മാസോപവാസനിരതാ മമ ഭക്താ ച സര്വദാ । കൃഷ്ണോപവാസസംയുക്താ മമ പൂജാപരായണാ
'അവൾ മാസവ്രതങ്ങളിൽ എപ്പോഴും ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുകയും, എപ്പോഴും എനിക്കു ഭക്തയാവുകയും, കൃഷ്ണവ്രതങ്ങൾ ആചരിക്കുകയും, എന്റെ പൂജയിൽ മുഴുവൻ മനസ്സും നിക്ഷേപിക്കുകയും ചെയ്തു.'
ശരീരം ക്ലേശിതം ചൈവ ഉപവാസൈര്ദ്വിജോത്തമ । ദേവാനാം ബ്രാഹ്മണാനാം ച കുമാരീണാം ച ഭക്തിതഃ
'ദേവന്മാരോടും ബ്രാഹ്മണന്മാരോടും കന്യകളോടും ഭക്തിയോടെ, വ്രതങ്ങൾ പാലിച്ചതിനാൽ അവളുടെ ശരീരം ക്ഷീണിച്ചു.'
ഗൃഹാദികം പ്രയച്ഛംതീ സര്വകാലം മഹാസതീ । അതികൃച്ഛ്രരതാ സാ തു സര്വകാലം തു വൈ ദ്വിജ
'അവൾ എല്ലായ്പ്പോഴും വീട്ടിലുള്ള സാധനങ്ങൾ ദാനം ചെയ്തിരുന്നു, മഹർഷേ. എപ്പോഴും കഠിനവ്രതങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടവളായിരുന്നു.'
ന ദത്താ ഭിക്ഷുകേ ഭിക്ഷാ ബ്രാഹ്മണാ ന ച തര്പിതാഃ
'എന്നാൽ ഭിക്ഷക്കാരനു ഭിക്ഷയും ബ്രാഹ്മണന്മാരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തലും അവൾ ചെയ്തില്ല.'
തതഃ കാലേന മഹതാ മയാ വൈ ചിംതിതം ദ്വിജ । ശുദ്ധമസ്യാഃ ശരീരം ഹി വ്രതൈഃ കൃച്ഛ്രൈര്ന സംശയഃ
അതിനുശേഷം ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞ്, ഞാൻ ആലോചിച്ചു: അവളുടെ ശരീരം കഠിനവ്രതങ്ങളാൽ നിർമലമായിരിക്കും എന്ന് സംശയമില്ല.
അര്ചിതോ വൈഷ്ണവോ ലോകഃ കായക്ലേശേന വൈ തയാ । ന ദത്തമന്നദാനം ഹി യേന തൃപ്തിഃ പരാ ഭവേത്
അവൾ തന്റെ ശരീരശ്രമംകൊണ്ട് വിഷ്ണുലോകത്തെ ആരാധിച്ചു; എന്നാൽ ഭക്ഷ്യദാനം അവൾ നൽകിയില്ല, അതിനാൽ പരമസന്തോഷം ലഭിച്ചില്ല.
ഏവം ജ്ഞാത്വാ അഹം ബ്രഹ്മന്മര്ത്യലോകമുപാഗതഃ । കാപാലം രൂപമാസ്ഥായ ഭിക്ഷാപാത്രേ ച യാചിതാ
ഇത് മനസ്സിലാക്കി, ബ്രാഹ്മണാ, ഞാൻ കപാലധാരി രൂപം ധരിച്ച് ഭിക്ഷാപാത്രം കൈയിൽ പിടിച്ച് മനുഷ്യലോകത്തേക്ക് എത്തി.
കസ്മാത്ത്വമാഗതോ ബ്രഹ്മന്ക്വ യാസി വദ മേഽഗ്രതഃ । പുനരേവ മയാ പ്രോക്തം ദേഹി ഭിക്ഷാം ച സുംദരി
അവൾ എന്നോട് ചോദിച്ചു: 'ബ്രാഹ്മണാ, നീ എന്തിനാണ് വന്നത്? എവിടേക്ക് പോകുന്നു? എനിക്കു മുന്നിൽ പറയു.' ഞാൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'സുന്ദരിയേ, ഭിക്ഷ നൽകൂ.'
തയാ കോപേന മഹതാ മൃത്പിംഡസ്താമ്രഭാജനേ । ക്ഷിപ്തോ യാവദഹം ബ്രഹ്മന്പുനഃ സ്വര്ഗം ഗതോ ദ്വിജ
വലിയ കോപത്തിൽ അവൾ ഒരു മണ്ണ് കഷണം താമ്രപാത്രത്തിൽ എറിഞ്ഞു; അതിനിടയിൽ, ബ്രാഹ്മണാ, ഞാൻ വീണ്ടും സ്വർഗത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
തതഃ കാലേന മഹതാ താപസീ സുമഹാവ്രതാ । സദേഹാ സ്വര്ഗമായാതാ വ്രതചര്യാ പ്രഭാവതഃ
അതിനുശേഷം ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞ്, ആ വലിയ വ്രതശീലയുള്ള സന്യാസിനി തന്റെ വ്രതശക്തിയാൽ ശരീരത്തോടെ സ്വർഗത്തിലേക്ക് എത്തി.
മൃത്പിംഡികാപ്രദാനേന ഗൃഹം പ്രാപ്തം മനോരമമ് । സംജാതം ചൈവ വിപ്രര്ഷേ ധാന്യരാശി വിവര്ജിതമ്
മണ്ണ് കഷണം നൽകിയതിന്റെ ഫലമായി അവൾ മനോഹരമായ ഒരു വീട് നേടി; പക്ഷേ, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, അവിടെ ധാന്യക്കൂമ്പാരം ഒന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
ഗൃഹം യാവന്നിരീക്ഷേത ന കിംചിത്തത്ര പശ്യതി । താവദ്ഗൃഹാദ്വിനിഷ്ക്രാംതാ മമാംതേ ചാഗതാ ദ്വിജ
അവൾ വീട്ടിൽ ചുറ്റി നോക്കിയപ്പോൾ ഒന്നും കാണാനായില്ല; അതിനാൽ അവൾ വീട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്കിറങ്ങി എന്റെ അടുത്തെത്തി, ബ്രാഹ്മണാ.
ക്രോധേന മഹതാവിഷ്ടമിദം വചനമബ്രവീത് । മയാ വ്രതൈശ്ച കൃച്ഛ്രൈശ്ച ഉപവാസൈരനേകശഃ
വലിയ കോപത്തിൽ അവൾ പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ അനേകം വ്രതങ്ങളും കഠിനതപസ്സുകളും ഉപവാസങ്ങളും അനുഷ്ഠിച്ചു—'
പൂജയാരാധിതോ ദേവഃ സര്വലോകസ്യ പാലകഃ । ന തത്ര ദൃശ്യതേ കിംചിദ്ഗൃഹേ മമ ജനാര്ദന
'എല്ലാ ലോകത്തിന്റെയും രക്ഷകനായ ദേവനെ ഞാൻ ആരാധിച്ചു; എന്നാലും എന്റെ വീട്ടിൽ ഒന്നും കാണുന്നില്ല, ജനാർദ്ദനാ.'
തതശ്ചോക്തം മയാ തസ്യൈ ഗൃഹം ഗച്ഛ മഹാവ്രതേ । ആഗമിഷ്യംതി സുതരാം കൌതൂഹല സമന്വിതാഃ
അപ്പോൾ ഞാൻ അവളോട് പറഞ്ഞു: 'മഹാവ്രതധാരിണിയേ, വീട്ടിലേക്ക് പോകൂ; ഉടൻ അത്ഭുതത്തോടെ നിറഞ്ഞവരായ അനേകം പേർ നിന്റെ അടുത്ത് വരും.'
ദേവപത്ന്യോ ഹി ദ്രഷ്ടും ത്വാം വിസ്മയാഭിസമന്വിതാഃ । ദ്വാരം നോദ്ഘാടയ വിനാ ഷട്തിലാപുണ്യവാചനാത്
ദേവികളുടെ ഭാര്യമാർ അത്ഭുതത്തോടെ നിന്നെ കാണാൻ വരും; ഷട്ടിലാ വ്രതത്തിന്റെ മഹത്വം പറയാതെ വാതിൽ തുറക്കരുത്.
ഏവമുക്താ മയാ സാ തു ഗതാ വൈ മാനുഷീ തദാ । അത്രാംതരേ സമായാതാ ദേവപത്ന്യശ്ച വാഡവ
ഇങ്ങനെ ഞാൻ പറഞ്ഞതോടെ അവൾ മനുഷ്യസ്ത്രീയായി വീട്ടിലേക്ക് പോയി; അതിനിടയിൽ, വാഡവേ, ദേവികളുടെ ഭാര്യമാർ അവിടെ എത്തി.
താഭിശ്ച കഥിതം തത്ര ത്വാം ദ്രഷ്ടും ഹി സമാഗതാഃ । ദ്വാരമുദ്ഘാടയസ്വാദ്യ ത്വാം പ്രപശ്യാമ ശോഭനേ
അവൾക്കു അവർ പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങളെ കാണാനാണ് ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും വന്നത്; സുന്ദരിയേ, വാതിൽ തുറക്കൂ, ഞങ്ങൾ നിന്നെ കാണട്ടെ.'
മാനുഷ്യുവാച- യദി മദ്ദര്ശനം കാര്യം സത്യം വാച്യം വിശേഷതഃ । ഷട്തിലായാ വ്രതം പുണ്യം ദ്വാരോദ്ഘാടനകാരണാത്
മനുഷ്യസ്ത്രീ പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങൾക്ക് എനിക്ക് നേരിൽ കാണണമെന്ന സത്യമായ ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ, വാതിൽ തുറക്കാനുള്ള കാരണം ഷട്ടിലാ വ്രതത്തിന്റെ മഹത്വം പറയണം.'
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച-। ഏകാപിനാവദത്തത്ര ഷട്തിലൈകാദശീവ്രതമ് । അന്യയാ കഥിതം തത്ര ദ്രഷ്ടവ്യാ മാനുഷീ മയാ
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: അവരിൽ ഒരാൾ ഷട്ടിലാ ഏകാദശി വ്രതത്തെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു; മറ്റൊരാൾ അതിന്റെ വിശേഷതകൾ വിവരിച്ചു, അങ്ങനെ മനുഷ്യസ്ത്രീയായ എന്നെ അവർ കാണാൻ സാധിച്ചു.
തതോ ദ്വാരം സമുദ്ഘാട്യ ദൃഷ്ടാ താഭിശ്ച മാനുഷീ । ന ദേവീ ന ച ഗംധര്വീ നാസുരീ ന ച പന്നഗീ
അതിനുശേഷം വാതിൽ തുറന്ന്, അവർ ആ മനുഷ്യസ്ത്രീയെ കണ്ടു; അവൾ ദേവതയുമല്ല, ഗാന്ധർവസ്ത്രീയുമല്ല, അസുരസ്ത്രീയുമല്ല, പന്നഗസ്ത്രീയുമല്ല.
ദൃഷ്ടാ പൂര്വം തഥാ നാരീ യാദൃശീയം ദ്വിജര്ഷഭ । ദേവീനാമുപദേശേന ഷട്തിലായാ വ്രതം കൃതമ്
ഇതുപോലൊരു സ്ത്രീയെ മുമ്പ് ഒരിക്കലും കണ്ടിട്ടില്ല, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ; ദേവികളുടെ ഉപദേശപ്രകാരം ഷട്ടിലാ വ്രതം അവൾ അനുഷ്ഠിച്ചു.
മാനുഷ്യാ സത്യവ്രതയാ ഭുക്തിമുക്തിഫലപ്രദമ് । രൂപകാംതിസമായുക്താ ക്ഷണേന സമവാപ സാ
ആ സ്ത്രീ സത്യവ്രതം പാലിച്ചതിനാൽ, അവൾക്ക് ഒരുപക്ഷേണത്തിൽ തന്നെ സൗന്ദര്യവും പ്രകാശവും, ഭോഗവും മോക്ഷവും എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഫലങ്ങൾ ലഭിച്ചു.
ധനം ധാന്യം ച വസ്ത്രാദി സുവര്ണം രൌപ്യമേവ ച । ഭവനം സര്വസംപന്നം ഷട്തിലായാഃ പ്രഭാവതഃ
ഷട്തിലദാനത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ, അവൾക്ക് ധനം, ധാന്യം, വസ്ത്രങ്ങൾ, പൊന്നും വെള്ളിയും, എല്ലാ സമ്പത്തുകളും നിറഞ്ഞ ഒരു വീട് എന്നിവ ലഭിച്ചു.
രൂപകാംതിസമായുക്താ ക്ഷണേന സമപദ്യത
അവൾക്ക് ഒരുപക്ഷേണത്തിൽ തന്നെ സൗന്ദര്യവും പ്രകാശവും ലഭിച്ചു.
അതിതൃഷ്ണാ ന കര്ത്തവ്യാ വിത്തശാഠ്യം വിവര്ജയേത് । ആത്മവിത്താനുസാരേണ തിലാന്വസ്ത്രാണി ദാപയേത്
അധികമായ ആസക്തിയും, ധനത്തിനായി വഞ്ചനയും ചെയ്യരുത്. സ്വന്തം ശേഷിയനുസരിച്ച് തിലവും വസ്ത്രവും ദാനം ചെയ്യണം.
ലഭതേ ചൈവമാരോഗ്യം നരോ ജന്മനി ജന്മനി । ന ദാരിദ്ര്യം ന കഷ്ടത്വം ന ച ദൌര്ഭാഗ്യമേവ ച 6.42.
ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ, മനുഷ്യന് ഓരോ ജന്മത്തിലും ആരോഗ്യവും ലഭിക്കും; ദാരിദ്ര്യവും കഷ്ടവും ദുർഭാഗ്യവും ഉണ്ടാകില്ല.
സംഭവേദ്വൈ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ ഷട്തിലാസമുപോഷണാത് । അനേന വിധിനാ ഭൂപ തിലദാതാ ന സംശയഃ
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ, ഈ വിധത്തിൽ ഷട്തിലവ്രതം ആചരിച്ചാൽ, തിലദാനം ചെയ്യുന്നവന് ഈ ഫലം ഉറപ്പായും ലഭിക്കും.
മുച്യതേ പാതകൈഃ സര്വൈരനായാസേന മാനവഃ । ദാനം ച വിധിവത്പാത്രേ സര്വപാതകനാശനമ് । നാനര്ഥഃ കശ്ചിന്നായാസഃ ശരീരേ നൃപസത്തമ
മനുഷ്യൻ എളുപ്പത്തിൽ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം നേടും; വിധിപ്രകാരം യോഗ്യനായവർക്കു ദാനം ചെയ്താൽ എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിക്കും. ശരീരത്തിന് യാതൊരു ദോഷവും ബുദ്ധിമുട്ടും ഉണ്ടാകില്ല, രാജശ്രേഷ്ഠനേ.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച- മാഹാത്മ്യം വിജയായാശ്ച ശ്രുതം കൃഷ്ണ മഹത്ഫലമ് । ഫാല്ഗുനസ്യാര്ജുനേ പക്ഷേ യന്നാമ്നീ താം വദാധുനാ
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: വിജയയുടെ മഹത്വവും അതിന്റെ വലിയ ഫലവും നീ കേട്ടു, കൃഷ്ണാ. ഇനി ഫാൽഗുണ മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ വരുന്ന ആ വ്രതത്തിന്റെ പേര് പറയൂ.