വൈഷ്ണവം സ പദം യാതി നീലവ്രതമിദം സ്മൃതമ്। ആഷാഢാദിചതുര്മാസമഭ്യംഗം വര്ജയേന്നരഃ
അവൻ വൈഷ്ണവലോകം പ്രാപിക്കും; ഇത് നീലവ്രതം എന്നു അറിയപ്പെടുന്നു. ആഷാഢം മുതൽ നാലുമാസം എണ്ണയുപയോഗിച്ച കുളി ഒഴിവാക്കണം.
ഭോജനോപസ്കരം ദദ്യാത്സ യാതി ഭവനം ഹരേഃ। ജനപ്രീതികരം നൄണാം പ്രീതിവ്രതമിഹോച്യതേ ൫൦ 1.20.
ഭക്ഷണോപകരണങ്ങൾ ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ ഹരിയുടെ ഭവനത്തിൽ എത്തും; ജനങ്ങൾക്ക് സന്തോഷം നൽകുന്ന വ്രതം ഇതാണെന്ന് പറയുന്നു.
വര്ജയിത്വാ മധൌ യസ്തു ദധിക്ഷീരഘൃതൈക്ഷവമ്। ദദ്യാദ്വസ്ത്രാണി സൂക്ഷ്മാണി രസപാത്രേണ സംയുതമ്
വസന്തകാലത്ത് തൈര്, പാൽ, നെയ്യ്, കരിമ്പ് എന്നിവ ഒഴിവാക്കി, സൂക്ഷ്മമായ വസ്ത്രങ്ങളും പാനീയപാത്രവും ഒരുമിച്ച് ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ—
സംപൂജ്യ വിപ്രമിഥുനം ഗൌരീ മേ പ്രീയതാമിതി। ഏതദ്ഗൌരീവ്രതം നാമ ഭവാനീലോകദായകമ്
ബ്രാഹ്മണദമ്പതികളെ പൂജിച്ച്, 'ഗൗരി എനിക്ക് പ്രസന്നയാകട്ടെ' എന്ന് പറഞ്ഞ്, ഇതാണ് ഭവാനിയുടെ ലോകം നൽകുന്ന ഗൗരീവ്രതം.
പുഷ്യാദൌ യസ്ത്രയോദശ്യാം കൃത്വാ നക്തമഥോ പുനഃ। അശോകം കാംചനം ദദ്യാദിക്ഷുയുക്തം ദശാംഗുലമ്
പുഷ്യ മാസാരംഭത്തിൽ, ത്രയോദശി ദിവസം, രാത്രി ഉപവാസം കഴിഞ്ഞ്, പത്തംഗുലി നീളമുള്ള സ്വർണ്ണത്തിൽ നിർമ്മിച്ച അശോകവൃക്ഷവും പഞ്ചസാരയും ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ—
വിപ്രായ വസ്ത്രസംയുക്തം പ്രദ്യുമ്നഃ പ്രീയതാമിതി। കല്പം വിഷ്ണുപുരേ സ്ഥിത്വാ വിശോകസ്സ്യാത്പുനര്നൃപ
ബ്രാഹ്മണന് വസ്ത്രങ്ങളോടൊപ്പം, 'പ്രദ്യുമ്നൻ എനിക്ക് പ്രസന്നനാകട്ടെ' എന്ന് പറഞ്ഞ്, അവൻ ഒരു കാല്പ്രമാണം വിഷ്ണുപുരിയിൽ വസിച്ച് ദുഃഖരഹിതനാകും, രാജാവേ.
ഏതത്കാമവ്രതം നാമ സദാ ശോകവിനാശനമ്। ആഷാഢാദി വ്രതേ യസ്തു വര്ജയേദ്യഃ ഫലാശനമ്
ഇത് കാമവ്രതം എന്നറിയപ്പെടുന്നു, എപ്പോഴും ദുഃഖം അകറ്റുന്നതാണ്. ആഷാഢം തുടങ്ങിയ വ്രതത്തിൽ ഫലം കഴിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കുന്നവൻ—
ചാതുര്മാസ്യേ നിവൃത്തേ തു ഘടം സര്പിര്ഗുഡാന്വിതമ്। കാര്തിക്യാം തത്പുനര്ഹൈമം ബ്രാഹ്മണായ നിവേദയേത്
നാലുമാസ വ്രതം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, നെയ്യും ശർക്കരയും നിറച്ച ഒരു കലശം സമർപ്പിക്കണം; കാർത്തികയിൽ വീണ്ടും സ്വർണ്ണം ബ്രാഹ്മണന് അർപ്പിക്കണം.
സ രുദ്രലോകമാപ്നോതി ശിവവ്രതമിദം സ്മൃതമ്। വര്ജയേദ്യസ്തു പുഷ്പാണി ഹേമംതേ ശിശിരാവൃതേ
അവൻ രുദ്രലോകം പ്രാപിക്കും; ഇതാണ് ശിവവ്രതം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഹേമന്തം, ശിശിരം കാലങ്ങളിൽ പൂക്കൾ ഒഴിവാക്കുന്നവൻ—
പുഷ്പത്രയം ച ഫാല്ഗുന്യാം കൃത്വാ ശക്ത്യാ ച കാംചനമ്। ദദ്യാദ്ദ്വികാലവേലായാം പ്രീയേതാം ശിവകേശവൌ
ഫാൽഗുണത്തിൽ, മൂന്ന് തരത്തിലുള്ള പൂക്കളും തനിക്കാവുന്നത്ര സ്വർണ്ണവും രണ്ടു സമയങ്ങളിലും ദാനം ചെയ്താൽ, ശിവനും കേശവനും പ്രസന്നരാകട്ടെ.
ദത്വാ പരം പദം യാതി സൌമ്യവ്രതമിദം സ്മൃതമ്। ഫാല്ഗുനാദി തൃതീയായാം ലവണം യസ്തു വര്ജയേത്
ഇങ്ങനെ ദാനം ചെയ്തവൻ പരമപദം പ്രാപിക്കും; ഇതാണ് സൗമ്യവ്രതം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഫാൽഗുണം മുതലുള്ള മൂന്നാം ദിവസം ഉപ്പു ഒഴിവാക്കുന്നവൻ—
സമാംതേ ശയനം ദദ്യാദ്ഗൃഹം ചോപസ്കരാന്വിതമ്। സംപൂജ്യ വിപ്രമിഥുനം ഭവാനീ പ്രീയതാമിതി
ആണ്ടിന്റെ അവസാനം, കിടക്കയും ഉപകരണങ്ങളോടുകൂടിയ ഒരു വീട് ദാനം ചെയ്യണം; ബ്രാഹ്മണദമ്പതികളെ പൂജിച്ച്, 'ഭവാനി എനിക്ക് പ്രസന്നയാകട്ടെ' എന്ന് പറയണം.
ഗൌരീലോകേ വസേത്കല്പം സൌഭാഗ്യവ്രതമുച്യതേ। സംധ്യാമൌനം നരഃ കൃത്വാ സമാംതേ ഘൃതകുംഭകമ്
അവൻ ഗൗരിയുടെ ലോകത്തിൽ ഒരു കാല്പ്രമാണം വസിക്കും; ഇത് സൗഭാഗ്യവ്രതം എന്നു പറയുന്നു. സംധ്യാസമയത്ത് മൗനം പാലിച്ച്, ആണ്ടിന്റെ അവസാനം നെയ്യ് നിറച്ച ഒരു കലശം സമർപ്പിക്കണം.
വസ്ത്രയുഗ്മം തിലാന്ഘംടാം ബ്രാഹ്മണായ നിവേദയേത്। ലോകം സാരസ്വതം യാതി പുനരാവൃത്തിദുര്ലഭമ്
വസ്ത്രജോഡിയും, എള്ളും മണിയും ബ്രാഹ്മണന് സമർപ്പിച്ചാൽ, അവൻ പുനരാഗമനം ദുഷ്കരമായ സാരസ്വതലോകം പ്രാപിക്കും.
ഏതത്സാരസ്വതം നാമ രൂപവിദ്യാപ്രദായകമ്। ലക്ഷ്മീമഭ്യര്ച്യ പംചമ്യാമുപവാസീ ഭവേന്നരഃ
ഇത് സാരസ്വതം എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്. രൂപജ്ഞാനം ലഭിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന വ്രതം. അഞ്ചാം ദിവസത്തിൽ ലക്ഷ്മിയെ ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിച്ചശേഷം, ആൾ ഉപവാസം പാലിക്കണം.
സമാംതേ ഹേമകമലം ദദ്യാദ്ധേനുസമന്വിതമ്। സ വൈ വിഷ്ണുപദം യാതി ലക്ഷ്മീഃ സ്യാജ്ജന്മജന്മനി
വ്രതം പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ, സ്വർണ്ണംകൊണ്ടുള്ള താമരയും, പശുവും ചേർത്ത് ദാനം ചെയ്യണം. അങ്ങനെ ചെയ്താൽ, വിഷ്ണുവിന്റെ ലോകത്തിൽ എത്തും; ഓരോ ജന്മത്തിലും ലക്ഷ്മി കൂടെയുണ്ടാകും.
ഏതല്ലക്ഷ്മീവ്രതം നാമ ദുഃഖശോകവിനാശനമ്। കൃത്വോപലേപനം ശംഭോരഗ്രതഃ കേശവസ്യ ച
ഇത് ലക്ഷ്മി വ്രതം എന്നാണു അറിയപ്പെടുന്നത്. ദു:ഖവും ശോകവും അകറ്റുന്ന വ്രതം. ശംഭുവിന്റെയും കേശവന്റെയും മുമ്പിൽ അഭിഷേകം നടത്തി പൂജിക്കണം.
യാവദബ്ദം പുനര്ദേയാ ധേനുര്ജലഘടസ്തഥാ। ജന്മായുതം സ രാജാ സ്യാത്തതഃ ശിവപുരം വ്രജേത്
ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞ്, വീണ്ടും പശുവും വെള്ളം നിറച്ച ഒരു കലശവും ദാനം ചെയ്യണം. അങ്ങനെ ചെയ്താൽ, പത്ത് ആയിരം ജന്മങ്ങൾ രാജാവായി ജനിക്കും; അതിന് ശേഷം ശിവന്റെ നഗരത്തിൽ എത്തും.
ഏതദായുര്വ്രതം നാമ സര്വകാമപ്രദായകമ്। അശ്വത്ഥം ഭാസ്കരം ഗംഗാം പ്രണമ്യൈകാഗ്രമാനസഃ
ഇത് ആയുര് വ്രതം എന്നാണു പറയുന്നത്. എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്ന വ്രതം. മനസ്സ് ഏകാഗ്രമാക്കി, അശ്വത്ത്വ വൃക്ഷത്തെയും സൂര്യനെയും ഗംഗയെയും വണങ്ങണം.
ഏകഭക്തം നരഃ കുര്യാദബ്ദമേകം വിമത്സരഃ। വ്രതാംതേ വിപ്രമിഥുനം പൂജ്യം ധേനുത്രയാന്വിതമ്
ഒരു വർഷം മുഴുവൻ, അസൂയ ഇല്ലാതെ, ഒരിക്കൽ മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിക്കണം. വ്രതം അവസാനിക്കുമ്പോൾ, മൂന്ന് പശുക്കളോടൊപ്പം രണ്ടു ബ്രാഹ്മണരെയും ആദരപൂർവ്വം പൂജിക്കണം.
വൃക്ഷം ഹിരണ്മയം ദദ്യാത്സോശ്വമേധഫലം ലഭേത്। ഏതത്കീര്തിവ്രതം നാമ ഭൂതികീര്തിഫലപ്രദമ്
സ്വർണ്ണംകൊണ്ടൊരു വൃക്ഷം ദാനം ചെയ്താൽ, അശ്വമേധ യാഗഫലം ലഭിക്കും. ഇത് കീർത്തി വ്രതം എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്. ഐശ്വര്യവും പ്രശസ്തിയും നൽകുന്ന വ്രതം.
ഘൃതേന സ്നപനം കൃത്വാ ശംഭോര്വാ കേശവസ്യ വാ। അക്ഷതാഭിഃ സപുഷ്പാഭിഃ കൃത്വാ ഗോമയമംഡലമ്
ശംഭുവിനോ കേശവനോ ഘൃതംകൊണ്ടു അഭിഷേകം നടത്തി, അക്ഷതയും പൂക്കളും ചേർത്ത്, പശുവിന്റെ ചാണകത്തോടെ ഒരു വൃത്തം വരയ്ക്കണം.
സമാംതേ ഹേമകമലം തിലധേനുസമന്വിതമ്। ശൂലമഷ്ടാംഗുലം ദദ്യാച്ഛിവലോകേ മഹീയതേ
വ്രതം പൂർത്തിയായപ്പോൾ, സ്വർണ്ണംകൊണ്ട ഒരു താമരയും, എള്ള് ചേർത്ത പശുവും ദാനം ചെയ്യണം. എട്ട് വിരൽ നീളമുള്ള ഒരു ത്രിശൂലം കൂടി ദാനം ചെയ്താൽ, ശിവലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടും.
സാമഗായനകം ചൈവ സാമവ്രതമിഹോച്യതേ। നവമ്യാമേകഭക്തം തു കൃത്വാ കന്യാശ്ച ശക്തിതഃ
സാമഗാനത്തോടുകൂടിയ സാമ വ്രതം ഇവിടെ വിശദീകരിക്കുന്നു. ഒമ്പതാം ദിവസത്തിൽ ഒരിക്കൽ മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിക്കണം; കഴിവനുസരിച്ച് പെൺകുട്ടികളെ ആദരിക്കണം.
ഭോജയിത്വാ സമം ദദ്യാദ്ധേമകംചുകവാസസീ। ഹൈമം സിംഹം ച വിപ്രാ യദദ്യാച്ഛിവപദം വ്രജേത്
അവരെ സമമായി അത്താഴം വിളമ്പിയശേഷം, സ്വർണ്ണംകൊണ്ട വസ്ത്രവും, ബ്രാഹ്മണർക്കു സ്വർണ്ണസിംഹവും ദാനം ചെയ്യണം. അങ്ങനെ ചെയ്താൽ ശിവപദം ലഭിക്കും.
ജന്മാര്ബുദം സുരൂപഃ സ്യാച്ഛത്രുഭിശ്ചാപരാജിതഃ। ഏതദ്വീരവ്രതം നാമ നരാണാം ച സുഖപ്രദമ്
നൂറു കോടി ജന്മങ്ങൾക്കു മനോഹരനും ശത്രുക്കൾക്ക് ജയിക്കാനാവാത്തവനുമാകും. ഇത് വീരവ്രതം എന്നാണു പറയുന്നത്; പുരുഷന്മാർക്ക് സന്തോഷം നൽകുന്ന വ്രതം.
ചൈത്രാദി ചതുരോമാസാഞ്ജലം ദദ്യാദ്ദയാന്വിതഃ। വ്രതാംതേ മണികം ദദ്യാദന്നം വസ്ത്രസമന്വിതമ്
ചൈത്രം തുടങ്ങിയ നാലു മാസങ്ങളിലും, കരുണയോടെ ഒരു കൈപ്പിടി അന്നം ദാനം ചെയ്യണം. വ്രതം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ഭക്ഷണവും വസ്ത്രവും ചേർത്ത് ഒരു മണി ദാനം ചെയ്യണം.
തിലപാത്രം ഹിരണ്യം ച ബ്രഹ്മലോകേ മഹീയതേ। കല്പാംതേ ഭൂതിജനനമാനംദവ്രതമുച്യതേ
എള്ള് നിറച്ച ഒരു പാത്രവും സ്വർണ്ണവും ദാനം ചെയ്താൽ, ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടും. കല്പം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ഇത് ഭൂതിജനനമാനന്ദ വ്രതം എന്നാണു അറിയപ്പെടുന്നത്.
പംചാമൃതേന സ്നപനം കൃത്വാ സംവത്സരം വിഭോഃ। വത്സരാംതേ പുനര്ദദ്യാദ്ധേനും പംചാമൃതാന്വിതാം
അഞ്ചാമൃതംകൊണ്ട് ഒരു വർഷം ഭഗവാനെ അഭിഷേകം ചെയ്തശേഷം, വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അഞ്ചാമൃതം ചേർത്ത പശു വീണ്ടും ദാനം ചെയ്യണം.
വിപ്രായ ദദ്യാച്ഛംഖം ച സപദം യാതി ശാംകരമ്। രാജാ ഭവതി കല്പാംതേ ധൃതിവ്രതമിദം സ്മൃതമ്
ഒരു ബ്രാഹ്മണന് ശംഖ് ദാനം ചെയ്താൽ ശിവപദം ലഭിക്കും. കല്പം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ രാജാവാകും. ഇത് ധൃതിവ്രതം എന്നാണു അറിയപ്പെടുന്നത്.