താനേവാഗ്നീന്പരിചരേദ്യജമാനോ ദിവൌകസഃ। നിയതോ നിയതാഹാരോ വിഷ്ണുഭക്തിപ്രസക്തിമാന്
അവർ മുമ്പ് സേവിച്ച അഗ്നികളെ തന്നെ ഭക്തിയോടെ സംരക്ഷിക്കുകയും, യാഗങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുകയും, നിയന്ത്രിത ഭക്ഷണവും വിഷ്ണുഭക്തിയിലും ലയിച്ചിരിക്കുകയും ചെയ്യണം.
തദാഗ്നിഹോത്രമാത്രാണി യജ്ഞാംഗാനി ച സര്വശഃ। അകൃഷ്ടം വൈ വ്രീഹിയവം നീവാരം വിഘസാനി ച
അപ്പോൾ അഗ്നിഹോത്രം പോലുള്ള യാഗങ്ങൾ മാത്രമാണ് ചെയ്യുന്നത്; ഉഴുതിട്ടില്ലാത്ത അരി, യവം, കാട്ടുനിലവരി, ശേഖരിച്ച ഭക്ഷണം എന്നിവയാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
ഗ്രീഷ്മേ ഹവിഷ്യം പ്രായച്ഛേത്സ മാഘേഷ്വപി പംചസു। വാനപ്രസ്ഥാശ്രമേപ്യേതാശ്ചതസ്രോ വൃത്തയഃ സ്മൃതാഃ
വേനലിൽ ഹവിസ്സ് അർപ്പിക്കണം, ശീതകാലത്തിലെ അഞ്ച് മാസങ്ങളിലും അതുപോലെ തന്നെ; വാനപ്രസ്ഥാശ്രമത്തിൽ ഈ നാല് വിധത്തിലുള്ള ജീവിതശൈലികൾ ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
സദ്യഃ പ്രഭക്ഷകാഃ കേചിത്കേചിന്മാസികസംചയാന്। വാര്ഷികാന്സംചയാന്കേചിത്കേചിദ്ദ്വാദശവാര്ഷികാന്
ചിലർ ലഭിക്കുന്ന ഭക്ഷണം ഉടൻ കഴിക്കുന്നു, ചിലർ ഒരു മാസം വരെ സൂക്ഷിക്കുന്നു, ചിലർ ഒരു വർഷം വരെ സൂക്ഷിക്കുന്നു, മറ്റുചിലർ പന്ത്രണ്ടു വർഷം വരെ സൂക്ഷിക്കുന്നു.
കുര്വന്ത്യതിഥിപൂജാര്ഥം യജ്ഞതന്ത്രാര്ഥമേവ ച। അഭ്രാവകാശാ വര്ഷാസു ഹേമംതേ ജലസംശ്രയാഃ
അവർ അതിഥി പൂജക്കും യാഗത്തിനും വേണ്ടിയാണ് ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത്; മഴക്കാലത്ത് ആകാശത്തിൻ കീഴിലും, ശീതകാലത്ത് വെള്ളത്തിൽ ആശ്രയിച്ചും അവർ താമസിക്കുന്നു.
ഗ്രീഷ്മേ പംചാഗ്നിതപസഃ ശരദ്യമൃതഭോജനാഃ। ഭൂമൌ വിപരിവര്തംതേ തിഷ്ഠംതി പ്രപദൈരപി
വേനലിൽ അവർ അഞ്ചു അഗ്നികളിൽ തപസ് ചെയ്യുന്നു; ശരത്കാലത്ത് അമൃതസമാനമായ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നു; ഭൂമിയിൽ കാൽമുട്ടിൽ നിൽക്കുകയും സഞ്ചരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
സ്ഥാനാസനേ ച വര്തന്തേ വസനേഷ്വപി സംസ്ഥിതേ। ദംതോലൂഖലിനഃ കേചിദശ്മകുട്ടാസ്തഥാ പരേ
അവർ നിൽക്കുകയോ ഇരിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു, വിശ്രമിക്കുമ്പോഴും; ചിലർ ഉലൂഖലും മുട്ടയും ഉപയോഗിച്ച് ഭക്ഷണം ഒരുക്കുന്നു, മറ്റുചിലർ കല്ലുകൊണ്ട് അരയ്ക്കുന്നു.
ശുക്ലപക്ഷേ പിബന്ത്യേകേ യവാഗൂം ക്വഥിതാം ക്വചിത്। കൃഷ്ണപക്ഷേ പിബംത്യേകേ ഭുംജതേ ച യഥാഗമമ്
ചിലർ ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ വേവിച്ച യവഗൂം കുടിക്കുന്നു; ചിലർ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിൽ കുടിക്കുന്നു; മറ്റുചിലർ നിർദ്ദിഷ്ടമായ രീതിയിൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നു.
മൂലൈരേകേ ഫലൈരേകേ ജലൈരേകേ ദൃഢവ്രതാഃ। വര്ത്തയംതി യഥാന്യായം വൈഖാനസ ധൃതവ്രതാഃ
ചിലർ വേരുകൾ മാത്രം ഭക്ഷിച്ച്, ചിലർ പഴങ്ങൾ മാത്രം കഴിച്ച്, ചിലർ വെള്ളം മാത്രം കുടിച്ച്, ഉറച്ച വ്രതത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നവരായി, വിധിപ്രകാരം ജീവിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ വൈഖാനസന്മാർ ദൃഢമായ വ്രതത്തിൽ സ്ഥിരതയോടെ ജീവിക്കുന്നു.
ഏതാശ്ചാന്യാശ്ച വിവിധാ ദീക്ഷാസ്തേഷാം മനസ്വിനാം। ചതുര്ഥശ്ചൌപനിഷദോ ധര്മഃ സാധാരണോ മതഃ
ഇവയും മറ്റു പലവിധ ദീക്ഷകളും മനസ്സുറച്ചവർക്കാണ്. നാലാമത്തേതായ ഉപനിഷത്ത് ധർമ്മം എല്ലാവർക്കും പൊതുവായതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
വാനപ്രസ്ഥോ ഗൃഹസ്ഥശ്ച സതതോന്യഃ പ്രവര്ത്തതേ। തസ്മിന്നേവ യുഗേ താത വിപ്രൈഃ സര്വാര്ഥദര്ശിഭിഃ
വനവാസിയും ഗൃഹസ്ഥനും ഒരേ കാലഘട്ടത്തിൽ, എല്ലാ കാര്യങ്ങളും കാണുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ ഇടയിൽ, സ്ഥിരമായി തുടരുന്നു.
അഗസ്ത്യശ്ച സപ്തര്ഷയോ മധുച്ഛംദോ ഗവേഷണഃ। സാംകൃതിഃ സദിവോ ഭാംഡിര്യവപ്രോഥോ ഹ്യഥര്വണഃ
അഗസ്ത്യനും സപ്തർഷിമാരും മധുഛന്ദസും ഗവേഷണനും സാംകൃതി, സദിവ, ഭാണ്ടിര്യവപ്ര, അതർവണം എന്നിവരും,
അഹോവീര്യസ്തഥാ കാമ്യഃ സ്ഥാണുര്മേധാതിഥിര്ബുധഃ। മനോവാകഃ ശിനീവാകഃ ശൂന്യപാലോ കൃതവ്രണഃ
അഹോവീര്യൻ, കാമ്യൻ, സ്ഥാണു, മേധാതിഥി, ബുധൻ, മനോവാക, ശിനീവാക, ശൂന്യപാലൻ, കൃതവ്രണൻ എന്നിവരും,
ഏതേ കര്മസു വിദ്വാംസസ്തതഃ സ്വര്ഗമുപാഗമന്। ഏതേ പ്രത്യക്ഷധര്മാണസ്തഥാ യായാവരാഗണാഃ
ഇവരുടെല്ലാം ജ്ഞാനവും കര്മ്മപരമായ ജീവിതവും മൂലം സ്വർഗ്ഗം ലഭിച്ചു. ഇവർ നേരിട്ടുള്ള ധർമ്മം അനുസരിച്ചവരും, അങ്ങനെ തന്നെ യാത്രചെയ്യുന്ന സന്യാസിസമൂഹങ്ങളും ആയിരുന്നു.
ഋഷീണാമുഗ്രതപസാം ധര്മനൈപുണ്യദര്ശിനാമ്। സുരേശ്വരം സമാരാധ്യ ബ്രാഹ്മണാ വനമാശ്രിതാഃ
കഠിനമായ തപസ്സും ധർമ്മത്തിലെ നൈപുണ്യവും ഉള്ള ഋഷിമാരായ ബ്രാഹ്മണന്മാർ ദേവന്മാരുടെ ഇശ്വരനെ ആരാധിച്ച്, വനത്തിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചു.
അപാസ്യോപരതാ മായാം ബ്രാഹ്മണാ വനമാശ്രിതാഃ। അനക്ഷത്രാസ്തഥാ ധൃഷ്യാ ദൃശ്യന്തേ പ്രോഷിതാ ഗണാഃ
മായയെ ഉപേക്ഷിച്ച് അതിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാർ, നക്ഷത്രങ്ങളില്ലാതെ ധൈര്യത്തോടെ, പുറത്ത് പോയ സംഘങ്ങളായി കാണപ്പെടുന്നു.
ജരയാ തു പരിദ്യൂനാ വ്യാധിനാ പരിപീഡിതാഃ। ചതുര്ഥം ത്വാശ്രമം ശേഷം വാനപ്രസ്ഥാശ്രമാദ്യയുഃ
വയസ്സിന്റെ ക്ഷയത്താൽ ക്ഷീണിച്ചും രോഗം മൂലം ബുദ്ധിമുട്ടിച്ചും, അവർ മുൻപത്തെ ആശ്രമം വിട്ട് നാലാമത്തേതായ വനപ്രസ്ഥാശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി.
സദ്യസ്കാരീ സുനിര്വാപ്യ സര്വവേദസദക്ഷിണാമ്। ആത്മയാജീ സൌമ്യമതിരാത്മക്രീഡാത്മസംശ്രയഃ
സദ്യസ്കാരിയായവൻ, എല്ലാ വേദങ്ങളും യഥാവിധി ദാനങ്ങൾ നൽകി സമർപ്പിച്ചശേഷം, ആത്മാവിനെ യജ്ഞപീഠമാക്കി, മനസ്സിൽ സൗമ്യതയോടെ, ആത്മാവിൽ സന്തോഷം കണ്ടെത്തി, ആത്മാവിൽ അഭയം പ്രാപിക്കുന്നു.
ആത്മന്യഗ്നിം സമാധായ ത്യക്ത്വാസര്വപരിഗ്രഹമ്। സദ്യസ്കശ്ച യജേദ്യജ്ഞാനിഷ്ടിം ചൈവേഹ സര്വദാ
ആത്മാവിൽ അഗ്നിയെ സ്ഥാപിച്ച്, എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച്, സദ്യസ്കൻ എപ്പോഴും ഇവിടെ യജ്ഞവും ഹോമവും നിർവഹിക്കണം.
സദൈവ യാജിനാം യജ്ഞാനാത്മനീജ്യാ പ്രവര്ത്തതേ। ത്രീനേവാഗ്നീംസ്ത്യജേത്സമ്യഗാത്മന്യേവാത്മനാ ക്ഷണാത്൩൫൦ 1.15.
എപ്പോഴും യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവർക്കായി, യജ്ഞങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ആത്മനിഷ്ഠയുള്ള ആരാധന നടക്കുന്നത്. മൂന്ന് അഗ്നികളും ശരിയായി ഉപേക്ഷിച്ച്, അവ ഉടൻ ആത്മാവിൽ ലയിപ്പിക്കണം.
പ്രാപ്നുയാദ്യേന വാ യച്ച തത്പ്രാശ്നീയാദകുത്സയന്। കേശലോമനഖാന്ന്യസ്യേദ്വാനപ്രസ്ഥാശ്രമേ രതഃ
എന്ത് ലഭിച്ചാലും, എന്ത് കിട്ടിയാലും, അവയെ അപഹാസ്യമായി കാണാതെ സ്വീകരിച്ച് കഴിക്കണം. വനപ്രസ്ഥാശ്രമത്തിൽ താൽപര്യമുള്ളവൻ മുടി, രോമം, നഖം എന്നിവ വെട്ടി മാറ്റണം.
ആശ്രമാദാശ്രമം സദ്യഃ പൂതോ ഗച്ഛതി കര്മഭിഃ। അഭയം സര്വഭൂതേഭ്യോ യോ ദത്വാ പ്രവ്രജേദ്ദ്വിജഃ
ഒരു ആശ്രമത്തിൽ നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക്, കർമ്മങ്ങൾകൊണ്ട് ശുദ്ധിയോടെ കടക്കുമ്പോൾ, എല്ലാ ജീവികൾക്കും ഭയമില്ലായ്മ നൽകി സന്യാസം സ്വീകരിക്കുന്ന ദ്വിജൻ മോക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നു.
ലോകാസ്തേജോമയാസ്തസ്യ പ്രേത്യ ചാനംത്യമശ്നുതേ। സുശീലവൃത്തോ വ്യപനീതകല്മഷോ ന ചേഹ നാമുത്ര ചരന്തുമീഹതേ
അവന്റെ ലോകങ്ങൾ പ്രകാശത്തോടെ നിറഞ്ഞിരിക്കും; മരിച്ചശേഷം അവൻ അനന്തതയെ പ്രാപിക്കും. നല്ല പെരുമയും പാപരഹിതത്വവും ഉള്ളവൻ, ഇവിടെയോ മറ്റിടത്തോ പ്രവർത്തിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
അരോഷമോഹോ ഗതസംധിവിഗ്രഹഃ സ ചേദുദാസീനവദാത്മചിംതയാ। യമേഷു ചൈവാന്യഗതേഷു ന വ്യഥഃ സ്വശാസ്ത്രശൂന്യോ ഹൃദിനാത്മവിഭ്രമഃ
കോപവും മായയും ഇല്ലാതെ, എല്ലാ കലഹങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച്, അവൻ ഉദാസീനനായി ആത്മാവിൽ ചിന്തിച്ചാൽ, സുഹൃത്തുക്കളിലും ശത്രുക്കളിലും ദു:ഖം അനുഭവിക്കില്ല; ശാസ്ത്രം ഇല്ലെങ്കിലും മനസ്സിൽ ആശങ്ക ഉണ്ടാകില്ല.
ഭവേദ്യഥേഷ്ടാഗതിരാത്മയാജിനീ നിസ്സംശയേ ധര്മപരേ ജിതേന്ദ്രിയേ। അതഃപരം ശ്രേഷ്ഠമതീവസദ്ഗുണൈരധിഷ്ഠിതം ത്രീനതിവര്ത്യ ചാശ്രമാന്
ആത്മയജ്ഞം ചെയ്യുന്നവൻ, സംശയമില്ലാതെ, ധർമ്മത്തിൽ താല്പര്യവും ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹവും പുലർത്തി, ഇഷ്ടമായ അവസ്ഥയെ പ്രാപിക്കും. അതിനുശേഷം, ഉത്തമ ഗുണങ്ങളിൽ സ്ഥിരതയോടെ, മൂന്നു ആശ്രമങ്ങൾ അതിജീവിക്കുന്നു.
ചതുര്ഥമുക്തം പരമാശ്രമം ശൃണു പ്രകീര്ത്യമാനം പരമം പരായണമ്। പ്രാപ്യ സംസ്കാരമേതാഭ്യാമാശ്രമാഭ്യാം തതഃ പരമ്
നാലാമത്തേതായ പരമാശ്രമം ഇവിടെ പ്രസ്താവിക്കുന്നു; അതിന്റെ വിവരണം കേൾക്കൂ, അതാണ് പരമാവധി അഭയം. മുമ്പത്തെ ആശ്രമങ്ങളുടെ സംസ്കാരങ്ങൾ നേടിയശേഷം, പിന്നെ അത്യുന്നതമായത് വരുന്നു.
യത്കാര്യം പരമാത്മാര്ഥം തത്ത്വമേകമനാഃ ശൃണു। കാഷായം ധാരയിത്വാ തു ശ്രേണീസ്ഥാനേഷു ച ത്രിഷു
പരമാത്മാവിന്റെ സത്യസങ്കല്പത്തിനായി ചെയ്യേണ്ട കര്മം എന്താണെന്ന് ഒരേ മനസ്സോടെ കേള്ക്കൂ. കാശായവസ്ത്രം ധരിച്ച്, സന്യാസത്തിന്റെ മൂന്നു നിലകളിലും നിലകൊള്ളണം.
യോ വ്രജേച്ച പരം സ്ഥാനം പാരിവ്രാജ്യമനുത്തമമ്। തദ്ഭാവനേന സംന്യസ്യ വര്തനം ശ്രൂയതാം തഥാ
ആയാള് പരമാവസ്ഥയിലേക്കും, അതുല്യമായ സന്യാസപഥത്തിലേക്കും പോകുമ്പോള്, ലോകചര്യകള് ഉപേക്ഷിച്ച് ആ ഭാവത്തോടെ ജീവിക്കണം. അവന്റെ ജീവിതരീതി കൂടി കേള്ക്കൂ.
ഏക ഏവ ചരേദ്ധര്മം സിധ്യര്ഥമസഹായവാന്। ഏകശ്ചരതി യഃ പശ്യന്ന ജഹാതി ന ഹീയതേ
സഹായികളില്ലാതെ, ഒരുവന് ഏകാന്തമായി ധര്മം ആചരിക്കണം, സിദ്ധിക്കായി. ഏകാന്തമായി സഞ്ചരിക്കുന്നവന് ശരിയായി കാണുമ്പോള് വഴിതെറ്റുകയോ ഉപേക്ഷിക്കുകയോ ചെയ്യില്ല.
അനഗ്നിരനികേതസ്തു ഗ്രാമം ഭിക്ഷാര്ഥമാശ്രയേത്। അശ്വസ്തനവിധാനഃ സ്യാന്മുനിര്ഭാവസമന്വിതഃ
അഗ്നിയില്ലാതെ, സ്ഥിരമായ വാസസ്ഥലമില്ലാതെ, സന്യാസി ഗ്രാമത്തില് ഭിക്ഷയെടുക്കണം. കിടക്ക ഒരുക്കാതെയും, സന്യാസഭാവം നിറഞ്ഞവനായി ജീവിക്കണം.