യജ്ഞം ചകാര വിധിനാ ധിഷണോധ്വര്യുസത്തമഃ। പദ്മം കൃത്വാ മൃണാലാഢ്യം പദ്മദീക്ഷാപ്രയോഗതഃ
ഉത്തമനായ യജ്ഞികൻ ധിഷണൻ, നിയമപ്രകാരം യജ്ഞം നടത്തി; കുളവള്ളികൾ നിറഞ്ഞ ഒരു താമരപീഠം ഉണ്ടാക്കി, താമരാദീക്ഷയുടെ വിധിപ്രകാരം.
അനുജഗ്രാഹ ദേവാംസ്താന്സുരേച്ഛാ പ്രേരിതോ മുനിഃ। തേഭ്യോ ദദൌ വിവേകിഭ്യഃ സ വേദോക്താവധാനവിത്
ദേവന്മാരുടെ ആഗ്രഹപ്രകാരം, ആ മুনি അവരെ സ്വീകരിച്ചു; വിവേകമുള്ളവർക്കു വേദങ്ങളിൽ പറഞ്ഞ അറിവ് അവൻ നൽകി.
ദീക്ഷാം വൈ വിസ്മയം ത്യക്ത്വാ ബൃഹസ്പതിരുദാരധീഃ। ഏകമഗ്നിം ച സംസ്കൃത്യ മഹാത്മാ ത്രിദിവൌകസാമ്
ഉദാരബുദ്ധിയുള്ള ബൃഹസ്പതി, ദീക്ഷയുടെ അത്ഭുതം ഉപേക്ഷിച്ച്, സ്വർഗ്ഗവാസികൾക്കായി ഒരു അഗ്നി ഒരുക്കി.
പ്രാദാദാംഗിരസസ്തുഷ്ടോ ജാപ്യം വേദോദിതം തു യത്। ത്രിസുപര്ണം ത്രിമധു ച പാവമാനീം ച പാവനീമ്
തൃപ്തനായ ആംഗിരസൻ, വേദങ്ങളിൽ നിർദ്ദേശിച്ച ജപങ്ങൾ — ത്രിസുപർണം, ത്രിമധു, ശുദ്ധിയുള്ള പാവമാനീ — അവർക്കു നൽകി.
സ ഹി ജാപ്യാദികം സര്വമശിക്ഷയദുദാരധീഃ। ആപോ ഹിഷ്ഠേതി യത്സ്നാനം ബ്രാഹ്മം തത്പരിപഠ്യതേ
ഉദാരമായ ബുദ്ധിയുള്ള അദ്ദേഹം ജപാദികളെയും അനുബന്ധമായ എല്ലാ ആചാരങ്ങളും അവരെ പഠിപ്പിച്ചു. 'ആപോ ഹിഷ്ഠ' എന്ന മന്ത്രം ചൊല്ലി നടത്തുന്ന സ്നാനം ബ്രാഹ്മം സ്നാനമെന്നു അറിയപ്പെടുന്നു.
പാപഘ്നം ദുഷ്ടശമനം പുഷ്ടിശ്രീബലവര്ദ്ധനമ്। സിദ്ധിദം കീര്തിദം ചൈവ കലികല്മഷനാശനമ്
അത് പാപങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നു, ദുഷ്ടരെ ശമിപ്പിക്കുന്നു, പോഷണം, ഐശ്വര്യം, ശക്തി എന്നിവ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു; വിജയവും കീർത്തിയും നൽകുന്നു, കലിയുഗത്തിലെ ദോഷങ്ങൾ അകറ്റുന്നു.
തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന ബ്രാഹ്മസ്നാനം സമാചരേത്। കുര്വംതോ മൌനിനോ ദാംതാ ദീക്ഷിതാഃ ക്ഷപിതേംദ്രിയാഃ
അതിനാൽ എല്ലാ ശ്രമത്തോടും കൂടി ബ്രാഹ്മം സ്നാനം ചെയ്യണം; മൗനം പാലിക്കുന്നവരും, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ചവരും, ദീക്ഷയേറ്റവരും ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നു.
സര്വേ കമംഡലുയുതാ മുക്തകക്ഷാക്ഷമാലിനഃ। ദംഡിനശ്ചീരവസ്ത്രാശ്ച ജടാഭിരതിശോഭിതാഃ
എല്ലാവർക്കും കമണ്ഡലു കൈയിൽ ഉണ്ട്, അലിഞ്ഞ വസ്ത്രവും അക്ഷമാലയും ധരിക്കുന്നു, ദണ്ഡം കൈവശം വച്ചിരിക്കുന്നു, ചീരവസ്ത്രം ധരിച്ചിരിക്കുന്നു, ജടയാൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.
സ്നാനാചാരാസനരതാഃ പ്രയത്നധ്യാനധാരിണഃ। മനോ ബ്രഹ്മണി സംയോജ്യ നിയതാഹാരകാംക്ഷിണഃ
സ്നാനാചാരങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ട്, യോഗ്യമായ ഇരിപ്പിൽ ഇരുന്നു, പരിശ്രമത്തോടെ ധ്യാനത്തിൽ ലീനരായി, മനസ്സ് ബ്രഹ്മത്തിൽ ഏകാഗ്രമാക്കി, നിയന്ത്രിതമായ ആഹാരം ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
അതിഷ്ഠന്ദര്ശനാലാപസംഗധ്യാനവിവര്ജിതാഃ। ഏവം വ്രതധരാഃ സര്വേ ത്രികാലം സ്നാനകാരിണഃ
ദർശനം, സംസാരങ്ങൾ, സമ്പർക്കം, അനാവശ്യ ധ്യാനം എന്നിവ ഒഴിവാക്കി മൗനം പാലിച്ച്, ഇങ്ങനെ വ്രതം പാലിക്കുന്നവർ എല്ലാവരും ദിവസത്തിൽ മൂന്നു പ്രാവശ്യം സ്നാനം ചെയ്യുന്നു.
ഭക്ത്യാ പരമയാ യുക്താ വിധിനാ പരമേണ ച। കാലേന മഹതാ ധ്യാനാദ്ദേവജ്ഞാനമനോഗതാഃ
പരമഭക്തിയോടും ഉത്തമവിധിയോടും കൂടി, സമയാനുസരണം ധ്യാനത്തിലൂടെ അവരുടെ മനസ്സ് ദൈവികജ്ഞാനം പ്രാപിച്ചു.
ബ്രഹ്മധ്യാനാഗ്നിനിര്ദഗ്ധാ യദാ ശുദ്ധൈകമാനസാഃ। അവിര്ബഭൂവ ഭഗവാന്സര്വേഷാം ദൃഷ്ടിഗോചരഃ
ബ്രഹ്മധ്യാനത്തിന്റെ അഗ്നിയിൽ മനസ്സ് ശുദ്ധിയും ഏകാഗ്രതയും പ്രാപിച്ചപ്പോൾ, ഭഗവാൻ എല്ലാവർക്കും ദൃശ്യമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
തേജസാപ്യായിതാസ്തസ്യ ബഭൂവുര്ഭ്രാംതചേതസഃ। തതോവലംബ്യ തേ ധൈര്യമിഷ്ടം ദേവം യഥാവിധി
അവന്റെ തേജസ്സിൽ നിറഞ്ഞ്, അവരുടെ മനസ്സുകൾ അലമുറയായി; അതിൽ ആശ്രയിച്ച് അവർ ധൈര്യത്തോടെ ഇഷ്ടദേവനെ വിധിപ്രകാരം ആരാധിച്ചു.
ഷഡംഗവേദയോഗേന ഹൃഷ്ടചിത്താസ്തു തത്പരാഃ। ശിരോഗതൈരംജലിഭിഃ ശിരോഭിശ്ച മഹീം ഗതാഃ
ഷഡംഗവേദം ഉപാധിയായി സ്വീകരിച്ച്, ഹൃദയം സന്തോഷത്തോടെ, അഞ്ജലി തലയിൽ വച്ച്, തല ഭൂമിയിൽ സ്പർശിപ്പിച്ച് അവർ ഭക്തിയോടെ നമസ്കരിച്ചു.
തുഷ്ടുവുഃ സൃഷ്ടികര്ത്താരം സ്ഥിതികര്താരമീശ്വരമ്। ദേവാ ഊചുഃ। ബ്രഹ്മണേ ബ്രഹ്മദേഹായ ബ്രഹ്മണ്യായാഽജിതായ ച
സൃഷ്ടിയും നിലനില്പും ചെയ്യുന്ന ഈശ്വരനെ അവർ സ്തുതിച്ചു. ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: ബ്രഹ്മാവേ, ബ്രഹ്മദേഹം ധരിച്ചവനേ, ബ്രഹ്മത്തിൽ ഭക്തിയുള്ളവനേ, ജയിക്കാനാകാത്തവനേ.
നമസ്കുര്മഃ സുനിയതാഃ ക്രതുവേദപ്രദായിനേ। ലോകാനുകംപിനേ ദേവ സൃഷ്ടിരൂപായ വൈ നമഃ
നാം കൃത്യമായ നിയന്ത്രണത്തോടെ യാഗവിദ്യ നൽകുന്നവനോട് വന്ദനം ചെയ്യുന്നു; ലോകങ്ങൾക്കായി കരുണയോടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന ദേവാ, സൃഷ്ടിരൂപനായവനേ, നിനക്കു വന്ദനം.
ഭക്താനുകംപിനേത്യര്ഥം വേദജാപ്യസ്തുതായ ച। ബഹുരൂപസ്വരൂപായ രൂപാണാം ശതധാരിണേ
ഭക്തന്മാരോടു കരുണയുള്ളവനേ, വേദജപവും സ്തുതികളും ലഭിക്കുന്നവനേ, അനേകം രൂപങ്ങളുള്ളവനേ, സ്വരൂപിയായവനേ, നൂറു രൂപങ്ങൾ ധരിക്കുന്നവനേ.
സാവിത്രീപതയേ ദേവ ഗായത്രീപതയേ നമഃ। പദ്മാസനായ പദ്മായ പദ്മവക്ത്രായ തേ നമഃ
സാവിത്രിയുടെ നാഥനേ, ഗായത്രിയുടെ നാഥനേ, നമസ്കാരം; പദ്മാസനനായവനേ, പദ്മയായവനേ, പദ്മമുഖനായവനേ, നിനക്കു വന്ദനം.
വരദായ വരാര്ഹായ കൂര്മായ ച മൃഗായ ച। ജടാമകുടയുക്തായ സ്രുവസ്രുചനിധാരിണേ
വരങ്ങൾ നൽകുന്നവനേ, വരത്തിന് യോഗ്യനായവനേ, കൂർമ്മനായവനേ, മൃഗമായവനേ, ജടയും മുടിയുമുള്ളവനേ, സ്രുവും സ്രുചും കൈവശമുള്ളവനേ.
മൃഗാംകമൃഗധര്മായ ധര്മനേത്രായ തേ നമഃ। വിശ്വനാമ്നേഽഥ വിശ്വായ വിശ്വേശായ നമോനമഃ
മൃഗചിഹ്നവും മൃഗസ്വഭാവവും ഉള്ളവനേ, ധർമ്മം കണ്ണായവനേ, വിശ്വ എന്ന പേരുള്ളവനേ, വിശ്വമായവനേ, വിശ്വേശ്വരനേ, വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം.
ധര്മനേത്രത്രാണമസ്മാദധികം കര്തുമര്ഹസി। വാങ്മനഃകായഭാവൈസ്ത്വാം പ്രപന്നാസ്സ്മഃ പിതാമഹ
ധർമ്മം കണ്ണായ സംരക്ഷണം ഞങ്ങൾക്കു നൽകേണ്ടതാണു; വാക്കിലും മനസ്സിലും ശരീരത്തിലും ഞങ്ങൾ നിന്നിൽ ശരണം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു, പിതാമഹനേ.
ഏവം സ്തുതസ്തദാ ദേവൈര്ബ്രഹ്മാ ബ്രഹ്മവിദാം വരഃ। പ്രദാസ്യാമി സ്മൃതോ ബാഢമമോഘം ദര്ശനം ഹി വഃ
ഇങ്ങനെ ദേവന്മാർ സ്തുതിച്ചപ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവ്, ബ്രഹ്മജ്ഞാനത്തിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠൻ, പറഞ്ഞു: നിങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ദർശനം ഞാൻ തീർച്ചയായും നൽകാം.
ബ്രുവംതു വാംഛിതം പുത്രാഃ പ്രദാസ്യാമി വരാന്വരാന്। ഏവമുക്താ ഭഗവതാ ദേവാ വചനമബ്രുവന്
നിങ്ങള് എന്ത് ആഗ്രഹിക്കുകയോ അതെല്ലാം പറയൂ, കുട്ടികളേ, ഞാന് നിങ്ങള്ക്ക് ഒരുപാട് വരങ്ങള് നല്കും. ഇങ്ങനെ പരമേശ്വരന് പറഞ്ഞപ്പോള് ദേവന്മാര് അവനോട് പറഞ്ഞു.
ഏഷ ഏവാദ്യ ഭഗവന്സുപര്യാപ്തോ മഹാന്വരഃ। ജനിതോ നഃ സുശബ്ദോയം കമലം ക്ഷിപതാ ത്വയാ
ഭഗവാനേ, ഈ വരം തന്നെ ഞങ്ങള്ക്കു മതിയാകുന്നു, വലിയതും പൂര്ണ്ണവുമാണ്. ഭഗവാന്റെ കയ്യില് നിന്ന് വീണ ഈ താമര ഞങ്ങള് നല്ല പേരില് വിളിച്ചു.
കിമര്ഥം കംപിതാ ഭൂമിര്ലോകാശ്ചാകുലിതാഃ കൃതാഃ। നൈതന്നിരര്ഥകം ദേവ ഉച്യതാമത്ര കാരണമ്
എന്തിനാണ് ഭൂമി വിറച്ചു ലോകങ്ങള് കലങ്ങിയതും? ദേവാ, ഇതിന് കാരണമില്ലാതെ സംഭവിച്ചിട്ടില്ല; ഇതിന് കാരണം പറയണം.
ബ്രഹ്മോവാച। യുഷ്മദ്ധിതാര്ഥമേതദ്വൈ പദ്മം വിനിഹിതം മയാ। ദേവതാനാം ച രക്ഷാര്ഥം ശ്രൂയതാമത്ര കാരണമ്
ബ്രഹ്മാവു പറഞ്ഞു: നിങ്ങള്ക്ക് നല്ലതുണ്ടാകേണ്ടതിനു വേണ്ടിയാണ് ഞാന് ഈ താമര ഇവിടെ വെച്ചത്. ദേവന്മാരുടെ രക്ഷയ്ക്കും വേണ്ടി. ഇതിന് കാരണമെന്തെന്ന് കേള്ക്കൂ.
അസുരോ വജ്രനാഭോഽയം ബാലജീവാപഹാരകഃ। അവസ്ഥിതസ്ത്വവഷ്ടഭ്യ രസാതലതലാശ്രയമ്
വജ്രനാഭന് എന്ന അസുരന് ബാലരുടെ ജീവന് കവര്ന്നെടുക്കുന്നവനാണ്. അവന് രസാതലത്തിലെ ഏറ്റവും താഴ്ന്ന ഭാഗത്ത് വന്നു തങ്ങുകയാണ്.
യുഷ്മദാഗമനം ജ്ഞാത്വാ തപസ്ഥാന്നിഹിതായുധാന്। ഹംതുകാമോ ദുരാചാരഃ സേംദ്രാനപി ദിവൌകസഃ
നിങ്ങള് വരുന്നതറിഞ്ഞ്, ആ ദുഷ്ടന് ആയുധങ്ങള് എടുത്ത് തപസ്സില് ഇരിക്കുന്നു; ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം ദേവന്മാരെയും കൊല്ലാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ഘാതഃ കമലപാതേന മയാ തസ്യ വിനിര്മിതഃ। സ രാജ്യൈശ്വര്യദര്പിഷ്ടസ്തേനാസൌ നിഹതോ മയാ
ഞാന് താമര വീഴ്ത്തിയതിലൂടെ അവന്റെ നാശം സംഭവിച്ചു; തന്റെ രാജ്യം, ഐശ്വര്യം എന്നിവയില് അഹങ്കരിച്ച അവന് ഇങ്ങനെ എന്റെ കൈവശം വീണു.
ലോകേഽസ്മിന്സമയേ ഭക്താ ബ്രാഹ്മണാ വേദപാരഗാഃ। മൈവ തേ ദുര്ഗതിം യാംതു ലഭംതാം സുഗതിം പുനഃ
ഇപ്പോഴുള്ള ലോകത്ത് ഭക്തിയുള്ള, വേദം പഠിച്ച ബ്രാഹ്മണന്മാര് ദുർഗതിയിലേക്കു പോകരുത്; അവര് വീണ്ടും നല്ല നിലയിലേക്ക് എത്തട്ടെ.