താവദ്വിഷ്ണുര്ഗതസ്തത്ര യത്ര ദേവാ വ്യവസ്ഥിതാഃ। പ്രണിപത്യ ഇദം വാക്യമുക്തവംതോ ദിവൌകസഃ
അപ്പോൾ വിഷ്ണു ദേവന്മാർ കൂടിയിരുന്ന സ്ഥലത്ത് എത്തി; അവിടെ വന്ദനം ചെയ്ത്, ആ ദേവന്മാർ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
കിമേതദ്ഭഗവന്ബ്രൂഹി നിമിത്തോത്പാതദര്ശനമ്। ത്രൈലോക്യം കംപിതം യേന സംയുക്തം കാലധര്മണാ
ഭഗവനെ, ഈ അശുഭ സൂചനകളും ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ലക്ഷണങ്ങളും എന്താണെന്ന് പറയാമോ? ഏത് സമയശക്തിയാൽ മൂന്നു ലോകവും ഇങ്ങനെ കുലുങ്ങി?
ജാതകല്പാവസാനം തു ഭിന്നമര്യാദസാഗരമ്। ചത്വാരോ ദിഗ്ഗജാഃ കിം തു ബഭൂവുരചലാശ്ചലാഃ
ഇപ്പോൾ സൃഷ്ടിയുടെ കാലാവസാനം എത്തിയതുപോലെയാണ്, നിയമത്തിന്റെ സമുദ്രം പൊട്ടി പോയിരിക്കുന്നു; നാലു ദിക്കുകളിലെ ആനകളും ഇളകിപ്പോയിരിക്കുന്നു — ഇതിന് കാരണമെന്താണ്?
സമാവൃതാ ധരാ കസ്മാത്സപ്തസാഗരവാരിണാ। ഉത്പത്തിര്നാസ്തി ശബ്ദസ്യ ഭഗവന്നിഃ പ്രയോജനാ
ഏത് കാരണം കൊണ്ടാണ് ഭൂമി ഏഴു സമുദ്രങ്ങളുടെ വെള്ളത്തിൽ ചുറ്റപ്പെട്ടത്? ഭഗവനെ, ഈ ശബ്ദത്തിന് യാതൊരു ഉദ്ദേശവും കാരണവും കാണുന്നില്ല.
യാദൃശോ വാ സ്മൃതഃ ശബ്ദോ ന ഭൂതോ ന ഭവിഷ്യതി। ത്രൈലോക്യമാകുലം യേന ചക്രേ രൌദ്രേണ ചോദ്യതാ
ഇതുപോലെയുള്ള ശബ്ദം മുമ്പ് ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ല, ഇനി ഉണ്ടാകാനും സാധ്യതയില്ല; ഈ ഭയങ്കര ശബ്ദം മൂലം മൂന്നു ലോകവും കലങ്ങിപ്പോയിരിക്കുന്നു.
ശുഭോഽശുഭോ വാ ശബ്ദോരേയം ത്രൈലോക്യസ്യ ദിവൌകസാമ്। ഭഗവന്യദി ജാനാസി കിമേതത്കഥയസ്വ നഃ
ഈ ശബ്ദം ദേവന്മാർക്ക് ശുഭമാണോ അശുഭമാണോ എന്നത് ഭഗവൻ അറിയുന്നുവെങ്കിൽ, ദയവായി അതെന്താണെന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ.
ഏവമുക്തോഽബ്രവീദ്വിഷ്ണുഃ പരമേണാനുഭാവിതഃ। മാ ഭൈഷ്ട മരുതഃ സര്വേ ശൃണുധ്വം ചാത്ര കാരണമ്
ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, പരമശക്തിയുള്ള വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: 'മാരുതന്മാരേ, ഭയപ്പെടേണ്ട, ഈ സംഭവത്തിന് കാരണം ഞാൻ പറയാം.'
നിശ്ചയേനാനുവിജ്ഞായ വക്ഷ്യാമ്യേഷ യഥാവിധമ്। പദ്മഹസ്തോ ഹി ഭഗവാന്ബ്രഹ്മാ ലോകപിതാമഹഃ
'നിശ്ചയമായി അന്വേഷിച്ച് ശരിയായി ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം: പദ്മം കൈയിൽ ഉള്ള ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാവ്, ലോകങ്ങളുടെ പിതാവ്—'
ഭൂപ്രദേശേ പുണ്യരാശൌ യജ്ഞം കര്തും വ്യവസ്ഥിതഃ। അവരോഹേ പര്വതാനാം വനേ ചാതീവശോഭനേ
'ഭൂമിയിലെ ഒരു പുണ്യസ്ഥലത്ത്, പർവതങ്ങളുടെ അടിവാരത്തുള്ള അത്യന്തം മനോഹരമായ കാടിൽ, യജ്ഞം നടത്താൻ ബ്രഹ്മാവ് തീരുമാനിച്ചു.'
കമലം തസ്യ ഹസ്താത്തു പതിതം ധരണീതലേ। തസ്യ ശബ്ദോ മഹാനേഷ യേന യൂയം പ്രകംപിതാഃ
'അവന്റെ കൈയിൽ നിന്നൊരു താമര ഭൂമിയിൽ വീണു; അതിന്റെ വലിയ ശബ്ദം കൊണ്ടാണ് നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ഇങ്ങനെ വിറച്ചത്.'
തത്രാസൌ തരുവൃംദേന പുഷ്പാമോദാഭിനംദിതഃ। അനുഗൃഹ്യാഥ ഭഗവാന്വനം തത്സമൃഗാംഡജമ്
'അവിടെ, മരങ്ങളുടെ കൂട്ടം പൂക്കളുടെ സുഗന്ധത്തിൽ നിറഞ്ഞ്, ഭഗവാൻ ആ കാടും അതിലെ മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും അനുഗ്രഹിച്ചു.'
ജഗതോഽനുഗ്രഹാര്ഥായ വാസം തത്രാന്വരോചയത്। പുഷ്കരം നാമ തത്തീര്ഥം ക്ഷേത്രം വൃഷഭമേവ ച
'ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി അവിടെ വാസം ചെയ്യാൻ അദ്ദേഹം തീരുമാനിച്ചു; ആ തിര്ഥം പൂഷ്കരം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്, ആ സ്ഥലം വൃഷഭം എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്.'
ജനിതം തദ്ഭഗവതാ ലോകാനാം ഹിതകാരിണാ। ബ്രഹ്മാണം തത്ര വൈ ഗത്വാ തോഷയധ്വം മയാ സഹ
'ലോകങ്ങൾക്ക് ഉപകാരമാകാൻ ഭഗവാൻ അവിടെ സ്ഥാപിച്ചു; നമുക്കൊപ്പം അവിടെ പോയി ബ്രഹ്മാവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കൂ.'
ആരാധ്യമാനോ ഭഗവാന്പ്രദാസ്യതി വരാന്വരാന്। ഇത്യുക്ത്വാ ഭഗവാന്വിഷ്ണുഃ സഹ തൈര്ദേവദാനവൈഃ
'ആ ഭഗവാനെ ആരാധിച്ചാൽ, ആവശ്യമുള്ള വരങ്ങൾ അവൻ നൽകും.' ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ഭഗവാൻ വിഷ്ണു ദേവന്മാരോടും ദാനവന്മാരോടും കൂടി—
ജഗാമ തദ്വനോദ്ദേശം യത്രാസ്തേ സ തു കംജജഃ। പ്രഹൃഷ്ടാസ്തുഷ്ടമനസഃ കോകിലാലാപലാപിതാഃ
അവിടെ താമസിക്കുന്ന കമലജനനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ കാടിലേക്ക്, സന്തോഷത്തോടെ, മനസ്സിൽ ആനന്ദത്തോടെ, കുയിലുകളുടെ ഗാനം കേൾവിയായി അവർ പോയി.
പുഷ്പോച്ചയോജ്ജ്വലം ശസ്തം വിവിശുര്ബ്രഹ്മണോ വനമ്। സംപ്രാപ്തം സര്വദേവൈസ്തു വനം നംദനസംമിതമ്
പൂക്കളുടെ കൂമ്പാരത്തിൽ തിളങ്ങുന്ന ആ മനോഹരമായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ കാടിൽ അവർ പ്രവേശിച്ചു; എല്ലാ ദേവന്മാരും ആ നന്ദനവനം പോലെയുള്ള കാട്ടിൽ എത്തി.
പദ്മിനീമൃഗപുഷ്പാഢ്യം സുദൃഢം ശുശുഭേ തദാ। പ്രവിശ്യാഥ വനം ദേവാഃ സര്വപുഷ്പോപശോഭിതമ്
അന്നേരം കുളവള്ളികളും കാട്ടുപൂക്കളും നിറഞ്ഞ ആ വനം ഭംഗിയോടെ ദൃഢമായി തിളങ്ങി. എല്ലാത്തരം പുഷ്പങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ആ കാട്ടിലേക്ക് ദേവന്മാർ അപ്രവേശിച്ചു.
ഇഹ ദേവോസ്തീതി ദേവാ ബഭ്രമുശ്ച ദിദൃക്ഷവഃ। മൃഗയംതസ്തതസ്തേ തു സര്വേ ദേവാഃ സവാസവാഃ
ഇവിടെ ദേവന്മാർ ഉണ്ടെന്നു പറഞ്ഞു, ദേവന്മാർ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച് അങ്ങിങ്ങെ സഞ്ചരിച്ചു. ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം എല്ലാ ദേവന്മാരും അവിടെ വേട്ടയാടാൻ തുടങ്ങി.
അദ്ഭുതസ്യ വനസ്യാംതം ന തേ ദദൃശുരാശുഗാഃ। വിചിന്വദ്ഭിസ്തദാ ദേവം ദൈവൈര്വായുര്വിലോകിതഃ
അത് അത്ഭുതകരമായ വനത്തിന്റെ അറ്റം, എത്ര വേഗത്തിൽ തിരഞ്ഞാലും, അവർ കണ്ടില്ല. അപ്പോൾ ദേവന്മാർ തിരഞ്ഞു നടക്കുമ്പോൾ, ദേവതകൾക്ക് വായു ദേവൻ ദൃശ്യനായി.
സ താനുവാച ബ്രഹ്മാണം ന ദ്രക്ഷ്യഥ തപോ വിനാ। തദാ ഖിന്നാ വിചിന്വംതസ്തസ്മിന്പര്വതരോധസി
അപ്പോൾ വായു ദേവൻ അവരോട് പറഞ്ഞു: 'തപസ്സില്ലാതെ നിങ്ങൾക്ക് ബ്രഹ്മാവിനെ കാണാൻ കഴിയില്ല.' അങ്ങനെ തിരഞ്ഞു ക്ഷീണിച്ച ദേവന്മാർ ആ പർവ്വതശിഖരത്തിൽ നിന്നു.
ദക്ഷിണേ ചോത്തരേ ചൈവ അംതരാലേ പുനഃ പുനഃ। വായൂക്തം ഹൃദയേ കൃത്വാ വായുസ്താനബ്രവീത്പുനഃ
തെക്കിലും വടക്കിലും ഇടയ്ക്കിടയിലും വീണ്ടും വീണ്ടും, വായു ദേവൻ അവരെ മനസ്സിൽ കരുതിക്കൊണ്ട് വീണ്ടും സംസാരിച്ചു.
ത്രിവിധോ ദര്ശനോപായോ വിരിംചേരസ്യ സര്വദാ। ശ്രദ്ധാ ജ്ഞാനേന തപസാ യോഗേന ച നിഗദ്യതേ
വിരിഞ്ചിയെ എല്ലായ്പ്പോഴും കാണാനുള്ള മൂന്നു മാർഗങ്ങൾ ഉണ്ട്: വിശ്വാസം, ജ്ഞാനം, തപസ്സ്, യോഗം — ഇവയിലൂടെ കാണാമെന്ന് പറയുന്നു.
സകലം നിഷ്കലം ചൈവ ദേവം പശ്യംതി യോഗിനഃ। തപസ്വിനസ്തു സകലം ജ്ഞാനിനോ നിഷ്കലം പരമ്
യോഗികൾ ദൈവത്തെ സകലവും നിസ്കലവും എന്നിങ്ങനെ ഇരുവിധത്തിലും കാണുന്നു. തപസ്വികൾ സകല രൂപത്തെയും, ജ്ഞാനികൾ പരമമായ നിസ്കല രൂപത്തെയും കാണുന്നു.
സമുത്പന്നേ തു വിജ്ഞാനേ മംദശ്രദ്ധോ ന പശ്യതി। ഭക്ത്യാ പരമയാ ക്ഷിപ്രം ബ്രഹ്മ പശ്യംതി യോഗിനഃ
ജ്ഞാനം ഉദിച്ചാൽ വിശ്വാസം ദുർബലമായവൻ ദൈവത്തെ കാണുന്നില്ല. എന്നാൽ പരമഭക്തിയോടെ യോഗികൾ ബ്രഹ്മാവിനെ വേഗത്തിൽ കാണുന്നു.
ദ്രഷ്ടവ്യോ നിര്വികാരോഽസൌ പ്രധാനപുരുഷേശ്വരഃ। കര്മണാ മനസാ വാചാ നിത്യയുക്താഃ പിതാമഹമ്
അവൻ മാറ്റമില്ലാത്തവനും പ്രധാനം പുരുഷൻ എന്നിവയുടെ അധിപതിയും ആണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, പ്രവർത്തിയിലും മനസ്സിലും വാക്കിലും എപ്പോഴും ഏകാഗ്രരായവർ പിതാമഹനേ സമീപിക്കുന്നു.
തപശ്ചരത ഭദ്രം വോ ബ്രഹ്മാരാധനതത്പരാഃ। ബ്രാഹ്മീം ദീക്ഷാം പ്രപന്നാനാം ഭക്താനാം ച ദ്വിജന്മനാമ്
നിങ്ങൾ തപസ്സു ചെയ്യൂ, നിങ്ങൾക്ക് ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ. ബ്രഹ്മാവിനെ ആരാധിക്കാൻ സമർപ്പിതരായ, ബ്രാഹ്മണദീക്ഷ സ്വീകരിച്ച ഭക്തരായ ദ്വിജന്മാർക്കു വേണ്ടി.
സര്വകാലം സ ജാനാതി ദാതവ്യം ദര്ശനം മയാ। വായോസ്തു വചനം ശ്രുത്വാ ഹിതമേതദവേത്യ ച
അവൻ എല്ലായ്പ്പോഴും അറിയുന്നു; ഞാൻ ദർശനം നൽകണം. വായുവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് അതിന്റെ ഗുണം മനസ്സിലാക്കി,
ബ്രഹ്മേച്ഛാവിഷ്ടമതയോ വാക്പതിം ച തതോഽബ്രുവന്। പ്രജ്ഞാനവിബുധാസ്മാകം ബ്രാഹ്മീം ദീക്ഷാം വിധത്സ്വ നഃ
ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആഗ്രഹം മനസ്സിൽ നിറഞ്ഞ അവർ, വാക്കിന്റെ അധിപതിയോട് പറഞ്ഞു: 'നാം ജ്ഞാനികളും പാണ്ഡിത്യമുള്ളവരുമാണ്; ഞങ്ങൾക്ക് ബ്രാഹ്മീദീക്ഷ നൽകണം.'
സ ദിദീക്ഷയിഷുഃ ക്ഷിപ്രമമരാന്ബ്രഹ്മദീക്ഷയാ। വേദോക്തേന വിധാനേന ദീക്ഷയാമാസ താന്ഗുരുഃ
ദീക്ഷ നൽകാൻ ആഗ്രഹിച്ച ഗുരു, വേദങ്ങളിൽ പറഞ്ഞ രീതിയിൽ ദേവന്മാർക്ക് ബ്രഹ്മദീക്ഷ വേഗത്തിൽ നൽകി.
വിനീതവേഷാഃ പ്രണതാ അംതേവാസിത്വമായയുഃ। ബ്രഹ്മപ്രസാദം സംപ്രാപ്താഃ പൌഷ്കരം ജ്ഞാനമീരിതമ്൧൦൦ 1.15.
വിനയപൂർവ്വമായ വേഷത്തിൽ, തലകുനിഞ്ഞ്, അവർ ശിഷ്യന്മാരായി. ബ്രഹ്മാനുഗ്രഹം ലഭിച്ച്, അവർ പോഷ്കരജ്ഞാനം നേടി.