പ്രാരബ്ധം ച തതോ ഹോത്രം ബ്രാഹ്മണൈര്വേദപാരഗൈഃ। ഭൃഗുണാ സഹിതൈഃ കര്മ വേദോക്തം തൈഃ കൃതം തദാ। തഥാ യുഗസഹസ്രം തു സ യജ്ഞഃ പുഷ്കരേഽഭവത്
പിന്നീട് വേദപണ്ഡിതരായ ബ്രാഹ്മണന്മാരും ഭൃഗുവും ചേർന്ന് യജ്ഞം ആരംഭിച്ചു. വേദങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന വിധത്തിൽ ആ യജ്ഞം പൂഷ്കരത്തിൽ ആയിരം യുഗങ്ങൾ നീണ്ടുനിന്നു.
"ഭീഷ്മ-ഉവാച। തസ്മിന്യജ്ഞേ കിമാശ്ചര്യം തദാസീദ്ദ്വിജസത്തമ। കഥം രുദ്രഃസ്ഥിതസ്തത്ര വിഷ്ണുശ്ചാപി സുരോത്തമഃ
ഭീഷ്മൻ ചോദിച്ചു: ആ യജ്ഞത്തിൽ എന്താണ് അത്ഭുതം സംഭവിച്ചത്, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ? രുദ്രനും വിഷ്ണുവും അവിടെ എങ്ങനെ ഉണ്ടായിരുന്നു?
ആഭീര:പുത്രീ ഗായത്ര്യാ കിം കൃതം തത്ര പത്നീത്വേ സ്ഥിതയാ തയാ। ആഭീരാ: കിം സുവൃത്തജ്ഞൈര്ജ്ഞാത്വാ തൈശ്ച കൃതം മുനേ
ആഭീരന്റെ മകളായ ഗായത്രി അവിടെ ഭാര്യയായി നിൽക്കുമ്പോൾ എന്താണ് ചെയ്തത്? നല്ലവഴികൾ അറിയുന്നവർ അതറിഞ്ഞ് എന്താണ് ചെയ്തത്, മഹർഷേ?
ഏതദ്വൃത്തം സമാചക്ഷ്വ യഥാവൃത്തം യഥാകൃതമ്। ആഭീരൈര്ബ്രാഹ്മണാചാപി മമൈതത്കൌതുകം മഹത്
ആഭീരന്മാരും ബ്രാഹ്മണന്മാരും ചെയ്തതെല്ലാം എങ്ങനെ സംഭവിച്ചുവെന്ന് എനിക്ക് വിശദമായി പറയൂ. ഇതിൽ എനിക്ക് വലിയ കൗതുകമുണ്ട്.
"പുലസ്ത്യ ഉവാച। തസ്മിന്യജ്ഞേ യദാശ്ചര്യം വൃത്തമാസീന്നരാധിപ। കഥയിഷ്യാമി തത്സര്വം ശൃണുഷ്വൈകമനാ നൃപ
പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ആ യജ്ഞത്തിൽ സംഭവിച്ച അത്ഭുതങ്ങൾ എല്ലാം ഞാൻ പറയാം. നീ മനസ്സോടെ കേൾക്കൂ.
രുദ്രസ്തു മഹദാശ്ചര്യം കൃതവാന്വൈ സദോ ഗതഃ। നിന്ദ്യരൂപധരോ ദേവസ്തത്രായാദ്ദ്വിജസന്നിധൌ
രുദ്രൻ മഹത്തായ ഒരു അത്ഭുതം ചെയ്തു; ദേവൻ അവിടെ ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ അപമാനകരമായ രൂപം ധരിച്ചു.
വിഷ്ണുനാ ന കൃതം കിഞ്ചിത്പ്രാധാന്യേ സ യതഃസ്ഥിതഃ। നാശം തു ഗോപകന്യായാ ജ്ഞാത്വാ ഗോപകുമാരകാഃ
വിഷ്ണു ഒന്നും ചെയ്തില്ല, കാരണം അവൻ പ്രധാനഭാഗത്ത് നിന്നിരുന്നില്ല. എന്നാൽ ആ ഗോവാളി ബാലികയെ നഷ്ടപ്പെട്ടതായി അറിഞ്ഞ് ഗോവാളി ബാലന്മാർ അതിൽ സന്തോഷിച്ചില്ല.
ഗോപ്യശ്ച താസ്തഥാ സര്വാ ആഗതാ ബ്രഹ്മണോന്തികമ്। ദൃഷ്ട്വാ താം മേഖലാബദ്ധാം യജ്ഞസീമവ്യസ്ഥിതാമ്
അങ്ങനെ ആ ഗോവാളി സ്ത്രീകൾ എല്ലാവരും ബ്രഹ്മാവിന്റെ അടുത്തെത്തി; അവളെ മെഖലയിട്ട് യജ്ഞസീമയിൽ നില്ക്കുന്നത് കണ്ടു.
ഹാ പുത്രീതി തദാ മാതാ പിതാ ഹാ പുത്രികേതി ച। സ്വസേതി ബാന്ധവാഃ സര്വേ സഖ്യഃ സഖ്യേന ഹാസഖി
അപ്പോൾ അമ്മ പറഞ്ഞു, 'ഹായ് മകനേ!' അച്ഛൻ പറഞ്ഞു, 'ഹായ് മകളേ!' ബന്ധുക്കൾ എല്ലാവരും 'സഹോദരിയേ' എന്നും, സുഹൃത്തുക്കൾ 'സുഹൃത്തേ' എന്നും വിളിച്ചു.
കേന ത്വമിഹ ചാനീതാ അലക്താംകാ തു സുന്ദരീ। ശാടീം നിവൃത്താംകൃത്വാ തു കേന യുക്താ ച കമ്ബലീ
ആലക്തം കാൽ ചുവപ്പുള്ള സുന്ദരിയേ, നിന്നെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്നത് ആരാണ്? നിന്റെ വസ്ത്രം മാറ്റിയത് ആരാണ്? കംബളം ധരിപ്പിച്ചത് ആരാണ്?
കേന ചേയം ജടാ പുത്രി രക്തസൂത്രാവകല്പിതാ। ഏവംവിധാനി വാക്യാനി ശ്രുത്വോവാച സ്വയംഹരിഃ
മകളേ, ആരാണ് ഈ ജടയിൽ ചുവന്ന നൂൽ കെട്ടിയത്? ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, സ്വയം ഹരിഃ അവിടെ വന്നു സംസാരിച്ചു.
ഇഹ ചാസ്മാഭിരാനീതാ പത്ന്യര്ഥം വിനിയോജിതാ। ബ്രഹ്മണാലമ്ബിതാ ബാലാ പ്രലാപം മാകൃഥാസ്ത്വിഹ
ഈ പെൺകുട്ടിയെ ഞങ്ങൾ ഭാര്യയ്ക്കായി കൊണ്ടുവന്നതാണ്; ബ്രഹ്മാവ് തന്നെ അവളെ ഏൽപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇവിടെ വെറുതെ പറയേണ്ടതില്ല.
പുണ്യാ ചൈഷാ സുഭാഗ്യാ ച സര്വേഷാം കുലനന്ദിനീ। പുണ്യാ ചേന്ന ഭവത്യേഷാ കഥമാഗച്ഛതേ സദഃ
അവൾ പുണ്യവതിയും ഭാഗ്യശാലിയുമാണ്, കുടുംബത്തിനെല്ലാം സന്തോഷം നൽകുന്നവളാണ്. അവൾക്ക് പുണ്യം ഇല്ലെങ്കിൽ എങ്ങനെ ഇവിടത്തെ സഭയിൽ എത്താമായിരുന്നു?
ഏവം ജ്ഞാത്വാ മഹാഭാഗന ത്വം ശോചിതുമര്ഹസി। കന്യൈഷാ തേ മഹാഭാഗാ പ്രാപ്താ ദേവം വിരിംചനമ്
ഇങ്ങനെ മനസ്സിലാക്കി, മഹാഭാഗ്യവതിയായ നീ ദുഃഖിക്കേണ്ടതില്ല; നിന്റെ ഈ ഭാഗ്യശാലിയായ മകൾ ബ്രഹ്മാവിനെ ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു.
യോഗിനോ യോഗയുക്താ യേ ബ്രാഹ്മണാ വേദപാരഗാഃ। ന ലഭന്തേ പ്രാര്ഥയന്തസ്താം ഗതിം ദുഹിതാ ഗതാ
യോഗത്തിൽ ലീനരായ യോഗികളും, വേദങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ബ്രാഹ്മണന്മാരും ആഗ്രഹിച്ചിട്ടും ലഭിക്കാത്ത സ്ഥിതിയിലേക്ക് നിന്റെ മകൾ എത്തിയിരിക്കുന്നു.
*ധര്മവന്തം സദാചാരം ഭവന്തം ധര്മവത്സലമ്। മയാ ജ്ഞാത്വാ തതഃ കന്യാ ദത്താചൈഷാ വിരഞ്ചയേ
നീ ധാർമ്മികനും നല്ല പെരുമാറ്റമുള്ളവനും ധർമ്മത്തെ സ്നേഹിക്കുന്നവനും ആണെന്ന് ഞാൻ അറിഞ്ഞു. അതുകൊണ്ടാണ് ഈ പെൺകുട്ടിയെ വിരിഞ്ചിക്ക് ഞാൻ നൽകിയതും.
അനയാ-ആഭീരകന്യായാ താരിതോ ഗച്ഛ! *ദിവ്യാന്ലോകാന്മഹോദയാന്। യുഷ്മാകം ച കുലേ ചാപി ദേവകാര്യാര്ഥസിദ്ധയേ
ഈ ആഭീരകുമാരിയോടൊപ്പം നീ മഹത്തായ ദിവ്യലോകങ്ങളിൽ എത്തും; നിങ്ങളുടെ വംശത്തിലും ദേവതകളുടെ കാര്യം പൂർത്തിയാകാൻ ഇത് സഹായിക്കും.
*അവതാരം കരിഷ്യേഹം സാ ക്രീഡാ തു ഭവിഷ്യതി। യദാ നന്ദപ്രഭൃതയോ ഹ്യവതാരം ധരാതലേ
ഞാൻ ഇവിടെ അവതാരം എടുക്കും; അത് എന്റെ ക്രീഡയായിരിക്കും, നന്ദനും മറ്റുള്ളവരും ഭൂമിയിൽ അവതരിക്കുമ്പോൾ.
കരിഷ്യന്തി തദാ ചാഹം വസിഷ്യേ തേഷു മധ്യതഃ। യുഷ്മാകം കന്യകാഃ സര്വാ വസിഷ്യന്തി മയാ സഹ
അവർ അവതരിക്കുമ്പോൾ ഞാൻ അവരുടെ ഇടയിൽ താമസിക്കും; നിങ്ങളുടെ എല്ലാ പെൺമക്കളും എനിക്ക് കൂടെ ഇരിക്കും.
തത്ര ദോഷോ ന ഭവിതാ ന ദ്വേഷോ ന ച മത്സരഃ। കരിഷ്യന്തി തദാ ഗോപാ ഭയം ച ന മനുഷ്യകാഃ
അവിടെ പാപമോ, വൈരാഗ്യമോ, അസൂയയോ ഉണ്ടാകില്ല; അപ്പോൾ ഗോപ്പന്മാർ പ്രവർത്തിക്കും, മനുഷ്യർക്കു ഭയമൊന്നും ഉണ്ടാകില്ല.
ന ചാസ്യാഭവിതാ ദോഷഃ കര്മണാനേന കര്ഹിചിത്। ശ്രുത്വാ വാക്യം തദാ വിഷ്ണോഃപ്രണിപത്യ യയുസ്തദാ
ഈ പ്രവൃത്തിയുടെ ഫലമായി അവള്ക്ക് ഒരിക്കലും പാപം ഉണ്ടാകില്ല; വിഷ്ണുവിന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് അവർ നമസ്കരിച്ചു പുറപ്പെട്ടു.
ഏവമേഷ വരോ ദേവ യോ ദത്തോ ഭവിതാ ഹി മേ। അവതാരഃ കുലേസ്മാകം കര്തവ്യോ ധര്മസാധനഃ
ദേവാ, നീ നൽകിയ ഈ വരം എനിക്ക് യഥാർത്ഥത്തിൽ ലഭിക്കട്ടെ; നമ്മുടെ വംശത്തിൽ ധർമ്മം സ്ഥാപിക്കാൻ അവതാരം വേണം.
ഭവതോ ദര്ശനാദേവ ഭവാമഃ സ്വര്ഗവാസിനഃ। ശുഭദാ കന്യകാ ചൈഷാ താരിണീ മേ കുലൈഃ സഹ
നിന്റെ ദർശനത്താൽ നമ്മൾ സ്വർഗത്തിൽ വസിക്കുന്നവരായി മാറുന്നു; ഈ മകൾ ശുഭം നൽകുന്നവളാണ്, അവൾ എന്റെ വംശത്തെ രക്ഷിക്കും.
ഏവം ഭവതു ദേവേശ വരദാനം വിഭോ തവ। അനുനീതാസ്തദാ ഗോപാഃ സ്വയം ദേവേന വിഷ്ണുനാ
അങ്ങനെ തന്നെ, ദേവേശാ, മഹാശക്തനേ, നിന്റെ വരദാനം പൂർത്തിയാകട്ടെ. അപ്പോൾ ഗോപ്പന്മാർക്ക് സ്വയം ദേവനായ വിഷ്ണു ആശ്വാസം നൽകി.
ബ്രഹ്മണാപ്യേവമേവം തു വാമഹസ്തേന ഭാഷിതമ്। ത്രപാന്വിതാ ദര്ശനേ തു ബന്ധൂനാം വരവര്ണിനീ
അതു പോലെ തന്നെ ബ്രഹ്മാവും ഇടതുകൈ ഉയർത്തി സംസാരിച്ചു; ബന്ധുക്കളുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ലജ്ജയോടെ ആ സുന്ദരിയായവൾ അവിടെ നിന്നു.
കൈരഹം തു സമാഖ്യാതാ യേനേമം ദേശമാഗതാഃ। ദൃഷ്ട്വാ തു താംസ്തതഃ പ്രാഹ ഗായത്രീ ആഭീരകന്യകാ
ആരാണ് എന്നെ ഈ പേരിൽ വിളിച്ചത്? ആരാണ് എന്നെ ഈ സ്ഥലത്ത് എത്തിച്ചതെന്ന്? അവളെ കണ്ടപ്പോൾ ആഭീരകുമാരിയായ ഗായത്രി ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചു.
വാമഹസ്തേന താന്സര്വാന്പ്രാണിപാതപുരഃസരമ്। അത്ര ചാഹം സ്ഥിതാ മാതര്ബ്രഹ്മാണം സമുപാഗതാ
അവൾ ഇടതുകൈ കൊണ്ട് എല്ലാവർക്കും നമസ്കരിച്ചു; അമ്മേ, ഞാൻ ഇവിടെ ബ്രഹ്മാവിനെ സമീപിച്ച് നില്ക്കുന്നു.
ഭര്താ ലബ്ധോ മയാ ദേവഃ സര്വസ്യാദ്യോജഗത്പതിഃ। നാഹംശോച്യാ ഭവത്യാതു ന പിത്രാ ന ച ബാന്ധവൈഃ
എനിക്ക് ഭർത്താവായി ലഭിച്ചത് ലോകങ്ങളുടെ ആദിപതിയായ ദേവനാണ്; അതിനാൽ, അമ്മയോ അച്ഛനോ ബന്ധുക്കളോ എന്നെ ദുഃഖിക്കേണ്ടതില്ല.
സഖീഗണശ്ച മേ യാതു ഭഗിന്യോ ദാരകൈഃ സഹ। സര്വേഷാം കുശലം വാച്യം സ്ഥിതാസ്മി സഹ ദൈവതൈഃ
എന്റെ സുഹൃത്തുക്കളും സഹോദരിമാരും അവരുടെ കുട്ടികളുമൊത്ത് ഇവിടെ നിന്നു പോകട്ടെ. എല്ലാവരോടും എന്റെ സുഖം അറിയിക്കണം. ഞാൻ ദേവന്മാരോടൊപ്പം ഇവിടെ തന്നെ ഇരിക്കുന്നു.
ഗതേഷു തേഷു സര്വേഷു ഗായത്രീ സാ സുമധ്യമാ। ബ്രഹ്മണാ സഹിതാ രേജേ യജ്ഞവാടം ഗതാ സതീ
അവരൊക്കെ പോയശേഷം, മനോഹരമായ രൂപമുള്ള ഗായത്രി ബ്രഹ്മാവിനൊപ്പം പ്രകാശിച്ചു, യജ്ഞശാലയിലേക്ക് കടന്നു.