കേന ചേയം ജടാ പുത്രി രക്തസൂത്രാവകല്പിതാ। ഏവംവിധാനി വാക്യാനി ശ്രുത്വോവാച സ്വയംഹരിഃ
മകളേ, ആരാണ് ഈ ജടയിൽ ചുവന്ന നൂൽ കെട്ടിയത്? ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, സ്വയം ഹരിഃ അവിടെ വന്നു സംസാരിച്ചു.
ഇഹ ചാസ്മാഭിരാനീതാ പത്ന്യര്ഥം വിനിയോജിതാ। ബ്രഹ്മണാലമ്ബിതാ ബാലാ പ്രലാപം മാകൃഥാസ്ത്വിഹ
ഈ പെൺകുട്ടിയെ ഞങ്ങൾ ഭാര്യയ്ക്കായി കൊണ്ടുവന്നതാണ്; ബ്രഹ്മാവ് തന്നെ അവളെ ഏൽപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇവിടെ വെറുതെ പറയേണ്ടതില്ല.
പുണ്യാ ചൈഷാ സുഭാഗ്യാ ച സര്വേഷാം കുലനന്ദിനീ। പുണ്യാ ചേന്ന ഭവത്യേഷാ കഥമാഗച്ഛതേ സദഃ
അവൾ പുണ്യവതിയും ഭാഗ്യശാലിയുമാണ്, കുടുംബത്തിനെല്ലാം സന്തോഷം നൽകുന്നവളാണ്. അവൾക്ക് പുണ്യം ഇല്ലെങ്കിൽ എങ്ങനെ ഇവിടത്തെ സഭയിൽ എത്താമായിരുന്നു?
ഏവം ജ്ഞാത്വാ മഹാഭാഗന ത്വം ശോചിതുമര്ഹസി। കന്യൈഷാ തേ മഹാഭാഗാ പ്രാപ്താ ദേവം വിരിംചനമ്
ഇങ്ങനെ മനസ്സിലാക്കി, മഹാഭാഗ്യവതിയായ നീ ദുഃഖിക്കേണ്ടതില്ല; നിന്റെ ഈ ഭാഗ്യശാലിയായ മകൾ ബ്രഹ്മാവിനെ ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു.
യോഗിനോ യോഗയുക്താ യേ ബ്രാഹ്മണാ വേദപാരഗാഃ। ന ലഭന്തേ പ്രാര്ഥയന്തസ്താം ഗതിം ദുഹിതാ ഗതാ
യോഗത്തിൽ ലീനരായ യോഗികളും, വേദങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ബ്രാഹ്മണന്മാരും ആഗ്രഹിച്ചിട്ടും ലഭിക്കാത്ത സ്ഥിതിയിലേക്ക് നിന്റെ മകൾ എത്തിയിരിക്കുന്നു.
*ധര്മവന്തം സദാചാരം ഭവന്തം ധര്മവത്സലമ്। മയാ ജ്ഞാത്വാ തതഃ കന്യാ ദത്താചൈഷാ വിരഞ്ചയേ
നീ ധാർമ്മികനും നല്ല പെരുമാറ്റമുള്ളവനും ധർമ്മത്തെ സ്നേഹിക്കുന്നവനും ആണെന്ന് ഞാൻ അറിഞ്ഞു. അതുകൊണ്ടാണ് ഈ പെൺകുട്ടിയെ വിരിഞ്ചിക്ക് ഞാൻ നൽകിയതും.
അനയാ-ആഭീരകന്യായാ താരിതോ ഗച്ഛ! *ദിവ്യാന്ലോകാന്മഹോദയാന്। യുഷ്മാകം ച കുലേ ചാപി ദേവകാര്യാര്ഥസിദ്ധയേ
ഈ ആഭീരകുമാരിയോടൊപ്പം നീ മഹത്തായ ദിവ്യലോകങ്ങളിൽ എത്തും; നിങ്ങളുടെ വംശത്തിലും ദേവതകളുടെ കാര്യം പൂർത്തിയാകാൻ ഇത് സഹായിക്കും.
*അവതാരം കരിഷ്യേഹം സാ ക്രീഡാ തു ഭവിഷ്യതി। യദാ നന്ദപ്രഭൃതയോ ഹ്യവതാരം ധരാതലേ
ഞാൻ ഇവിടെ അവതാരം എടുക്കും; അത് എന്റെ ക്രീഡയായിരിക്കും, നന്ദനും മറ്റുള്ളവരും ഭൂമിയിൽ അവതരിക്കുമ്പോൾ.
കരിഷ്യന്തി തദാ ചാഹം വസിഷ്യേ തേഷു മധ്യതഃ। യുഷ്മാകം കന്യകാഃ സര്വാ വസിഷ്യന്തി മയാ സഹ
അവർ അവതരിക്കുമ്പോൾ ഞാൻ അവരുടെ ഇടയിൽ താമസിക്കും; നിങ്ങളുടെ എല്ലാ പെൺമക്കളും എനിക്ക് കൂടെ ഇരിക്കും.
തത്ര ദോഷോ ന ഭവിതാ ന ദ്വേഷോ ന ച മത്സരഃ। കരിഷ്യന്തി തദാ ഗോപാ ഭയം ച ന മനുഷ്യകാഃ
അവിടെ പാപമോ, വൈരാഗ്യമോ, അസൂയയോ ഉണ്ടാകില്ല; അപ്പോൾ ഗോപ്പന്മാർ പ്രവർത്തിക്കും, മനുഷ്യർക്കു ഭയമൊന്നും ഉണ്ടാകില്ല.
ന ചാസ്യാഭവിതാ ദോഷഃ കര്മണാനേന കര്ഹിചിത്। ശ്രുത്വാ വാക്യം തദാ വിഷ്ണോഃപ്രണിപത്യ യയുസ്തദാ
ഈ പ്രവൃത്തിയുടെ ഫലമായി അവള്ക്ക് ഒരിക്കലും പാപം ഉണ്ടാകില്ല; വിഷ്ണുവിന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് അവർ നമസ്കരിച്ചു പുറപ്പെട്ടു.
ഏവമേഷ വരോ ദേവ യോ ദത്തോ ഭവിതാ ഹി മേ। അവതാരഃ കുലേസ്മാകം കര്തവ്യോ ധര്മസാധനഃ
ദേവാ, നീ നൽകിയ ഈ വരം എനിക്ക് യഥാർത്ഥത്തിൽ ലഭിക്കട്ടെ; നമ്മുടെ വംശത്തിൽ ധർമ്മം സ്ഥാപിക്കാൻ അവതാരം വേണം.
ഭവതോ ദര്ശനാദേവ ഭവാമഃ സ്വര്ഗവാസിനഃ। ശുഭദാ കന്യകാ ചൈഷാ താരിണീ മേ കുലൈഃ സഹ
നിന്റെ ദർശനത്താൽ നമ്മൾ സ്വർഗത്തിൽ വസിക്കുന്നവരായി മാറുന്നു; ഈ മകൾ ശുഭം നൽകുന്നവളാണ്, അവൾ എന്റെ വംശത്തെ രക്ഷിക്കും.
ഏവം ഭവതു ദേവേശ വരദാനം വിഭോ തവ। അനുനീതാസ്തദാ ഗോപാഃ സ്വയം ദേവേന വിഷ്ണുനാ
അങ്ങനെ തന്നെ, ദേവേശാ, മഹാശക്തനേ, നിന്റെ വരദാനം പൂർത്തിയാകട്ടെ. അപ്പോൾ ഗോപ്പന്മാർക്ക് സ്വയം ദേവനായ വിഷ്ണു ആശ്വാസം നൽകി.
ബ്രഹ്മണാപ്യേവമേവം തു വാമഹസ്തേന ഭാഷിതമ്। ത്രപാന്വിതാ ദര്ശനേ തു ബന്ധൂനാം വരവര്ണിനീ
അതു പോലെ തന്നെ ബ്രഹ്മാവും ഇടതുകൈ ഉയർത്തി സംസാരിച്ചു; ബന്ധുക്കളുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ലജ്ജയോടെ ആ സുന്ദരിയായവൾ അവിടെ നിന്നു.
കൈരഹം തു സമാഖ്യാതാ യേനേമം ദേശമാഗതാഃ। ദൃഷ്ട്വാ തു താംസ്തതഃ പ്രാഹ ഗായത്രീ ആഭീരകന്യകാ
ആരാണ് എന്നെ ഈ പേരിൽ വിളിച്ചത്? ആരാണ് എന്നെ ഈ സ്ഥലത്ത് എത്തിച്ചതെന്ന്? അവളെ കണ്ടപ്പോൾ ആഭീരകുമാരിയായ ഗായത്രി ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചു.
വാമഹസ്തേന താന്സര്വാന്പ്രാണിപാതപുരഃസരമ്। അത്ര ചാഹം സ്ഥിതാ മാതര്ബ്രഹ്മാണം സമുപാഗതാ
അവൾ ഇടതുകൈ കൊണ്ട് എല്ലാവർക്കും നമസ്കരിച്ചു; അമ്മേ, ഞാൻ ഇവിടെ ബ്രഹ്മാവിനെ സമീപിച്ച് നില്ക്കുന്നു.
ഭര്താ ലബ്ധോ മയാ ദേവഃ സര്വസ്യാദ്യോജഗത്പതിഃ। നാഹംശോച്യാ ഭവത്യാതു ന പിത്രാ ന ച ബാന്ധവൈഃ
എനിക്ക് ഭർത്താവായി ലഭിച്ചത് ലോകങ്ങളുടെ ആദിപതിയായ ദേവനാണ്; അതിനാൽ, അമ്മയോ അച്ഛനോ ബന്ധുക്കളോ എന്നെ ദുഃഖിക്കേണ്ടതില്ല.
സഖീഗണശ്ച മേ യാതു ഭഗിന്യോ ദാരകൈഃ സഹ। സര്വേഷാം കുശലം വാച്യം സ്ഥിതാസ്മി സഹ ദൈവതൈഃ
എന്റെ സുഹൃത്തുക്കളും സഹോദരിമാരും അവരുടെ കുട്ടികളുമൊത്ത് ഇവിടെ നിന്നു പോകട്ടെ. എല്ലാവരോടും എന്റെ സുഖം അറിയിക്കണം. ഞാൻ ദേവന്മാരോടൊപ്പം ഇവിടെ തന്നെ ഇരിക്കുന്നു.
ഗതേഷു തേഷു സര്വേഷു ഗായത്രീ സാ സുമധ്യമാ। ബ്രഹ്മണാ സഹിതാ രേജേ യജ്ഞവാടം ഗതാ സതീ
അവരൊക്കെ പോയശേഷം, മനോഹരമായ രൂപമുള്ള ഗായത്രി ബ്രഹ്മാവിനൊപ്പം പ്രകാശിച്ചു, യജ്ഞശാലയിലേക്ക് കടന്നു.
യാചിതോ ബ്രാഹ്മണൈര്ബ്രഹ്മാ വരാന്നോ ദേഹി ചേപ്സിതാന്। യഥേപ്സിതം വരം തേഷാം തദാബ്രഹ്മാപ്യയച്ഛത
ബ്രാഹ്മണന്മാർ ഇഷ്ടമുള്ള വരങ്ങൾ നൽകണമെന്ന് അപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവ് അവർക്കു വേണ്ടതെല്ലാം സമ്മാനിച്ചു.
തയാ ദേവ്യാ ച ഗായത്ര്യാ ദത്തം തച്ചാനുമോദിതമ്। സാ തു യജ്ഞേ സ്ഥിതാ സാധ്വീദേവതാനാം സമീപഗാ
ഗായത്രി ദേവി നൽകിയതെല്ലാം അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു; സദാചാരമുള്ള അവൾ ദേവന്മാരുടെ അടുത്ത് യജ്ഞത്തിൽ തന്നെ തുടരുന്നു.
ദിവ്യംവര്ഷശതം സാഗ്രം സ യജ്ഞോ വവൃധേ തദാ। യജ്ഞവാടം കപര്ദീതു ഭിക്ഷാര്ഥം സമുപാഗതഃ
അന്ന് ആ യജ്ഞം ദിവ്യമായ നൂറുവർഷം കവിഞ്ഞു വളർന്നു. കപർദീ, നീ ഭിക്ഷയ്ക്കായി യജ്ഞശാലയിൽ എത്തി.
ബൃഹത്കപാലം സംഗൃഹ്യ പഞ്ചമുണ്ഡൈരലംകൃതഃ। ഋത്വിഗ്ഭിശ്ച സദസ്യൈശ്ച ദൂരാത്തിഷ്ഠന്ജുഗുപ്സിതഃ
വലിയ കപ്പാലം കൈവശം വച്ച്, അഞ്ചു തലകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട്, യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുത്തവരിൽ നിന്നും ദൂരത്ത് അവഗണിക്കപ്പെട്ട് നീ നിന്നു.
കഥം ത്വമിഹ സമ്പ്രാപ്തോ നിന്ദിതോ വേദവാദിഭിഃ। ഏവം പ്രോത്സാര്യമാണോപി നിന്ദ്യമാനഃ സ തൈര്ദ്വിജൈഃ
വേദപാരായണന്മാർ നിന്ദിക്കുന്ന നീ ഇവിടെ എങ്ങനെ എത്തി?' എന്നിങ്ങനെ അവർ നീയെല്ലാം തള്ളിപ്പറഞ്ഞു, അവരാൽ നിന്ദിക്കപ്പെട്ടുവെങ്കിലും,
ഉവാച താന്ദ്വിജാന്സര്വാന്സ്മിതം കൃത്വാ മഹേശ്വരഃ। അത്ര പൈതാമഹേ യജ്ഞേ സര്വേഷാം തോഷദായിനി
മഹേശ്വരൻ പുഞ്ചിരിയോടെ ആ ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊക്കെ പറഞ്ഞു: 'എല്ലാവർക്കും സന്തോഷം നൽകുന്ന ഈ പിതാമഹൻ്റെ യജ്ഞത്തിൽ—'
കശ്ചിദുത്സാര്യ തേനൈവ ഋതേമാം ദ്വിജസത്തമാഃ। ഉക്തഃ സ തൈഃകപര്ദീ തു ഭുക്ത്വാ ചാന്നംതതോ വ്രജ
ചിലർ അവനെ പുറത്താക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണന്മാർ കപർദിയോട് പറഞ്ഞു: 'ഭക്ഷണം കഴിച്ചശേഷം നീ പോകണം.'
കപര്ദിനാ ച തേ ഉക്താ ഭുക്ത്വാ യാസ്യാമി ഭോ ദ്വിജാഃ। ഏവമുക്ത്വാ നിഷണ്ണഃ സകപാലം ന്യസ്യ ചാഗ്രതഃ
കപർദി അവരോട് പറഞ്ഞു: 'ബ്രാഹ്മണമാരേ, ഞാൻ ഭക്ഷണം കഴിച്ചശേഷം പോകാം.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, കപ്പാലം മുന്നിൽ വെച്ച് ഇരുന്നു.
തേഷാം നിരീക്ഷ്യ തത്കര്മ ചക്രേ കൌടില്യമീശ്വരഃ। മുക്ത്വാ കപാലം ഭൂമൌ തു താന്ദ്വിജാനവലോകയന്
അവൻ ചെയ്തതെല്ലാം നോക്കി, ഈശ്വരൻ ചതിയോടെ പ്രവർത്തിച്ചു; കപ്പാലം നിലത്ത് വെച്ച്, ആ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ നോക്കി.
ഉവാച പുഷ്കരം യാമി സ്നാനാര്ഥം ദ്വിജസത്തമാഃ। തൂര്ണം ഗച്ഛേതി തൈരുക്തഃ സ ഗതഃ പരമേശ്വരഃ
അവൻ പറഞ്ഞു: 'ബ്രാഹ്മണമാരേ, ഞാൻ പുഷ്കരത്തിൽ കുളിക്കാൻ പോകുന്നു.' അവർ വേഗം പോകണമെന്ന് പറഞ്ഞപ്പോൾ, പരമേശ്വരൻ അവിടെ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.