യദ്യധീതേ ഷഡംഗാനി വേദതത്ത്വാര്ഥവിദ്ദ്വിജഃ। ദമേന തു വിഹീനശ്ച പൂജ്യത്വം നേഹ ഗച്ഛതി
ഋഗ്വേദം ഉൾപ്പെടെ ആറംഗങ്ങൾ പഠിച്ചിട്ടും, വേദാർത്ഥം മനസ്സിലാക്കിയിട്ടും, സ്വയം നിയന്ത്രണം ഇല്ലെങ്കിൽ അവൻ ആദരിക്കപ്പെടുന്നില്ല.
ദമേനഹീനം ന പുനംതി വേദാ യദ്യപ്യധീതാഃ സഹ ഷഡ്ഭിരംഗൈഃ। സാംഖ്യം ച യോഗശ്ച കുലം ച ജന്മ തീര്ഥാഭിഷേകശ്ച നിരര്ഥകാനി
സ്വയം നിയന്ത്രണം ഇല്ലാത്തവനെ വേദങ്ങളും അതിന്റെ ആറംഗങ്ങളുമൊക്കെ പഠിച്ചാലും ശുദ്ധീകരിക്കില്ല. സംഖ്യ, യോഗം, കുടുംബം, ജന്മം, തീർത്ഥസ്നാനം—ഇവയെല്ലാം ഫലഹീനമാണ്.
അപമാനാത്തപോവൃദ്ധിഃ സംമാനാച്ച തപഃക്ഷയഃ। അര്ചിതഃ പൂജിതോ വിപ്രോ ദുഗ്ധാ ഗൌരിവ ഗച്ഛതി
അവമാനത്തിൽ തപസ്സു വർദ്ധിക്കുന്നു; ആദരത്തിൽ തപസ്സു കുറയുന്നു. ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ പാൽകറിൻപോലെ ഒഴിഞ്ഞു പോകുന്നു.
പുനരാപ്യായതേ ധേനുഃ സതൃണൈഃ സലിലൈര്യഥാ। ഏവം ജപൈശ്ച ഹോമൈശ്ച പുനരാപ്യായതേ ദ്വിജഃ
പശു വീണ്ടും പുല്ലും വെള്ളവും കിട്ടുമ്പോൾ പാൽ നിറയുന്നതുപോലെ, ജപവും ഹോമവും കൊണ്ട് ബ്രാഹ്മണനും വീണ്ടും പൂർണ്ണനാകുന്നു.
ആക്രോശകസമോ ലോകേ സുഹൃദന്യോ ന വിദ്യതേ। യസ്തു ദുഷ്കൃതമാദായ സുകൃതം സ്വം പ്രയച്ഛതി
ഈ ലോകത്ത് മറ്റൊരാളുടെ പാപം ഏറ്റു വാങ്ങി, തന്റെ പുണ്യം അവനു നൽകുന്നവനേക്കാൾ നല്ല സുഹൃത്ത് ഇല്ല.
ആക്രോശമാനാന്നാക്രോശേന്മന്യും സ്വം വിനിവര്തയേത്। സന്നിയമ്യ തദാത്മാനമമൃതേനാഭിഷിംചതി
അവമാനിക്കുന്നവരെ തിരിച്ചവമാനിക്കരുത്; തന്റെ കോപം നിയന്ത്രിക്കണം. അങ്ങനെ സ്വയം നിയന്ത്രിച്ച്, അമൃതം പോലെ ആത്മാവിനെ അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു.
കപാലം വൃക്ഷമൂലാനി കുചേലമസഹായതാ। അനപേക്ഷാ ബ്രഹ്മചര്യം നയന്തി പരമാം ഗതിമ്
കപ്പാലം, മരച്ചുവടുകളിൽ നിന്നുള്ള കിഴങ്ങുകൾ, കൂർത്ത വസ്ത്രം, ഒറ്റപ്പെടൽ, അശ്രദ്ധ, ബ്രഹ്മചര്യം — ഇവയൊക്കെയും മനുഷ്യനെ ഉന്നതമായ നിലയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.
കാമക്രോധൌ വിനിര്ജിത്യ കിമരണ്യേ കരിഷ്യതി। അഭ്യാസേന തു വൈ ശാസ്ത്രം കുലം ശീലേന ധാര്യതേ
കാമവും കോപവും ജയിച്ചവന് കാട്ടിൽ ഇനി എന്ത് ചെയ്യാനുണ്ട്? അഭ്യാസത്തിലൂടെ ശാസ്ത്രം മനസ്സിലാക്കാം; നല്ല സ്വഭാവം കൊണ്ടാണ് കുടുംബം നിലനിൽക്കുന്നത്.
ഗുണൈര്മന്ത്രാ വിധാര്യന്തേ ക്രോധസ്സത്ത്വേന ധാര്യതേ। യസ്തു ക്രോധം സമുത്പന്നം സംധാരയതി ചാത്മനഃ
മന്ത്രങ്ങൾ ഗുണങ്ങൾകൊണ്ടാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്; കോപം ധൈര്യത്താൽ നിയന്ത്രിക്കാം. ആരെങ്കിലും ഉള്ളിൽ ഉയരുന്ന കോപം പിടിച്ചിടുന്നുവെങ്കിൽ—
അക്രോധേന ജയേദ്വീരഃ കസ്തേന സദൃശോ ഭുവി। യസ്തു ക്രോധം സമുത്പന്നം സംതം സംയമ്യ തിഷ്ഠതി
അകോപം കൊണ്ടാണ് വീരൻ ജയിക്കുന്നത്—ഭൂമിയിൽ അവനോട് തുല്യൻ ആരുണ്ട്? ആരെങ്കിലും കോപം ഉയർന്നപ്പോൾ അതിനെ നിയന്ത്രിച്ച് ഉറച്ചു നിൽക്കുന്നു എങ്കിൽ—
തം സത്സാരതമമ്മന്യേ നാസ്മിന്സീദതി യഃ പുമാന്। ഏഷ പൈതാമഹോ ഗുഹ്യോ ബ്രഹ്മരാശിസ്സനാതനഃ
ഇവനെ ഞാൻ നല്ലവരിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതനായി കാണുന്നു; ഈ ലോകത്തിൽ അവൻ ഒരിക്കലും താഴുന്നില്ല. ഇതാണ് പിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ പ്രാചീനമായ രഹസ്യോപദേശം.
ധര്മസ്യ നിയമോ യോ ഹി മയാ തേ കഥിതോ ഭൃശമ്। അന്യേ ച യജ്വനാം ലോകാ അന്യേ ചാപി തപസ്വിനാം
ധർമ്മത്തിന്റെ ആചാരങ്ങൾ ഞാൻ നിനക്കു വിശദമായി പറഞ്ഞുതന്നു. യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവർക്കു വേറൊരു ലോകം ഉണ്ട്; തപസ്സുകാര്ക്കും വേറൊരു ലോകം ഉണ്ട്.
അന്യേ ദമവതാം ലോകാസ്തേ വൈ പരമപൂജിതാഃ। ഏകഃ ക്ഷമാവതാം ദോഷോ ദ്വിതീയോ നോപപദ്യതേ
സ്വയംനിയന്ത്രണമുള്ളവർക്കു വേറൊരു ലോകം ഉണ്ട്; അവിടെ അവർക്ക് വലിയ ആദരം ലഭിക്കുന്നു. ക്ഷമയുള്ളവർക്കു ഒരു തെറ്റേ ഉള്ളൂ; രണ്ടാമത്തേതു ഉണ്ടാവാറില്ല.
യദിദം ക്ഷമയാ യുക്തമശക്തമ്മന്യതേ ജനഃ। ന ചൈഷ ദോഷോ മംതവ്യഃ ക്ഷമാ പ്രജ്ഞാവതാം ബലമ്
ക്ഷമയുള്ളത് ദൗർബല്യമാണെന്ന് ആരെങ്കിലും കരുതിയാൽ, അത് തെറ്റായ ധാരണയാണ്; ക്ഷമയാണ് ജ്ഞാനികളുടെ ശക്തി.
പ്രശമം യോഭിജാനാതി ഇഷ്ടാപൂര്തം മഹീയതേ। യത്ക്രോധയുക്തോ ജപതി ജുഹോതി ച യദര്ചതി
ശാന്തിയെ അറിയുന്നവൻ യാഗത്തിലും ദാനത്തിലും കൂടുതലായി മാന്യനാണ്. കോപത്തോടെ ജപിക്കുന്നതും ഹോമം ചെയ്യുന്നതും പൂജിക്കുന്നതും—
സര്വം ക്ഷരതി തത്തസ്യ ഭിന്നകുംഭാദിവോദകമ്। ദമാധ്യായമിമം പുണ്യം പ്രാതരുത്ഥായ യഃ പഠേത്
അവയെല്ലാം തകർന്ന കുമ്പത്തിൽ നിന്നു വെള്ളം ചോർന്നുപോകുന്നതുപോലെ നഷ്ടമാകും. സ്വയംനിയന്ത്രണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ പുണ്യമായ അധ്യായം രാവിലെ എഴുന്നേറ്റു വായിക്കുന്നവൻ—
സ ധര്മനാവമാരുഹ്യ ദുര്ഗാണ്യതി തരിഷ്യതി। ദമാധ്യായമിമം പുണ്യം സതതം ശ്രാവയേദിദ്വജഃ
അവൻ ധർമ്മത്തിന്റെ തോണിയിൽ കയറി എല്ലാ കഷ്ടതകളും കടന്നുപോകും. ഈ പുണ്യമായ അധ്യായം എപ്പോഴും കേൾപ്പിക്കുന്നവൻ—
സ ബ്രഹ്മലോകമാപ്നോതി തസ്മാന്ന ച്യവതേ പുനഃ। ശ്രൂയതാം ധര്മസര്വസ്വം ശ്രുത്വാ ചൈതത്പ്രധാര്യതാമ്
അവൻ ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കും; അവിടെ നിന്ന് പിന്നെ അവൻ വീഴില്ല. ഇനി ധർമ്മത്തിന്റെ സാരാംശം കേൾക്കൂ; കേട്ടതിനു ശേഷം മനസ്സിൽ ഉറപ്പിക്കണം.
ആത്മനഃ പ്രതികൂലാനി പരേഷാം ന സമാചരേത്। മാതൃവത്പരദാരാംശ്ച പരദ്രവ്യാണി ലോഷ്ഠവത്
സ്വന്തം മനസ്സിന് എതിരായതു മറ്റൊരാളോടും ചെയ്യരുത്; മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാര്യയെ അമ്മപോലെയും, മറ്റുള്ളവരുടെ സമ്പത്ത് മണ്ണുപോലെയും കാണണം.
ആത്മവത്സര്വഭൂതാനി യഃ പശ്യതി സ പശ്യതി। പചനം വൈശ്വദേവാര്ഥേ പരാര്ഥേ യച്ച ജീവിതമ്
എല്ലാ ജീവികളെയും സ്വയംപോലെയാണ് കാണുന്നവൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ കാണുന്നവനാണ്. ദേവതകൾക്കായി പാചകം ചെയ്യുന്നതും, മറ്റുള്ളവർക്കായി ജീവിക്കുന്നതും—
ഏതദ്ഭവേച്ച സര്വസ്വം ധാതൂനാമിവ കാംചനമ്। സര്വഭൂതഹിതം രാജന്നധീത്യാമൃതമശ്നുതേ
ഇത് എല്ലാം സ്വർണ്ണം പോലെ പ്രധാനമാണ്, മറ്റ് ലോഹങ്ങളിൽ സ്വർണ്ണം എങ്ങനെ അതുപോലെ. എല്ലാ ജീവികൾക്കും ഉപകാരപ്പെടുന്നതു പഠിച്ചാൽ, അമൃതം ലഭിക്കും, രാജാവേ.
ഏവം വൈ ധര്മസര്വസ്വമുക്ത്വാ തേ തു ശുനഃസഖമ്। തേനൈവ സഹിതാഃ സര്വേ നിവിഷ്ടാസ്സരസസ്തടേ
ഇങ്ങനെ ധർമ്മത്തിന്റെ സാരാംശം ശുനഃസഖനോടു പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, അവനും മറ്റുള്ളവരും ഒരുമിച്ച് തടാകത്തിൻറെ കരയിൽ ഇരുന്നു.
സരോപശ്യന്സുവിസ്തീര്ണം പദ്മോത്പലജലാവൃതമ്। തത്രാവതാരം കൃത്വാ തേ ബിസാനി ച കലാപശഃ
അവർ വിശാലമായ, താമരയും നെലുമ്ബും നിറഞ്ഞ തടാകം കണ്ടു; അവിടെ ഇറങ്ങി, താമരക്കുരുക്കൾ കൂട്ടംകൂട്ടി ശേഖരിച്ചു.
തീരേ നിക്ഷിപ്യ സരസശ്ചക്രുഃ പുണ്യാം ജലക്രിയാമ്। അഥോത്തീര്യ ജലാത്തസ്മാത്തേ സമേത്യ പരസ്പരമ്
തടാകത്തിൻറെ കരയിൽ കുരുക്കുകൾ വച്ച്, അവർ പുണ്യമായ ജലകർമ്മകൾ ചെയ്തു. പിന്നീട് വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്ന്, പരസ്പരം കൂടിച്ചേർന്നു.
ബിസാന്യേതാന്യപശ്യംത ഇദം വചനമബ്രുവന്। ഋഷയ ഊചുഃ। കേന ക്ഷുധാഭിതപ്താനാമസ്മാകം പാപകര്മണാമ്
താമരക്കിഴങ്ങുകള് കാണാതായതു കണ്ടു, അവര് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: "നമ്മില് ആരാണു, ഈ വലിയ വിശപ്പിലും പാപഭാരത്തിലും കഷ്ടപ്പെടുന്നവരില്,
നൃശംസേനാപനീതാനി ബിസാന്യാഹാരകാംക്ഷിണാ। തേ ശംകമാനാസ്ത്വന്യോന്യം പര്യപൃച്ഛന്ദ്വിജോത്തമാഃ
ആഹാരത്തിനായി ക്രൂരമായി ഈ താമരക്കിഴങ്ങുകള് എടുത്തത്? അങ്ങനെ പരസ്പരം സംശയിച്ചുകൊണ്ട്, ആ മഹാന്മാര് ഒരുമിച്ച് ചോദിച്ചു.
ചക്രുശ്ച നിശ്ചയം സര്വേ ശപഥം പ്രതി പാര്ഥിവ। കശ്യപ ഉവാച। സര്വത്ര സര്വം ഹരതു ന്യാസലോപം കരോതു ച
അവരൊക്കെയും ഒരു ശപഥം ചെയ്യാന് തീരുമാനിച്ചു, രാജാവേ. കശ്യപന് പറഞ്ഞു: "ആര് താമരക്കിഴങ്ങ് മോഷ്ടിച്ചോ, അവന് എല്ലായിടത്തും എല്ലാം നഷ്ടപ്പെടട്ടെ, അവന് വിശ്വാസം വഞ്ചിക്കട്ടെ."
കൂടസാക്ഷിത്വമഭ്യേതു ബിസസ്തൈന്യം കരോതി യഃ। ദംഭേന ധര്മം ചരതു രാജാനം ചോപസേവതാമ്
താമരക്കിഴങ്ങ് മോഷ്ടിച്ചവന് കള്ളസാക്ഷി ആകട്ടെ. അവന് കപടഭക്തിയോടെ ധര്മം അനുഷ്ഠിക്കട്ടെ, രാജാവിനെ സേവിക്കട്ടെ.
മധുമാംസം സമശ്നാതു ബിസസ്തൈന്യം കരോതി യഃ। അനൃതം ഭാഷതു സദാ വിഷയാംശ്ചോപസേവതു
താമരക്കിഴങ്ങ് മോഷ്ടിച്ചവന് തേനും ഇറച്ചിയും കഴിക്കട്ടെ. അവന് എപ്പോഴും കള്ളം പറയട്ടെ, ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളില് ലയിക്കട്ടെ.
ദദാതു കന്യാം ശുല്കേന ബിസസ്തൈന്യം കരോതി യഃ। വസിഷ്ഠ ഉവാച। അനൃതൌ മൈഥുനം യാതു ദിവാസ്വപ്നം നിഷേവതു
താമരക്കിഴങ്ങ് മോഷ്ടിച്ചവന് തന്റെ മകളെ വിലയ്ക്ക് വിവാഹം കഴിപ്പിക്കട്ടെ. വസിഷ്ഠന് പറഞ്ഞു: അവന് അന്യായമായി ലൈംഗികബന്ധം പുലർത്തട്ടെ, പകല് സ്വപ്നങ്ങള് കാണുന്നവനാകട്ടെ.