സ്ഥലജാ ജലജാശ്ചൈവ സ്വേദാംഡോദ്ഭിജ്ജരായുജാഃ। സകാമാ വാപ്യകാമാ വാ പുഷ്കരേ തു വനേ മൃതാഃ
ഭൂവാസികള്, ജലജീവികള്, ചുരണ്ടു ജന്മം, മുട്ടില് ജന്മം, ഗര്ഭജനനം — ആഗ്രഹമുള്ളവരായാലും ഇല്ലാത്തവരായാലും, പുഷ്കരത്തിലെ കാട്ടില് മരിച്ചവര് —
സൂര്യപ്രഭവിമാനസ്ഥാ ബ്രഹ്മലോകം പ്രയാംതി തേ। കലൌ യുഗേ മഹാഘോരേ പ്രജാഃ പാപസമീരിതാഃ
സൂര്യപ്രഭയുള്ള വിമാനങ്ങളില് കയറി, അവര് ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കുന്നു. ഭയാനകമായ കലിയുഗത്തില്, ജനങ്ങള് പാപത്തിലേക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നു.
നാന്യേനാസ്മിന്നുപായേന ധര്മഃ സ്വര്ഗശ്ച ലഭ്യതേ। വസംതി പുഷ്കരേ യേ തു ബ്രഹ്മാര്ചനരതാ നരാഃ
ഇഹലോകത്ത് മറ്റേതു വഴിയിലും ധര്മവും സ്വര്ഗവും ലഭ്യമല്ല; പക്ഷേ, പുഷ്കരത്തില് വസിച്ച് ബ്രഹ്മാവിനെ ആരാധിക്കുന്ന പുരുഷന്മാര് —
കലൌ യുഗേ കൃതാര്ഥാസ്തേ ക്ലിശ്യംത്യന്യേ നിരര്ഥകാഃ। രാത്രൌ കരോതി യത്പാപം നരഃ പംചഭിരിംദ്രിയൈഃ
കലിയുഗത്തില് അവര് ലക്ഷ്യം നേടുന്നു; മറ്റുള്ളവര് ഫലമില്ലാതെ കഷ്ടപ്പെടുന്നു. മനുഷ്യന് രാത്രി അഞ്ചു ഇന്ദ്രിയങ്ങളിലൂടെ ചെയ്യുന്ന പാപം —
കര്മണാ മനസാ വാചാ കാമക്രോധവശാനുഗാഃ। പ്രാതഃ സ ജലമാസാദ്യ പുഷ്കരേ തു പിതാമഹമ്
കര്മത്തിലൂടെയും മനസ്സിലൂടെയും വാക്കിലൂടെയും, ആഗ്രഹം ക്രോധം എന്നിവയുടെ വശംവദരായി ചെയ്ത പാപം — രാവിലെ പുഷ്കരത്തില് പിതാമഹനെ സമീപിച്ച് ശുദ്ധനാകുമ്പോള് —
അഭിഗമ്യ ശുചിര്ഭൂത്ത്വാ തസ്മാത്പാപാത്പ്രമുച്യതേ। ഉദയേഽര്കസ്യ ചാരഭ്യ യാവദ്ദര്ശനമൂര്ധ്വഗമ്
അവിടെ എത്തി ശുദ്ധനായി, സൂര്യോദയത്തില് സൂര്യനെ കണ്ട്, അതിന്റെ ദർശനം ഉന്നതത്തിലേക്ക് എത്തുന്നവരെ വരെ, ആ പാപത്തില് നിന്നു മോചനം ലഭിക്കുന്നു.
മാനസാഖ്യേ പ്രസംചിംത്യ ബ്രഹ്മയോഗേ ഹരേദഘമ്। ദൃഷ്ട്വാ വിരിംചിം മധ്യാഹ്നേ നരഃ പാപാത്പ്രമുച്യതേ
മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച് ബ്രഹ്മയോഗം ആചരിച്ചാൽ പാപങ്ങൾ അകറ്റാം. മധ്യാഹ്നത്തിൽ ബ്രഹ്മാവിനെ കണ്ട് നോക്കുമ്പോൾ മനുഷ്യൻ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു.
മധ്യാഹ്നാസ്തമയാന്തം യദിംദ്രിയൈഃ പാപമാചരേത്। പിതാമഹസ്യ സംധ്യായാം ദര്ശനാദേവ മുച്യതേ
മധ്യാഹ്നം മുതൽ അസ്തമയം വരെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾകൊണ്ട് പാപം ചെയ്താലും, പിതാമഹന്റെ സന്ധ്യയെ കണ്ട് മാത്രം അതിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.
ശബ്ദാദീന്വിഷയാന്സര്വാന്ഭുംജാനോപി സകാമതഃ। യഃ പുഷ്കരേ ബ്രഹ്മഭക്തോ നിവസേത്തപസി സ്ഥിതഃ
ശബ്ദം മുതലായ എല്ലാ ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളും ആഗ്രഹത്തോടെ അനുഭവിക്കുന്നവനും, ബ്രഹ്മാഭക്തനായി തപസ്സിൽ നിലകൊണ്ട് പുഷ്കരത്തിൽ പാർക്കുന്നവനാണ്,
പുഷ്കരാരണ്യമധ്യസ്ഥോ മിഷ്ടാന്നാസ്വാദഭോജനഃ। ത്രികാലമപി ഭുംജാനോ വായുഭക്ഷസമോ മതഃ
പുഷ്കരാരണ്യത്തിന്റെ നടുവിൽ പാർത്തു രുചികരമായ അന്നം കഴിച്ചാലും, ദിവസത്തിൽ മൂന്നു പ്രാവശ്യം ഭക്ഷണം കഴിച്ചാലും, അവൻ വായു മാത്രം ഭക്ഷിക്കുന്നവനോടു തുല്യനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
വസംതി പുഷ്കരേ യേ തു നരാഃ സുകൃതകര്മിണഃ। തേ ലഭംതേ മഹാഭോഗാന്ക്ഷേത്രസ്യാസ്യ പ്രഭാവതഃ
പുഷ്കരത്തിൽ പാർക്കുന്ന സുകൃതകര്മ്മികൾക്ക് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മഹത്വത്താൽ വലിയ അനുഭവങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നു.
യഥാ മഹോദധേസ്തുല്യോ ന ചാന്യോഽസ്തി ജലാശയഃ। തഥാ വൈ പുഷ്കരസ്യാപി സമം തീര്ഥം ന വിദ്യതേ
വലിയ സമുദ്രത്തിന് തുല്യമായ മറ്റൊരു ജലാശയം ഇല്ലാത്തതുപോലെ, പുഷ്കരത്തിന് തുല്യമായ മറ്റൊരു തീർത്ഥവും ഇല്ല.
പുഷ്കരാരണ്യസദൃശം തീര്ഥം നാസ്ത്യധികം ഗുണൈഃ। അഥ തേഽന്യാന്പ്രവക്ഷ്യാമി ക്ഷേത്രേ യേഽസ്മിന്വ്യവസ്ഥിതാഃ
പുഷ്കരാരണ്യത്തിനെക്കാൾ ഗുണങ്ങളിൽ മേലുള്ള മറ്റൊരു തീർത്ഥം ഇല്ല. ഇപ്പോൾ ഈ സ്ഥലത്ത് നിലകൊള്ളുന്ന മറ്റുള്ളവരെ ഞാൻ പറയാം.
വിഷ്ണുനാ സഹിതാഃ സര്വ ഇംദ്രാദ്യാശ്ച ദിവൌകസഃ। ഗജവക്ത്രഃ കുമാരശ്ച രേവംതഃ സദിവാകരഃ
വിഷ്ണുവിനോടൊപ്പം ഇന്ദ്രനും മറ്റുള്ള ദേവന്മാരും, ആനമുഖനായവനും കുമാരനും രേവന്തനും സൂര്യനും ഇവിടെയുണ്ട്.
ശിവദൂതീ തഥാ ദേവീ കന്യാ ക്ഷേമംകരീ സദാ। അലം തപോഭിര്നിയമൈഃ സുക്രിയാര്ചനകാരിണാമ്
ശിവദൂതി, ദേവി, എന്നും ക്ഷേമം നൽകുന്ന കന്യക ഇവർ സദാ സത്കർമ്മികളും ഭക്തിയും ആചാരങ്ങളും ചെയ്യുന്നവരുടെ തപസ്സിലും നിയന്ത്രണങ്ങളിലും തൃപ്തരാകുന്നു.
വ്രതോപവാസകര്മാണി കൃത്വാന്യത്ര മഹാംത്യപി। ജ്യേഷ്ഠേ തു പുഷ്കരാരണ്യേ യസ്തിഷ്ഠതി നിരുദ്യമഃ
മറ്റെവിടെയും വലിയ വ്രതങ്ങളും ഉപവാസങ്ങളും ആചാരങ്ങളും ചെയ്താലും, പ്രധാനമായ പുഷ്കരാരണ്യത്തിൽ യാതൊരു ശ്രമവുമില്ലാതെ പാർക്കുന്നവൻ,
ലഭതേ സര്വകാമിത്വം യോഽത്രൈവാസ്തേ ദ്വിജഃ സദാ। പിതാമഹസമം യാതി സ്ഥാനം പരമമവ്യയമ്
ഇവിടെ എന്നും പാർക്കുന്ന ദ്വിജൻ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുകയും പിതാമഹനോടു തുല്യമായ പരമമായ അവിനാശിയായ സ്ഥിതിയിൽ എത്തുകയും ചെയ്യും.
കൃതേ ദ്വാദശഭിര്വര്ഷൈസ്ത്രേതായാം ഹായനേന തു। മാസേന ദ്വാപരേ ഭീഷ്മ അഹോരാത്രേണ തത്കലൌ
കൃതയുഗത്തിൽ പന്ത്രണ്ട് വർഷം, ത്രേതായുഗത്തിൽ ഒരു വർഷം, ദ്വാപരത്തിൽ ഒരു മാസം, കലിയുഗത്തിൽ ഒരു ദിവസം ഒരു രാത്രി — ഭീഷ്മാ, ഇത്ര സമയമെടുത്താണ് ഫലം ലഭിക്കുന്നത്.
ഫലം സംപ്രാപ്യതേ ലോകേ ക്ഷേത്രേസ്മിംസ്തീര്ഥവാസിഭിഃ। ഇത്യേവം ദേവദേവേന പുരോക്തം ബ്രഹ്മണാ മമ
ഈ തീർത്ഥത്തിൽ പാർക്കുന്നവർക്കു ലോകത്തിൽ തന്നെ ഫലം ലഭിക്കുന്നു. ഇതെല്ലാം ദേവദേവനായ ബ്രഹ്മാവ് മുമ്പ് എനിക്കു പറഞ്ഞതാണ്.
നാതഃ പരതരം കിംചിത്ക്ഷേത്രമസ്തീഹ ഭൂതലേ। തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേനാരണ്യമേതത്സമാശ്രയേത്
ഭൂമിയിൽ ഇതിനെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠമായ മറ്റൊരു സ്ഥലം ഇല്ല. അതുകൊണ്ട് എല്ലാ ശ്രമത്തോടും ഈ വനത്തിൽ അഭയം പ്രാപിക്കണം.
ഗൃഹസ്ഥോ ബ്രഹ്മചാരീ ച വാനപ്രസ്ഥോഽഥ ഭിക്ഷുകഃ। യഥോക്തകാരിണഃ സര്വേ ഗച്ഛംതി പരമാം ഗതിമ്
ഗൃഹസ്ഥൻ, ബ്രഹ്മചാരി, വാനപ്രസ്ഥൻ, ഭിക്ഷുക്കൻ — വിധിപ്രകാരം പ്രവർത്തിക്കുന്നവരൊക്കെയും പരമഗതിയിൽ എത്തും.
ഏകസ്മിന്നാശ്രമേ ധര്മം യോഽനുതിഷ്ഠേദ്യഥാവിധി। അകാമദ്വേഷസംയുക്തഃ സ പരത്ര മഹീയതേ
ഏതെങ്കിലും ഒരു ആശ്രമത്തിൽ ധർമ്മം വിധിപ്രകാരം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവൻ, ആഗ്രഹമോ ദ്വേഷമോ ഇല്ലാതെ ജീവിക്കുന്നവൻ, പരലോകത്തിൽ മഹത്വം നേടുന്നു.
ചതുഷ്പഥാഹി നിഃശ്രേണീ ബ്രഹ്മണേഹ പ്രതിഷ്ഠിതാ। ഏതാമാശ്രിത്യ നിശ്രേണീം ബ്രഹ്മലോകേ മഹീയതേ
നാലുവഴിച്ചുരുക്കിൽ ബ്രഹ്മലോകത്തിലേക്കുള്ള പടവഴി ഇവിടെ സ്ഥാപിതമാണ്. ഈ പടവഴി ആശ്രയിച്ചാൽ ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ മഹത്വം ലഭിക്കും.
ആയുഷോഽപി ചതുര്ഭാഗം ബ്രഹ്മചാര്യനസൂയകഃ। ഗുരൌ വാ ഗുരുപുത്രേ വാ വസേദ്ധര്മാര്ഥകോവിദഃ
ആയുഷ്കാലത്തിന്റെ നാലിൽ ഒരു ഭാഗം ബ്രഹ്മചാരിയായവൻ, അസൂയ ഇല്ലാതെ, ഗുരുവിനോടോ ഗുരുപുത്രനോടോ ചേർന്ന്, ധർമ്മത്തിലും അർത്ഥത്തിലും പ്രാവീണ്യം നേടണം.
കര്മാതിരേകേണ ഗുരോരധ്യേതവ്യം ബുഭൂഷതാ। ദക്ഷിണാനാം പ്രദാപീ സ്യാദാഹൂതോ ഗുരുമാശ്രയേത്
വിദ്യാഗ്രഹിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ, കര്മ്മങ്ങൾക്കു പുറമെ, ഗുരുവിന്റെ കീഴിൽ പഠിക്കണം. ഗുരു വിളിച്ചാൽ, ആവശ്യമായ ദക്ഷിണ നൽകിയും ഗുരുവിനെ ആശ്രയിച്ചും ഇരിക്കണം.
ജഘന്യശായീ പൂര്വം സ്യാദുത്ഥായീ ഗുരുവേശ്മനി। യച്ച ശിഷ്യേണ കര്ത്തവ്യം കാര്യമാസേവനാദികമ്
ഗുരുവിന്റെ വീട്ടിൽ, ശിഷ്യൻ അവസാനത്തായി കിടക്കുകയും ആദ്യം എഴുന്നേൽക്കുകയും വേണം. ശിഷ്യന് ചെയ്യേണ്ട സേവനമോ മറ്റേതെങ്കിലും ജോലി ആണെങ്കിൽ അതൊക്കെയും നിർവഹിക്കണം.
കൃതമിത്യേവ തത്സര്വം കൃത്വാ തിഷ്ഠേത്തു പാര്ശ്വതഃ। കിംകരഃ സര്വകാരീ ച സര്വകര്മസുകോവിദഃ
എല്ലാ ജോലികളും ചെയ്തശേഷം, അവയെല്ലാം പൂർത്തിയായി എന്ന് കരുതി ഗുരുവിന്റെ സമീപത്ത് നില്ക്കണം. എല്ലാ ജോലികൾക്കും തയ്യാറായ സേവകനായി, എല്ലാറ്റിലും നിപുണനായി ഇരിക്കണം.
ശുചിര്ദക്ഷോ ഗുണോപേതോ ബ്രൂയാദിഷ്ടമഥോത്തരമ്। ചക്ഷുഷാ ഗുരുമവ്യഗ്രോ നിരീക്ഷേത ജിതേംദ്രിയഃ
ശുദ്ധനും, ക്ഷമയും ഗുണങ്ങളും ഉള്ളവനായി, ചോദിച്ചാൽ മാത്രമേ സംസാരിക്കാവൂ. ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ച്, മനസ്സാക്ഷാൽ ഗുരുവിനെ ശ്രദ്ധയോടെ നോക്കണം.
നാഽഭുക്തവതി ചാശ്നീയാദപീതവതി നോ പിബേത്। ന തിഷ്ഠതി തഥാസീത ന സുപ്തേനൈവ സംവിശേത്
ഗുരു ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതിനു മുമ്പ് ശിഷ്യൻ ഭക്ഷിക്കരുത്; ഗുരു കുടിക്കുന്നതിനു മുമ്പ് കുടിക്കരുത്; ഗുരു നില്ക്കുമ്പോൾ ഇരിക്കരുത്; ഗുരു ഉണർന്നിരിക്കുമ്പോൾ കിടക്കരുത്.
ഉത്താനാഭ്യാം ച പാണിഭ്യാം പാദാവസ്യ മൃദു സ്പൃശേത്। ദക്ഷിണം ദക്ഷിണേനൈവ സവ്യം സവ്യേന പീഡയേത്
രണ്ടു കൈകളും നീട്ടി, ഗുരുവിന്റെ കാലുകൾ സാവധാനം തൊടണം. വലതുകാൽ വലതുകൈ കൊണ്ട്, ഇടതുകാൽ ഇടതുകൈ കൊണ്ട്, മൃദുവായി അമർത്തണം.