ഏവമുക്തസ്തദാ ശക്രോ ഗത്വാ സര്വം ധരാതലം। സ്ത്രിയോ ദൃഷ്ടാശ്ച യാസ്തേന സര്വാഃ പരപരിഗ്രഹാഃ
ഇന്ദ്രൻ അങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ ഭൂമിയിലെ എല്ലായിടവും സന്ദർശിച്ചു; അവൻ കണ്ട എല്ലാ സ്ത്രീകളും മറ്റൊരാളുടെ ഭാര്യകളായിരുന്നു.
ആഭീരകന്യാ രൂപാഢ്യാ സുനാസാ ചാരുലോചനാ। ന ദേവീ ന ച ഗംധര്വീ നാസുരീ ന ച പന്നഗീ
അവൻ അതിശയകരമായ സൗന്ദര്യമുള്ള, മനോഹരമായ മൂക്കും കണ്ണുകളും ഉള്ള ഒരു ആഭീരകന്യയെ കണ്ടു; അവൾ ദേവിയും അല്ല, ഗന്ധർവ്വിയും അല്ല, അസുരിയും അല്ല, പന്നഗിയും അല്ല.
ന ചാസ്തി താദൃശീ കന്യാ യാദൃശീ സാ വരാംഗനാ। ദദര്ശ താം സുചാര്വംഗീം ശ്രിയം ദേവീമിവാപരാമ്
അവളെപോലൊരു കന്യയെ മറ്റൊന്നും ഇല്ല; അത്ര മനോഹരമായ സ്ത്രീയെ അവൻ കണ്ടു, ദേവിയുടെ മറ്റൊരു രൂപംപോലെ.
സംക്ഷിപന്തീം മനോവൃത്തി വിഭവം രൂപസംപദാ। യദ്യത്തു വസ്തുസൌംദര്യാദ്വിശിഷ്ടം ലഭ്യതേ ക്വചിത്
അവൾ മനസ്സിന്റെ എല്ലാ ആലോചനകളും സൗന്ദര്യവും ഒരുമിച്ചു; ലോകത്ത് എവിടെയും കാണുന്ന അത്യുഗ്രമായ ആകർഷണം അവളിൽ ഒത്തുചേർന്നിരുന്നു.
തത്തച്ഛരീരസംലഗ്നം തന്വംഗ്യാ ദദൃശേ വരമ്। താം ദൃഷ്ട്വാ ചിംതയാമാസ യദ്യേഷാ കന്യകാ ഭവേത്
ആ സൌന്ദര്യം മുഴുവൻ അവളുടെ ശരീരത്തിൽ ചേർന്നിരുന്നു; അവളെ കണ്ടപ്പോൾ, 'ഇവൾ കന്യകയായിരുന്നെങ്കിൽ എത്ര നല്ലിരിക്കും' എന്ന് ഇന്ദ്രൻ വിചാരിച്ചു.
തന്മത്തഃ കൃതപുണ്യോന്യോ ന ദേവോ ഭുവി വിദ്യതേ। യോഷിദ്രത്നമിദം സേയം സദ്ഭാഗ്യായാം പിതാമഹഃ
എന്നെക്കാൾ കൂടുതൽ പുണ്യം സമ്പാദിച്ച മറ്റൊരു ദേവൻ ഭൂമിയിൽ ഇല്ല; ഈ സ്ത്രീരത്നം ഭാഗ്യവാനായ പിതാമഹനു വേണ്ടി തന്നെയാണ്.
സരാഗോ യദി വാ സ്യാത്തു സഫലസ്ത്വേഷ മേ ശ്രമഃ। നീലാഭ്ര കനകാംഭോജ വിദ്രുമാഭാം ദദര്ശ താം
അവൾ പ്രേമത്തിൽ ആകുലയായാൽ എന്റെ പരിശ്രമം ഫലപ്രദമാകും; നീലമേഘത്തിന്റെ നിറം, പൊന്നിന്റെ കമലം, പവഴിന്റെ ചുവപ്പ് എന്നിവയുള്ള അവളെ അവൻ കണ്ടു.
ത്വിഷം സംബിഭ്രതീമംഗൈഃ കേശഗംഡേ ക്ഷണാധരൈഃ। മന്മഥാശോകവൃക്ഷസ്യ പ്രോദ്ഭിന്നാം കലികാമിവ
അവളുടെ ശരീരഭാഗങ്ങളിൽ പ്രകാശം തെളിഞ്ഞിരുന്നു; മുടിയും കണങ്ങളും അധരങ്ങളും മനോഹരമായിരുന്നു; പ്രേമത്തിന്റെയും ആഗ്രഹത്തിന്റെയും വൃക്ഷത്തിൽ വിരിയുന്ന ഒരു കൊടിയപൂവ് പോലെ.
പ്രദഗ്ധഹൃച്ഛയേനൈവ നേത്രവഹ്നിശിഖോത്കരൈഃ। ധാത്രാ കഥം ഹി സാ സൃഷ്ടാ പ്രതിരൂപമപശ്യതാ
കാമാഗ്നിയിൽ ഹൃദയം കത്തിയ അവളുടെ കണ്ണുകളിൽ തീപ്പൊള്ളുന്ന കണങ്ങൾ; സൃഷ്ടാവൻ അവളെ സൃഷ്ടിച്ചപ്പോൾ സമം കാണാതെ എങ്ങനെ ഉണ്ടാക്കിയുവെന്ന് അതിശയമാണ്.
കല്പിതാ ചേത്സ്വയം ബുധ്യാ നൈപുണ്യസ്യ ഗതിഃ പരാ। ഉത്തുംഗാഗ്രാവിമൌ സൃഷ്ടൌ യന്മേ സംപശ്യതഃ സുഖം
അവളെ സ്വയം സൃഷ്ടിച്ചുവെങ്കിൽ, കലയുടെ വഴിയാണ് ഏറ്റവും ഉന്നതം; ഉയർന്ന രണ്ടു കുന്തങ്ങൾ എന്നെ നോക്കുമ്പോൾ സന്തോഷം നൽകുന്നു.
പയോധരൌ നാതിചിത്രം കസ്യ സംജായതേ ഹൃദി। രാഗോപഹതദേഹോയമധരോ യദ്യപി സ്ഫുടമ്
അവളുടെ വക്ഷസ് അത്ര അതിശയകരമല്ലെങ്കിലും, ആരുടെ മനസ്സും ആകർഷിക്കപ്പെടാതെ ഇരിക്കുമോ? അവളുടെ അധരങ്ങളിൽ പ്രേമത്തിന്റെ അടയാളം വ്യക്തമാണ്.
തഥാപി സേവമാനസ്യ നിര്വാണം സംപ്രയച്ഛതി। വഹദ്ഭിരപി കൌടില്യമലകൈഃ സുഖമര്പ്യതേ
എന്നാൽ, അവളെ സേവിക്കുന്നവർക്കു അവൾ ശാന്തിയും സമാധാനവും നൽകുന്നു; അല്പം വളഞ്ഞിരിക്കുന്ന അവളുടെ മുടി പോലും ആനന്ദം നൽകുന്നു.
ദോഷോപി ഗുണവദ്ഭാതി ഭൂരിസൌംദര്യമാശ്രിതഃ। നേത്രയോര്ഭൂഷിതാവംതാ വാകര്ണാഭ്യാശമാഗതൌ
വളരെയധികം സൗന്ദര്യം ഉള്ളവരിൽ, ദോഷം പോലും ഗുണമായി തോന്നുന്നു; അവളുടെ കണ്ണുകൾ അലങ്കരിച്ച് ചെവിയിലേക്കു നീളുന്നു.
കാരണാദ്ഭാവചൈതന്യം പ്രവദംതി ഹി തദ്വിദഃ। കര്ണയോര്ഭൂഷണേ നേത്രേ നേത്രയോഃ ശ്രവണാവിമൌ
കാരണം കൊണ്ടാണ് ഭാവം ഉണരുന്നത് എന്ന് അറിവുള്ളവർ പറയുന്നു; ചെവിക്ക് അലങ്കാരമായത് കണ്ണുകളാണ്, കണ്ണുകൾക്ക് അലങ്കാരമായത് ചെവികളാണ്.
കുംഡലാംജനയോരത്ര നാവകാശോസ്തി കശ്ചന। ന തദ്യുക്തം കടാക്ഷാണാം യദ്ദ്വിധാകരണം ഹൃദി
ഇവിടെ കുണ്ഡലത്തിനോ കജലിനോ ഇടമില്ല; ഹൃദയത്തിൽ കണ്മുന്നിലായ കണ്മുട്ടുകൾക്ക് വിഭജനം യോജിച്ചതല്ല.
തവസംബംധിനോയേഽത്ര കഥം തേ ദുഃഖഭാഗിനഃ। സര്വസുംദരതാമേതി വികാരഃ പ്രാകൃതൈര്ഗുണൈഃ
നിനക്കൊപ്പം ഉള്ളവർ എങ്ങനെ ദുഃഖം അനുഭവിക്കും? പ്രകൃതിദത്തമായ ഗുണങ്ങൾ കൊണ്ടു എല്ലാം സൗന്ദര്യത്തിലേക്ക് ഉയരുന്നു.
വൃദ്ധേ ക്ഷണശതാനാം തു ദൃഷ്ടമേഷാ മയാ ധനമ്। ധാത്രാ കൌശല്യസീമേയം രൂപോത്പത്തൌ സുദര്ശിതാ
എന്റെ വൃദ്ധാവസ്ഥയില് അനവധി നിമിഷങ്ങള്ക്കു ശേഷം ഈ സമ്പത്ത് ഞാന് കണ്ടിരിക്കുന്നു. സൗന്ദര്യത്തിന്റെ സൃഷ്ടിയില് ഈ കൗശല്യയുടെ അതിരാണ് സ്രഷ്ടാവ് എനിക്ക് വ്യക്തമായി കാണിച്ചിരിക്കുന്നത്.
കരോത്യേഷാ മനോ നൄണാം സസ്നേഹം കൃതിവിഭ്രമൈഃ। ഏവം വിമൃശതസ്തസ്യ തദ്രൂപാപഹൃതത്വിഷഃ
അവള് സ്നേഹപൂര്വ്വം കളിയോടെ നടത്തുന്ന ചലനങ്ങള് കൊണ്ട് മനുഷ്യരുടെ മനസ്സിനെ ആകര്ഷിക്കുന്നു. അങ്ങനെ ആലോചിക്കുമ്പോള്, അവളുടെ സൗന്ദര്യത്തില് അവന്റെ തേജസ് അകറ്റപ്പെട്ടുപോകുന്നു.
നിരംതരോദ്ഗതൈശ്ഛന്നമഭവത്പുലകൈര്വപുഃ। താം വീക്ഷ്യ നവഹേമാഭാം പദ്മപത്രായതേക്ഷണാമ്
അവളെ, പുതുപുത്തന് പൊന്നുപോലെയുള്ള ദീപ്തിയോടെ, താമരയിലംപോലെയുള്ള നീണ്ട കണ്ണുകളോടെ കണ്ടപ്പോള് അവന്റെ ശരീരം മുഴുവന് പുളകിതമായി.
ദേവാനാമഥ യക്ഷാണാം ഗംധര്വോരഗരക്ഷസാമ്। നാനാ ദൃഷ്ടാ മയാ നാര്യോ നേദൃശീ രൂപസംപദാ൧൫൦ 1.16.
ദേവന്മാരിലും യക്ഷന്മാരിലും ഗന്ധര്വ്വന്മാരിലും പാമ്പുകളിലും raakshasന്മാരിലും പല സ്ത്രീകളെയും ഞാന് കണ്ടിട്ടുണ്ട്. എന്നാല് ഇങ്ങനെയുള്ള സൗന്ദര്യസമ്പത്തുള്ളവളാരുമില്ല.
ത്രൈലോക്യാംതര്ഗതം യദ്യദ്വസ്തുതത്തത്പ്രധാനതഃ। സമാദായ വിധാത്രാസ്യാഃ കൃതാ രൂപസ്യ സംസ്ഥിതിഃ
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതെല്ലാം സ്രഷ്ടാവ് അവളില് സമാഹരിച്ച് അവളുടെ രൂപത്തില് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഇംദ്ര ഉവാച। കാസി കസ്യ കുതശ്ച ത്വമാഗതാ സുഭ്രു കഥ്യതാമ്। ഏകാകിനീ കിമര്ഥം ച വീഥീമധ്യേഷു തിഷ്ഠസി
ഇന്ദ്രന് ചോദിച്ചു: നീ ആരാണ്? ആരുടെ മകളാണ്? എവിടുനിന്നാണ് വന്നത്, മനോഹരഭ്രൂകുടിയുള്ളവളേ? പറയൂ. നീ ഒരൊറ്റയാള് ആയി വഴിയുടെ നടുവില് എന്തിനാണ് നില്ക്കുന്നത്?
യാന്യേതാന്യംഗസംസ്ഥാനി ഭൂഷണാനി ബിഭര്ഷി ച। നൈതാനി തവ ഭൂഷായൈ ത്വമേതേഷാം ഹി ഭൂഷണമ്
നീ അണിയുന്ന ഈ ആഭരണങ്ങള് നിന്റെ അംഗങ്ങളെ അലങ്കരിക്കുന്നതല്ല; മറിച്ച് നീ തന്നെയാണ് ഇവയുടെ അലങ്കാരം.
ന ദേവീ ന ച ഗംധര്വീ നാസുരീ ന ച പന്നഗീ। കിന്നരീ ദൃഷ്ടപൂര്വാ വാ യാദൃശീ ത്വം സുലോചനേ
ദേവിയും ഗന്ധര്വ്വിയും അസുരിയും പാമ്പുപെണ്ണും കിന്നരിയും മുന്പ് കണ്ടിട്ടില്ല, നിന്റെ കണ്ണുപോലെയുള്ള മനോഹരമായ കണ്ണുകള് ആര്ക്കും ഇല്ല.
ഉക്താ മയാപി ബഹുശഃ കസ്മാദ്ദത്സേ ഹി നോത്തരമ്। ത്രപാന്വിതാ തു സാ കന്യാ ശക്രം പ്രോവാച വേപതീ
ഞാന് പലതവണ ചോദിച്ചിട്ടും നീ എന്തുകൊണ്ടാണ് ഉത്തരം പറയാത്തത്? ലജ്ജയോടെ വിറയുന്ന ആ കന്യക ശക്രനോടു പറഞ്ഞു.
ഗോപകന്യാ ത്വഹം വീര വിക്രീണാമീഹ ഗോരസമ്। നവനീതമിദം ശുദ്ധം ദധി ചേദം വിമംഡകമ്
വീരാ, ഞാന് ഒരു ഗോപുരക്കാരി ആണ്. ഇവിടെ പശുവിന്റെ പാലും, ഈ ശുദ്ധമായ വെണ്ണയും, തൈരും, മോര് എന്നിവയും വിറ്റുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
ദധ്നാ ചൈവാത്ര തക്രേണ രസേനാപി പരംതപ। അര്ഥീ യേനാസി തദ്ബ്രൂഹി പ്രഗൃഹ്ണീഷ്വ യഥേപ്സിതമ്
തൈരും മോര് പാലും എല്ലാം ഇവിടെ ഉണ്ട്, ശത്രുനാശകാ, നിനക്ക് എന്ത് വേണമെന്ന് പറയൂ; ഇഷ്ടമുള്ളത് എടുക്കൂ.
ഏവമുക്തസ്തദാ ശക്രോ ഗൃഹീത്വാ താം കരേ ദൃഢമ്। അനയത്താം വിശാലാക്ഷീം യത്ര ബ്രഹ്മാ വ്യവസ്ഥിതഃ
അങ്ങനെ അവള് പറഞ്ഞപ്പോള് ശക്രന് അവളുടെ കൈ ഉറപ്പായി പിടിച്ച്, വിശാലമായ കണ്ണുകളുള്ള അവളെ ബ്രഹ്മാവ് ഇരുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
നീയമാനാ തു സാ തേന ക്രോശംതീ പിതൃമാതരൌ। ഹാ താത മാതര്ഹാ ഭ്രാതര്നയത്യേഷ നരോ ബലാത്
അവന് അവളെ കൊണ്ടുപോകുമ്പോള് അവള് കരയുകയായിരുന്നു: 'അച്ഛാ, അമ്മേ, സഹോദരാ, ഈ പുരുഷന് എന്നെ ബലമായി കൊണ്ടുപോകുന്നു'.
യദി വാസ്തി മയാ കാര്യം പിതരം മേ പ്രയാചയ। സ ദാസ്യതി ഹി മാം നൂനം ഭവതഃ സത്യമുച്യതേ
നിനക്ക് എന്നോടു എന്തെങ്കിലും ആവശ്യമുണ്ടെങ്കില് എന്റെ അച്ഛനോടു ചോദിക്കൂ; അവന് തീർച്ചയായും എന്നെ നിനക്ക നല്കും — ഇതാണ് സത്യം.