തമ। പ്രാപ്യ പക്ഷം ശുഭം ശുക്ലം സംപ്രാപ്തേ ചോത്തരായണേ
പുരാണങ്ങളിൽ ഈ കഥ പറയപ്പെടുന്നു, രാജാവേ; ശുഭമായ ഒരു പക്ഷം ലഭിച്ചപ്പോൾ, ഉത്തരായണകാലം എത്തിയപ്പോൾ.
പുണ്യേഹ്നി വിപ്രൈഃ കഥിതേ കൃത്വാ ബ്രാഹ്മണവാചനമ്। അശുഭൈര്വര്ജിതേ ദേശേ തടാകസ്യ സമീപതഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാർ നിർദേശിച്ച ഒരു പുണ്യദിനത്തിൽ, ബ്രാഹ്മണവേദപാരായണം നടത്തി, അശുഭം ഇല്ലാത്ത സ്ഥലത്ത്, കുളത്തിനടുത്ത് ആചാരം നടത്തണം.
ചതുര്ഹസ്താം സമാം വേദീം ചതുരശ്രാം ചതുര്മുഖീമ്। തഥാ ഷോഡശഹസ്തഃ സ്യാന്മംഡപശ്ച ചതുര്മുഖഃ
നാലു കൈ നീളമുള്ള, ചതുരസ്രവും നാലു വശങ്ങളുമുള്ള യാഗവേദി ഉണ്ടാകണം; അതുപോലെ, പതിനാറു കൈ നീളമുള്ള, നാലു വശങ്ങളുള്ള മണ്ഡപവും വേണം.
വേദ്യാസ്തു പരിതോ ഗര്താരത്നിമാത്രാസ്ത്രിമേഖലാഃ। നവ സപ്താഥ വാ പംച ഋജുവക്ത്രാ നൃപാത്മജ
വേദിയുടെ ചുറ്റും ഒരു മുഴ നീളമുള്ള, മൂന്നു വളയങ്ങളുള്ള കുഴികൾ ഉണ്ടാകണം; ഒൻപത്, ഏഴ് അല്ലെങ്കിൽ അഞ്ച് നേരായ വശങ്ങളുള്ളവ, രാജകുമാരനേ.
വിതസ്തിമാത്രാ യോനിഃ സ്യാത്ഷട്സപ്താംഗുലി വിസ്തൃതാ। ഗര്താശ്ച ഹസ്തമാത്രാഃ സ്യുസ്ത്രിപര്വോച്ഛ്രിതമേഖലാഃ
യോനി ഒരു വിരൽവിരൽ നീളമുള്ളതും, ആറോ ഏഴോ വിരൽ വീതിയുള്ളതും ആകണം; കുഴികൾ ഒരു കൈ നീളവും, മൂന്നു വളയങ്ങൾ ഉയർത്തിയതും ആകണം.
സര്വതസ്തു സവര്ണാഃ സ്യുഃ പതാകാധ്വജസംയുതാഃ। അശ്വത്ഥോദുംബരപ്ലക്ഷവടശാഖാകൃതാനി തു
എല്ലാം ഒരേ നിറത്തിൽ, പതാകകളും കൊടികളും അലങ്കരിച്ചവയാകണം; അശ്വത്ത, ഉദുംബര, പ്ലക്ഷ, വട വൃക്ഷങ്ങളുടെ കൊമ്പുകളാൽ നിർമ്മിച്ചവയാകണം.
മംഡപസ്യ പ്രതിദിശം ദ്വാരാണ്യേതാനി കാരയേത്। ശുഭാസ്തത്രാഷ്ടഹോതാരോ ദ്വാരപാലാസ്തഥാഷ്ട വൈ
മണ്ഡപത്തിന്റെ ഓരോ ദിക്കിലും വാതിലുകൾ നിർമ്മിക്കണം; അവിടെയായി എട്ട് ശുഭപ്രദമായ യജ്ഞികന്മാരെയും എട്ട് വാതില്കാവൽക്കാരെയും നിയമിക്കണം.
അഷ്ടൌ തു ജാപകാഃ കാര്യാ ബ്രാഹ്മണാ വേദപാരഗാഃ। സര്വലക്ഷണസംപൂര്ണാന്മംത്രജ്ഞാന്വിജിതേംദ്രിയാന്
എട്ട് ജപകർ വേണം; വേദങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള, എല്ലാ ശുഭലക്ഷണങ്ങളോടും മന്ത്രജ്ഞാനവും ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹവും ഉള്ള ബ്രാഹ്മണന്മാരായിരിക്കണം.
കുലശീലസമായുക്താന്സ്ഥാപയേദ്വൈ ദ്വിജോത്തമാന്। പ്രതിഗര്തേഷു കലശാ യജ്ഞോപകരണാനി ച
ഉത്തമവംശവും നല്ല ശീലവും ഉള്ള ദ്വിജന്മാരെ നിയമിക്കണം; ചുറ്റുമുള്ള കുഴികളിൽ കലശങ്ങളും യജ്ഞോപകരണങ്ങളും വെക്കണം.
വ്യജനേ ചാസനം ശുഭ്രം താമ്രപാത്രം സുവിസ്തരമ്। തതസ്ത്വനേകവര്ണാസ്യുര്ബലയഃ പ്രതിദൈവതമ്
വെളുത്ത ഇരിപ്പിടം, വീശുവാൻ ഒരു വീശൽ, വിശാലമായ ഒരു താമ്രപാത്രം എന്നിവ ഒരുക്കണം; അതിനുശേഷം ഓരോ ദേവതയ്ക്കും വിവിധ ഭോജനങ്ങൾ അർപ്പിക്കണം.
ആചാര്യഃ പ്രക്ഷിപേദ്ഭൂമാവനുമംത്ര്യ വിചക്ഷണഃ। അരത്നിമാത്രോ യൂപഃ സ്യാത്ക്ഷീരവൃക്ഷവിനിര്മിതഃ
പണ്ഡിതനായ ആചാര്യൻ ആലോചിച്ച് ഭൂമിയിൽ യജ്ഞസ്ഥംഭം സ്ഥാപിക്കണം; അത് ഒരു അരതാളിന്റെ ഉയരവും പാൽകുടിയുള്ള വൃക്ഷത്തിൽ നിന്നുമുള്ളതും ആയിരിക്കണം.
യജമാനപ്രമാണോ വാ സംസ്ഥാപ്യോ ഭൂതിമിച്ഛതാ। ഹേമാലംകാരിണഃ കാര്യാഃ പംചവിംശതി ഋത്വിജഃ
അല്ലെങ്കിൽ, യജമാനന്റെ ഉയരമനുസരിച്ചും സ്ഥാപിക്കാം, ഐശ്വര്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക്; പൊന്നാലങ്കാരങ്ങൾ ധരിച്ച ഇരുപത്തഞ്ച് യജ്ഞികന്മാരെ നിയമിക്കണം.
കുംഡലാനി ച ഹൈമാനി കേയൂരകടകാനി ച। തഥാംഗുലിപവിത്രാണി വാസാംസി വിവിധാനി ച
പൊൻ കാതിലക്ക, കൈവള, വളകൾ, അങ്ങനെ തന്നെ വിരൽമുദ്രകൾ, വിവിധ വസ്ത്രങ്ങൾ എന്നിവയും നൽകണം.
ദദ്യാത്സമാനി സര്വേഷാമാചാര്യേ ദ്വിഗുണം സ്മൃതമ്। ദദ്യാച്ഛയ(പ)നസംയുക്തമാത്മനശ്ചാപി യത്പ്രിയമ്
എല്ലാവർക്കും സമമായ ദാനങ്ങൾ നൽകണം; ആചാര്യന് ഇരട്ടയായി നൽകണമെന്ന് നിയമമുണ്ട്. തനിക്കിഷ്ടമായതും, കൂടാതെ കിടക്കയും കുടയും കൂടി നൽകണം.