തടം ത്വയാ പ്രയാതവ്യം പ്രതീച്യാം ലവണോദധേഃ। വഡവാഗ്നിമിമം നീത്വാ സമുദ്രേ നിക്ഷിപസ്വ ഹ
നീ പടിഞ്ഞാറ് ഉപ്പു കടലിന്റെ തീരത്ത് പോകണം; ഈ വഡവാഗ്നിയെ എടുത്തു സമുദ്രത്തിൽ ഇടണം.
ഏവം കൃതേ സുരാഃ സര്വേ ഭവംതി ഭയവര്ജിതാഃ। അന്യഥാ വാഡവാഗ്നിസ്തു ദഹതേ സ്വേന തേജസാ
ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ ദേവന്മാർക്ക് ഭയം ഇല്ലാതാകും; അല്ലെങ്കിൽ വഡവാഗ്നി തന്റെ ശക്തിയാൽ എല്ലാം ദഹിപ്പിക്കും.
തസ്മാദ്രക്ഷസ്വ വിബുധാനേതസ്മാദചിരാദ്ഭയാത്। മാതേവ ഭവ സുശ്രോണി സുരാണാമഭയപ്രദാ
അതുകൊണ്ട്, ദേവന്മാരെ ഈ ഭയത്തിൽ നിന്ന് ഉടൻ രക്ഷിക്കണം; സുന്ദരമായ കമരം ഉള്ളവളേ, അമ്മപോലെ ദേവന്മാർക്ക് ഭയരഹിതത്വം നൽകുക.
ഏവമുക്താ തു സാ ദേവീ വിഷ്ണുനാ പ്രഭവിഷ്ണുനാ। ആഹ നാഹം സ്വതംത്രാസ്മി പിതാ മേ വ്രിയതാം സ്വരാട്
പ്രഭാവശാലിയായ വിഷ്ണു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ദേവി മറുപടി പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ സ്വതന്ത്രയല്ല; എന്റെ അച്ഛനാണ് രാജാവ്, അവനെ തിരഞ്ഞെടുക്കണം.'
തദാജ്ഞാകാരിണീ നിത്യം കുമാരീഹ ധൃതവ്രതാ। പിത്രാദേശാദ്വിനാ നാഹം പദമേകമപി ക്വചിത്
എപ്പോഴും അച്ഛന്റെ ആജ്ഞ പാലിക്കുന്ന കന്യകയായ ഞാൻ, അച്ഛന്റെ അനുമതിയില്ലാതെ ഒരിടത്തും ഒരു കാൽപടിയും വെക്കില്ല.
ഗച്ഛാമി തസ്മാത്കോപ്യന്യ ഉപായശ്ചിംത്യതാമഹോ। തദാശയം വിദിത്വാഹുസ്തേ സമേത്യ പിതാമഹം
അതുകൊണ്ട്, മറ്റേതെങ്കിലും മാർഗം ആലോചിക്കണം; അവളുടെ മനസ്സിലുണ്ടായിരുന്ന ആഗ്രഹം മനസ്സിലാക്കി, എല്ലാവരും ചേർന്ന് പിതാമഹനെ സമീപിച്ചു.
നാന്യേന ശക്യതേ നേതും വഡവാഗ്നിഃ പിതാമഹ। അദൃഷ്ടദോഷാമ്മുക്ത്വൈകാം കുമാരീം തനയാം തവ
മഹാപിതാവേ, ആരും കാണാത്ത ദോഷങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്ത, അവിവാഹിതയായ നിന്റെ മകളെ ഒഴികെ വേറാരും ആ കടൽക്കടിയിലെ അഗ്നിയെ നയിക്കാൻ കഴിയില്ല.
സരസ്വതീം സമാനീയ കൃത്വാംകേ വരവര്ണിനീം। ശിരസ്യാഘ്രായസസ്നേഹമുവാചാഥസരസ്വതീമ്
സരസ്വതിയെ, അതിമനോഹരിയായ ആ പെൺകുട്ടിയെ, അങ്കത്തിൽ ഇരുത്തി, തലയിൽ സ്നേഹത്തോടെ മുത്തമിട്ട്, അവളോടു പിതാവ് പറഞ്ഞു.
മാം ച ദേവി സുരാഃ പ്രാഹുഃ സ ത്വം ബ്രൂഹി യശസ്വിനീമ്। നീത്വാ വിനിക്ഷിപേദേനം ബാഡവം ലവണാംബുനി
ദേവതകൾ എന്നെ വിളിച്ചു, ദേവിയെ, ഇപ്പോൾ നീയാണു സംസാരിക്കേണ്ടത്. നീ ഈ കടലിന്റെ അഗ്നിയെ നയിച്ച് ഉപ്പുള്ള സമുദ്രത്തിൽ ഇടണം.
പിതുര്വാക്യം ഹി തച്ഛ്രുത്വാ വിയുക്താ കുരരീ യഥാ। പിത്രാ തദൈവ സാ കന്യാ രുരുദേ ദീനമാനസാ
പിതാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, കൂട്ടം വിട്ട ഒരു കുരരിപക്ഷിയെപ്പോലെ, ആ പെൺകുട്ടി അതേ സമയത്ത് ദുഃഖത്തോടെ കരയാൻ തുടങ്ങി.
ശോഭതേ തന്മുഖം തസ്യാഃ ശോകബാഷ്പാവിലേക്ഷണം। സിതം വികസിതം തദ്വത്പദ്മം തോയകണോക്ഷിതമ്
ദുഃഖത്തിന്റെ കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞ അവളുടെ മുഖം, വെള്ള നിറമുള്ള, പുഷ്പിച്ച താമരപ്പൂവിൽ വെള്ളത്തുള്ളികൾ വീണതുപോലെ, അതീവ മനോഹരമായി തിളങ്ങി.
തത്തഥാവിധമാലോക്യ പിതാമഹപുരസ്സരാഃ। വിബുധാഃ ശോകഭാവസ്യ സര്വേ വശമുപാഗതാഃ
അവളെ അങ്ങനെ ദുഃഖത്തിൽ ആകെയുള്ള ദേവന്മാർക്കും മഹാപിതാവിനും ദു:ഖം നിറഞ്ഞു.
സംസ്തഭ്യ ഹൃദയം തസ്യാഃ ശോകസംതാപിതം തദാ। പിതാമഹസ്താമുവാച മാ രോദീര്നാസ്തി തേ ഭയമ്
അവളുടെ ദുഃഖഭാരമുള്ള ഹൃദയം ശാന്തമാക്കി, മഹാപിതാവ് പറഞ്ഞു: "നീ കരയേണ്ട, നിനക്ക് ഭയം ഒന്നുമില്ല."
മാന ലാഭശ്ച ഭവിതാ തവ ദേവാനുഭാവതഃ। നീത്വാ ക്ഷാരോദമധ്യേ തു ക്ഷിപസ്വ ജ്വലനം സുതേ
ദേവന്മാരുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ നിനക്ക് മാനവും ഐശ്വര്യവും ലഭിക്കും. മകളേ, നീ ആ അഗ്നിയെ നയിച്ച് ഉപ്പു നിറഞ്ഞ സമുദ്രത്തിൽ ഇടണം.
ഏവമുക്താ തു സാ ബാലാ ബാഷ്പാകുലിതലോചനാ। പ്രണമ്യ പദ്മജന്മാനം ഗച്ഛാമ്യുക്തവതീ തു സാ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞ ആ ബാലിക, കമലത്തിൽ ജനിച്ചവനോട് നമസ്കരിച്ചു: "ഞാൻ പോകുന്നു" എന്നു പറഞ്ഞു.
മാ ഭൈരുക്താ പുനസ്തൈസ്തു പിത്രാ ചാപി തഥൈവ സാ। ത്യക്ത്വാ ഭയം ഹൃഷ്ടമനാഃ പ്രയാതും സമവസ്ഥിതാ
പിതാവും മറ്റുള്ളവരും വീണ്ടും പറഞ്ഞു: "ഭയപ്പെടേണ്ട." ഭയം വിട്ട് സന്തോഷഹൃദയത്തോടെ അവൾ യാത്രയ്ക്ക് തയ്യാറായി.
തസ്യാഃ പ്രയാണസമയേ ശംഖദുംദുഭിനിസ്വനൈഃ। മംഗലാനാം ച നിര്ഘോഷൈര്ജഗദാപൂരിതം ശുഭൈഃ
അവളുടെ യാത്രാസമയത്ത്, ശംഖവും മൃദംഗവും മറ്റും മുഴങ്ങിയും, മംഗളശബ്ദങ്ങൾ മുഴുവനായും ലോകം നിറഞ്ഞു.
സിതാംബരധരാധന്യാ സിതചംദനമംഡിതാ। ശരദംബുജസച്ഛായ താരഹാരവിഭൂഷിതാ
വെള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ച്, വെള്ള ചന്ദനം അണിഞ്ഞ്, ശരദ്കാലത്തെ താമരപ്പൂവിന്റെ പ്രകാശംപോലും, നക്ഷത്രമാല അണിഞ്ഞും അവൾ ഭംഗിയായി നിന്നു.
സംപൂര്ണചംദ്രവദനാ പദ്മപത്രായതേക്ഷണാ। ശുഭാം കീര്തിം സുരേശസ്യ പൂരയംതീ ദിശോ ദശ
പൂർണ്ണചന്ദ്രനുപോലുള്ള മുഖവും, താമരയിലുപോലുള്ള നീണ്ട കണ്ണുകളും, ദേവരാജാവിന്റെ ശുഭകീര്ത്തി പത്ത് ദിക്കുകളിലേക്കും പരത്തി.
സ്വതേജസാ തദ്ധൃദയാന്നിഃസൃതാ ഭാസയജ്ജഗത്। അനുവ്രജന്തീ താം ഗംഗാ തയോക്താ വരവര്ണിനീ
സ്വന്തം പ്രകാശത്തിൽ അവൾ അവരുടെയൊക്കെ മനസ്സിൽ നിന്ന് പുറത്ത് കടന്ന് ലോകം പ്രകാശിപ്പിച്ചു. അപ്പോൾ അവളെ പിന്തുടർന്ന് ഗംഗാ, അതിമനോഹരിയായവൾ, അവളോടു പറഞ്ഞു.
ദ്രക്ഷ്യാമി ത്വാം പുനരഹം പ്രയാസി കുത്ര മേ സഖി। ഏവമുക്താ തു സാ ഗംഗാ പ്രോവാച മധുരാം ഗിരമ്
"ഞാൻ നിന്നെ വീണ്ടും കാണും. സഖിയേ, നീ എവിടേക്കാണ് പോകുന്നത്?" അങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, ഗംഗാ മധുരമായി പറഞ്ഞു.
യദൈവായാസ്യസി പ്രാചീം ദിശം മാം പശ്യസേ ശുഭേ। വിബുധൈസ്ത്വം പരിവൃതാ ദര്ശനം തവ സംശ്രയേ
"ശുഭളേ, നീ കിഴക്കോട്ട് വരുമ്പോൾ എന്നെ കാണും. ദേവതകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് ഞാൻ നിന്റെ ദർശനം ആഗ്രഹിക്കും."
ഉദങ്മുഖീ തദാ ഭൂത്വാ ത്യജ ശോകം ശുചിസ്മിതേ। അഹം ചോദങ്മുഖീ പുണ്യാ ത്വം തു പ്രാചീ സരസ്വതി
"നീ വടക്കോട്ടു മുഖം തിരിച്ച് ദുഃഖം വിട്ടു നിൽക്കണം, പുഞ്ചിരിയുള്ളവളേ. ഞാൻ വടക്കോട്ടു നോക്കുന്ന പുണ്യവതിയാണ്, നീ സരസ്വതി കിഴക്കോട്ടു നോക്കുന്നവളാണ്."
തത്ര ക്രതുശതം പുണ്യം സ്നാനദാനേന സുവ്രതേ। ശ്രാദ്ധദാനേ തഥാ നിത്യം പിതൄണാം ദത്തമക്ഷയമ്
അവിടെ, നല്ലവളേ, കുളിയും ദാനം എന്നിവയിലൂടെ നൂറുകണക്കിന് പൂജകൾ നടക്കുന്നു. പിതൃകർമ്മങ്ങൾ അവിടെ ചെയ്താൽ അതിന്റെ ഫലം എപ്പോഴും നിലനിൽക്കും.
യേ കരിഷ്യംതി മനുജാ വിമുക്താസ്ത്തേ ഋണൈസ്ത്രിഭിഃ। മോക്ഷമാര്ഗം ഗമിഷ്യംതി വിചാരോ നാത്ര വിദ്യതേ
മൂന്നു കടങ്ങൾക്കുമുക്തരായ മനുഷ്യർ മോക്ഷപഥത്തിലേക്ക് പോകും; ഇതിൽ യാതൊരു സംശയവും ഇല്ല.
താമുവാച തതോ ഗംഗാ പുനര്ദര്ശനമസ്തു തേ। ഗച്ഛ സ്വമാലയം ഭദ്രേ സ്മര്തവ്യാഹം ത്വയാനഘേ
അപ്പോൾ ഗംഗാ അവളോടു പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് വീണ്ടും കാണാം; നീ നിന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോവുക, പാപരഹിതയേ, എന്നെ ഓർക്കണം.'
യമുനാപി തഥൈവം സാ ഗായത്രീ ച മനോരമാ। സാവിത്ര്യാ സഹിതാഃ സര്വാഃ സഖീം സംപ്രൈഷയംസ്തഥാ
അതു പോലെ തന്നെ യമുനയും മനോഹരിയായ ഗായത്രിയും സാവിത്രിയോടൊപ്പം അവളുടെ സഖിയെ അയച്ചു.
തതോ വിസൃജ്യ താന്ദേവാന്നദീ ഭൂത്വാ സരസ്വതീ। ഉത്തംകസ്യാശ്രമപദ ഉദ്ഭൂതാ സാ മനസ്വിനീ
അവ ദേവികളെ വിടച്ച ശേഷം മനസ്സുള്ള സരസ്വതി നദിയായി ഉത്തങ്കന്റെ ആശ്രമത്തിൽ പ്രത്യക്ഷമായി.
അധസ്താത്പ്ലക്ഷവൃക്ഷസ്യ അവരോപ്യ ച താം തനുമ്। അവതീര്ണാ മഹാഭാഗാ ദേവാനാം പശ്യതാം തദാ
പ്ലക്ഷവൃക്ഷത്തിന്റെ കീഴിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി, അവളുടെ രൂപം അവിടെ വിട്ട്, മഹാഭാഗയായ അവൾ ദേവന്മാരുടെ മുമ്പിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
വിഷ്ണുരൂപസ്തരുഃ സോത്ര സര്വദേവൈസ്തു വംദിതഃ। സംസേവ്യശ്ച ദ്വിജൈര്നിത്യം ഫലഹേതോര്മഹോദയഃ
അവിടെ വിഷ്ണുവിന്റെ രൂപത്തിലുള്ള ആ വൃക്ഷം എല്ലാ ദേവന്മാരും ആദരിക്കുകയും, ദ്വിജന്മാർ ഫലത്തിനായി എപ്പോഴും സേവിക്കുകയും ചെയ്തു.