പ്രാചീമേവേഹ വത്സ്യാമി ത്വയാ സാര്ദ്ധമഹം സദാ। സരസ്വതീ മഹാപുണ്യാ ക്ഷേത്രേ ചാസ്മിന്വിശേഷതഃ
ഞാൻ ഇവിടെ കിഴക്കേ ഭാഗത്ത് നിന്നു എപ്പോഴും നിന്നോടൊപ്പം താമസിക്കും, പ്രത്യേകിച്ച് ഈ മഹാപുണ്യമായ സരസ്വതീ തീർത്ഥത്തിൽ.
ന തസ്യ ദുര്ലര്ഭം കിംചിദിഹ ലോകേ പരത്ര ച। സരസ്വത്യുത്തരേ തീരേ യസ്ത്യജേദാത്മനസ്തനുമ്൧൫൦ 1.18.
സരസ്വതിയുടെ വടക്കേ കരയിൽ ആത്മാവിനെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവർക്കു ഈ ലോകത്തും പരലോകത്തും ലഭിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളത് ഒന്നുമില്ല.
പ്രാചീതടേ ജാപ്യപരോ ന ചേഹ മ്രിയതേ പുനഃ। ആപ്ലുതോ വാജിമേധസ്യ ഫലമാപ്സ്യതി പുഷ്കലം
കിഴക്കേ കരയിൽ ജപത്തിൽ ലീനനായവൻ ഇവിടെ വീണ്ടും മരിക്കുകയില്ല; അവൻ സ്നാനം ചെയ്താൽ വാജപേയ യാഗഫലത്തെക്കാൾ വലിയ ഫലം ലഭിക്കും.
നിയമൈശ്ചോപവാസൈശ്ച കര്ശയന്ദേഹമാത്മനഃ। ജലാഹാരോ വായുഭക്ഷഃ പര്ണാഹാരശ്ച താപസഃ
നിയമങ്ങളാലും ഉപവാസങ്ങളാലും ശരീരം ക്ഷയിപ്പിച്ച്, ആ തപസ്വി വെള്ളം, വായു, ഇലകൾ എന്നിവ മാത്രം ആഹാരമാക്കി ജീവിക്കും.
തഥാ സ്ഥംഡിലശായീ ച യേ ചാന്യേ നിയമാഃ പൃഥക്। കരോതി യോ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠോ നിയമാംസ്താന്വ്രതാനി ച
അങ്ങനെ നിലത്തിരുത്തി ഉറങ്ങുന്നവരും വേറിട്ട മറ്റു നിയമങ്ങൾ പാലിക്കുന്നവരും, ഏത് ദ്വിജശ്രേഷ്ഠൻ ആ നിയമങ്ങളും വ്രതങ്ങളും ചെയ്യുകയോ,
സ യാതി ശുദ്ധദേഹശ്ച ബ്രഹ്മണഃ പരമം പദം। തസ്മിംസ്തീര്ഥേ തു യൈര്ദത്തം തിലമാത്രം തു കാംചനം
അവൻ ശുദ്ധമായ ശരീരത്തോടെ പരമബ്രഹ്മപദം പ്രാപിക്കും; ആ തീർത്ഥത്തിൽ തിലം അല്ലെങ്കിൽ പൊന്നിൻ കഷണം പോലും ദാനം ചെയ്താൽ,
മേരുദാനസമം തത്സ്യാത്പുരാ പ്രാഹ പ്രജാപതിഃ। തസ്മിംസ്തീര്ഥേ തു യേ ശ്രാദ്ധം കരിഷ്യംതി ഹി മാനവാഃ
അത് മേരുപർവതം ദാനം ചെയ്തതിനെ തുല്യമാണ് എന്ന് പ്രജാപതി പഴയകാലത്ത് പറഞ്ഞു; ആ തീർത്ഥത്തിൽ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്നവരും,
ഏകവിംശകുലോപേതാഃ സ്വര്ഗം യാസ്യംതി തേ നരാഃ। പിതൄണാം ച ശുഭം തീര്ഥം പിംഡേനൈകേന തര്പിതാഃ
അവർ ഇരുപത്തൊന്ന് തലമുറയോടൊപ്പം സ്വർഗത്തിൽ എത്തും; പിതാക്കന്മാർക്ക് ആ തീർത്ഥത്തിൽ ഒരു പിണ്ഡം പോലും അർപ്പിച്ചാൽ,
ബ്രഹ്മലോകം ഗമിഷ്യംതി സ്വപുത്രേണേഹ താരിതാഃ। ഭൂയശ്ചാന്നം ന ചേച്ഛംതി മോക്ഷമാര്ഗം വ്രജംതി തേ
അവർ സ്വപുത്രന്റെ വഴി ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ എത്തും; വീണ്ടും അന്നം ആഗ്രഹിക്കാതിരുന്നാൽ, അവർ മോക്ഷമാർഗത്തിൽ കടക്കും.
പ്രാചീനത്വം സരസ്വത്യാ യഥാ ഭൂതം ശൃണുഷ്വ തത്। സരസ്വതീ പുരാ പ്രോക്താ ദേവൈഃ സര്വൈഃ സവാസവൈഃ
സരസ്വതിയുടെ പുരാതനമായ ഉത്ഭവം എങ്ങനെയാണെന്നു നീ കേൾക്കു; സരസ്വതിയെ ദേവന്മാരും വാസുക്കളും ചേർന്ന് പഴയകാലത്ത് പറഞ്ഞിരുന്നു.
തടം ത്വയാ പ്രയാതവ്യം പ്രതീച്യാം ലവണോദധേഃ। വഡവാഗ്നിമിമം നീത്വാ സമുദ്രേ നിക്ഷിപസ്വ ഹ
നീ പടിഞ്ഞാറ് ഉപ്പു കടലിന്റെ തീരത്ത് പോകണം; ഈ വഡവാഗ്നിയെ എടുത്തു സമുദ്രത്തിൽ ഇടണം.
ഏവം കൃതേ സുരാഃ സര്വേ ഭവംതി ഭയവര്ജിതാഃ। അന്യഥാ വാഡവാഗ്നിസ്തു ദഹതേ സ്വേന തേജസാ
ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ ദേവന്മാർക്ക് ഭയം ഇല്ലാതാകും; അല്ലെങ്കിൽ വഡവാഗ്നി തന്റെ ശക്തിയാൽ എല്ലാം ദഹിപ്പിക്കും.
തസ്മാദ്രക്ഷസ്വ വിബുധാനേതസ്മാദചിരാദ്ഭയാത്। മാതേവ ഭവ സുശ്രോണി സുരാണാമഭയപ്രദാ
അതുകൊണ്ട്, ദേവന്മാരെ ഈ ഭയത്തിൽ നിന്ന് ഉടൻ രക്ഷിക്കണം; സുന്ദരമായ കമരം ഉള്ളവളേ, അമ്മപോലെ ദേവന്മാർക്ക് ഭയരഹിതത്വം നൽകുക.
ഏവമുക്താ തു സാ ദേവീ വിഷ്ണുനാ പ്രഭവിഷ്ണുനാ। ആഹ നാഹം സ്വതംത്രാസ്മി പിതാ മേ വ്രിയതാം സ്വരാട്
പ്രഭാവശാലിയായ വിഷ്ണു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ദേവി മറുപടി പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ സ്വതന്ത്രയല്ല; എന്റെ അച്ഛനാണ് രാജാവ്, അവനെ തിരഞ്ഞെടുക്കണം.'
തദാജ്ഞാകാരിണീ നിത്യം കുമാരീഹ ധൃതവ്രതാ। പിത്രാദേശാദ്വിനാ നാഹം പദമേകമപി ക്വചിത്
എപ്പോഴും അച്ഛന്റെ ആജ്ഞ പാലിക്കുന്ന കന്യകയായ ഞാൻ, അച്ഛന്റെ അനുമതിയില്ലാതെ ഒരിടത്തും ഒരു കാൽപടിയും വെക്കില്ല.
ഗച്ഛാമി തസ്മാത്കോപ്യന്യ ഉപായശ്ചിംത്യതാമഹോ। തദാശയം വിദിത്വാഹുസ്തേ സമേത്യ പിതാമഹം
അതുകൊണ്ട്, മറ്റേതെങ്കിലും മാർഗം ആലോചിക്കണം; അവളുടെ മനസ്സിലുണ്ടായിരുന്ന ആഗ്രഹം മനസ്സിലാക്കി, എല്ലാവരും ചേർന്ന് പിതാമഹനെ സമീപിച്ചു.
നാന്യേന ശക്യതേ നേതും വഡവാഗ്നിഃ പിതാമഹ। അദൃഷ്ടദോഷാമ്മുക്ത്വൈകാം കുമാരീം തനയാം തവ
മഹാപിതാവേ, ആരും കാണാത്ത ദോഷങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്ത, അവിവാഹിതയായ നിന്റെ മകളെ ഒഴികെ വേറാരും ആ കടൽക്കടിയിലെ അഗ്നിയെ നയിക്കാൻ കഴിയില്ല.
സരസ്വതീം സമാനീയ കൃത്വാംകേ വരവര്ണിനീം। ശിരസ്യാഘ്രായസസ്നേഹമുവാചാഥസരസ്വതീമ്
സരസ്വതിയെ, അതിമനോഹരിയായ ആ പെൺകുട്ടിയെ, അങ്കത്തിൽ ഇരുത്തി, തലയിൽ സ്നേഹത്തോടെ മുത്തമിട്ട്, അവളോടു പിതാവ് പറഞ്ഞു.
മാം ച ദേവി സുരാഃ പ്രാഹുഃ സ ത്വം ബ്രൂഹി യശസ്വിനീമ്। നീത്വാ വിനിക്ഷിപേദേനം ബാഡവം ലവണാംബുനി
ദേവതകൾ എന്നെ വിളിച്ചു, ദേവിയെ, ഇപ്പോൾ നീയാണു സംസാരിക്കേണ്ടത്. നീ ഈ കടലിന്റെ അഗ്നിയെ നയിച്ച് ഉപ്പുള്ള സമുദ്രത്തിൽ ഇടണം.
പിതുര്വാക്യം ഹി തച്ഛ്രുത്വാ വിയുക്താ കുരരീ യഥാ। പിത്രാ തദൈവ സാ കന്യാ രുരുദേ ദീനമാനസാ
പിതാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, കൂട്ടം വിട്ട ഒരു കുരരിപക്ഷിയെപ്പോലെ, ആ പെൺകുട്ടി അതേ സമയത്ത് ദുഃഖത്തോടെ കരയാൻ തുടങ്ങി.
ശോഭതേ തന്മുഖം തസ്യാഃ ശോകബാഷ്പാവിലേക്ഷണം। സിതം വികസിതം തദ്വത്പദ്മം തോയകണോക്ഷിതമ്
ദുഃഖത്തിന്റെ കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞ അവളുടെ മുഖം, വെള്ള നിറമുള്ള, പുഷ്പിച്ച താമരപ്പൂവിൽ വെള്ളത്തുള്ളികൾ വീണതുപോലെ, അതീവ മനോഹരമായി തിളങ്ങി.
തത്തഥാവിധമാലോക്യ പിതാമഹപുരസ്സരാഃ। വിബുധാഃ ശോകഭാവസ്യ സര്വേ വശമുപാഗതാഃ
അവളെ അങ്ങനെ ദുഃഖത്തിൽ ആകെയുള്ള ദേവന്മാർക്കും മഹാപിതാവിനും ദു:ഖം നിറഞ്ഞു.
സംസ്തഭ്യ ഹൃദയം തസ്യാഃ ശോകസംതാപിതം തദാ। പിതാമഹസ്താമുവാച മാ രോദീര്നാസ്തി തേ ഭയമ്
അവളുടെ ദുഃഖഭാരമുള്ള ഹൃദയം ശാന്തമാക്കി, മഹാപിതാവ് പറഞ്ഞു: "നീ കരയേണ്ട, നിനക്ക് ഭയം ഒന്നുമില്ല."
മാന ലാഭശ്ച ഭവിതാ തവ ദേവാനുഭാവതഃ। നീത്വാ ക്ഷാരോദമധ്യേ തു ക്ഷിപസ്വ ജ്വലനം സുതേ
ദേവന്മാരുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ നിനക്ക് മാനവും ഐശ്വര്യവും ലഭിക്കും. മകളേ, നീ ആ അഗ്നിയെ നയിച്ച് ഉപ്പു നിറഞ്ഞ സമുദ്രത്തിൽ ഇടണം.
ഏവമുക്താ തു സാ ബാലാ ബാഷ്പാകുലിതലോചനാ। പ്രണമ്യ പദ്മജന്മാനം ഗച്ഛാമ്യുക്തവതീ തു സാ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞ ആ ബാലിക, കമലത്തിൽ ജനിച്ചവനോട് നമസ്കരിച്ചു: "ഞാൻ പോകുന്നു" എന്നു പറഞ്ഞു.
മാ ഭൈരുക്താ പുനസ്തൈസ്തു പിത്രാ ചാപി തഥൈവ സാ। ത്യക്ത്വാ ഭയം ഹൃഷ്ടമനാഃ പ്രയാതും സമവസ്ഥിതാ
പിതാവും മറ്റുള്ളവരും വീണ്ടും പറഞ്ഞു: "ഭയപ്പെടേണ്ട." ഭയം വിട്ട് സന്തോഷഹൃദയത്തോടെ അവൾ യാത്രയ്ക്ക് തയ്യാറായി.
തസ്യാഃ പ്രയാണസമയേ ശംഖദുംദുഭിനിസ്വനൈഃ। മംഗലാനാം ച നിര്ഘോഷൈര്ജഗദാപൂരിതം ശുഭൈഃ
അവളുടെ യാത്രാസമയത്ത്, ശംഖവും മൃദംഗവും മറ്റും മുഴങ്ങിയും, മംഗളശബ്ദങ്ങൾ മുഴുവനായും ലോകം നിറഞ്ഞു.
സിതാംബരധരാധന്യാ സിതചംദനമംഡിതാ। ശരദംബുജസച്ഛായ താരഹാരവിഭൂഷിതാ
വെള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ച്, വെള്ള ചന്ദനം അണിഞ്ഞ്, ശരദ്കാലത്തെ താമരപ്പൂവിന്റെ പ്രകാശംപോലും, നക്ഷത്രമാല അണിഞ്ഞും അവൾ ഭംഗിയായി നിന്നു.
സംപൂര്ണചംദ്രവദനാ പദ്മപത്രായതേക്ഷണാ। ശുഭാം കീര്തിം സുരേശസ്യ പൂരയംതീ ദിശോ ദശ
പൂർണ്ണചന്ദ്രനുപോലുള്ള മുഖവും, താമരയിലുപോലുള്ള നീണ്ട കണ്ണുകളും, ദേവരാജാവിന്റെ ശുഭകീര്ത്തി പത്ത് ദിക്കുകളിലേക്കും പരത്തി.
സ്വതേജസാ തദ്ധൃദയാന്നിഃസൃതാ ഭാസയജ്ജഗത്। അനുവ്രജന്തീ താം ഗംഗാ തയോക്താ വരവര്ണിനീ
സ്വന്തം പ്രകാശത്തിൽ അവൾ അവരുടെയൊക്കെ മനസ്സിൽ നിന്ന് പുറത്ത് കടന്ന് ലോകം പ്രകാശിപ്പിച്ചു. അപ്പോൾ അവളെ പിന്തുടർന്ന് ഗംഗാ, അതിമനോഹരിയായവൾ, അവളോടു പറഞ്ഞു.