ദേവാനാം ദാനവാനാം ച മനുഷ്യോരഗരക്ഷസാമ്। ഭൂതഗ്രാമസ്യ സര്വസ്യ സമോസ്മി ത്രിദിവൌകസഃ
ദേവന്മാരിലും, അസുരന്മാരിലും, മനുഷ്യരിലും, പാമ്പുകളിലും, രാക്ഷസന്മാരിലും, എല്ലാ ജീവികളിലും, സ്വര്ഗ്ഗവാസികളേ, ഞാന് ഒരുപോലെയാണ്.
യുഷ്മദ്ധിതാര്ഥം പാപോഽസൌ മയാ മംത്രേണ ഘാതിതഃ। പ്രാപ്തഃ പുണ്യകൃതാന്ലോകാന്കമലസ്യാസ്യ ദര്ശനാത്
നിങ്ങളുടെ ഭലത്തിനായി ആ പാപിയെ ഞാന് മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് സംഹരിച്ചു; ഈ താമരം കണ്ടതുകൊണ്ട് അവന് പുണ്യവാന്മാര് പോകുന്ന ലോകം നേടി.
യന്മയാ പദ്മമുക്തം തു തേനേദം പുഷ്കരം ഭുവി। ഖ്യാതം ഭവിഷ്യതേ തീര്ഥം പാവനം പുണ്യദം മഹത്
ഞാന് വിട്ട താമര മൂലം ഭൂമിയിലെ ഈ സ്ഥലം 'പുഷ്കരം' എന്ന പേരില് അറിയപ്പെടും; വലിയ പുണ്യവും ശുദ്ധിയും നല്കുന്ന തീര്ത്ഥം ആയിരിക്കും.
പൃഥിവ്യാം സര്വജംതൂനാം പുണ്യദം പരിപഠ്യതേ। കൃതോ ഹ്യനുഗ്രഹോ ദേവാ ഭക്താനാം ഭക്തിമിച്ഛതാമ്
ഭൂമിയിലെ എല്ലാ ജീവികള്ക്കും പുണ്യം നല്കുന്ന സ്ഥലമായി ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു; ഭക്തി ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഭക്തന്മാര്ക്ക് ദേവന്മാരേ, ഈ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു.
വനേസ്മിന്നിത്യവാസേന വൃക്ഷൈരഭ്യര്ഥിതേന ച। മഹാകാലോ വനേഽത്രാഗാദാഗതസ്യ മമാനഘാഃ
ഈ കാടില് സ്ഥിരമായി താമസിച്ചതിനും, മരങ്ങള് അപേക്ഷിച്ചതിനാലും, പാപമില്ലാത്ത മഹാകാലന് എന്റെ കാരണത്താല് ഈ കാട്ടിലേക്ക് വന്നു.
തപസ്യതാം ച ഭവതാം മഹജ്ജ്ഞാനം പ്രദര്ശിതമ്। കുരുധ്വം ഹൃദയേ ദേവാഃ സ്വാര്ഥം ചൈവ പരാര്ഥകമ്
നിങ്ങള് തപസ്സു ചെയ്യുന്നവരായതിനാല് വലിയ ജ്ഞാനം വെളിപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു; ദേവന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ നല്ലതും മറ്റുള്ളവരുടെ നല്ലതും ഹൃദയത്തില് സൂക്ഷിക്കൂ.
ഭവദ്ഭിര്ദര്ശനീയം തു നാനാരൂപധരൈര്ഭുവി। ദ്വിഷന്വൈ ജ്ഞാനിനം വിപ്രം പാപേനൈവാര്ദിതോ നരഃ
നിങ്ങള് ഭൂമിയില് പല രൂപങ്ങള് എടുത്ത് ദര്ശനയോഗ്യരാകണം; ജ്ഞാനമുള്ള ഒരു ബ്രാഹ്മണനെ വെറുപ്പോടെ ഉപദ്രവിക്കുന്നവന് പാപത്തില് വീഴും.
ന വിമുച്യേത പാപേന ജന്മകോടിശതൈരപി। വേദാംഗപാരഗം വിപ്രം ന ഹന്യാന്ന ച ദൂഷയേത്
അവന് നൂറുകോടി ജന്മം കഴിഞ്ഞാലും പാപത്തില് നിന്ന് മോചിതനാവില്ല; വേദവും അതിന്റെ ശാഖകളും പഠിച്ച ബ്രാഹ്മണനെ കൊല്ലരുത്, അപമാനിക്കരുത്.
ഏകസ്മിന്നിഹതേ യസ്മാത്കോടിര്ഭവതി ഘാതിതാ। ഏകം വേദാംതഗം വിപ്രം ഭോജയേച്ഛ്രദ്ധയാന്വിതഃ
ഒരാളെ കൊല്ലുമ്പോള് നൂറുകോടി പേരെ കൊല്ലുന്നതുപോലെയാണ്; വേദാന്തം അറിഞ്ഞ ഒരു ബ്രാഹ്മണനെ വിശ്വാസത്തോടെ ഭക്ഷണം നല്കണം.
തസ്യ ഭുക്താ ഭവേത്കോടിര്വിപ്രാണാം നാത്ര സംശയഃ। യഃ പാത്രപൂരണീം ഭിക്ഷാം യതീനാം തു പ്രയച്ഛതി
അവന് ഭക്ഷണം നല്കിയാല് നൂറുകോടി ബ്രാഹ്മണന്മാര്ക്ക് നല്കിയതുപോലെയാണ് — ഇതില് സംശയമില്ല; യാതിവര്ക്ക് ഭിക്ഷാ പാത്രം നിറച്ച് നല്കുന്നവന്
വിമുക്തഃ സര്വപാപേഭ്യോ നാഽസൌ ദുര്ഗതിമാപ്നുയാത്। യഥാഹം സര്വദേവാനാം ജ്യേഷ്ഠഃ ശ്രേഷ്ഠഃ പിതാമഹഃ
സകല പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമുക്തനായവൻ ദുർഗതിയിൽ പതിക്കാറില്ല. ഞാൻ എല്ലാ ദേവന്മാരിലും മുതിർന്നവനും ശ്രേഷ്ഠനും ലോകപിതാവുമാണ് എന്നപോലെ തന്നെയാണ് ഇത്.
തഥാ ജ്ഞാനീ സദാ പൂജ്യോ നിര്മമോ നിഃ പരിഗ്രഹഃ। സംസാരബംധമോക്ഷാര്ഥം ബ്രഹ്മഗുപ്തമിദം വ്രതമ്
അതിനുപോലെ, ജ്ഞാനിയെയും എപ്പോഴും ആരാധിക്കേണ്ടതാണ്; അവൻ അസക്തനും സ്വത്ത് ഇല്ലാത്തവനും ആകണം. ഈ വ്രതം ബ്രഹ്മാവു അംഗീകരിച്ചതാണ്, ജന്മമരണബന്ധത്തിൽ നിന്ന് മോചനം നേടാനായി.
മയാ പ്രണീതം വിപ്രാണാമപുനര്ഭവകാരണമ്। അഗ്നിഹോത്രമുപാദായ യസ്ത്യജേദജിതേംദ്രിയഃ
ഇത് ഞാൻ ദ്വിജന്മാർക്കായി നിർമിച്ചതാണ്; വീണ്ടും ജനിക്കാതിരിക്കാൻ കാരണമാകുന്നു. ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജയിക്കാത്തവൻ അഗ്നിഹോത്രം ഉപേക്ഷിച്ചാൽ,
രൌരവം സ പ്രയാത്യാശു പ്രണീതോ യമകിംകരൈഃ। ലോകയാത്രാവിതംഡശ്ച ക്ഷുദ്രം കര്മ കരോതി യഃ
അവൻ യമന്റെ ദൂതന്മാർ കൊണ്ടു വേഗത്തിൽ രൗരവനരകത്തിലേക്കു കൊണ്ടുപോകപ്പെടും. ലോകജീവിതം നയിക്കാൻ മാത്രം ചെറിയ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്നവനും,
സ രാഗചിത്തഃ ശൃംഗാരീ നാരീജന ധനപ്രിയഃ। ഏകഭോജീ സുമിഷ്ടാശീ കൃഷിവാണിജ്യസേവകഃ
രാഗഭാവമുള്ളവനും, കാമാസക്തനും, സ്ത്രീകളും ധനവും ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവനും, ഒറ്റയ്ക്ക് ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവനും, രുചികരമായ ഭക്ഷണത്തിൽ ആസ്വാദനമുള്ളവനും, കൃഷിയിലോ വ്യാപാരത്തിലോ ഏർപ്പെട്ടവനും,
അവേദോ വേദനിംദീ ച പരഭാര്യാം ച സേവതേ। ഇത്യാദിദോഷദുഷ്ടോ യസ്തസ്യ സംഭാഷണാദപി
വേദം അറിയാത്തവനും, വേദത്തെ അപമാനിക്കുന്നവനും, മറ്റൊരാളുടെ ഭാര്യയെ സമീപിക്കുന്നവനും, ഇത്തരത്തിലുള്ള പാപങ്ങളിൽ അകപ്പെട്ടവനുമായി,
നരോ നരകഗാമീ സ്യാദ്യശ്ച സദ്വ്രതദൂഷകഃ। അസംതുഷ്ടം ഭിന്നചിത്തം ദുര്മതിം പാപകാരിണമ്
അവനോടു സംസാരിക്കുന്നവനും, നല്ല വ്രതം ഭംഗം ചെയ്യുന്നവനും നരകത്തിലേക്കു പോകും. സംതൃപ്തിയില്ലാത്തവനും, മനസ്സു ചിതറുന്നവനും, ദുഷ്ടനും, പാപപ്രവൃത്തിക്കാരനും,
ന സ്പൃശേദംഗസംഗേന സ്പൃഷ്ട്വാ സ്നാനേന ശുദ്ധ്യതി। ഏവമുക്ത്വാ സ ഭഗവാന്ബ്രഹ്മാ തൈരമരൈഃ സഹ
ഇവരെ ശരീരസമ്പർക്കം വഴി തൊടരുത്; തൊട്ടാൽ കുളിച്ചാൽ മാത്രം ശുദ്ധിയാകും. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാവു അമരന്മാരോടൊപ്പം,
ക്ഷേത്രം നിവേശയാമാസ യഥാവത്കഥയാമി തേ। ഉത്തരേ ചംദ്രനദ്യാസ്തു പ്രാചീ യാവത്സരസ്വതീ
ക്ഷേത്രം യഥാവിധി സ്ഥാപിച്ചു. അതിനെക്കുറിച്ച് ഞാൻ നിനക്കു പറയുന്നു. വടക്കേയ്ക്ക് ചന്ദ്രനദിയും, കിഴക്കേയ്ക്ക് സർസ്വതിയിലേക്കും,
പൂര്വം തു നംദനാത്കൃത്സ്നം യാവത്കല്പം സപുഷ്കരമ്। വേദീ ഹ്യേഷാ കൃതാ യജ്ഞേ ബ്രഹ്മണാ ലോകകാരിണാ൧൫൦ 1.15.
കിഴക്കോട്ട് നന്ദനത്തിൽ നിന്ന് മുഴുവനും, കല്പം വരെ, പുഷ്കരം ഉൾപ്പെടെ. ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ച ബ്രഹ്മാവു യാഗത്തിനായി ഈ വേദി നിർമ്മിച്ചു.
ജ്യേഷ്ഠം തു പ്രഥമം ജ്ഞേയം തീര്ഥം ത്രൈലോക്യപാവനമ്। ഖ്യാതം തദ്ബ്രഹ്മദൈവത്യം മധ്യമം വൈഷ്ണവം തഥാ
മുതിർന്നത് ആദ്യം അറിയേണ്ടതും, മൂന്നു ലോകത്തെയും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതുമാണ്. അത് ബ്രഹ്മാസന്നിധിയായതായും, നടുവിലുള്ളത് വിഷ്ണുവിനുള്ളതായും പ്രശസ്തമാണ്.
കനിഷ്ഠം രുദ്രദൈവത്യം ബ്രഹ്മപൂര്വമകാരയത്। ആദ്യമേതത്പരം ക്ഷേത്രം ഗുഹ്യം വേദേഷു പഠ്യതേ
ചെറിയത് രുദ്രസന്നിധിയായതും, ആദ്യം ബ്രഹ്മാവു നിർമ്മിച്ചതുമാണ്. ഇതാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട, പരമമായ, വേദങ്ങളിൽ രഹസ്യമായി പറയുന്ന ക്ഷേത്രം.
അരണ്യം പുഷ്കരാഖ്യം തു ബ്രഹ്മാ സന്നിഹിതഃ പ്രഭുഃ। അനുഗ്രഹോ ഭൂമിഭാഗേ കൃതോ വൈ ബ്രഹ്മണാ സ്വയമ്
പുഷ്കരം എന്ന പേരിലുള്ള വനത്തിൽ ബ്രഹ്മാവു സന്നിഹിതനായി ഇരിക്കുന്നു. ഈ ഭൂഭാഗത്തിൽ ബ്രഹ്മാവു തന്നെ അനുഗ്രഹം നൽകി.
അനുഗ്രഹാര്ഥം വിപ്രാണാം സര്വേഷാം ഭൂമിചാരിണാമ്। സുവര്ണവജ്രപര്യംതാ വേദികാംകാ മഹീ കൃതാ
ദ്വിജന്മാർക്കും ഭൂമിയിൽ വസിക്കുന്ന എല്ലാവർക്കും അനുഗ്രഹം നൽകാനായി, സ്വർണ്ണവും വജ്രവും ചുറ്റിയ വേദിയോടുകൂടിയ ഭൂമി നിർമ്മിച്ചു.
വിചിത്രകുട്ടിമാരത്നൈഃ കാരിതാ സര്വശോഭനാ। രമതേ തത്ര ഭഗവാന്ബ്രഹ്മാ ലോകപിതാമഹഃ
നാനാവിധ രത്നങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട്, എല്ലായ്പ്പോഴും ഭംഗിയുള്ളതായാണ് അത് നിർമ്മിച്ചത്. അവിടെ ലോകപിതാവായ ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാവു സന്തോഷത്തോടെ വസിക്കുന്നു.
വിഷ്ണുരുദ്രൌ തഥാ ദേവൌ വസവോപ്യശ്വിനാവപി ?। മരുതശ്ച മഹേംദ്രേണ രമംതേ ച ദിവൌകസഃ
വിഷ്ണുവും രുദ്രനും, വസുക്കളും അശ്വിനീദേവന്മാരും, മഹേന്ദ്രനോടൊപ്പം മരുത്ദേവന്മാരും, സ്വർഗ്ഗവാസികളും അവിടെ ആനന്ദിക്കുന്നു.
ഏതത്തേ തഥ്യമാഖ്യാതം ലോകാനുഗ്രഹകാരണമ്। സംഹിതാനുക്രമേണാത്ര മംത്രൈശ്ച വിധിപൂര്വകമ്
ലോകങ്ങളുടെ ഭംഗിക്ക് വേണ്ടി, യഥാക്രമം മന്ത്രങ്ങളോടും വിധിപ്രകാരം ചെയ്തിട്ടുള്ളതായും, സത്യമായി ഞാൻ നിനക്കു പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
വേദാന്പഠംതി യേ വിപ്രാ ഗുരുശുശ്രൂഷണേ രതാഃ। വസംതി ബ്രഹ്മസാമീപ്യേ സര്വേ തേനാനുഭാവിതാഃ
വേദങ്ങൾ പാരായണം ചെയ്യുന്ന, ഗുരുസേവനത്തിൽ ആസ്വാദനമുള്ള ദ്വിജന്മാർ, എല്ലാവരും ബ്രഹ്മാവിന്റെ അനുഗ്രഹത്തോടെ അവന്റെ സന്നിധിയിൽ വസിക്കുന്നു.
ഭീഷ്മ ഉവാച। ഭഗവന്കേന വിധിനാ അരണ്യേ പുഷ്കരേ നരൈഃ। ബ്രഹ്മലോകമഭീപ്സദ്ഭിര്വസ്തവ്യം ക്ഷേത്രവാസിഭിഃ
ഭീഷ്മൻ ചോദിച്ചു: ഭഗവനേ, ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കാനാഗ്രഹിക്കുന്നവർ, കാവുകളിലോ പുഷ്കരക്ഷേത്രത്തിലോ എങ്ങനെ ജീവിക്കണം എന്ന് ദയവായി പറയാമോ?
കിം മനുഷ്യൈരുതസ്ത്രീഭിരുത വര്ണാശ്രമാന്വിതൈഃ। വസദ്ഭിഃ കിമനുഷ്ഠേയമേതത്സര്വം ബ്രവീഹി മേ
ഇത് പുരുഷന്മാരോ സ്ത്രീകളോ, അല്ലെങ്കിൽ വർണാശ്രമങ്ങളിൽ നിലനിൽക്കുന്നവരോ ചെയ്യേണ്ടതാണോ? അവിടെ താമസിക്കുന്നവർ എന്തെല്ലാം ആചരിക്കണം? എല്ലാം വിശദമായി പറയൂ.