ഉത്ഫുല്ലാമലപദ്മാക്ഷ ശത്രുപക്ഷ ക്ഷയാവഹ। യഥാ യജ്ഞേന മേ ധ്വംസോ ദാനവൈശ്ച വിധീയതേ
'പൂർണ്ണമായി വിരിഞ്ഞ, കളങ്കമില്ലാത്ത താമരപ്പൂക്കളെപ്പോലെയുള്ള കണ്ണുകളുള്ളവനേ, ശത്രുക്കളുടെ കൂട്ടത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നവനേ, എന്റെ യാഗം ദാനവരെ നശിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ നീയും അങ്ങനെ ചെയ്യണം.'
തഥാ ത്വയാ വിധാതവ്യം പ്രണതസ്യ നമോസ്തു തേ। വിഷ്ണുരുവാച। ഭയം ത്യജസ്വ ദേവേശ ക്ഷയം നേഷ്യാമി ദാനവാന്
'അങ്ങനെ നീ ചെയ്യണം, നമസ്കരിക്കുന്നവനായി; ഞാൻ നിന്നെ നമസ്കരിക്കുന്നു.' വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: 'ദേവന്മാരുടെ ഇശ്വരനേ, ഭയം ഉപേക്ഷിക്കൂ; ഞാൻ ദാനവരെ നശിപ്പിക്കും.'
യേ ചാന്തേ വിഘ്നകര്താരോ യാതുധാനാസ്തഥാഽസുരാഃ। ഘാതയിഷ്യാമ്യഹം സര്വാന്സ്വസ്തി തിഷ്ഠ പിതാമഹ
'അവസാനത്തിൽ തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കുന്ന യാതുധാനന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും ഞാൻ എല്ലാം സംഹരിക്കും; പിതാമഹാ, ആശ്വാസത്തോടെ ഇരിക്കൂ.'
ഏവമുക്ത്വാ സ്ഥിതസ്തത്ര സാഹായ്യേന കൃതക്ഷണഃ। പ്രവവുശ്ച ശിവാ വാതാഃ പ്രസന്നാശ്ച ദിശോ ദശ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവൻ അവിടെ തന്നെ, സഹായത്തിനായി തയ്യാറായി നിന്നു; ശുഭമായ കാറ്റുകൾ വീശി, പത്ത് ദിശകളും പ്രസന്നമായി തെളിഞ്ഞു.
സുപ്രഭാണി ച ജ്യോതീംഷി ചംദ്രം ചക്രുഃ പ്രദക്ഷിണമ്। ന വിഗ്രഹം ഗ്രഹാശ്ചക്രുഃ പ്രസേദുശ്ചാപി സിംധവഃ
പ്രഭയുള്ള ദീപങ്ങളും ചന്ദ്രനും പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു; ഗ്രഹങ്ങൾ യാതൊരു ദോഷവും വരുത്തിയില്ല, സമുദ്രങ്ങളും ശാന്തമായി.
നീരജസ്കാ ഭൂമിരാസീത്സകലാ ഹ്ലാദദാസ്ത്വപഃ। ജഗ്മുഃ സ്വമാര്ഗം സരിതോ നാപി ചുക്ഷുഭുരര്ണവാഃ
ഭൂമി പൊടിയില്ലാതെ ശുദ്ധമായിരുന്നു, വെള്ളം എല്ലാവർക്കും സന്തോഷം നൽകി, നദികൾ സ്വഭാവപ്രകാരം ഒഴുകി, കടലുകൾ അലയാതെ ശാന്തമായി.
ആസന്ശുഭാനീംദ്രിയാണി നരാണാമംതരാത്മനാമ്। മഹര്ഷയോ വീതശോകാ വേദാനുച്ചൈരവാചയന്
മനുഷ്യരുടെ എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ശുഭമായിരുന്നു; മഹർഷിമാർ ദുഃഖമില്ലാതെ വേദങ്ങൾ ഉച്ചത്തിൽ പാരായണം ചെയ്തു.
യജ്ഞേ തസ്മിന്ഹവിഃ പാകേ ശിവാ ആസംശ്ച പാവകാഃ। പ്രവൃത്തധര്മസദ്വൃത്താ ലോകാ മുദിതമാനസാഃ
ആ യാഗത്തിൽ ഹോമസമയത്ത് അഗ്നികൾ ശുഭമായിരുന്നു; ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചവരും നല്ലവൃത്തിയുള്ളവരും സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു.
വിഷ്ണോഃ സത്യപ്രതിജ്ഞസ്യ ശ്രുത്വാരിനിധനാ ഗിരഃ। തതോ ദേവാഃ സമായാതാ ദാനവാ രാക്ഷസൈസ്സഹ
സത്യം പാലിക്കുന്ന വിഷ്ണു ശത്രുനാശത്തെ കുറിച്ച് പറഞ്ഞതുകേട്ട്, ദേവന്മാർ ദാനവരും രാക്ഷസന്മാരും കൂടെ അവിടെ എത്തി.
ഭൂതപ്രേതപിശാചാശ്ച സര്വേ തത്രാഗതാഃ ക്രമാത്। ഗംധര്വാപ്സരസശ്ചൈവ നാഗാ വിദ്യാധരാഗണാഃ
ഭൂതങ്ങൾ, പ്രേതങ്ങൾ, പിശാചുകൾ എല്ലാം അവിടെ ക്രമമായി എത്തിയിരുന്നു; ഗാന്ധർവന്മാർ, അപ്സരസുകൾ, നാഗങ്ങൾ, വിദ്യാധരന്മാരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
വാനസ്പത്യാശ്ചൌഷധയോ യച്ചേഹേദ്യച്ച നേഹതി। ബ്രഹ്മാദേശാന്മാരുതേന ആനീതാഃ സര്വതോ ദിശഃ
വൃക്ഷങ്ങൾ, ഔഷധികൾ, വളരുന്നതും വളരാത്തതും എല്ലാം ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം കാറ്റ് എല്ലാ ദിശകളിൽ നിന്നുമെത്തിച്ചു.
യജ്ഞപര്വതമാസാദ്യ ദക്ഷിണാമഭിതോദിശമ്। സുരാ ഉത്തരതഃ സര്വേ മര്യാദാപര്വതേ സ്ഥിതാഃ
യാഗപർവതത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് എത്തി, ദേവന്മാർ എല്ലാം പർവതത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുള്ള അതിരിൽ നിന്നു.
ഗംധര്വാപ്സരസശ്ചൈവ മുനയോ വേദപാരഗാഃ। പശ്ചിമാം ദിശമാസ്ഥായ സ്ഥിതാസ്തത്ര മഹാക്രതൌ
ഗാന്ധർവന്മാർ, അപ്സരസുകൾ, വേദങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള മുനികൾ ആ മഹായാഗത്തിൽ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് സ്ഥാനം പിടിച്ചു.
സര്വേ ദേവനികായാശ്ച ദാനവാശ്ചാസുരാഗണാഃ। അമര്ഷം പൃഷ്ഠതഃ കൃത്വാ സുപ്രീതാസ്തേ പരസ്പരമ്
സകല ദേവസംഘങ്ങളും ദാനവാസുരഗണങ്ങളും പരസ്പരദ്വേഷം വിട്ട് പരസ്പരം സന്തോഷത്തോടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഋഷീന്പര്യചരന്സര്വേ ശുശ്രൂഷന്ബ്രാഹ്മണാംസ്തഥാ। ഋഷയോ ബ്രഹ്മര്ഷയശ്ച ദ്വിജാ ദേവര്ഷയസ്തഥാ
അവർക്കെല്ലാവരും മുനികളെ സേവിച്ചു, ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും അദേഹം സേവിച്ചു; മുനികൾ, ബ്രഹ്മർഷിമാർ, ദ്വിജന്മാർ, ദേവർഷിമാരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
രാജര്ഷയോ മുഖ്യതമാസ്സമായാതാഃ സമംതതഃ। കതമശ്ച സുരോപ്യത്ര ക്രതൌ യാജ്യോ ഭവിഷ്യതി
പ്രധാനമായ രാജർഷിമാർ എല്ലാ ദിശകളിൽ നിന്നുമെത്തി; ഇവിടെ യാഗത്തിൽ ആരാണ് ദേവന്മാരിൽ ഏറ്റവും യോഗ്യൻ എന്ന് ആലോചിച്ചു.
പശവഃ പക്ഷിണശ്ചൈവ തത്ര യാതാ ദിദൃക്ഷവഃ। ബ്രാഹ്മണാ ഭോക്തുകാമാശ്ച സര്വേ വര്ണാനുപൂര്വശഃ
മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും കാണാൻ അവിടെ എത്തി; എല്ലാ വർണ്ണങ്ങളിലുമുള്ള ബ്രാഹ്മണന്മാർ ഹോമഭാഗം ലഭിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് എത്തിയിരുന്നു.
സ്വയം ച വരുണോ രത്നം ദക്ഷശ്ചാന്നം സ്വയം ദദൌ। ആഗത്യവരുണോലോകാത്പക്വംചാന്നംസ്വതോപചത്
വരുണൻ സ്വയം രത്നങ്ങൾ നൽകി, ദക്ഷൻ സ്വയം അന്നം നൽകി; വരുണലോകത്തിൽ നിന്ന് വന്നവൻ പാകം ചെയ്ത അന്നം നേരിട്ട് വിളമ്പി.
വായുര്ഭക്ഷവികാരാംശ്ച രസപാചീ ദിവാകരഃ। അന്നപാചനകൃത്സോമോ മതിദാതാ ബൃഹസ്പതിഃ
വായു പലതരം രുചികൾ കൊണ്ടുവന്നു, സൂര്യൻ പാനീയങ്ങൾ പാകം ചെയ്തു, സോമൻ അന്നം ഒരുക്കി, ബൃഹസ്പതി ബുദ്ധി നൽകി.
ധനദാനം ധനാധ്യക്ഷോ വസ്ത്രാണി വിവിധാനി ച। സരസ്വതീ നദാധ്യക്ഷോ ഗംഗാദേവീ സനര്മദാ
ധനത്തിന്റെ അധിപൻ ധനവും പലവിധ വസ്ത്രങ്ങളും നൽകി; നദാദേവതയായ സരസ്വതിയും ഗംഗയും നർമദയും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
യാശ്ചാന്യാഃ സരിതഃ പുണ്യാഃ കൂപാശ്ചൈവ ജലാശയാഃ। പല്വലാനി തടാകാനി കുംഡാനി വിവിധാനി ച
മറ്റു വിശുദ്ധനദികൾ, കിണറുകൾ, ജലാശയങ്ങൾ, പായലുകൾ, തടാകങ്ങൾ, വിവിധതരം കുളങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പ്രസ്രവാണി ച മുഖ്യാനി ദേവഖാതാന്യനേകശഃ। ജലാശയാനി സര്വാണി സമുദ്രാഃ സപ്തസംഖ്യകാഃ
പ്രധാനമായ ഉത്ഭവങ്ങൾ, അനേകം ദൈവികസരസ്സുകൾ, എല്ലാ ജലാശയങ്ങളും ഏഴു സമുദ്രങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ലവണേക്ഷുസുരാസര്പിര്ദധിദുഗ്ധജലൈഃ സമമ്। സപ്തലോകാഃ സപാതാലാഃ സപ്തദ്വീപാഃ സപത്തനാഃ
ഉപ്പ്, കരിമ്പ്, മദ്യം, നെയ്യ്, തൈര്, പാല്, വെള്ളം എന്നിവയുമായി കൂടെ ഏഴു ലോകങ്ങളും, ഏഴു പാതാളങ്ങളും, ഏഴു ദ്വീപുകളും അവയുടെ നഗരങ്ങളും ഉണ്ടായി.
വൃക്ഷാ വല്ല്യഃ സതൃണാനി ശാകാനി ച ഫലാനി ച। പൃഥിവീവായുരാകാശമാപോജ്യോതിശ്ച പംചമമ്
മരങ്ങൾ, വള്ളികൾ, എല്ലാ പുല്ലുകളും, കായ്കറികളും, പഴങ്ങളും; ഭൂമി, വായു, ആകാശം, വെള്ളം, അഗ്നി—ഇവയും ഉണ്ടായി.
സവിഗ്രഹാണി ഭൂതാനി ധര്മശാസ്ത്രാണി യാനി ച। വേദഭാഷ്യാണി സൂത്രാണി ബ്രഹ്മണാ നിര്മിതം ച യത്
രൂപമുള്ള എല്ലാ ജീവികളും, ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങൾ, വേദഭാഷ്യങ്ങൾ, സൂത്രങ്ങൾ, ബ്രഹ്മാവു സൃഷ്ടിച്ച മറ്റെല്ലാം കൂടി ഉണ്ടായി.
അമൂര്തം മൂര്തമത്യന്തം മൂര്തദൃശ്യം തഥാഖിലമ്। ഏവം കൃതേ തഥാസ്മിംസ്തു യജ്ഞേ പൈതാമഹേ തദാ
രൂപമില്ലാത്തതും, രൂപമുള്ളതും, അതിവിശദമായതും, കാണാവുന്ന എല്ലാം കൂടി അന്നത്തെ പിതാമഹ യാഗത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ദേവാനാം സംനിധൌ തത്ര ഋഷിഭിശ്ച സമാഗമേ। ബ്രഹ്മണോ ദക്ഷിണേ പാര്ശ്വേ സ്ഥിതോ വിഷ്ണുഃ സനാതനഃ
അവിടെ ദേവന്മാരുടെ സന്നിധിയിലും, ഋഷിമാരുടെ കൂട്ടായ്മയിലും, ബ്രഹ്മാവിന്റെ വലതുവശത്ത് ശാശ്വതനായ വിഷ്ണു നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
വാമപാര്ശ്വേ സ്ഥിതോ രുദ്രഃ പിനാകീ വരദഃ പ്രഭുഃ। ഋത്വിജാം ചാപി വരണം കൃതം തത്ര മഹാത്മനാ
ഇടതുവശത്ത് പിനാകം കൈവശമുള്ള, അനുഗ്രഹസ്വരൂപിയായ രുദ്രൻ നിലകൊണ്ടു; മഹാത്മാവായവൻ അവിടെ ഋത്വിക്മാരെ തിരഞ്ഞെടുത്തു.
ഭൃഗുര്ഹോതാവൃതസ്തത്ര പുലസ്ത്യോധ്വര്യ്യുസത്തമഃ। തത്രോദ്ഗാതാ മരീചിസ്തു ബ്രഹ്മാ വൈ നാരദഃ കൃതഃ
അവിടെ ഭൃഗു ഹോതൃനായി, പുലസ്ത്യൻ ഉത്തമനായ അധ്വര്യുവായി, മരീചി ഉദ്ഗാതാവായി, നാരദൻ ബ്രഹ്മണായി തിരഞ്ഞെടുത്തു.
സനത്കുമാരാദയോ യേ സദസ്യാസ്തത്ര തേ ഭവന്। പ്രജാപതയോ ദക്ഷാദ്യാ വര്ണാ ബ്രാഹ്മണപൂര്വകാഃ
സനത്കുമാരനും മറ്റുള്ളവരും അവിടെ സദസ്യന്മാരായി; ദക്ഷൻമുതലായ പ്രജാപതിമാരും, ബ്രാഹ്മണന്മാർ മുൻപന്തിയിൽ നിന്ന വർണ്ണങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു.