കിം കൃതം തത്ര യുഷ്മാഭിഃ കോപോ വാഥ ക്ഷമാപി വാ। യത്കൃതം തത്ര യദ്ദൃഷ്ടം യത്തവോക്തം മയാ ത്വിഹ
അവിടെ നിങ്ങള് എന്താണ് ചെയ്തത്? കോപം കാണിച്ചോ, ക്ഷമിച്ചോ? അവിടെ സംഭവിച്ചതും കണ്ടതും നിങ്ങള് പറഞ്ഞതും എല്ലാം ഇവിടെ എനിക്ക് പറയൂ.
വിസ്തരേണേഹ സര്വാണി കര്മാണി പരമേഷ്ഠിനഃ। ശ്രോതുമിച്ഛാമ്യശേഷേണ വിധേര്യജ്ഞവിധിം പരം
ഇവിടെ വിശദമായി പരമപിതാവിന്റെ എല്ലാ കര്മങ്ങളും, യജ്ഞത്തിന്റെ ഉത്തമ നിയമവും പൂര്ണമായി ഞാന് കേള്ക്കാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
കര്മണാമാനുപൂര്വ്യം ച പ്രാരംഭോ ഹോത്രമേവ ച। ഹോതുര്ഭക്ഷോ യഥാഽചാപി പ്രഥമാ കസ്യ കാരിതാ
കര്മങ്ങളുടെ ക്രമം, ആരംഭം, ഹോത്ര് പുരോഹിതന്, ഹോത്രിന്റെ ഭാഗം എങ്ങനെ നല്കി, ആദ്യം ആര്ക്കാണ് അര്പ്പിച്ചത്—
കഥം ച ഭഗവാന്വിഷ്ണുഃ സാഹായ്യം കേന കീദൃശം। അമരൈര്വാ കൃതം യച്ച തദ്ഭവാന്വക്തുമര്ഹതി
ഭഗവാന് വിഷ്ണു എങ്ങനെ, ആര് വഴി, എങ്ങനെയാണ് സഹായം ചെയ്തത്? അമരന്മാര് ചെയ്തതെന്ത്? ഇതെല്ലാം നീ പറയണം.
ദേവലോകം പരിത്യജ്യ കഥം മര്ത്യമുപാഗതഃ। ഗാര്ഹപത്യം ച വിധിനാ അന്വാഹാര്യം ച ദക്ഷിണമ്
ദേവലോകം വിട്ട് എങ്ങനെ മനുഷ്യലോകത്തേക്ക് വന്നു? ഗാര്ഹപത്യാഗ്നിയും, വിധിപ്രകാരം അന്വാഹാര്യവും ദക്ഷിണാഗ്നിയും—
അഗ്നിമാഹവനീയം ച വേദീം ചൈവ തഥാ സ്രുവമ്। പ്രോക്ഷണീയം സ്രുചം ചൈവ ആവഭൃഥ്യം തഥൈവ ച
ആഹവനീയാഗ്നി, വേദി, സ്രുവം, പ്രോക്ഷണപാത്രം, സ്രുച്, ആവഭൃഥം—ഇവയെല്ലാം എങ്ങനെ ഉണ്ടാക്കി എന്ന്—
അഗ്നീംസ്ത്രീംശ്ച യഥാ ചക്രേ ഹവ്യഭാഗവഹാന്ഹി വൈ। ഹവ്യാദാംശ്ച സുരാംശ്ചക്രേ കവ്യാദാംശ്ച പിതൄനപി
മൂന്നു അഗ്നികള് എങ്ങനെ ഒരുക്കി, ഹവ്യങ്ങള് സ്വീകരിക്കുന്നവയാക്കി, ദേവന്മാരെ ഹവ്യഭോക്താക്കളാക്കി, പിതാക്കളെ കാവ്യഭോക്താക്കളാക്കി—
ഭാഗാര്ഥം യജ്ഞവിധിനാ യേ യജ്ഞാ യജ്ഞകര്മണി। യൂപാന്സമിത്കുശം സോമം പവിത്രം പരിധീനപി
ഭാഗങ്ങള്ക്കായി യജ്ഞനിയമപ്രകാരം നടന്ന യജ്ഞങ്ങളും കര്മങ്ങളും, യൂപം, സമിത്ത്, ദര്ഭ, സോമം, ശുദ്ധജലം, പരിധികള്—
യജ്ഞിയാനി ച ദ്രവ്യാണി യഥാ ബ്രഹ്മാ ചകാര ഹ। വിബഭ്രാജ പുരാ യശ്ച പാരമേഷ്ഠ്യേന കര്മണാ
യജ്ഞസാമഗ്രികള് ബ്രഹ്മാവ് എങ്ങനെ ഒരുക്കി, പുരാതനകാലത്ത് ആര് പരമപിതാവിന്റെ കര്മത്തിലൂടെ പ്രസിദ്ധനായി—
ക്ഷണാ നിമേഷാഃ കാഷ്ഠാശ്ച കലാസ്ത്രൈകാല്യമേവ ച। മുഹൂര്താസ്തിഥയോ മാസാ ദിനം സംവത്സരസ്തഥാ
ക്ഷണം, നിമിഷം, കാലഘട്ടങ്ങള്, ഏകകാലം, മുഹൂര്ത്തം, തിഥി, മാസം, ദിവസം, വര്ഷം—
ഋതവഃ കാലയോഗാശ്ച പ്രമാണം ത്രിവിധം പുരാ। ആയുഃ ക്ഷേത്രാണ്യപചയം ലക്ഷണം രൂപസൌഷ്ഠവമ്
ഋതുക്കള്, കാലയോഗങ്ങള്, മൂന്നു വിധമായ അളവുകള്, ആയുസ്സ്, നിലം, ക്ഷയം, ലക്ഷണങ്ങള്, രൂപസൗന്ദര്യം—
ത്രയോ വര്ണാസ്ത്രയോ ലോകാസ്ത്രൈവിദ്യം പാവകാസ്ത്രയഃ। ത്രൈകാല്യം ത്രീണി കര്മാണി ത്രയോ വര്ണാസ്ത്രയോ ഗുണാഃ
മൂന്ന് വര്ണ്ണങ്ങള്, മൂന്നു ലോകങ്ങള്, ത്രിവിദ്യ, മൂന്നു അഗ്നികള്, ത്രികാലം, മൂന്നു കര്മങ്ങള്, മൂന്നു വര്ണ്ണങ്ങള്, മൂന്നു ഗുണങ്ങള്—
സൃഷ്ടാ ലോകാഃ പരാഃ സ്രഷ്ട്രാ യേ ചാന്യേനല്പചേതസാ। യാ ഗതിര്ധര്മയുക്താനാം യാ ഗതിഃ പാപകര്മണാം
സൃഷ്ടിച്ച ലോകങ്ങള്, പരമസ്രഷ്ടാക്കള്, ചെറു ബുദ്ധിയുള്ളവര്, ധര്മമുള്ളവരുടെ വഴിയും പാപകര്മമുള്ളവരുടെ വഴിയും—
ചാതുര്വര്ണ്യസ്യ പ്രഭവശ്ചാതുര്വര്ണ്യസ്യ രക്ഷിതാ। ചതുര്വിദ്യസ്യ യോ വേത്താ ചതുരാശ്രമസംശ്രയഃ
നാല് വര്ണ്ണങ്ങളുടെ ഉത്ഭവം, അവയുടെ രക്ഷകന്, നാലു വിധ്യകള് അറിയുന്നവന്, നാലു ആശ്രമങ്ങളില് നിലകൊള്ളുന്നവന്—
യഃ പരം ശ്രൂയതേ ജ്യോതിര്യഃ പരം ശ്രൂയതേ തപഃ। യഃ പരം പരതഃ പ്രാഹ പരം യഃ പരമാത്മവാന്
പരമജ്യോതി എന്ന് കേള്ക്കപ്പെടുന്നവന്, പരമതപസ് എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നവന്, പരം അതിലും പരം എന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നവന്, പരമാത്മാവുള്ളവന്—
സേതുര്യോ ലോകസേതൂനാം മേധ്യോ യോ മേധ്യകര്മണാമ്। വേദ്യോ യോ വേദവിദുഷാം യഃ പ്രഭുഃ പ്രഭവാത്മനാമ്
ലോകങ്ങളുടെ പാലം, വിശുദ്ധ കര്മങ്ങളില് വിശുദ്ധന്, വേദം അറിയുന്നവരുടെ അറിവാകുന്നവന്, പ്രഭുവായ പ്രഭാവശാലികള്ക്ക് അധിപന്—
അസുഭൂതശ്ച ഭൂതാനാമഗ്നിഭൂതോഗ്നിവര്ചസാമ്। മനുഷ്യാണാം മനോഭൂതസ്തപോഭൂതസ്തപസ്വിനാമ്
ഭൂതങ്ങളില് അസത്താവന്, അഗ്നിശക്തിയുള്ളവരില് അഗ്നി, മനുഷ്യരില് മനസ്സ്, തപസ്സുകാരില് തപസ്—
വിനയോ നയവൃത്തീനാം തേജസ്തേജസ്വിനാമപി। ഇത്യേതത്സര്വമഖിലാന്സൃജന്ലോകപിതാമഹഃ
നയമുള്ളവരില് വിനയം, തേജസ്സുള്ളവരില് തേജസ്—ഇങ്ങനെ എല്ലാം ലോകപിതാമഹന് സൃഷ്ടിച്ചു.
യജ്ഞാദ്ഗതിം കാമന്വൈച്ഛത്കഥം യജ്ഞേ മതിഃ കൃതാ। ഏഷ മേ സംശയോ ബ്രഹ്മന്നേഷ മേ സംശയഃ പരഃ
യജ്ഞഫലം എങ്ങനെ ആഗ്രഹിച്ചു, യജ്ഞത്തിൽ മനസ്സ് എങ്ങനെ ആകേന്ദ്രിതമാക്കി? ബ്രാഹ്മണനേ, ഇതാണ് എനിക്ക് സംശയം, ഇതാണ് എന്റെ വലിയ ആശങ്ക.
ആശ്ചര്യഃ പരമോ ബ്രഹ്മാ ദേവൈര്ദൈത്യൈശ്ച പഠ്യതേ। കര്മണാശ്ചര്യഭൂതോപി തത്ത്വതഃ സ ഇഹോച്യതേ
പരമബ്രഹ്മം അത്ഭുതകരമാണ്; ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ഒരുപോലെ അവനെ പാടുന്നു. അത്ഭുതകരമായ കര്മ്മങ്ങള് ചെയ്തവനായി അവനെ സത്യമായി ഇവിടെ വിവരിക്കുന്നു.
പുലസ്ത്യ ഉവാച। പ്രശ്നഭാരോ മഹാനേഷ ത്വയോക്തോ ബ്രഹ്മണശ്ച യഃ। യഥാശക്തി തു വക്ഷ്യാമി ശ്രൂയതാം തത്പരം യശഃ
പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: നീ ചോദിച്ച ചോദ്യം വളരെ ഗൗരവമുള്ളതും ബ്രഹ്മവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതുമാണ്. എനിക്ക് കഴിയുന്നത്ര വിശദമായി ഞാൻ പറയാം; നീ ഈ മഹത്വമുള്ള കഥ ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കുക.
സഹസ്രാസ്യം സഹസ്രാക്ഷം സഹസ്രചരണം ച യമ്। സഹസ്രശ്രവണം ചൈവ സഹസ്രകരമവ്യയമ്
നീ ചോദിക്കുന്നവന് ആയിരം മുഖങ്ങളുണ്ട്, ആയിരം കണ്ണുകളും, ആയിരം കാലുകളും, ആയിരം ചെവികളും, ആയിരം കൈകളും ഉണ്ട്; അവൻ അക്ഷയനാണ്.
സഹസ്രജിഹ്വം സാഹസ്രം സഹസ്രപരമം പ്രഭും। സഹസ്രദം സഹസ്രാദിം സഹസ്രഭുജമവ്യയമ്
അവന് ആയിരം നാവുകളും, ആയിരംവിധ ശക്തിയും, ആയിരംവട്ടം പ്രഭുവായതും, ആയിരം തരത്തില് ദാനം ചെയ്യുന്നവനും, ആയിരംതലമുറകളുടെ ആദിയും, ആയിരം കൈകളുള്ള അക്ഷയനും ആണവൻ.
ഹവനം സവനം ചൈവ ഹവ്യം ഹോതാരമേവ ച। പാത്രാണി ച പവിത്രാണി വേദീം ദീക്ഷാം ചരും സ്രുവമ്
അവനാണ് ഹോമം, സവനം, ഹവ്യം, ഹോതാവ്, പാത്രങ്ങൾ, ശുദ്ധീകരണ ഉപകരണങ്ങൾ, വേദി, ദീക്ഷ, പാചകഭക്ഷ്യം, സ്രുവം—എല്ലാം അവനാണ്.
സ്രുക്സോമമവഭൃച്ചൈവ പ്രോക്ഷണീം ദക്ഷിണാ ധനമ്। അദ്ധ്വര്യും സാമഗം വിപ്രം സദസ്യാന്സദനം സദഃ
അവനാണ് സ്രുക്, സോമം, അവസാന സ്നാനം, പ്രോക്ഷണീ പാത്രം, ദക്ഷിണ, ധനം, അധ്വര്യു, സാമഗം, പണ്ഡിതൻ ബ്രാഹ്മണൻ, സഹായി, സഭ, യജ്ഞശാല—എല്ലാം അവനാണ്.
യൂപം സമിത്കുശം ദര്വീ ചമസോലൂഖലാനി ച। പ്രാഗ്വംശം യജ്ഞഭൂമിം ച ഹോതാരം ബന്ധനം ച യത്
അവനാണ് യൂപം, സമിത്, കുശ, ദർവി, ചമസം, ഉലൂഖലം, പ്രാഗ്വംശം, യജ്ഞഭൂമി, ഹോതാവ്, ബന്ധനത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്നതൊക്കെയും.
ഹ്രസ്വാന്യതിപ്രമാണാനി പ്രമാണസ്ഥാവരാണി ച। പ്രായശ്ചിത്താനി വാജാശ്ച സ്ഥംഡിലാനി കുശാസ്തഥാ
അവനാണ് ചെറുതും അത്യധിക വലുതുമായ അളവുകൾ, സ്ഥിരമായ മാനങ്ങൾ, പ്രായശ്ചിത്തങ്ങൾ, കുതിരകൾ, സ്തണ്ഡിലങ്ങൾ, കുശപ്പുല്ലുകളും.
മംത്രം യജ്ഞം ച ഹവനം വഹ്നിഭാഗം ഭവം ച യം। അഗ്രേഭുജം ഹോമഭുജം ശുഭാര്ചിഷമുദായുധം
അവനാണ് മന്ത്രം, യജ്ഞം, ഹോമം, അഗ്നിയുടെ ഭാഗം, ഭവം, ആദ്യം സ്വീകരിക്കുന്നവൻ, ഹോമഫലഭോക്താവ്, ശുഭമായ ജ്വാലകളുള്ളവൻ, ആയുധധാരിയും.
ആഹുര്വേദവിദോ വിപ്രാ യോ യജ്ഞഃ ശാശ്വതഃ പ്രഭുഃ। യാം പൃച്ഛസി മഹാരാജ പുണ്യാം ദിവ്യാമിമാം കഥാം
വേദം അറിയുന്ന പണ്ഡിതന്മാർ ഈ ശാശ്വതപ്രഭുവിനെ യജ്ഞം എന്നാണ് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നത്. മഹാരാജാവേ, നീ ചോദിക്കുന്നതും ഈ പുണ്യമായ ദിവ്യകഥയാണു.
യദര്ഥം ഭഗവാന്ബ്രഹ്മാ ഭൂമൌ യജ്ഞമഥാകരോത്। ഹിതാര്ഥം സുരമര്ത്യാനാം ലോകാനാം പ്രഭവായ ച
ദേവന്മാരുടെയും മനുഷ്യരുടെയും ക്ഷേമത്തിനും ലോകങ്ങളുടെ വളർച്ചയ്ക്കും വേണ്ടി ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാവ് ഭൂമിയിൽ യജ്ഞം നടത്തി.