ദത്വാ പരം പദം യാതി സൌമ്യവ്രതമിദം സ്മൃതമ്। ഫാല്ഗുനാദി തൃതീയായാം ലവണം യസ്തു വര്ജയേത്
ഇങ്ങനെ ദാനം ചെയ്തവൻ പരമപദം പ്രാപിക്കും; ഇതാണ് സൗമ്യവ്രതം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഫാൽഗുണം മുതലുള്ള മൂന്നാം ദിവസം ഉപ്പു ഒഴിവാക്കുന്നവൻ—
സമാംതേ ശയനം ദദ്യാദ്ഗൃഹം ചോപസ്കരാന്വിതമ്। സംപൂജ്യ വിപ്രമിഥുനം ഭവാനീ പ്രീയതാമിതി
ആണ്ടിന്റെ അവസാനം, കിടക്കയും ഉപകരണങ്ങളോടുകൂടിയ ഒരു വീട് ദാനം ചെയ്യണം; ബ്രാഹ്മണദമ്പതികളെ പൂജിച്ച്, 'ഭവാനി എനിക്ക് പ്രസന്നയാകട്ടെ' എന്ന് പറയണം.
ഗൌരീലോകേ വസേത്കല്പം സൌഭാഗ്യവ്രതമുച്യതേ। സംധ്യാമൌനം നരഃ കൃത്വാ സമാംതേ ഘൃതകുംഭകമ്
അവൻ ഗൗരിയുടെ ലോകത്തിൽ ഒരു കാല്പ്രമാണം വസിക്കും; ഇത് സൗഭാഗ്യവ്രതം എന്നു പറയുന്നു. സംധ്യാസമയത്ത് മൗനം പാലിച്ച്, ആണ്ടിന്റെ അവസാനം നെയ്യ് നിറച്ച ഒരു കലശം സമർപ്പിക്കണം.
വസ്ത്രയുഗ്മം തിലാന്ഘംടാം ബ്രാഹ്മണായ നിവേദയേത്। ലോകം സാരസ്വതം യാതി പുനരാവൃത്തിദുര്ലഭമ്
വസ്ത്രജോഡിയും, എള്ളും മണിയും ബ്രാഹ്മണന് സമർപ്പിച്ചാൽ, അവൻ പുനരാഗമനം ദുഷ്കരമായ സാരസ്വതലോകം പ്രാപിക്കും.
ഏതത്സാരസ്വതം നാമ രൂപവിദ്യാപ്രദായകമ്। ലക്ഷ്മീമഭ്യര്ച്യ പംചമ്യാമുപവാസീ ഭവേന്നരഃ
ഇത് സാരസ്വതം എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്. രൂപജ്ഞാനം ലഭിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന വ്രതം. അഞ്ചാം ദിവസത്തിൽ ലക്ഷ്മിയെ ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിച്ചശേഷം, ആൾ ഉപവാസം പാലിക്കണം.
സമാംതേ ഹേമകമലം ദദ്യാദ്ധേനുസമന്വിതമ്। സ വൈ വിഷ്ണുപദം യാതി ലക്ഷ്മീഃ സ്യാജ്ജന്മജന്മനി
വ്രതം പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ, സ്വർണ്ണംകൊണ്ടുള്ള താമരയും, പശുവും ചേർത്ത് ദാനം ചെയ്യണം. അങ്ങനെ ചെയ്താൽ, വിഷ്ണുവിന്റെ ലോകത്തിൽ എത്തും; ഓരോ ജന്മത്തിലും ലക്ഷ്മി കൂടെയുണ്ടാകും.
ഏതല്ലക്ഷ്മീവ്രതം നാമ ദുഃഖശോകവിനാശനമ്। കൃത്വോപലേപനം ശംഭോരഗ്രതഃ കേശവസ്യ ച
ഇത് ലക്ഷ്മി വ്രതം എന്നാണു അറിയപ്പെടുന്നത്. ദു:ഖവും ശോകവും അകറ്റുന്ന വ്രതം. ശംഭുവിന്റെയും കേശവന്റെയും മുമ്പിൽ അഭിഷേകം നടത്തി പൂജിക്കണം.
യാവദബ്ദം പുനര്ദേയാ ധേനുര്ജലഘടസ്തഥാ। ജന്മായുതം സ രാജാ സ്യാത്തതഃ ശിവപുരം വ്രജേത്
ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞ്, വീണ്ടും പശുവും വെള്ളം നിറച്ച ഒരു കലശവും ദാനം ചെയ്യണം. അങ്ങനെ ചെയ്താൽ, പത്ത് ആയിരം ജന്മങ്ങൾ രാജാവായി ജനിക്കും; അതിന് ശേഷം ശിവന്റെ നഗരത്തിൽ എത്തും.
ഏതദായുര്വ്രതം നാമ സര്വകാമപ്രദായകമ്। അശ്വത്ഥം ഭാസ്കരം ഗംഗാം പ്രണമ്യൈകാഗ്രമാനസഃ
ഇത് ആയുര് വ്രതം എന്നാണു പറയുന്നത്. എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്ന വ്രതം. മനസ്സ് ഏകാഗ്രമാക്കി, അശ്വത്ത്വ വൃക്ഷത്തെയും സൂര്യനെയും ഗംഗയെയും വണങ്ങണം.
ഏകഭക്തം നരഃ കുര്യാദബ്ദമേകം വിമത്സരഃ। വ്രതാംതേ വിപ്രമിഥുനം പൂജ്യം ധേനുത്രയാന്വിതമ്
ഒരു വർഷം മുഴുവൻ, അസൂയ ഇല്ലാതെ, ഒരിക്കൽ മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിക്കണം. വ്രതം അവസാനിക്കുമ്പോൾ, മൂന്ന് പശുക്കളോടൊപ്പം രണ്ടു ബ്രാഹ്മണരെയും ആദരപൂർവ്വം പൂജിക്കണം.
വൃക്ഷം ഹിരണ്മയം ദദ്യാത്സോശ്വമേധഫലം ലഭേത്। ഏതത്കീര്തിവ്രതം നാമ ഭൂതികീര്തിഫലപ്രദമ്
സ്വർണ്ണംകൊണ്ടൊരു വൃക്ഷം ദാനം ചെയ്താൽ, അശ്വമേധ യാഗഫലം ലഭിക്കും. ഇത് കീർത്തി വ്രതം എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്. ഐശ്വര്യവും പ്രശസ്തിയും നൽകുന്ന വ്രതം.
ഘൃതേന സ്നപനം കൃത്വാ ശംഭോര്വാ കേശവസ്യ വാ। അക്ഷതാഭിഃ സപുഷ്പാഭിഃ കൃത്വാ ഗോമയമംഡലമ്
ശംഭുവിനോ കേശവനോ ഘൃതംകൊണ്ടു അഭിഷേകം നടത്തി, അക്ഷതയും പൂക്കളും ചേർത്ത്, പശുവിന്റെ ചാണകത്തോടെ ഒരു വൃത്തം വരയ്ക്കണം.
സമാംതേ ഹേമകമലം തിലധേനുസമന്വിതമ്। ശൂലമഷ്ടാംഗുലം ദദ്യാച്ഛിവലോകേ മഹീയതേ
വ്രതം പൂർത്തിയായപ്പോൾ, സ്വർണ്ണംകൊണ്ട ഒരു താമരയും, എള്ള് ചേർത്ത പശുവും ദാനം ചെയ്യണം. എട്ട് വിരൽ നീളമുള്ള ഒരു ത്രിശൂലം കൂടി ദാനം ചെയ്താൽ, ശിവലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടും.
സാമഗായനകം ചൈവ സാമവ്രതമിഹോച്യതേ। നവമ്യാമേകഭക്തം തു കൃത്വാ കന്യാശ്ച ശക്തിതഃ
സാമഗാനത്തോടുകൂടിയ സാമ വ്രതം ഇവിടെ വിശദീകരിക്കുന്നു. ഒമ്പതാം ദിവസത്തിൽ ഒരിക്കൽ മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിക്കണം; കഴിവനുസരിച്ച് പെൺകുട്ടികളെ ആദരിക്കണം.
ഭോജയിത്വാ സമം ദദ്യാദ്ധേമകംചുകവാസസീ। ഹൈമം സിംഹം ച വിപ്രാ യദദ്യാച്ഛിവപദം വ്രജേത്
അവരെ സമമായി അത്താഴം വിളമ്പിയശേഷം, സ്വർണ്ണംകൊണ്ട വസ്ത്രവും, ബ്രാഹ്മണർക്കു സ്വർണ്ണസിംഹവും ദാനം ചെയ്യണം. അങ്ങനെ ചെയ്താൽ ശിവപദം ലഭിക്കും.
ജന്മാര്ബുദം സുരൂപഃ സ്യാച്ഛത്രുഭിശ്ചാപരാജിതഃ। ഏതദ്വീരവ്രതം നാമ നരാണാം ച സുഖപ്രദമ്
നൂറു കോടി ജന്മങ്ങൾക്കു മനോഹരനും ശത്രുക്കൾക്ക് ജയിക്കാനാവാത്തവനുമാകും. ഇത് വീരവ്രതം എന്നാണു പറയുന്നത്; പുരുഷന്മാർക്ക് സന്തോഷം നൽകുന്ന വ്രതം.
ചൈത്രാദി ചതുരോമാസാഞ്ജലം ദദ്യാദ്ദയാന്വിതഃ। വ്രതാംതേ മണികം ദദ്യാദന്നം വസ്ത്രസമന്വിതമ്
ചൈത്രം തുടങ്ങിയ നാലു മാസങ്ങളിലും, കരുണയോടെ ഒരു കൈപ്പിടി അന്നം ദാനം ചെയ്യണം. വ്രതം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ഭക്ഷണവും വസ്ത്രവും ചേർത്ത് ഒരു മണി ദാനം ചെയ്യണം.
തിലപാത്രം ഹിരണ്യം ച ബ്രഹ്മലോകേ മഹീയതേ। കല്പാംതേ ഭൂതിജനനമാനംദവ്രതമുച്യതേ
എള്ള് നിറച്ച ഒരു പാത്രവും സ്വർണ്ണവും ദാനം ചെയ്താൽ, ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടും. കല്പം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ഇത് ഭൂതിജനനമാനന്ദ വ്രതം എന്നാണു അറിയപ്പെടുന്നത്.
പംചാമൃതേന സ്നപനം കൃത്വാ സംവത്സരം വിഭോഃ। വത്സരാംതേ പുനര്ദദ്യാദ്ധേനും പംചാമൃതാന്വിതാം
അഞ്ചാമൃതംകൊണ്ട് ഒരു വർഷം ഭഗവാനെ അഭിഷേകം ചെയ്തശേഷം, വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അഞ്ചാമൃതം ചേർത്ത പശു വീണ്ടും ദാനം ചെയ്യണം.
വിപ്രായ ദദ്യാച്ഛംഖം ച സപദം യാതി ശാംകരമ്। രാജാ ഭവതി കല്പാംതേ ധൃതിവ്രതമിദം സ്മൃതമ്
ഒരു ബ്രാഹ്മണന് ശംഖ് ദാനം ചെയ്താൽ ശിവപദം ലഭിക്കും. കല്പം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ രാജാവാകും. ഇത് ധൃതിവ്രതം എന്നാണു അറിയപ്പെടുന്നത്.
വര്ജയിത്വാ പുമാന്മാംസം വ്രതാംതേ ഗോപ്രദോ ഭവേത്। തദ്വദ്ധേമമൃഗം ദദ്യാത്സോശ്വമേധഫലം ലഭേത്
മാംസം ഉപേക്ഷിച്ച്, വ്രതം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ പശു ദാനം ചെയ്യണം. അതുപോലെ, സ്വർണ്ണംകൊണ്ട ഒരു മൃഗവും ദാനം ചെയ്താൽ അശ്വമേധ യാഗഫലം ലഭിക്കും.
അഹിംസാവ്രതമിത്യുക്തം കല്പാംതേ ഭൂപതിര്ഭവേത്। കല്യമുത്ഥായ വൈ സ്നാനം കൃത്വാ ദാംപത്യമര്ചയേത്
ഇത് അഹിംസാ വ്രതം എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്. കല്പം കഴിഞ്ഞാൽ രാജാവാകും. രാവിലെ ഉണർന്ന്, സ്നാനം ചെയ്ത് ദമ്പതികളെ ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിക്കണം.
ഭോജയിത്വാ യഥാശക്തി മാല്യവസ്ത്രവിഭൂഷണൈഃ। സൂര്യലോകേ വസേത്കല്പം സൂര്യവ്രതമിദം സ്മൃതമ്
സ്വശക്തിക്ക് അനുസരിച്ച് അത്താഴം നൽകി, പൂക്കളും വസ്ത്രങ്ങളും അലങ്കാരങ്ങളും അർപ്പിച്ചാൽ, ഒരാൾ സൂര്യന്റെ ലോകത്തിൽ ഒരു കല്പം വസിക്കും; ഇതാണ് സൂര്യവ്രതം എന്നു അറിയപ്പെടുന്നത്.
ആഷാഢാദി ചതുര്മാസം പ്രാതഃസ്നായീ ഭവേന്നരഃ। വിപ്രായ ഭോജനം ദത്വാ കാര്തിക്യാം ഗോപ്രദോ ഭവേത്
ആഷാഢം മുതൽ നാലു മാസം, ഒരു പുരുഷൻ പ്രഭാതത്തിൽ കുളിക്കണം; ബ്രാഹ്മണനു ഭക്ഷണം നൽകി, കാർത്തികയിൽ പശു ദാനം ചെയ്താൽ ഗോപ്രദൻ ആകുന്നു.
സ വൈഷ്ണവപദം യാതി വിഷ്ണുവ്രതമിദം സ്മൃതമ്। അയനാദയനം യാവദ്വര്ജയേത്പുഷ്പസര്പിഷീ
അവൻ വിഷ്ണുവിന്റെ സ്ഥാനം പ്രാപിക്കും; ഇതാണ് വിഷ്ണുവ്രതം എന്നു അറിയപ്പെടുന്നത്. അയനാന്ത്യത്തോളം പൂക്കളും നെയ്യും ഉപേക്ഷിക്കണം.
തദംതേ പുഷ്പമന്നാനി ഘൃതധേന്വാ സഹൈവ തു। ദത്വാ ശിവപദം യാതി വിപ്രായ ഘൃതപായസമ്
അവസാനത്തിൽ പൂക്കളും അന്നവും നെയ്യോടുകൂടിയ പശുവും, ബ്രാഹ്മണനു നെയ്യും പാലും ചേർത്ത് പാചകം ചെയ്ത അന്നവും നൽകി, ശിവന്റെ സ്ഥാനം പ്രാപിക്കും.
ഏതച്ഛീലവ്രതം നാമ ശീലാരോഗ്യഫലപ്രദമ്। യാവത്സമം ഭവേദ്യസ്തു പംചദശ്യാം പയോവ്രതഃ
ഇതിനെ ശീലവ്രതം എന്നു പറയുന്നു; ഇത് നല്ലതും ആരോഗ്യകരവുമായ ഫലം നൽകുന്നു. ആരെങ്കിലും പതിനഞ്ചാം തീയതിയിൽ ഒരു സംവത്സരം പാലു മാത്രം കഴിക്കുന്ന വ്രതം ആചരിച്ചാൽ,
സമാംതേ ശ്രാദ്ധകൃദ്ദദ്യാദ്ഗാശ്ച പംച പയസ്വിനീഃ। വാസാംസി ച പിശംഗാനി ജലകുംഭയുതാനി ച
വർഷാവസാനത്തിൽ ശ്രാദ്ധം നടത്തി, അഞ്ചു പാലു നൽകുന്ന പശുക്കളും, പിങ്ക് നിറത്തിലുള്ള വസ്ത്രങ്ങളും, വെള്ളം നിറച്ച കുമ്പങ്ങളും നൽകണം.
സ യാതി വൈഷ്ണവം ലോകം പിതൄണാം താരയേച്ഛതമ്
അവൻ വൈഷ്ണവലോകം പ്രാപിക്കും; അവൻ നൂറ് പിതാക്കന്മാരെ മോചിപ്പിക്കും.
കല്പാംതേ രാജരാജേംദ്ര പിതൃവ്രതമിദം സ്മൃതമ്। സംധ്യാദീപ പ്രദോ യസ്തു ഘൃതൈസ്തൈലം വിവര്ജയേത്
കല്പാവസാനത്തിൽ, രാജാധിരാജാ, ഇതാണ് പിതൃവ്രതം എന്നു അറിയപ്പെടുന്നത്; ആരെങ്കിലും സന്ധ്യയിൽ നെയ്യിൽ വിളക്ക് തെളിച്ച്, എണ്ണ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ,