തസ്യാ ഗര്ഭേ ത്വയം ഭാവീ കാനീനഃ കുംതിനംദനഃ। ഭവിഷ്യതി സുതോ ദേവദേവകാര്യാര്ഥസിദ്ധയേ
കുന്തിയുടെ ഗർഭത്തിൽ വിവാഹത്തിന് മുമ്പ് നീ മകനായി ജനിക്കും; ദേവന്മാരുടെ കാര്യസിദ്ധിക്കായാണ് അതു.
തഥേതി ചോക്ത്വാ പ്രോവാച തേജോരാശിര്ദിവാകരഃ। പുത്രമുത്പാദയിഷ്യാമി കാനീനം ബലഗര്വിതമ്
'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്നു പറഞ്ഞ് പ്രകാശത്തിന്റെ ആഗാരം ആയ സൂര്യൻ പറഞ്ഞു: 'വിവാഹത്തിന് മുമ്പ് ജനിക്കുന്ന, ശക്തിയിൽ അഭിമാനമുള്ള ഒരു മകനെ ഞാൻ ജനിപ്പിക്കും.'
യസ്യ കര്ണേതി വൈ നാമ ലോകഃ സര്വോ വദിഷ്യതി। മത്പ്രസാദാദസ്യ വിഷ്ണോ വിപ്രാണാം ഭാവിതാത്മനഃ
'ലോകം മുഴുവൻ അവനെ കർണൻ എന്ന പേരിൽ വിളിക്കും; എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, വിഷ്ണുവേ, അവൻ ബ്രാഹ്മണന്മാരോടും ഉന്നത മനസ്സോടുമുള്ളവനാകും.'
അദേയം നാസ്തി വൈ ലോകേ വസ്തു കിംചിച്ച കേശവ। ഏവം പ്രഭാവം ചൈവൈനം ജനയേ വചനാത്തവ
'കേശവാ, ഈ ലോകത്ത് അവനു ലഭിക്കാത്തത് ഒന്നുമുണ്ടാകില്ല; നിന്റെ വചനപ്രകാരം ഇങ്ങനെ ശക്തിയോടെ ഞാൻ അവനെ ജനിപ്പിക്കും.'
ഏവമുക്ത്വാ സഹസ്രാംശുര്ദേവം ദാനവഘാതിനമ്। നാരായണം മഹാത്മാനം തത്രൈവാംതര്ദധേ രവിഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ആയിരം കിരണങ്ങളുള്ള സൂര്യൻ, ദാനവന്മാരെ സംഹരിക്കുന്ന മഹാത്മാവായ നാരായണനോട് സംസാരിച്ച് അവിടെ തന്നെ അദൃശ്യനായി.
അദര്ശനം ഗതേ ദേവേ ഭാസ്കരേ വാരിതസ്കരേ। വൃദ്ധശ്രവസമപ്യേവമുവാച പ്രീതമാനസഃ
അന്ധകാരത്തെ അകറ്റുന്ന ഭാസ്കരൻ ദൃശ്യമില്ലാതായപ്പോൾ, സന്തോഷഭാവത്തോടെ വൃദ്ധശ്രവസ്സിനോടും അങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
സഹസ്രനേത്രരക്തോത്ഥോ നരോഽയം മദനുഗ്രഹാത്। സ്വാംശഭൂതോ ദ്വാപരാംതേ യോക്തവ്യോ ഭൂതലേ ത്വയാ
'ആയിരം കണ്ണുള്ളവന്റെ രക്തത്തിൽ നിന്ന് എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഉദിച്ച ഈ പുരുഷൻ, എന്റെ ഭാഗമായവൻ, ദ്വാപരയുഗത്തിന്റെ അവസാനം ഭൂമിയിൽ നീ ഉപയോഗിക്കണം.'
യദാ പാംഡുര്മഹാഭാഗഃ പൃഥാം ഭാര്യാമവാപ്സ്യതി। മാദ്രീം ചാപി മഹാഭാഗ തദാരണ്യം ഗമിഷ്യതി
'മഹാഭാഗനായ പാണ്ഡു പൃഥയെ ഭാര്യയായി ലഭിക്കുകയും, അതുപോലെ മാദ്രിയെയും സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്താൽ, അപ്പോൾ അവൻ കാടിലേക്ക് പോകും.'
തസ്യാപ്യരണ്യസംസ്ഥസ്യ മൃഗഃ ശാപം പ്രദാസ്യതി। തേന ചോത്പന്നവൈരാഗ്യഃ ശതശൃഗം ഗമിഷ്യതി
'അവൻ കാട്ടിൽ താമസിക്കുമ്പോൾ ഒരു മൃഗം അവനെ ശപിക്കും; അതിനാൽ വൈരാഗ്യം ജനിച്ച് ശതശൃംഗത്തിലേക്ക് പോകും.'
പുത്രാനഭീപ്സന്ക്ഷേത്രോത്ഥാന്ഭാര്യാം സ പ്രവദിഷ്യതി। അനീപ്സംതീ തദാ കുംതീ ഭര്ത്താരം സാ വദിഷ്യതി
'സ്വന്തം വിത്തിൽ നിന്നുള്ള മക്കളെ ആഗ്രഹിക്കാതിരുന്ന്, അവൻ ഭാര്യയോട് പറയും; അപ്പോൾ കുന്തി, ആഗ്രഹമില്ലാതെ ഭർത്താവിനോട് പറയും.'
നാഹം മര്ത്യസ്യ വൈ രാജന്പുത്രാനിച്ഛേ കഥംചന। ദൈവതേഭ്യഃ പ്രസാദാച്ച പുത്രാനിച്ഛേ നരാധിപ
'രാജാവേ, ഞാൻ ഒരു മനുഷ്യനിൽ നിന്ന് മക്കളെ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; ദേവന്മാരുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ മക്കളെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, നരാധിപാ.'
പ്രാര്ഥയംത്യൈ ത്വയാ ശക്ര കുംത്യൈ ദേയോ നരസ്തതഃ। വചസാ ച മദീയേന ഏവം കുരു ശചീപതേ
'അവൾ അപേക്ഷിക്കുമ്പോൾ, ശക്രാ, നീ കുന്തിക്ക് ഒരു പുരുഷനെ നൽകണം; എന്റെ വചനപ്രകാരം അങ്ങനെ ചെയ്യണം, ശചീപതേ.'
അഥാബ്രവീത്തദാ വിഷ്ണും ദേവേശോ ദുഃഖിതോ വചഃ। അസ്മിന്മന്വംതരേഽതീതേ ചതുര്വിംശതികേ യുഗേ
അപ്പോൾ ദേവന്മാരുടെ അധിപൻ വിഷ്ണുവിനോട് ദുഃഖത്തോടെ പറഞ്ഞു: ഈ കഴിഞ്ഞ മന്വന്തരത്തിൽ, ഇരുപത്തിനാലു യുഗങ്ങളുടെ ചക്രത്തിൽ—
അവതീര്യ രഘുകുലേ ഗൃഹേ ദശരഥസ്യ ച। രാവണസ്യ വധാര്ഥായ ശാംത്യര്ഥം ച ദിവൌകസാമ്
നീ രഘുവംശത്തിൽ, ദശരഥന്റെ വീട്ടിൽ അവതരിച്ച്, രാവണനെ സംഹരിക്കാനും ദേവന്മാർക്ക് സമാധാനം നൽകാനും വന്നിരുന്നു.
രാമരൂപേണ ഭവതാ സീതാര്ഥമടതാ വനേ। മത്പുത്രോ ഹിംസിതോ ദേവ സൂര്യപുത്രഹിതാര്ഥിനാ
നീ രാമരൂപത്തിൽ സീതയെ കണ്ടെത്താനായി കാട്ടിൽ സഞ്ചരിച്ചു; ദേവാ, സൂര്യപുത്രന്റെ ഭാവുകത്വത്തിനായി നീ എന്റെ മകനെ വേദനിപ്പിച്ചു.
വാലിനാമ പ്ലവംഗേംദ്രഃ സുഗ്രീവാര്ഥേ ത്വയാ യതഃ। ദുഃഖേനാനേന തപ്തോഹം ഗൃഹ്ണാമി ന സുതം നരമ്
വാനരരാജാവായ വാലിയെ നീ സുഗ്രീവന്റെ ഭാവുകത്വത്തിനായി കൊല്ലുകയായിരുന്നു; ഈ ദുഃഖത്തിൽ ഞാൻ പീഡിതനായി, മനുഷ്യരൂപത്തിലുള്ള മകനെ സ്വീകരിക്കാൻ ഞാൻ തയ്യാറല്ല.
അഗൃഹ്ണമാനം ദേവേംദ്രം കാരണാംതരവാദിനമ്। ഹരിഃ പ്രോചേ ശുനാസീരം ഭുവോ ഭാരാവതാരണേ
ദേവേന്ദ്രൻ മറ്റു കാരണങ്ങൾ പറഞ്ഞ് സ്വീകരിക്കാതിരുന്നപ്പോൾ, ഹരി ഭൂഭാരഹരണത്തെക്കുറിച്ച് ശുനാസീരനോട് പറഞ്ഞു.
അവതാരം കരിഷ്യാമി മര്ത്യലോകേ ത്വഹം പ്രഭോ। സൂര്യപുത്രസ്യ നാശാര്ഥം ജയാര്ഥമാത്മജസ്യ തേ
പ്രഭോ, ഞാൻ തന്നെ ഭൂമിയിൽ അവതരിച്ച് സൂര്യപുത്രനെ സംഹരിക്കുകയും നിന്റെ മകനു വിജയം നൽകുകയും ചെയ്യും.
സാരഥ്യം ച കരിഷ്യാമി നാശം കുരുകുലസ്യ ച। തതോ ഹൃഷ്ടോഭവച്ഛക്രോ വിഷ്ണുവാക്യേന തേന ഹ
ഞാൻ രഥസാരഥിയാവുകയും കുരുവംശത്തിന്റെ നാശം വരുത്തുകയും ചെയ്യും; വിഷ്ണുവിന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് ശക്രൻ സന്തോഷിച്ചു.
പ്രതിഗൃഹ്യ നരം ഹൃഷ്ടഃ സത്യം ചാസ്തു വചസ്തവ। ഏവമുക്ത്വാ വരം ദേവഃ പ്രേഷയിത്വാഽച്യുതഃ സ്വയമ്
അവൻ ആ മനുഷ്യനെ സന്തോഷത്തോടെ സ്വീകരിച്ച്, 'നിന്റെ വാക്കുകൾ സത്യമായിക്കട്ടെ' എന്നു പറഞ്ഞു; അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ദേവൻ അച്യുതനെ അയച്ചു, സ്വയം പുറപ്പെട്ടു.
ഗത്വാ തു പുംഡരീകാക്ഷോ ബ്രഹ്മാണം പ്രാഹ വൈ പുനഃ। ത്വയാ സൃഷ്ടമിദം സര്വം ത്രൈലോക്യം സചരാചരമ്
പിന്നീട് പുണ്ഡരീകാക്ഷൻ ബ്രഹ്മാവിനോട് വീണ്ടും പറഞ്ഞു: നീ സൃഷ്ടിച്ചതാണിത്—ചലനമുള്ളതും ഇല്ലാത്തതുമായ മൂന്ന് ലോകങ്ങൾ.
ആവാം കാര്യസ്യ കരണേ സഹായൌ ച തവ പ്രഭോ। സ്വയം കൃത്വാ പുനര്നാശം കര്തും ദേവ ന ബുധ്യസേ
പ്രഭോ, നിന്റെ കാര്യങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ ഞങ്ങൾ ഇരുവരും നിന്റെ സഹായികളാണ്; നീ സ്വയം സൃഷ്ടി ചെയ്തിട്ടും നാശം വരുത്തേണ്ടതാണെന്ന് നീ മനസ്സിലാക്കുന്നില്ല.
കൃതം ജുഗുപ്സിതം കര്മ ശംഭുമേതം ജിഘാംസതാ। ത്വയാ ച ദേവദേവസ്യ സൃഷ്ടഃ കോപേന വൈ പുമാന്
ശംഭുവിനെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിച്ചതിലൂടെ ശങ്കരിക്കേണ്ട പ്രവൃത്തിയാണ് നടന്നത്; ദേവദേവന്റെ കോപത്തിൽ നിന്നാണ് നീ മനുഷ്യനെ സൃഷ്ടിച്ചത്.
ശുദ്ധ്യര്ഥമസ്യ പാപസ്യ പ്രായശ്ചിത്തം പരം കുരു। ഗൃഹ്ണന്വഹ്നിത്രയം ദേവ അഗ്നിഹോത്രമുപാഹര
ഈ പാപം ശുദ്ധീകരിക്കാൻ ഉത്തമമായ പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യണം; ദേവാ, മൂന്നു അഗ്നികളും എടുത്ത് അഗ്നിഹോത്രം അർപ്പിക്കണം.
പുണ്യതീര്ഥേ തഥാ ദേശേ വനേ വാപി പിതാമഹ। സ്വപത്ന്യാ സഹിതോ യജ്ഞം കുരുഷ്വാസ്മത്പരിഗ്രഹാത്
ഒരു പുണ്യതീർത്ഥത്തിൽ, അല്ലെങ്കിൽ വിശുദ്ധ പ്രദേശത്ത്, അല്ലെങ്കിൽ കാട്ടിൽ, പിതാമഹാ, നിന്റെ ഭാര്യയോടൊപ്പം ഞങ്ങളെ പുരോഹിതരായി സ്വീകരിച്ച് യജ്ഞം നടത്തണം.
സര്വേ ദേവാസ്തഥാദിത്യാ രുദ്രാശ്ചാപി ജഗത്പതേ। ആദേശം തേ കരിഷ്യംതി യതോസ്മാകം ഭവാന്പ്രഭുഃ
സകല ദേവന്മാരും, ആദിത്യന്മാരും, രുദ്രന്മാരും പോലും, ലോകപതിയായ ഭവാൻ, നിന്റെ ആജ്ഞ അനുസരിക്കും; കാരണം ഭവാൻ ഞങ്ങളുടെ പ്രഭുവാണ്.
ഏകോഹി ഗാര്ഹപത്യോഗ്നിര്ദക്ഷിണാഗ്നിര്ദ്വിതീയകഃ। ആഹവനീയസ്തൃതീയസ്തു ത്രികുംഡേഷു പ്രകല്പയ
ഒരു ഗാർഹപത്യാഗ്നി, രണ്ടാമത്തേത് ദക്ഷിണാഗ്നി, മൂന്നാമത്തേത് ആഹവനീയാഗ്നി—ഈ മൂന്നു അഗ്നികളും മൂന്ന് കുണ്ടങ്ങളിൽ സ്ഥാപിക്കണം.
വര്തുലേ ത്വര്ചയാത്മാനമ്മാമഥോ ധനുരാകൃതൌ। ചതുഃകോണേ ഹരം ദേവം ഋഗ്യജുഃസാമനാമഭിഃ
വൃത്താകൃതിയിലുള്ള കുണ്ടിൽ, സൂര്യസ്വരൂപത്തിൽ നിന്നെ ആരാധിക്കണം; വില്ലാകൃതിയിലുള്ള കുണ്ടിൽ, നാലു കോണുള്ളതിൽ ഹരനെ ഋക്, യജുസ്, സാമവേദങ്ങളുടെ നാമങ്ങളാൽ പൂജിക്കണം.
അഗ്നീനുത്പാദ്യ തപസാ പരാമൃദ്ധിമവാപ്യ ച। ദിവ്യം വര്ഷസഹസ്രം തു ഹുത്വാഗ്നീന്ശമയിഷ്യസി
തപസ്സിലൂടെ അഗ്നികളെ ഉണർത്തി പരമമായ ഐശ്വര്യം നേടി, ദൈവീയമായ ആയിരം വർഷം ഹോമം നടത്തിയ ശേഷം അഗ്നികളെ ശമിപ്പിക്കാം.
അഗ്നിഹോത്രാത്പരം നാന്യത്പവിത്രമിഹ പഠ്യതേ। സുകൃതേനാഗ്നിഹോത്രേണ പ്രശുദ്ധ്യംതി ഭുവി ദ്വിജാഃ
ഇവിടെ അഗ്നിഹോത്രത്തേക്കാൾ ശുദ്ധമായ മറ്റൊന്നുമില്ലെന്ന് പറയുന്നു; അഗ്നിഹോത്രം നന്നായി നിർവഹിച്ചാൽ ഭൂമിയിൽ ദ്വിജന്മാർ ശുദ്ധരാവുന്നു.