സുവര്ണശൃംഗാഭരണൌ രാജതാഢ്യ ഖുരൌ ച തൌ।। നാനാഫലസമായുക്തൌ ഘ്രാണഗംധകരംഡകൌ
പൊന്നുപോലുള്ള കൊമ്പിലങ്കാരവും, വെള്ളിയാൽ അലങ്കരിച്ച കുരുകളും, പലവിധ ഫലങ്ങളുമായി, സുഗന്ധമുള്ള പാത്രംപോലെയുള്ള മൂക്കും അവർക്കുണ്ട്.
ഇത്യേവം രചയിത്വാ തു ധൂപദീപൈസ്തഥാര്ചയേത്।। യാ ലക്ഷ്മീസ്സര്വഭൂതാനാം യാ ച ദേവേഷ്വവസ്ഥിതാ
ഇങ്ങനെ ഒരുക്കിയ ശേഷം, ധൂപവും ദീപവും കത്തിച്ച്, എല്ലാ ജീവികളിലും ദേവന്മാരിലും വസിക്കുന്ന ലക്ഷ്മിയെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിക്കണം.
ധേനുരൂപേണ സാ ദേവീ മമ പാപം വ്യപോഹതു।। വിഷ്ണോര്വക്ഷസി യാ ലക്ഷ്മീഃ സ്വാഹാ യാ ച വിഭാവസൌ
പശുവിന്റെ രൂപത്തിൽ ഉള്ള ആ ദേവി എന്റെ പാപങ്ങൾ നീക്കട്ടെ; വിഷ്ണുവിന്റെ നെഞ്ചിൽ വസിക്കുന്ന ലക്ഷ്മിയും, സ്വാഹയും, അഗ്നിയിൽ വസിക്കുന്നവളും.
ചംദ്രാര്കശക്രശക്തിര്യാ സാ ധേനുര്വരദാസ്തു മേ।। സ്വധാ ത്വം പിതൃമുഖ്യാനാം സ്വാഹാ യജ്ഞഭുജാം യതഃ
ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ, ഇന്ദ്രൻ, ശക്തി എന്നിവരുടെ ശക്തിയായ ദേവി, ആ വരദായകമായ പശു എനിക്ക് ലഭിക്കട്ടെ; പിതൃകളുടെ സ്വധയും, യജ്ഞഭോജകരുടെ സ്വാഹയും നീ തന്നെയാണ്.
സര്വപാപഹരാ ധേനുസ്തസ്മാദ്ഭൂതിം പ്രയച്ഛ മേ।। ഏവമാമംത്ര്യ താം ധേനും ബ്രാഹ്മണായ നിവേദയേത്
പശു എല്ലാപാപങ്ങളും നീക്കുന്നു, അതുകൊണ്ട് എനിക്ക് ഐശ്വര്യം നൽകണമേ; ഇങ്ങനെ ആ ദേവിയെ ആഹ്വാനിച്ച ശേഷം, ആ പശുവിനെ ഒരു ബ്രാഹ്മണന് സമർപ്പിക്കണം.
വിധാനമേതദ്ധേനൂനാം സര്വാസാമപി പഠ്യതേ।। യാസ്തു പാപവിനാശിന്യഃ പഠ്യംതേ ദശ ധേനവഃ
പശുക്കളുടെ ഈ വിധിയാണ് എല്ലാപശുക്കൾക്കും പറയപ്പെടുന്നത്; പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന പത്ത് പശുക്കളെക്കുറിച്ച് ഇപ്പോൾ പറയാം.
താസാം സ്വരൂപം വക്ഷ്യാമി നാമാനി ച നരാധിപ।। പ്രഥമാ ഗുഡധേനുഃ സ്യാദ്ഘൃതധേനുരഥാപരാ
അവയുടെ രൂപവും പേരുകളും ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം രാജാവേ; ആദ്യം ഗുഡപശുവാണ്, രണ്ടാമത്തേത് നെയ്യുപശു.
തിലധേനുസ്തൃതീയാ ച ചതുര്ഥീ ജലനാമികാ।। ക്ഷീരധേനുഃ പംചമീ ച മധുധേനുസ്തഥാപരാ
മൂന്നാമത്തേത് എള്ളുപശു, നാലാമത്തേത് വെള്ളപ്പശു; അഞ്ചാമത്തേത് പാൽപശു, അതിനുശേഷം തേൻപശു.
സപ്തമീ ശര്കരാധേനുരഷ്ടമീ ദധികല്പിതാ।। രസധേനുശ്ച നവമീ ദശമീ സ്യാത്സ്വരൂപതഃ
ഏഴാമത്തേത് പഞ്ചസാരപശു, എട്ടാമത്തേത് തയിരുപശു; ഒൻപതാമത്തേത് രസപശു, പത്താമത്തേത് സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ.
കുംഭാസ്സ്യൂ രസധേനൂനാമിതരാസാം സ്വരാശയഃ।। സുവര്ണധേനും ചാപ്യത്ര കേചിദിച്ഛംതി മാനവാഃ
കുമ്പങ്ങൾ രസപശുക്കൾക്കാണ്, മറ്റുള്ളവ സ്വഭാവപ്രകാരം തന്നെ; ചിലർ ഇവിടെ പൊൻപശുവിനെയാണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്.
നവനീതേന തൈലൈശ്ച തഥാന്യേപി മഹര്ഷയഃ।। ഏതദേവവിധാനം സ്യാത്ത ഏവോപസ്കരാസ്സ്മൃതാഃ
പുതിയ വെണ്ണ, എണ്ണകൾ, മറ്റു വസ്തുക്കൾ എന്നിവകൊണ്ടും, മഹർഷികൾ ഈ രീതിയാണ് നിർദ്ദേശിച്ചത്; ഇവയാണ് യുക്തമായ ഉപകരണങ്ങൾ.
മംത്രാവാഹനസംയുക്താഃ സദാ പര്വണി പര്വണി।। യഥാ ശ്രാദ്ധം പ്രദാതവ്യാ ഭുക്തിമുക്തിഫലപ്രദാഃ
മന്ത്രങ്ങളോടും ആഹ്വാനത്തോടും കൂടെ, എല്ലാ ഉത്സവങ്ങളിലും, ശ്രാദ്ധത്തിൽപോലെ, ഈ പശുക്കൾ സമർപ്പിക്കണം; ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നവയാണിവ.
ഗുഡധേനുപ്രസംഗേന സര്വാസ്തവ മയോദിതാഃ।। അശേഷയജ്ഞഫലദാഃ സര്വപാപഹരാഃ ശുഭാഃ
ഗുഡപശുവിന്റെ സന്ദർഭത്തിൽ, ഇവയെല്ലാം ഞാൻ വിശദീകരിച്ചു; അവ സമ്പൂർണ്ണ യജ്ഞഫലം നൽകുന്നു, എല്ലാപാപങ്ങളും നീക്കുന്നു, ശുഭകരവുമാണ്.
വ്രതാനാമുത്തമം യസ്മാദ്വിശോകദ്വാദശീവ്രതമ്।। തദംഗത്വേന ചൈവാത്ര ഗുഡധേനുഃ പ്രശസ്യതേ
വ്രതങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമം വിഷോകദ്വാദശി വ്രതമാണ്; അതിന്റെ ഭാഗമായിട്ടാണ് ഗുഡപശു ഇവിടെ പ്രത്യേകമായി പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നത്.
അയനേ വിഷുവേ പുണ്യേ വ്യതീപാതേ തഥാ പുനഃ।। ഗുഡധേന്വാദയോ ദേയാ ഉപരാഗാദിപര്വസു
സൂര്യാസ്തമനം, സമവർഷം, ഗ്രഹണങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വിശുദ്ധ ദിവസങ്ങളിൽ, ശർക്കരയും പശുവുകളും പോലുള്ള ദാനങ്ങൾ നൽകണം.
വിശോകദ്വാദശീ ചൈഷാ സര്വപാപഹരാ ശുഭാ।। യാമുപോഷ്യ നരോ യാതി തദ്വിഷ്ണോഃ പരമം പദമ്
ഈ വിശോക ദ്വാദശി എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുന്ന ശുഭദിനമാണ്. ആരെങ്കിലും ഈ വ്രതം ആചരിച്ചാൽ, അവൻ വിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദം പ്രാപിക്കും.
ഇഹലോകേ സ സൌഭാഗ്യമായുരാരോഗ്യമേവ ച।। വൈഷ്ണവം പുരമാപ്നോതി മരണേ സ്മരണം ഹരേഃ
ഈ ലോകത്ത് അവന് ഭാഗ്യവും ദീർഘായുസും ആരോഗ്യവും ലഭിക്കും. മരണം വരുമ്പോൾ, അവൻ വൈഷ്ണവലോകം പ്രാപിച്ച് ഹരിയെ ഓർക്കും.
നവാര്ബുദസഹസ്രാണി ദശ ചാഷ്ടൌ ച ധര്മവിത്।। ന ശോകദുഃഖദൌര്ഗത്യം തസ്യ സംജായതേ നൃപ
ഒമ്പതിനായിരം എൺപതിമൂന്നു കാലങ്ങളോളം, ധർമ്മം അറിയുന്നവന് ദു:ഖം, ശോകം, ദാരിദ്ര്യം എന്നിവ ഒന്നും അനുഭവിക്കേണ്ടി വരില്ല, രാജാവേ.
നാരീ വാ കുരുതേ യാ തു വിശോകദ്വാദശീമിമാം।। നൃത്യഗീതപരാ നിത്യം സാപി തത്ഫലമാപ്നുയാത്
ഏതെങ്കിലും സ്ത്രീ ഈ വിശോക ദ്വാദശി ആചരിച്ചാൽ, നൃത്തഗാനങ്ങളിൽ എപ്പോഴും ഭക്തിയോടെ ഏർപ്പെട്ടാൽ, അവൾക്കും അതേ ഫലം ലഭിക്കും.
യസ്മാദഗ്രേ ഹരേര്നൃത്യമനന്തം ഗീതവാദനമ് മധുമുരനരകാരേരര്ചനം വാഥ പശ്യേത്
കാരണം, അവൾ ഹരിയുടെ മുമ്പിൽ അനന്തമായ നൃത്തവും ഗാനം വാദ്യങ്ങളും, അല്ലെങ്കിൽ മധുസൂദനനും മുരനും നരകാസുരനുമെല്ലാം പൂജിക്കപ്പെടുന്നത് കാണുന്നു.
മതിമപി ച ജനാനാം യോ ദദാതീന്ദ്രലോകേ ഭീഷ്മ ഉവാച।। ഭഗവന്ശ്രോതുമിച്ഛാമി ദാനമാഹാത്മ്യമുത്തമമ്
ഇന്ദ്രലോകത്ത് ജനങ്ങൾക്ക് ജ്ഞാനം നൽകുന്നവൻ— ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു: ഭഗവനെ, ദാനത്തിന്റെ പരമ മഹത്വം ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
യദക്ഷയം പരേ ലോകേ ദേവര്ഷിഗണപൂജിതമ് മേരോഃ പ്രദാനം വക്ഷ്യാമി ദശധാ നൃപസത്തമ
പരലോകത്ത് ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും ആദരിക്കുന്ന, ക്ഷയിക്കാത്തത് എന്താണോ, അതായത് മേരു പർവതത്തിന്റെ പത്ത് വിധ ദാനങ്ങൾ, രാജാവേ, ഞാൻ വിശദമായി പറയും.
യത്പ്രദാതാനംതലോകാന്പ്രാപ്നോതി സുരപൂജിതാന്।। പുരാണേഷു ച വേദേഷു യജ്ഞേഷ്വായതനേഷു ച
അത് ദാനം ചെയ്താൽ ദേവന്മാർ ആദരിക്കുന്ന ലോകങ്ങൾ ലഭിക്കും; പുരാണങ്ങളിലും വേദങ്ങളിലും യാഗങ്ങളിലും ക്ഷേത്രങ്ങളിലും അതിനെക്കുറിച്ച് പറയുന്നു.
ന തത്ഫലമധീതേഷു കൃതേഷ്വിഹ യദശ്നുതേ।। തസ്മാദ്ദാനം പ്രവക്ഷ്യാമി പര്വതാനാമനുക്രമാത്
അത് പഠനത്തിലോ കർമ്മത്തിലോ ഈ ലോകത്ത് ലഭ്യമല്ല; അതിനാൽ, പർവതങ്ങളുടെ ദാനം ക്രമമായി ഞാൻ വിശദീകരിക്കും.
പ്രഥമോ ധാന്യശൈലഃ സ്യാദിദ്വതീയോ ലവണാചലഃ।। ഗുഡാചലസ്തൃതീയസ്തു ചതുര്ഥോ ഹേമപര്വതഃ
ആദ്യത്തേത് ധാന്യപർവതം, രണ്ടാമത്തേത് ഉപ്പുപർവതം, മൂന്നാമത്തേത് ശർക്കരാപർവതം, നാലാമത്തേത് പൊൻപർവതം.
പംചമസ്തിലശൈലസ്സ്യാത്ഷഷ്ടഃ കാര്പ്പാസപര്വതഃ।। സപ്തമോ ഘൃതശൈലഃ സ്യാദ്രത്നശൈലസ്തഥാഷ്ടമഃ
അഞ്ചാമത്തേത് എള്ളുപർവതം, ആറാമത്തേത് കപ്പാസുപർവതം, ഏഴാമത്തേത് നെയ്പർവതം, എട്ടാമത്തേത് രത്നപർവതം.
രാജതോ നവമസ്തദ്വദ്ദശമഃ ശര്കരാചലഃ।। വക്ഷ്യേ വിധാനമേതേഷാം യഥാവദനുപൂര്വശഃ
ഒൻപതാമത്തേത് വെള്ളിപർവതം, പത്താമത്തേത് പഞ്ചസാരപർവതം; ഇവയുടെ വിധാനം ക്രമത്തിൽ ഞാൻ വിശദീകരിക്കും.
അയനോ വേപുണ്യേ വ്യതീപാതേ ദിനക്ഷയേ।। ശുക്ലപക്ഷേ തൃതീയായാമുപരാഗേശ ശിക്ഷയേ
സൂര്യാസ്തമനം, സമവർഷം, ഗ്രഹചാരങ്ങൾ, ദിനാന്ത്യം, ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ മൂന്നാം ദിവസം, ഗ്രഹണം, നിർദ്ദിഷ്ട സമയങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ഈ ദാനം നടത്തണം.
വിവാഹോത്സവയജ്ഞേഷു ദ്വാദശ്യാമഥവാ പുനഃ।। ശുക്ലായാം പംചദശ്യാം വാ പുണ്യര്ക്ഷേ വാ വിധാനതഃ
വിവാഹം, ഉത്സവം, യാഗം, ദ്വാദശി, അല്ലെങ്കിൽ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ പതിനഞ്ചാം ദിവസം, അല്ലെങ്കിൽ ശുഭനക്ഷത്രത്തിൽ, നിയമപ്രകാരം ഈ ദാനം നടത്താം.
ധാന്യശൈലാദയോ ദേയാഃ കാര്തിക്യാം ജ്യേഷ്ഠപുഷ്കരേ।। തീര്ഥേഷ്വായതനേ വാപി ഗോഷ്ഠേ വാ ഭവനാംഗണേ
ധാന്യപർവതം മുതലായവ കാർത്തിക മാസത്തിൽ, ജ്യേഷ്ഠപുഷ്കരത്തിൽ, തീർത്ഥങ്ങളിൽ, ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ, പശുശാലയിൽ, അല്ലെങ്കിൽ വീടിന്റെ മുൻവളപ്പിൽ നൽകണം.