പൈതാമഹം സരഃ പുണ്യം പുഷ്കരം നാമ നാമതഃ। വൈഖാനസാനാം സിദ്ധാനാം മുനീനാം പുണ്യദം ഹി യത്
പിതാമഹന്റെ പേരിൽ പുണ്യമായ ഒരു തടാകം ഉണ്ട്, അതാണ് പുഷ്കരം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നത്. വൈഖാനസന്മാർക്കും സിദ്ധന്മാർക്കും മുനികൾക്കും അതു മഹത്തായ പുണ്യം നൽകുന്നു.
സരസ്വതീ പുണ്യതമാ യസ്മാദ്യാതാ മഹാര്ണവമ്। ആദിദേവോ മഹായോഗീ യത്രാസ്തേ മധുസൂദനഃ
സരസ്വതി ഏറ്റവും പുണ്യവതിയാണ്, കാരണം അവൾ മഹാസമുദ്രത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു. ആദിദേവനും മഹായോഗിയുമായ മധുസൂദനൻ അവിടെ വസിക്കുന്നു.
ഖ്യാത ആദിവരാഹേതി നാമ്നാ ത്രിദശപൂജിതഃ। ഹീനവര്ണാശ്ച യേ വര്ണാസ്തീര്ഥേ പൈതാമഹേ ഗതാഃ
അത് ആദിവരാഹം എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമാണ്, ദേവന്മാർ ആരാധിക്കുന്നതുമാണ്. താഴ്ന്ന വർണ്ണക്കാരായവരും പിതാമഹന്റെ തീർത്ഥത്തിൽ എത്തുമ്പോൾ,
ന വിയോനിം വ്രജംത്യേതേ സ്നാത്വാ തീര്ഥേ മഹാത്മനഃ। കാര്തിക്യാം ച വിശേഷേണ യോഭിഗച്ഛേത്തു പുഷ്കരം
മഹാത്മാവിന്റെ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ അവർ വീണ്ടും ഗർഭത്തിൽ ജനിക്കേണ്ടതില്ല. പ്രത്യേകിച്ച്, കാർത്തിക മാസത്തിൽ പുഷ്കരത്തേക്ക് എത്തുന്നവർക്കു,
ഫലം തത്രാക്ഷയം തസ്യ ഭവതീത്യനുശുശ്രുമ। സായംപ്രാതഃ സ്മരേദ്യസ്തു പുഷ്കരാണി കൃതാംജലി
അവിടെ ലഭിക്കുന്ന ഫലം അക്ഷയമാണെന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. വൈകുന്നേരവും രാവിലെയും കയ്യുകൂപ്പി പുഷ്കരത്തെ സ്മരിക്കുന്നവൻ,
ഉപസ്പൃഷ്ടം ഭവേത്തേന സര്വതീര്ഥേ തു കൌരവ। ജന്മപ്രഭൃതി യത്പാപം സ്ത്രിയോ വാ പുരുഷസ്യ വാ
അവനാൽ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും സ്നാനം ചെയ്തതുപോലെ ശുദ്ധി ലഭിക്കും, ജനനം മുതൽ ഉണ്ടായ എല്ലാ പാപങ്ങളും, സ്ത്രീകളുടേയോ പുരുഷന്മാരുടേയോ,
പുഷ്കരേ സ്നാനമാത്രേണ സര്വമേതത്പ്രണശ്യതി। യഥാസുരാണാം പ്രവരഃ സര്വേഷാം തു പിതാമഹഃ
പുഷ്കരത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ ഈ പാപങ്ങൾ എല്ലാം നശിക്കും. എങ്ങിനെ അസുരന്മാരിൽ പിതാമഹൻ പ്രധാനനാണോ,
തഥൈവ പുഷ്കരം തീര്ഥം തീര്ഥാനാമാദിരുച്യതേ। ത ദ്ദൃഷ്ട്വാ ദശവര്ഷാണി പുഷ്കരേ നിയതഃ ശുചിഃ
അങ്ങനെ തന്നെ, പുഷ്കരം എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും പ്രധാനമായതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. പുഷ്കരം കണ്ടാൽ, പത്ത് വർഷം അവിടെ നിയന്ത്രിതനും ശുദ്ധനും ആയിരിക്കും.
ക്രതൂന്സര്വാനവാപ്നോതി ബ്രഹ്മലോകം സ ഗച്ഛതി। യസ്തു വര്ഷശതം പൂര്ണമഗ്നിഹോത്രമുപാസതേ
അവൻ എല്ലാ യാഗഫലങ്ങളും നേടുകയും ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ എത്തുകയും ചെയ്യും. എന്നാൽ, ആരെങ്കിലും നൂറുവർഷം അഗ്നിഹോത്രം ആചരിച്ചാൽ,
കാര്തികീം വാ വസേദേകാം പുഷ്കരേ സമമേവ തു। പുഷ്കരേ ദുഷ്കരോ ഹോമഃ പുഷ്കരേ ദുഷ്കരം തപഃ
അല്ലെങ്കിൽ, ഒരു കാർത്തിക മാസം പുഷ്കരത്തിൽ താമസിച്ചാലും അതുപോലെ തന്നെയാണ്. പുഷ്കരത്തിൽ ഹോമം നടത്താനും, തപസ്സ് ചെയ്യാനും വളരെ പ്രയാസമാണ്.
പുഷ്കരേ ദുഷ്കരം ദാനം വാസശ്ചൈവ സുദുഷ്കരഃ। ബ്രാഹ്മണോ വേദവിദ്വാംസ്തു ഗത്വാ വൈ ജ്യേഷ്ഠപുഷ്കരം
പുഷ്കരത്തിൽ ദാനം ചെയ്യാനും, അവിടെ താമസിക്കാനും അത്യന്തം ദുഷ്കരമാണ്. വേദങ്ങൾ പഠിച്ച ബ്രാഹ്മണൻ ജ്യേഷ്ഠപുഷ്കരത്തിൽ എത്തുമ്പോൾ,
സ്നാനാദ്ഭവേന്മോക്ഷഭാഗീ ശ്രാദ്ധേന പിതൃതാരകഃ। നാമമാത്രോപി യോ വിപ്രോ ഗത്വാ സംധ്യാമുപാസതേ
അവൻ സ്നാനത്തിലൂടെ മോക്ഷം നേടും; ശ്രാദ്ധം ചെയ്താൽ പിതാക്കന്മാരെ രക്ഷിക്കും; പേരുപറഞ്ഞ് മാത്രം അവിടെ എത്തി സന്ധ്യാവന്ദനം ചെയ്യുന്ന ബ്രാഹ്മണനും,
വര്ഷാണി ദ്വാദശൈവേഹ തേന സംധ്യാ ഹ്യുപാസിതാ। ഭവേത്തു നാത്ര സംദേഹഃ പുരാ പ്രോക്തം സ്വയംഭുവാ
ഇവിടെ പന്ത്രണ്ടുവർഷം സന്ധ്യാവന്ദനം ചെയ്താൽ സംശയിക്കേണ്ടതില്ല; ഇതെല്ലാം പുരാതനകാലത്ത് സ്വയംഭുവായുള്ളവർ പറഞ്ഞതാണ്.
സാവിത്രീ കഥിതോ ദോഷഃ കുലേ തസ്യ ന ജായതേ। യാ പത്നീ ദദതേ ഭര്തുഃ സംധ്യോപാസ്തിം കരിഷ്യതഃ
സാവിത്രിയുടെ ദോഷം അവന്റെ കുടുംബത്തിൽ ഉണ്ടാകില്ല; ഭർത്താവിന്റെ സന്ധ്യാവന്ദനത്തിൽ സഹായിക്കുന്ന ഭാര്യയ്ക്കും,
കരകേണ തു താമ്രേണ തോയം മുക്താ ദിവം വ്രജേത്। ബ്രഹ്മലോകമനുപ്രാപ്യ തിഷ്ഠതി ബ്രഹ്മണോ ദിനം൫൦ 1.19.
താമ്രപാത്രത്തിൽ വെള്ളം ഒഴിച്ചാൽ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എത്തും; ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിച്ചാൽ, അവിടെ ഒരു ബ്രഹ്മദിവസം കഴിയാം.
ഏകാകിനാ ഗതേനാപി സംധ്യാ വംദ്യാ യഥാക്രമം। പൌഷ്കരേണാഥ തോയേന ഭൃംഗാരേ നിഹിതേന തു
ഒറ്റയ്ക്കു പോയാലും, ക്രമമനുസരിച്ച് സന്ധ്യാവന്ദനം ചെയ്യണം; പുഷ്കരത്തിലെ വെള്ളം ഇരുമ്പുപാത്രത്തിൽ വെച്ച് ഉപയോഗിക്കണം.
ദക്ഷിണാം ദിശമാസ്ഥായ ഗായത്ര്യാ രാജസത്തമ। പിതൄണാം പരമാ തൃപ്തിഃ ക്രിയതേ ദ്വാദശാബ്ദികീ
രാജാവേ, ദക്ഷിണദിശയിൽ മുഖം തിരിച്ച് ഗായത്രി ജപിച്ചാൽ, പിതൃകൾക്ക് പന്ത്രണ്ടു വർഷം പരമാനന്ദം ലഭിക്കും.
യുഗസഹസ്രം പിണ്ഡേന ശ്രാദ്ധേനാനന്ത്യമശ്നുതേ। ഏതദര്ഥം ഹി വിദ്വാംസഃ കുര്വംതേ ദാരസംഗ്രഹം
ശ്രാദ്ധത്തിൽ പിണ്ഡം അർപ്പിച്ചാൽ, ആയിരം യുഗങ്ങൾക്കു തുല്യമായ അനന്തമായ ഫലം പിതൃകൾക്ക് ലഭിക്കും. അതിനാലാണ് ജ്ഞാനികൾ വിവാഹം കഴിക്കുന്നത്.
തീര്ഥേ ഗത്ത്വാ പ്രദാസ്യാമഃ പിംഡാന്വൈ ശ്രാദ്ധപൂര്വകം। തേഷാം പുത്രാ ധനം ധാന്യമവിച്ഛിന്നാ ച സംതതിഃ
തീർത്ഥത്തിൽ പോയി ശരിയായ രീതിയിൽ ശ്രാദ്ധം നടത്തി പിണ്ഡം അർപ്പിച്ചാൽ, അവരുടെ പുത്രന്മാർക്ക് ധനം, ധാന്യം, സന്തതി എന്നിവയിൽ ഒരിക്കലും കുറവ് വരികയില്ല.
ഭവേദ്വൈ നാത്ര സംദേഹ ഏതദാഹ പിതാമഹഃ। തര്പയിത്വാ പിതൄന്ദേവാനഗ്നിഷ്ടോമഫലം ലഭേത്
ഇതിൽ യാതൊരു സംശയവും വേണ്ട, പിതാമഹൻ അങ്ങനെ പറഞ്ഞു. പിതൃകളെയും ദേവതകളെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തിയാൽ അഗ്നിഷ്ടോമയാഗത്തിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും.
ആശ്രമാനപി തേ വച്മി ശൃണുഷ്വൈകമനാ നൃപ। അഗസ്ത്യേന കൃതശ്ചാത്ര ആശ്രമോ ദേവസംമിതഃ
രാജാവേ, ഞാൻ ആശ്രമങ്ങളെക്കുറിച്ചും പറയാം, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ. ഇവിടെ അഗസ്ത്യൻ ദേവന്മാർക്ക് തുല്യമായ ഒരു ആശ്രമം സ്ഥാപിച്ചു.
സപ്തര്ഷീണാം പുരാ ചാത്ര ആശ്രമോ ദേവസമ്മതഃ। ബ്രഹ്മര്ഷീണാം തഥാ ചാത്ര മനൂനാം പരമസ്തഥാ
പണ്ടുകാലത്ത് ഇവിടെ തന്നെ സപ്തർഷിമാരുടെ ദേവന്മാർ ആദരിച്ച ആശ്രമവും, ബ്രഹ്മർഷിമാരുടെയും മനുമാരുടെയും ഉത്തമമായ ആശ്രമവും ഉണ്ടായിരുന്നു.
നാഗാനാം ച പുരീ രമ്യാ യജ്ഞപര്വതരോധസി। അഗസ്ത്യസ്യ മഹാരാജ പ്രഭാവമമിതാത്മനഃ
യജ്ഞപർവതത്തിന്റെ അടിവാരത്തിൽ, രാജാവേ, നാഗന്മാരുടെ മനോഹരമായ നഗരം ഉണ്ട്; അതുപോലെ അഗസ്ത്യന്റെ അതുല്യമായ ശക്തിയും ഇവിടെ കാണാം.
കഥയാമി സമാസേന ശൃണു ത്വം സുസമാഹിതഃ। പൂര്വം കൃതയുഗേ ഭീഷ്മ ദാനവാ യുദ്ധദുര്മദാഃ
ഭീഷ്മാ, ഞാൻ ഇതിന്റെ കഥ സംക്ഷിപ്തമായി പറയും, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ. കൃതയുഗത്തിൽ, യുദ്ധത്തിൽ മദിച്ചിരുന്ന ദാനവന്മാർ എഴുന്നേറ്റു.
കാലേയാ ഇതി വിഖ്യാതാ ഗണാഃ പരമദാരുണാഃ। തേ തു വൃത്രം സമാശ്രിത്യ ദേവാന്ഹംതും സമുദ്യതാഃ
കാലേയന്മാർ എന്നറിയപ്പെട്ട അത്യന്തം ഭയാനകമായ ഒരു സംഘം ഉണ്ടായിരുന്നു. അവർ വൃത്രനെ ആശ്രയിച്ച് ദേവന്മാരെ നശിപ്പിക്കാൻ തയ്യാറായി.
തതോ ദേവാഃ സമുദ്വിഗ്നാ ബ്രഹ്മാണമുപതസ്ഥിരേ। കൃതാംജലീംസ്തു താന്സര്വാന്പരമേഷ്ഠീത്യുവാച ഹ
അപ്പോൾ ദേവന്മാർ അതിയായി ഭയപ്പെട്ട് ബ്രഹ്മാവിനെ സമീപിച്ചു. എല്ലാവരും കയ്യു ചേർത്ത് പരമേശ്വരനെ അഭിവാദ്യത്തോടെ നിന്നു.
വിദിതം മേ സുരാഃ സര്വം യദ്വഃ കാര്യം ചികീര്ഷിതം। തമുപായം പ്രവക്ഷ്യാമി യഥാ വൃത്രം വധിഷ്യഥ
ദേവന്മാരേ, നിങ്ങൾ ചെയ്യാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നതെല്ലാം എനിക്ക് അറിയാം. നിങ്ങൾക്ക് വൃത്രനെ എങ്ങനെ ജയിക്കാമെന്ന് ഞാൻ ഉപദേശം പറയും.
ദധീചിരിതി വിഖ്യാതോ മഹാനൃഷിരുദാരധീഃ। തം ഗത്വാ സഹിതാസ്സര്വേ വരം ച പ്രതിയാചത
ദധീചി എന്ന മഹർഷി ഉണ്ട്, ഉന്നതബുദ്ധിയുള്ളവൻ. നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ചേർന്ന് അവനോടു ഒരു വരം ചോദിക്കണം.
സ വോ ദാസ്യതി ധര്മാത്മാ സുപ്രീതേനാംതരാത്മനാ। സ വാച്യഃ സഹിതൈഃ സര്വൈര്ഭവദ്ഭിര്ജയകാംക്ഷിഭിഃ
അവൻ ധർമ്മനിഷ്ഠനാണ്, സന്തോഷപൂർവ്വം ആ വരം നിങ്ങൾക്ക് നൽകും. ജയത്തിനായി ആഗ്രഹിക്കുന്ന നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ചേർന്ന് അവനോട് അപേക്ഷിക്കണം.
സ്വാന്യസ്ഥീനി പ്രയച്ഛസ്വ ത്രൈലോക്യഹിതകാംക്ഷയാ। സ ശരീരം സമുത്സൃജ്യ സ്വാന്യസ്ഥീനി പ്രദാസ്യതി
മൂന്ന് ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി അവനോട് സ്വന്തം അസ്ഥികൾ നൽകാൻ അപേക്ഷിക്കൂ. അവൻ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച് തന്റെ അസ്ഥികൾ നൽകും.