ബാലസൂര്യപ്രകാശേന വിമാനേന സുവര്ചസാ। വൃതഃ സ്ത്രീണാം സഹസ്രൈസ്തു സ്വംച്ഛദഗമനാലയഃ
പുതിയ സൂര്യന്റെ പ്രകാശംപോലുള്ള ദിവ്യവിമാനത്തിൽ, ആയിരക്കണക്കിന് സ്ത്രീകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ഇഷ്ടമെന്നപോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
വിചരത്യനിവാര്യേണ സര്വലോകാന്യദൃച്ഛയാ। സ്പൃഹണീയതമഃ പുംസാം സര്വധര്മോത്തമോ ധനീ
അവൻ എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും ഇഷ്ടംപോലെ തടസ്സമില്ലാതെ സഞ്ചരിക്കുന്നു; പുരുഷന്മാരിൽ ഏറ്റവും ഇർഷ്യാവഹനും, എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളിലും ശ്രേഷ്ഠനും, സമ്പന്നനും ആകുന്നു.
സ്വര്ഗച്യുതഃ പ്രജായേത കുലേ മഹതി രൂപവാന്। ധര്മജ്ഞോ ധര്മഭക്തശ്ച സര്വവിദ്യാര്ഥപാരഗഃ
സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് വീണാൽ, വലിയ കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ചു, സുന്ദരനും, ധർമ്മം അറിയുന്നവനും, ധർമ്മത്തിൽ ഭക്തിയുള്ളവനും, എല്ലാ വിദ്യകളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവനും ആകുന്നു.
തഥൈവ ബ്രഹ്മചര്യേണ ഗുരുശുശ്രൂഷണേന ച। വേദാധ്യയനസംയുക്തോ ഭൈക്ഷ്യവൃതിര്ജിതേന്ദ്രിയഃ
അതു പോലെ തന്നെ, ബ്രഹ്മചര്യവും, ഗുരുവിന് സേവയും, വേദപാഠവും, ഭിക്ഷയാൽ ജീവിക്കുന്നതും, ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹവും അവനിൽ ഉണ്ടാകും.
നിത്യം സത്യവ്രതേ യുക്തഃ സ്വധര്മേഷ്വപ്രമാദവാന്। സര്വകാമസമൃദ്ധേന സര്വകാമാവലംബിനാ
എപ്പോഴും സത്യവ്രതത്തിൽ ഉറച്ചവനും, സ്വന്തം ധർമ്മങ്ങളിൽ അശ്രദ്ധയില്ലാത്തവനും, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറഞ്ഞവനും, ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റപ്പെട്ടവനുമാണ്.
സൂര്യേണേവ ദ്വിതീയേന വിമാനേനാനിവാരിതഃ। ഗുഹ്യകാനാമബ്രഹ്മാഖ്യ ഗണാഃ പരമസംമതാഃ
രണ്ടാമത്തെ സൂര്യൻപോലെ, അവൻ ദിവ്യവിമാനത്തിൽ തടസ്സമില്ലാതെ സഞ്ചരിക്കുന്നു; ബ്രഹ്മൻ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടാത്ത ഗുഹ്യകസംഘങ്ങൾ അവനെ ഏറ്റവും ബഹുമാനിക്കുന്നു.
അപ്രമേയബലൈശ്വര്യാ ദേവദാനവപൂജിതാഃ। തേഷാം സ സമതാ യാതി തുല്യൈശ്വര്യസമന്വിതഃ
അളക്കാനാകാത്ത ശക്തിയും ഐശ്വര്യവും ഉള്ളവൻ, ദേവന്മാരുടെയും ദാനവന്മാരുടെയും ആരാധനയാർഹനായി, അവരോടു തുല്യമായ ഐശ്വര്യത്തോടെ സമത്വം നേടുന്നു.
ദേവദാനവമര്ത്യേഷു ഭവത്യനിയതായുധഃ। വര്ഷകോടിസഹസ്രാണി വര്ഷകോടിശതാനി ച
ദേവന്മാരിലും ദാനവന്മാരിലും മനുഷ്യരിലും, ആയുധത്തിൽ അവനെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല; കോടിക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്കാലം അവൻ അജേയനായി നിലകൊള്ളുന്നു.
ഏവമൈശ്വര്യസംയുക്തോ വിഷ്ണുലോകേ മഹീയതേ। ഉഷിത്വാഽസൌ വിഭൂത്യൈവം യദാ പ്രച്യവതേ പുനഃ
ഇങ്ങനെ ഐശ്വര്യത്തോടെ, വിഷ്ണുലോകത്തിൽ അവൻ ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്നു; അവിടെ മഹത്വത്തോടെ കഴിഞ്ഞ്, വീണ്ടും താഴേക്ക് വീഴുമ്പോൾ—
വിഷ്ണുലോകാത്സ്വകൃത്യേന സ്വര്ഗസ്ഥാനേഷു ജായതേ
വിഷ്ണുലോകത്തിൽ നിന്നു, തന്റെ കര്മ്മഫലപ്രകാരം, സ്വർഗ്ഗത്തിലെ സ്ഥലങ്ങളിൽ അവൻ ജനിക്കുന്നു.
പുഷ്കരാരണ്യമാസാദ്യ ബ്രഹ്മചര്യാശ്രമേ സ്ഥിതഃ। അഭ്യാസേന തു വേദാനാം വസതി മ്രിയതേപി വാ
പുഷ്കരവനം എത്തി, ബ്രഹ്മചര്യാശ്രമത്തിൽ നിലകൊണ്ട്, വേദപാഠം അഭ്യസിച്ച് അവൻ അവിടെ താമസിക്കുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ അവിടെ തന്നെ മരിക്കുന്നു.
മൃതോഽസൌ യാതി ദിവ്യേന വിമാനേന സ്വതേജസാ। പൂര്ണചംദ്രപ്രകാശേന ശശിവത്പ്രിയദര്ശനഃ
അവൻ മരിച്ചാൽ, സ്വന്തം തേജസ്സോടെ ദിവ്യവിമാനത്തിൽ, പൂർണ്ണചന്ദ്രന്റെ പ്രകാശംപോലും, ചന്ദ്രനെപ്പോലെ മനോഹരനായി യാത്ര ചെയ്യുന്നു.
രുദ്രലോകം സമാസാദ്യ ഗുഹ്യകൈഃ സഹ മോദതേ। ഐശ്വര്യം മഹദാപ്നോതി സര്വസ്യ ജഗതഃ പ്രഭുഃ
രുദ്രലോകത്തിലെത്തിയാൽ, രഹസ്യരൂപികളോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ കഴിയുന്നു; വലിയ ഐശ്വര്യം ലഭിച്ച്, ലോകങ്ങളൊക്കെയും ഭരിക്കുന്നവനാകുന്നു.
ഭുക്ത്വാ യുഗസഹസ്രാണി രുദ്രലോകേ മഹീയതേ। പ്രച്യുതസ്തു പുനസ്തസ്മാദ്രുദ്രലോകാത്ക്രമേണ തു
രുദ്രലോകത്തിൽ ആയിരക്കണക്കിന് യുഗങ്ങൾ ആനന്ദത്തോടെ കഴിഞ്ഞ്, പിന്നീട് അവിടെ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട്, ക്രമമായി മുന്നോട്ട് പോകുന്നു.
നിത്യം പ്രമുദിതസ്തത്ര ഭുക്ത്വാ സുഖമനാമയമ്। ദ്വിജാനാം സദനേ ദിവ്യേ കുലേ മഹതി ജായതേ
അവിടെ എപ്പോഴും സന്തോഷത്തോടെ, ദോഷമില്ലാത്ത സുഖം അനുഭവിച്ച്, ദിവ്യമായ വലിയ ദ്വിജകുലത്തിൽ ജനിക്കുന്നു.
മാനുഷേഷു സ ധര്മ്മാത്മാ സുരൂപോ വാക്പതിര്ഭവേത്। സ്പൃഹണീയവപുഃ സ്ത്രീണാമ്മഹാഭോഗപതിര്ബലീ
മനുഷ്യരിൽ അവൻ ധാർമ്മികനും സുന്ദരനും വാഗ്മിയും ആകുന്നു; സ്ത്രീകൾക്ക് ആഗ്രഹിക്കാവുന്ന രൂപം, വലിയ ഭോഗങ്ങളുടെ അധിപൻ, ശക്തനും ആകുന്നു.
വാനപ്രസ്ഥസമാചാരീ ഗ്രാമ്യൌഷധിവിവര്ജിതഃ। സര്വലോകേഷു ചാപ്യസ്യ ഗതിര്ന പ്രതിഹന്യതേ
വാനപ്രസ്ഥന്റെ രീതികൾ അനുസരിച്ച്, ഗ്രാമത്തിലെ ഔഷധങ്ങൾ ഒഴിവാക്കി, ഏതു ലോകത്തും അവന്റെ മുന്നേറ്റം തടയപ്പെടുന്നില്ല.
ശീര്ണപര്ണഫലാഹാരഃ പുഷ്പമൂലാംബുഭോജനഃ। കാപോതേനാശ്മകുട്ടേന ദംതോലൂഖലികേന ച
ഉണങ്ങിയ ഇലകളും പഴങ്ങളും ഭക്ഷ്യമായി, പൂക്കൾ, കിഴങ്ങുകൾ, വെള്ളം എന്നിവ കഴിക്കുന്നു; കപോതശില, കല്ല്, പല്ലുകൊണ്ടുള്ള ഉലുക്ക് എന്നിവ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
വൃത്യുപായേന ജീവേത ചീരവല്കലവാസസാ। ജടീത്രിഷവണസ്നായീ ത്യക്തദോഷസ്തു ദംഡവാന്
ഏതുവിധമായ ഉപജീവനത്തിലൂടെയും ജീവിച്ച്, ചീരയും വർക്കലയും ധരിക്കുന്നു; ജടയുള്ളവൻ, ദിവസം മൂന്നു പ്രാവശ്യം സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ, ദോഷങ്ങൾ വിട്ടവൻ, ദണ്ഡം കൈവശമുള്ളവൻ.
കൃച്ഛ്രവ്രതപരോ യസ്തു ശ്വപചോ യദി വാ പരഃ। ജലശായീ പംചതപാ വര്ഷാസ്വഭ്രാവഗാഹകഃ
ദുഷ്കരവ്രതങ്ങളിൽ ലീനനായവൻ, ശ്വപചനായാലും അത്യുന്നതനായാലും, വെള്ളത്തിൽ ഉറങ്ങുന്നവൻ, പഞ്ചതപം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവൻ, മഴക്കാലത്ത് ഗുഹയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നവൻ.
കീടകംടകപാഷാണഭൂമ്യാം തു ശയനം തഥാ। സ്ഥാനവീരാസനരതഃ സംവിഭാഗീ ദൃഢവ്രതഃ
പുഴുക്കളും മുള്ളുകളും കല്ലുകളും നിറഞ്ഞ നിലത്താണ് അവൻ കിടക്കുന്നത്; നിലത്ത് നിൽക്കലിലും ധൈര്യത്തിലും പങ്കുവെക്കലിലും ദൃഢവ്രതനുമാണ്.
അരണ്യൌഷധിഭോക്താ ച സര്വഭൂതാഭയപ്രദഃ। നിത്യം ധര്മാര്ജനരതോ ജിതക്രോധോ ജിതേംദ്രിയഃ
കാടിലെ ഔഷധികൾ ഭക്ഷണം, എല്ലാ ജീവികൾക്കും ഭയരഹിതത്വം നൽകുന്നു; എപ്പോഴും ധർമ്മം സമ്പാദിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നവൻ, ക്രോധവും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ജയിച്ചവൻ.
ബ്രഹ്മഭക്തഃ ക്ഷേത്രവാസീ പുഷ്കരേ വസതേ മുനിഃ। സര്വസംഗപരിത്യാഗീ സ്വാരാമോ വിഗതസ്പൃഹഃ
ബ്രഹ്മഭക്തനായി, തിരുത്തലുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ പാർത്തു, പുഷ്കരത്തിൽ വസിക്കുന്ന മുനി; എല്ലാ ബന്ധങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച്, സ്വയം തൃപ്തനായി, ആഗ്രഹമില്ലാതെ.
യശ്ചാത്ര വസതേ ഭീഷ്മ ശൃണു തസ്യാപി യാ ഗതിഃ। തരുണാര്കപ്രകാശേന വേദികാസ്തംഭശോഭിനാ
ഇവിടെ പാർക്കുന്നവരുടെ ഗതി എന്തെന്ന് കേൾക്കു, ഭീഷ്മ; പുതുവയസ്സുള്ള സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന തൂണുകളാൽ അലങ്കരിച്ച യാഗവേദികൾ അവിടെ കാണാം.
ബ്രഹ്മഭക്തോ വിമാനേന യാതി കാമപ്രചാരിണാമ്। വിരാജമാനോ നഭസി ദ്വിതീയ ഇവ ചംദ്രമാഃ
ബ്രഹ്മഭക്തനായി, ആഗ്രഹം പോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നവരോടൊപ്പം, വിഹായസിൽ ദ്വിതീയചന്ദ്രനെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ച്, വിമാനത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
ഗീതവാദിത്രനൃത്യജ്ഞൈര്ഗംധര്വാപ്സരസാംഗണൈഃ। അപ്സരോഭിഃ സമായുക്തോ വര്ഷകോടിശതാന്യസൌ
പാട്ടിലും വാദ്യങ്ങളിലും നൃത്തത്തിലും പ്രാവീണ്യമുള്ള ഗാന്ധർവരും അപ്സരസുകളും കൂട്ടമായി, അപ്സരസുകളോടൊപ്പം, കോടിക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ ആനന്ദിക്കുന്നു.
യസ്യ കസ്യാപി ദേവസ്യ ലോകം യാത്യനിവാരിതഃ। ബ്രഹ്മണോഽനുഗ്രഹേണൈവ തത്രതത്ര വിരാജതേ
ഏതു ദേവന്റെ ലോകത്തേക്കും തടസ്സമില്ലാതെ പോകുന്നു; ബ്രഹ്മന്റെ കൃപയാൽ, അവിടെ അവിടെ പ്രകാശിക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മലോകാച്ച്യുതശ്ചാപി വിഷ്ണുലോകം സ ഗച്ഛതി। വിഷ്ണുലോകാത്പരിഭ്രഷ്ടോ രുദ്രലോകം സ ഗച്ഛതി
ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ നിന്ന് വീണാലും, വിഷ്ണുലോകത്തേക്ക് പോകുന്നു; വിഷ്ണുലോകത്തിൽ നിന്ന് വീണാൽ, രുദ്രലോകത്തേക്ക് പോകുന്നു.
തസ്മാദപി ച്യുതഃ സ്ഥാനാദ്ദ്വീപേഷു സ ഹി ജായതേ। സ്വര്ഗേഷു ച തഥാന്യേഷു ഭോഗാന്ഭുക്ത്വാ യഥേപ്സിതാന്
അവിടെയും നിന്ന് വീണാൽ, ദ്വീപുകളിൽ ജനിക്കുന്നു; അതുപോലെ മറ്റ് സ്വർഗ്ഗങ്ങളിലും, ഇഷ്ടാനുസൃതമായി ഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു.
ഭുക്ത്വൈശ്വര്യം തതസ്തേഷു പുനര്മര്ത്യേഷു ജായതേ। രാജാ വാ രാജപുത്രോ വാ ജായതേ ധനവാന്സുഖീ
അവിടെയുള്ള ഐശ്വര്യം അനുഭവിച്ച ശേഷം, വീണ്ടും മനുഷ്യരിൽ ജനിക്കുന്നു; രാജാവായോ രാജകുമാരനായോ, ധനികനായി സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുന്നു.