ബഹ്വാശ്ചര്യസമോപേതൈഃ ക്രീഡാവിജ്ഞാനശാലിഭിഃ। സുപ്രഭൈര്ഗുണസംപന്നൈര്മയൂരവരവാഹിഭിഃ
അനേകം അത്ഭുതങ്ങളാൽ സമ്പന്നമായും, കളിയിലും വിജ്ഞാനത്തിലും നിപുണരായവരോടുകൂടിയും, പ്രകാശം പകരുന്നവയും, ഗുണസമ്പന്നരായും, ഉത്തമമായ മയിലുകൾ കെട്ടിയവയുമായ ആകാശരഥങ്ങൾ.
ബ്രഹ്മലോകേ നരാ ധീരാ രമംതേ നാശകേ മൃതാഃ। തത്രോഷിത്വാ ചിരം കാലം ഭുക്ത്വാ ഭോഗാന്യഥേപ്സിതാന്
പുഷ്കരത്തിൽ മരിച്ച ധീരന്മാർ ബ്രഹ്മലോകത്ത് ആനന്ദത്തോടെ താമസിക്കുന്നു; അവിടെ ദീർഘകാലം കഴിയുമ്പോൾ, ഇഷ്ടമുള്ള ആനന്ദങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു.
ധനീ വിപ്നകുലേ ഭോഗീ ജായതേ മര്ത്യമാഗതഃ। കാരീഷീം സാധയേദ്യസ്തു പുഷ്കരേ തു വനേ നരഃ
അവർ വീണ്ടും മനുഷ്യലോകത്ത് ജനിക്കുമ്പോൾ, സമ്പന്നവും സമൃദ്ധിയുള്ള കുടുംബങ്ങളിൽ ജനിച്ച് ആനന്ദങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു; പക്ഷേ, പുഷ്കരവനത്തിൽ കാരിഷീ യാഗം നിർവഹിക്കുന്നവൻ—
സര്വലോകാന്പരിത്യജ്യ ബ്രഹ്മലോകം സ ഗച്ഛതി। ബ്രഹ്മലോകേ വസേത്താവദ്യാവത്കല്പക്ഷയോ ഭവേത്
മറ്റു ലോകങ്ങൾ എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച്, അവൻ ബ്രഹ്മലോകത്തേക്ക് പോകുന്നു; അവിടെ കല്പാന്തം വരെയും താമസിക്കുന്നു.
നൈവ പശ്യതി മര്ത്യം ഹി ക്ലിശ്യമാനം സ്വകര്മഭിഃ। ഗതിസ്തസ്യാഽപ്രതിഹതാ തിര്യഗൂര്ധ്വമധസ്തഥാ
അവൻ തന്റെ കര്മഫലത്തിൽ പീഡിക്കപ്പെടുന്ന മനുഷ്യരെ കാണുന്നില്ല; അവന്റെ വഴി എവിടെയും തടസ്സമില്ല—ചെറുതോ, ഉയരമോ, താഴോ എവിടെയും.
സ പൂജ്യഃ സര്വലോകേഷു യശോ വിസ്താരയന്വശീ। സദാചാരവിധിപ്രജ്ഞഃ സര്വേന്ദ്രിയ മനോഹരഃ
അവൻ എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും ആദരിക്കപ്പെടുന്നു, തന്റെ കീർത്തി വ്യാപിപ്പിക്കുന്നു, ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ളവനും, നല്ല ആചാരങ്ങൾ അറിയുന്നവനും, എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കും ആകർഷണമായവനും.
നൃത്യവാദിത്രഗീതജ്ഞഃ സുഭഗഃ പ്രിയദര്ശനഃ। നിത്യമമ്ലാനകുസുമോ ദിവ്യാഭരണഭൂഷിതഃ
നൃത്തം, സംഗീതം, ഗാനം എന്നിവയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനും, ആകർഷകനും മനോഹരനുമാണ്; എന്നും ഉണങ്ങിയില്ലാത്ത പുഷ്പങ്ങളും ദിവ്യാഭരണങ്ങളും ധരിച്ചിരിക്കുന്നു.
നീലോത്പലദലശ്യാമോ നീലകുംചിതമൂര്ദ്ധജഃ। അജഘന്യാഃ സുമധ്യാശ്ച സര്വസൌഭാഗ്യപൂരിതാഃ
നീലനീർമ്മലരണ്ടിന്റെ ഇലപോലെ കറുത്ത വർണ്ണം, നീലക്കുരുക്കിയ മുടി; അവന്റെ കൂട്ടുകാരികൾ അപരിമിത സൗന്ദര്യവും സുന്ദരമായ നടുവും എല്ലാ ഭാഗ്യങ്ങളും നിറഞ്ഞവരുമാണ്.
സര്വൈശ്വര്യഗുണോപേതാ യൌവനേനാതിഗര്വിതാഃ। സ്ത്രിയഃ സേവംതി തത്രസ്ഥാഃ ശയനേ രമയംതി ച
സമ്പത്തു നിറഞ്ഞ, യൌവനത്തില് അത്യന്തം അഭിമാനമുള്ള സ്ത്രീകള് അവിടെ വസിക്കുന്നവരെ സേവിക്കുകയും, കിടക്കയില് അവരെ സന്തോഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
വീണാവേണുനിനാദൈശ്ച സുപ്തഃ സംപ്രതിബുധ്യതേ। മഹോത്സവസുഖം ഭുംക്തേ ദുഃപ്രാപ്യമകൃതാത്മഭിഃ൨൫൦ 1.15.
വീണയും കുരുവിനയും മുഴങ്ങുന്ന ശബ്ദത്തില് ഉണരുന്നവന്, സ്വയം നിയന്ത്രിക്കാത്തവര്ക്ക് ലഭിക്കാനാകാത്ത മഹോത്സവസുഖം അനുഭവിക്കുന്നു.
പ്രസാദാദ്ദേവദേവസ്യ ബ്രഹ്മണഃ ശുഭകാരിണഃ। ഭീഷ്മ ഉവാച। ആചാരാഃ പരമാ ധര്മാഃ ക്ഷേത്രധര്മപരായണാഃ
ദേവദേവനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ അനുഗ്രഹത്താല്, ഭീഷ്മന് പറഞ്ഞു: ആചാരങ്ങള് തന്നെയാണ് പരമധര്മങ്ങള്, ക്ഷേത്രധര്മങ്ങളില് അർപ്പിതരായവ.
സ്വധര്മാചാരനിരതാ ജിതക്രോധാ ജിതേംദ്രിയാഃ। ബ്രഹ്മലോകം വ്രജംതീതി നൈതച്ചിത്രം മതം മമ
സ്വധര്മത്തിലും ആചാരത്തിലും നിലകൊള്ളുന്നവരും, ക്രോധവും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ജയിച്ചവരും ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കുന്നു; ഇതില് എനിക്ക് അത്ഭുതമില്ല.
അസംശയം ച ഗച്ഛംതി ലോകാനന്യാനപി ദ്വിജാഃ। വിനാ പദ്മോപവാസേന തഥൈവ നിയമേന ച
സന്ദേഹമില്ലാതെ, പദ്മോപവാസം പോലുള്ള നിയമങ്ങളില്ലാതെയും, ദ്വിജന്മാര് മറ്റു ലോകങ്ങളും പ്രാപിക്കുന്നു.
സ്ത്രിയോ മ്ലേഛാശ്ച ശൂദ്രാശ്ച പക്ഷിണഃ പശവോ മൃഗാഃ। മൂകാ ജഡാന്ധബധിരാസ്തപോ നിയമവര്ജിതാഃ
സ്ത്രീകള്, വിദേശികള്, ശൂദ്രന്മാര്, പക്ഷികള്, പശുക്കള്, കാട്ടുമൃഗങ്ങള്, മൗനികള്, മന്ദബുദ്ധികള്, കുരുടന്മാര്, ബധിരര് — തപസ്സും നിയന്ത്രണവും ഇല്ലാത്തവര് —
തേഷാം വദ ഗതിം വിപ്ര പുഷ്കരേ യേ ത്വവസ്ഥിതാഃ। പുലസ്ത്യ ഉവാച। സ്ത്രിയോ മ്ലേച്ഛാശ്ച ശൂദ്രാശ്ച പശവഃ പക്ഷിണോ മൃഗാഃ
പുഷ്കരത്തില് വസിക്കുന്ന സ്ത്രീകള്, വിദേശികള്, ശൂദ്രന്മാര്, പശുക്കള്, പക്ഷികള്, കാട്ടുമൃഗങ്ങള് എന്നിവരുടെ ഗതി എങ്ങനെയെന്ന് പറയൂ, ബ്രാഹ്മണാ.
പുഷ്കരേ തു മൃതാ ഭീഷ്മ ബ്രഹ്മലോകം വ്രജംതി തേ। ശരീരൈര്ദിവ്യരൂപൈസ്തു വിമാനൈ രവിസപ്രഭൈഃ
ഭീഷ്മാ, പുഷ്കരത്തില് മരിക്കുന്ന സ്ത്രീകളും വിദേശികളും ശൂദ്രന്മാരും പശുക്കളും പക്ഷികളും കാട്ടുമൃഗങ്ങളും ദിവ്യരൂപങ്ങളോടെ, സൂര്യപ്രഭയുള്ള വിമാനങ്ങളില് കയറി ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കുന്നു.
ദിവ്യവ്യൂഹസമായുക്തൈഃ സുവര്ണവരകേതനൈഃ। സുവര്ണവജ്രസോപാനമണിസ്തംഭവിഭൂഷിതൈഃ
ദിവ്യസമൂഹങ്ങളോടും പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള പതാകകളോടും, പൊന്നും വജ്രവും കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച പടിക്കലുകളും രത്നങ്ങള് പതിച്ച തൂണുകളും കൊണ്ടു അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവരാണ് അവര്.
സര്വകാമോപഭോഗാഢ്യൈഃ കാമഗൈഃ കാമരൂപിഭിഃ। നാനാരസാഢ്യം ഗച്ഛംതി സ്ത്രീസഹസ്രസമാകുലാഃ
എല്ലാ ഇച്ഛകളും നിറവേറ്റുന്നവരും, ഇച്ഛാനുസൃതരൂപങ്ങളുള്ളവരും, ആയിരക്കണക്കിന് സ്ത്രീകളുടെ സാന്നിധ്യത്തോടും കൂടെ, എല്ലാ ആനന്ദങ്ങളും അനുഭവിക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മലോകം മഹാത്മാനോ ലോകാനന്യാന്യഥേപ്സിതാന്। ബ്രഹ്മലോകാച്ച്യുതാശ്ചാപി ക്രമാദ്ദ്വീപേഷു യാംതി തേ
മഹാത്മാക്കള് ബ്രഹ്മലോകവും മറ്റു ഇച്ഛാനുസൃത ലോകങ്ങളും പ്രാപിക്കുന്നു; ബ്രഹ്മലോകത്തില് നിന്ന് വീണാല്, അവര് ക്രമമായി ദ്വീപുകളിലേക്ക് എത്തുന്നു.
കുലേ മഹതി വിസ്തീര്ണേ ധനീ ഭവതി സ ദ്വിജഃ। തിര്യഗ്യോനി ഗതാ യേ തു സര്പകീടപിപീലികാഃ
വലിയ, സമൃദ്ധമായ കുടുംബത്തില് ആ ദ്വിജന് ധനികനായി ജനിക്കുന്നു; പക്ഷേ, പാമ്പ്, കീടം, ഉണ്ണി എന്നിവയുടെ ഗതിയില് പ്രവേശിച്ചവര് —
സ്ഥലജാ ജലജാശ്ചൈവ സ്വേദാംഡോദ്ഭിജ്ജരായുജാഃ। സകാമാ വാപ്യകാമാ വാ പുഷ്കരേ തു വനേ മൃതാഃ
ഭൂവാസികള്, ജലജീവികള്, ചുരണ്ടു ജന്മം, മുട്ടില് ജന്മം, ഗര്ഭജനനം — ആഗ്രഹമുള്ളവരായാലും ഇല്ലാത്തവരായാലും, പുഷ്കരത്തിലെ കാട്ടില് മരിച്ചവര് —
സൂര്യപ്രഭവിമാനസ്ഥാ ബ്രഹ്മലോകം പ്രയാംതി തേ। കലൌ യുഗേ മഹാഘോരേ പ്രജാഃ പാപസമീരിതാഃ
സൂര്യപ്രഭയുള്ള വിമാനങ്ങളില് കയറി, അവര് ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കുന്നു. ഭയാനകമായ കലിയുഗത്തില്, ജനങ്ങള് പാപത്തിലേക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നു.
നാന്യേനാസ്മിന്നുപായേന ധര്മഃ സ്വര്ഗശ്ച ലഭ്യതേ। വസംതി പുഷ്കരേ യേ തു ബ്രഹ്മാര്ചനരതാ നരാഃ
ഇഹലോകത്ത് മറ്റേതു വഴിയിലും ധര്മവും സ്വര്ഗവും ലഭ്യമല്ല; പക്ഷേ, പുഷ്കരത്തില് വസിച്ച് ബ്രഹ്മാവിനെ ആരാധിക്കുന്ന പുരുഷന്മാര് —
കലൌ യുഗേ കൃതാര്ഥാസ്തേ ക്ലിശ്യംത്യന്യേ നിരര്ഥകാഃ। രാത്രൌ കരോതി യത്പാപം നരഃ പംചഭിരിംദ്രിയൈഃ
കലിയുഗത്തില് അവര് ലക്ഷ്യം നേടുന്നു; മറ്റുള്ളവര് ഫലമില്ലാതെ കഷ്ടപ്പെടുന്നു. മനുഷ്യന് രാത്രി അഞ്ചു ഇന്ദ്രിയങ്ങളിലൂടെ ചെയ്യുന്ന പാപം —
കര്മണാ മനസാ വാചാ കാമക്രോധവശാനുഗാഃ। പ്രാതഃ സ ജലമാസാദ്യ പുഷ്കരേ തു പിതാമഹമ്
കര്മത്തിലൂടെയും മനസ്സിലൂടെയും വാക്കിലൂടെയും, ആഗ്രഹം ക്രോധം എന്നിവയുടെ വശംവദരായി ചെയ്ത പാപം — രാവിലെ പുഷ്കരത്തില് പിതാമഹനെ സമീപിച്ച് ശുദ്ധനാകുമ്പോള് —
അഭിഗമ്യ ശുചിര്ഭൂത്ത്വാ തസ്മാത്പാപാത്പ്രമുച്യതേ। ഉദയേഽര്കസ്യ ചാരഭ്യ യാവദ്ദര്ശനമൂര്ധ്വഗമ്
അവിടെ എത്തി ശുദ്ധനായി, സൂര്യോദയത്തില് സൂര്യനെ കണ്ട്, അതിന്റെ ദർശനം ഉന്നതത്തിലേക്ക് എത്തുന്നവരെ വരെ, ആ പാപത്തില് നിന്നു മോചനം ലഭിക്കുന്നു.
മാനസാഖ്യേ പ്രസംചിംത്യ ബ്രഹ്മയോഗേ ഹരേദഘമ്। ദൃഷ്ട്വാ വിരിംചിം മധ്യാഹ്നേ നരഃ പാപാത്പ്രമുച്യതേ
മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച് ബ്രഹ്മയോഗം ആചരിച്ചാൽ പാപങ്ങൾ അകറ്റാം. മധ്യാഹ്നത്തിൽ ബ്രഹ്മാവിനെ കണ്ട് നോക്കുമ്പോൾ മനുഷ്യൻ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു.
മധ്യാഹ്നാസ്തമയാന്തം യദിംദ്രിയൈഃ പാപമാചരേത്। പിതാമഹസ്യ സംധ്യായാം ദര്ശനാദേവ മുച്യതേ
മധ്യാഹ്നം മുതൽ അസ്തമയം വരെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾകൊണ്ട് പാപം ചെയ്താലും, പിതാമഹന്റെ സന്ധ്യയെ കണ്ട് മാത്രം അതിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.
ശബ്ദാദീന്വിഷയാന്സര്വാന്ഭുംജാനോപി സകാമതഃ। യഃ പുഷ്കരേ ബ്രഹ്മഭക്തോ നിവസേത്തപസി സ്ഥിതഃ
ശബ്ദം മുതലായ എല്ലാ ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളും ആഗ്രഹത്തോടെ അനുഭവിക്കുന്നവനും, ബ്രഹ്മാഭക്തനായി തപസ്സിൽ നിലകൊണ്ട് പുഷ്കരത്തിൽ പാർക്കുന്നവനാണ്,
പുഷ്കരാരണ്യമധ്യസ്ഥോ മിഷ്ടാന്നാസ്വാദഭോജനഃ। ത്രികാലമപി ഭുംജാനോ വായുഭക്ഷസമോ മതഃ
പുഷ്കരാരണ്യത്തിന്റെ നടുവിൽ പാർത്തു രുചികരമായ അന്നം കഴിച്ചാലും, ദിവസത്തിൽ മൂന്നു പ്രാവശ്യം ഭക്ഷണം കഴിച്ചാലും, അവൻ വായു മാത്രം ഭക്ഷിക്കുന്നവനോടു തുല്യനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.